III RN 133/00

Wyrok z dnia 29 sierpnia 2001 r.

III RN 133/00

Uznanie, że sprowadzone z zagranicy części samochodowe, stanowiące

łącznie 63% gotowego pojazdu, są po zmontowaniu wyrobem o zasadniczych

cechach samochodu, a więc zastosowanie reguły 2a ogólnych reguł interpreta-

cji nomenklatury scalonej stanowiących załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z za-

granicy (Dz.U. Nr 72, poz. 357 ze zm.), wymaga wykazania przez organy celne,

że brakujące elementy nie mają decydującego znaczenia dla możliwości użyt-

kowania pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem, czyli poruszania się po dro-

gach, przy spełnieniu przepisanych parametrów technicznych i zachowaniu

warunków bezpieczeństwa.

Przewodniczący SSN Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Katarzyna Gonera,

Andrzej Kijowski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2001 r. sprawy ze skargi

Doroty B. i Pawła S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 28 stycznia

1998 r. [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych, na skutek rewizji nadzwy-

czajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-

Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 1 lutego 2000 r. [...]

o d d a l i ł rewizję nadzwyczajną.

U z a s a d n i e n i e

Dorota B. wprowadziła w dniu 12 listopada 1996 r. na polski obszar celny

nadwozie samochodu osobowego „Ford Orion” o numerze [...]. Dyrektor Urzędu Cel-

nego w P., decyzją zawartą w dowodzie odprawy celnej z dnia 12 listopada 1996 r.,

dopuścił to nadwozie do obrotu na polskim obszarze celnym. Tego samego dnia - 12

listopada 1996 r. - Paweł S. wprowadził na polski obszar celny następujące części do

samochodu „Ford Orion”: silnik wysokoprężny [...], skrzynię biegów, zawieszenie

2

przednie i tylne, układ kierowniczy i 4 koła jezdne. Części te dopuszczono do obrotu

na polskim obszarze celnym decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w P. z dnia 12 listo-

pada 1996 r. W trakcie ponownej weryfikacji akt wyszło na jaw, że części samocho-

dowe dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym stanowiły w istocie roz-

montowany (niezmontowany) pojazd marki „Ford Orion”. Wznowiono więc postępo-

wanie, a następnie Dyrektor Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia 3 grudnia 1997 r.

uchylił obie decyzje ostateczne zawarte w dowodach odpraw celnych z dnia 12 listo-

pada 1996 r. i do obrotu na polskim obszarze celnym dopuścił samochód osobowy

marki „Ford Orion”. Rozstrzygnięcie to, zaskarżone przez obojga importerów, Prezes

Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzją z dnia 28 stycznia 1998 r.

Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem

z dnia 1 lutego 2000 r. [...] uwzględnił skargę obojga importerów i uchylił zaskarżoną

decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w P. Sąd uznał,

że wznowienie postępowania było wprawdzie zasadne, lecz organy celne nie wyka-

zały w postępowaniu wznowieniowym podstaw wydania decyzji w trybie art.151 § 1

pkt 1 w związku z art.149 § 2 KPA, czyli nie wykazały w wystarczającym stopniu

przesłanek wznowienia i w konsekwencji podstaw do ponownego rozstrzygnięcia co

do istoty sprawy. Przyczyną uchylenia decyzji organów obu instancji było natomiast

naruszenie art. 77 i art. 80 KPA przez brak ustaleń faktycznych w zakresie uzasad-

niającym sklasyfikowanie sprowadzonego towaru jako pojazdu kompletnego według

zasad określonych w Regule 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej

- stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1995

r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz.U. Nr 72, poz.357).

Powyższy wyrok Minister Sprawiedliwości zaskarżył rewizją nadzwyczajną,

zarzucając rażące naruszenie art.22 ust.1 pkt 1 oraz ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 11

maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.) w

związku z art.23 ust.1 i art.3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r.- Prawo celne (jednolity

tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 71, poz.312 ze zm.) oraz w związku z powoływaną wyżej

Regułą 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Na tej podstawie

Minister Sprawiedliwości domagał się uchylenia kwestionowanego wyroku i oddale-

nia skargi. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono, że dla uznania spro-

wadzonych części za wyrób kompletny znajdujący się w stanie nie zmontowanym

(rozmotowanym) konieczne jest wykazanie , iż istnieje możliwość zmontowania z

tych części wyrobu kompletnego lub gotowego. Oceny tej nie zmienia fakt dokonania

