I PKN 664/00

Wyrok z dnia 23 listopada 2001 r.

I PKN 664/00

Przepis § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej oraz

Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1993 r. w sprawie za-

sad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i kształcenia dorosłych

(Dz.U. Nr 103, poz. 472 ze zm.) stosuje się również do pracowników podstawo-

wej działalności służby zdrowia (§ 1 ust. 2 pkt 1 oraz § 1 ust. 3 tego rozporzą-

dzenia).

Przewodniczący SSN Józef Iwulski, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Andrzej

Wasilewski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2001 r. sprawy z po-

wództwa Teresy K.-P. przeciwko Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w W. o

wynagrodzenie, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2000 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu-Są-

dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do ponownego rozpoznania i

orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Strzelinie wyrokiem z dnia 1 lutego 2000 r. [...], w

sprawie z pozwu Teresy K.-P. przeciwko Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej

w W. o wynagrodzenie za okres od dnia 1 października 1998 r. do dnia 31 marca

1999 r., czyli za okres oddelegowania powódki na staż specjalistyczny celem podno-

szenia kwalifikacji zawodowych, oddalił powództwo. W uzasadnieniu tego wyroku

Sąd Rejonowy stwierdził, że stosownie do dyspozycji § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia

Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 paź-

dziernika 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych

i kształcenia dorosłych (Dz.U. Nr 103, poz. 472), przepisów tego rozporządzenia nie

2

stosuje się do osób podnoszących kwalifikacje zawodowe w zakresie unormowanym

odrębnie w przepisach dotyczących podnoszenia kwalifikacji i wykształcenia ogólne-

go tych osób albo w układach zbiorowych pracy lub w przepisach o wynagradzaniu

pracowników. Dlatego, zdaniem tego Sądu, odrębnym przepisem stanowiącym pod-

stawę oddelegowania powódki na staż specjalistyczny było w danym wypadku za-

rządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 1 lutego 1983 r. w sprawie

specjalizacji lekarzy, lekarzy dentystów, magistrów farmacji oraz innych osób z wyż-

szym wykształceniem zatrudnionych w służbie zdrowia i opiece społecznej (Dziennik

Urzędowy Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej Nr 3, poz. 19 ze zm.), które wydane

zostało na podstawie ustawy z dnia 28 października 1950 r. o zawodzie lekarza

(Dz.U. Nr 50, poz. 458 ze zm.). Wprawdzie kolejna ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o

zawodzie lekarza (Dz.U. z 1997 Nr 28, poz. 152 ze zm.) uchyliła ustawę o zawodzie

lekarza z 1950 r., jednakże: po pierwsze - art. 67 ustawy o zawodzie lekarza z 1996

r. równocześnie stanowił, że do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych

przewidzianych w tej ustawie, zachowują moc przepisy dotychczas obowiązujące,

nie dłużej jednak niż przez okres jednego roku od dnia jej wejścia w życie, to znaczy

od dnia 27 września 1998 r.; oraz po drugie - wedle dyspozycji art. 64 ust. 2 ustawy o

zawodzie lekarza z 1996 r., lekarz, który rozpoczął specjalizację na podstawie prze-

pisów dotychczasowych, miał ją nadal odbywać zgodnie z tymi przepisami. W tej sy-

tuacji, biorąc pod uwagę, że z dyplomu powódki wynika, iż odbyła ona szkolenie spe-

cjalistyczne w zakresie medycyny rodzinnej i złożyła egzamin państwowy w trybie

zarządzenia MZiOS z 1983 r. w sprawie specjalizacji lekarzy, to należało przyjąć, że

podstawą prawną jej oddelegowania na staż specjalistyczny był § 6 pkt 1 podpunkt 1

powyższego zarządzenia MZiOS z 1983 r. w sprawie specjalizacji lekarzy. Oznacza

to, jak stwierdził Sąd Rejonowy, że powódka „odbywała staż w trybie ‘krótka ścieżka’,

dlatego też została na okres 6-ciu miesięcy oddelegowana do placówki szkolącej i w

tym okresie wykonywała pracę w ramach zatrudnienia w zakładzie opieki zdrowotnej

posiadającym akredytację. Powódka nie uzyskała urlopu szkoleniowego na okres

odbywania stażu specjalistycznego. Zatem jej roszczenie o przyznanie wynagrodze-

nia płatnego według zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop

wypoczynkowy nie znajduje podstawy prawnej”.

Apelację powódki od powyższego wyroku Sądu Rejonowego, Sąd Okręgowy-

Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 kwietnia

2000 r. [...] oddalił. W uzasadnieniu tego wyroku, Sąd Okręgowy uznał za prawidłowe

3

ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy oraz stwierdził, że trafna jest

także dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna, dotycząca bezzasadności rosz-

czeń powódki. Nadto, Sąd Okręgowy podkreślił w uzasadnieniu swego wyroku, że:

„powódka w okresie oddelegowania została odwołana przez dyrekcję pozwanej z

funkcji zastępcy ordynatora, jak również w okresie oddelegowania nie pełniła dyżu-

rów lekarskich i właśnie tych składników, tj. dodatku funkcyjnego i wynagrodzenia za

dyżury, słusznie nie uwzględniono w okresie delegowania”.

W kasacji od powyższego wyroku Sądu Okręgowego powódka zarzuciła naru-

szenie § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 1993 r. w sprawie zasad i warunków podno-

szenia kwalifikacji zawodowych, wobec jego niezastosowania. Ponadto, w uzasad-

nieniu kasacji podniesiono także, że Sąd Okręgowy w ogóle nie rozważył celowości

oparcia swego rozstrzygnięcia na dyspozycji § 3 ust. 2 pkt 2 uchwały Rady Ministrów

z dnia 25 marca 1983 r. w sprawie klasyfikacji wynagrodzeń w jednostkach gospo-

darki uspołecznionej (M.P. Nr 15, poz. 85 ze zm.), który stanowił, iż: „wynagrodzenia

za dyżury zakładowe i za gotowość do pracy pracowników medycznych oraz wyna-

grodzenia ryczałtowe za wykonywanie dodatkowych zadań nie wchodzących w za-

kres obowiązków wynikających z umowy o pracę, wypłacane są pracownikom me-

dycznym przez macierzyste zakłady pracy”. Równocześnie w kasacji podniesiony

został zarzut, że - wbrew ustaleniu dokonanemu przez Sąd - powódka nie została

odwołana w okresie delegacji z funkcji zastępcy ordynatora, lecz „nadal tę funkcję

pełniła bez nowego angażu bezpośrednio po powrocie z delegacji. Także bezpo-

średnio po sześciomiesięcznym oddelegowaniu powódka wykorzystała urlop wypo-

czynkowy z wszystkimi dodatkami”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest zasadna. Stosownie do dyspozycji § 1 ust. 2 pkt 1 oraz § 1 ust. 3

przepisów rozporządzenia z 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwali-

fikacji zawodowych, które zostało wydane na podstawie art. 103 KP „przepisy § 2

ust. 3 oraz § 8 - 11 stosuje się do pracowników podstawowej działalności służby

zdrowia”. Oznacza to w konsekwencji, że - wbrew poglądowi prawnemu Sądów obu

instancji orzekających w rozpoznawanej sprawie - także w stosunku do powódki, jako

pracownika podstawowej działalności służby zdrowia oddelegowanego na staż spe-

cjalistyczny w celu podnoszenia kwalifikacji, miał zastosowanie również § 9 ust. 1 pkt

4

2 rozporządzenia z 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji

zawodowych.

Natomiast, dla oceny prawnej w tym zakresie nie może mieć żadnego zna-

czenia wskazana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego okolicz-

ność, iż oddelegowując powódkę na szkolenie specjalistyczne w rozpoznawanej

sprawie strona pozwana wskazała, jako podstawę prawną swej decyzji, wydane na

podstawie ustawy o zawodzie lekarza z 1950 r. przepisy zarządzenia MZiOS z 1983

r. w sprawie specjalizacji lekarzy, które - w tej sytuacji - Sądy obu instancji błędnie

uznały za odrębną regulację prawną w rozumieniu § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z

1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji i - w nawiązaniu do

dyspozycji tego przepisu - wyłączyły dopuszczalność stosowania w rozpoznawanej

sprawie § 9 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia. Zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego

naruszał bowiem prawo także z tej przyczyny, że jakkolwiek w rozpoznawanej spra-

wie spór dotyczy roszczenia powódki o zapłatę wynagrodzenia za czas oddelegowa-

nia jej na staż specjalistyczny w okresie od dnia 1 października 1998 r. do dnia 31

marca 1999 r., to jego rozstrzygnięcie oparte zostało na nieobowiązujących już w tym

czasie przepisach zarządzenia MZiOS z 1983 r. w sprawie specjalizacji lekarzy, po-

nieważ: po pierwsze - ustawa o zawodzie lekarza z 1996 r. weszła w życie po upły-

wie sześciu miesięcy od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (art. 69 tej ustawy);

mając na uwadze, że ustawa ta została ogłoszona w Dzienniku Ustaw z dnia 26

marca 1997 r., weszła ona w życie z dniem 26 września 1997 r.; po drugie - na pod-

stawie dyspozycji art. 67 ustawy o zawodzie lekarza z 1996 r., do czasu wejścia w

życie przepisów wykonawczych do tej ustawy, zostały wprawdzie utrzymane w mocy

przepisy uprzednio obowiązujące, o ile nie były z nią sprzeczne, ale z wyraźnym za-

strzeżeniem, że przepisy te będą obowiązywały „nie dłużej jednak niż przez okres 1

roku od dnia wejścia w życie ustawy”, to znaczy do dnia 26 września 1998 r.; oraz po

trzecie - z powyższego wynika, że skoro roszczenie powódki dotyczy wynagrodzenia

za okres od dnia 1 października 1998 r. do dnia 31 marca 1999 r. (okres oddelego-

wania jej na staż specjalistyczny), kiedy to nie obowiązywało już zarządzenie MZiOS

z 1983 r., to tym samym zarządzenie to nie mogło stanowić podstawy prawnej dla

rozstrzygnięcia sporu sądowego w rozpoznawanej sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39313

§ 1 KPC

orzekł jak w sentencji.

========================================