3

odprawy celnej przez dwoje importerów, gdyż zastosowanie Reguły 2a nie jest uwa-

runkowane tożsamością podmiotu dokonującego obrotu towarowego rozmontowa-

nymi częściami danego wyrobu. Natomiast stan towaru właściwy dla rozmontowane-

go pojazdu samochodowego potwierdził fakt zarejestrowania samochodu osobowego

marki „Ford Orion” o numerze silnika i nadwozia jak w sprowadzonych częściach i na

podstawie tych samych dokumentów co przedłożone do kolejnych odpraw celnych z

dnia 12 listopada 1996 r. Ustalone okoliczności faktyczne wystarczały zatem do

wydania decyzji w trybie art.151 §1 pkt 2 w związku z art.149 § 2 KPA.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, w której uczestniczył

przedstawiciel stowarzyszenia „Ogólnopolski Ruch Ochrony Praw Obywatelskich i

Walki z Korupcją” z siedzibą w Z., zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega

oddaleniu. Zgodnie z art.10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postę-

powania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościo-

we i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego,

ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (

Dz.U. Nr 43, poz.189 ze zm.) rewizję nadzwyczajną od orzeczeń Naczelnego Sądu

Administracyjnego rozpoznaje się przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o po-

stępowaniu kasacyjnym. Znaczy to między innymi, że rozpoznanie rewizji nadzwy-

czajnej następuje wyłącznie w granicach jej podstaw oraz ich uzasadnienia (art.39311

KPC w brzmieniu sprzed 1 lipca 2000 r.). Przedmiotowa rewizja nadzwyczajna jako

swą podstawę wskazuje naruszenie przepisów materialnego prawa celnego, jak też

przepisów art.22 ust.1 pkt 1 i ust.2 pkt 3 ustawy o NSA. Ostatnio powołane przepisy

stanowią, że uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ją oraz że decyzja podle-

ga uchyleniu między innymi w razie stwierdzenia, iż doszło do „innego naruszenia

przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy”. Je-

śli zważyć na fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i po-

przedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w P. oraz że uczynił to ze względu

na „procesową wadliwość” tych decyzji administracyjnych , to nie wiadomo na czym

miało w zaskarżonym wyroku polegać naruszenie wskazanych wyżej przepisów

ustawy o NSA.

4

Co prawda, wniesienie rewizji nadzwyczajnej od wyroku Naczelnego Sądu

Administracyjnego uchylającego decyzje organów celnych obu instancji mogłoby

mieć na celu zapobieżenie związania ich oraz tegoż Sądu oceną prawną wyrażoną w

orzeczeniu (art.30 ustawy o NSA), lecz Minister Sprawiedliwości nie powołuje się na

ten argument, a poza tym byłby on chybiony, gdyż w kwestionowanym rozstrzygnię-

ciu nie została w stanowczy sposób wyrażona jakaś dyskusyjna ocena prawna, która

miałaby doniosłość w okolicznościach konkretnej sprawy. Sąd stwierdził natomiast

słusznie, że jeżeli w postępowaniu wznowieniowym towar (części samochodowe, w

tym zwłaszcza „powypadkowa” karoseria) zgłoszony w jednym dniu do odprawy cel-

nej przez oboje skarżących został sklasyfikowany jako samochód, to konieczne było

wykazanie, że części te, stanowiące - według ekspertyz technicznych przedłożonych

przez uczestniczący w sprawie Ogólnopolski Ruch Ochrony Praw Obywatelskich -

63% pojazdu gotowego, tworzyły po zmontowaniu wyrób o „zasadniczych” cechach

samochodu, gdyż brakujące elementy nie mają decydującego znaczenia dla możli-

wości użytkowania pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem, tj. poruszania się po

drogach przy spełnieniu określonych parametrów technicznych i zachowaniu warun-

ków bezpieczeństwa. Jednakże organy celne z naruszeniem art.77 i art.80 KPA nie

dokonały, i to z powołaniem się na okoliczności z dnia zgłoszenia towaru, ustaleń

faktycznych niezbędnych do przyjęcia tezy, że w świetle Reguły 2a doszło do spro-

wadzeniu samochodu w stanie rozmontowanym. Mimo to wnoszący rewizję nadzwy-

czajną nie zgłosił zarzutu, iżby w zaskarżonym wyroku doszło do naruszenia art.77 i

art.80 KPA, gdyż ustalenia faktyczne, których domagał się Naczelny Sąd Administra-

cyjny, są nieistotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art.236 ust.2 Konstytu-

cji RP oraz 39312

KPC w związku z art.10 powołanej wyżej ustawy z dnia 1 marca

1996 r. orzekł jak w sentencji.

========================================