III RN 158/01

Wyrok z dnia 14 marca 2002 r.

III RN 158/01

Nieprecyzyjne określenie działalności kombatanckiej w decyzji Związku

Bojowników o Wolność i Demokrację nie może przesądzać o pozbawieniu

kombatanta uprawnień z ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz

niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojen-

nego (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), jeżeli istnieją do-

wody przedstawione przy ubieganiu się o członkostwo tego związku, świad-

czące o przysługiwaniu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności okre-

ślonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 oraz nie zachodzą przesłanki do ich pozba-

wienia z art. 25 ust. 2 tej ustawy.

Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Beata Gudowska, Roman

Kuczyński (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2002 r. sprawy ze skargi

Benedykta M. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjono-

wanych w przedmiocie uprawnień kombatanckich, na skutek rewizji nadzwyczajnej

Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Naczelnego Sądu Admini-

stracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2001 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Admi-

nistracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek

Zamiejscowy w Gdańsku oddalił skargę Benedykta M. na decyzję Kierownika Urzędu

do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 6 lipca 1999 r., którą zo-

stała utrzymana w mocy decyzja z dnia 21 kwietnia 1999 r. stwierdzająca nieważ-

ność decyzji wydanej z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i

Osób Represjonowanych przez Pełnomocnika z g. o potwierdzeniu Benedyktowi M.

2

uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD i pozbawiająca go uprawnień

kombatanckich. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że wnioskodawca

uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu udzielania pomocy formacjom wojsko-

wym, zaś tego rodzaju działalność nie może stanowić podstawy prawnej do nabycia

uprawnień kombatanckich.

Powyższy wyrok zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prezes Naczelnego Sądu

Administracyjnego zarzucając rażące naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja

1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 25 ust. 2 pkt 2

ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będą-

cych ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jednolity tekst: Dz.U. z 1997

r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), art. 156 § 1 pkt 2 KPA oraz art. 2 Konstytucji RP, wno-

sząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpo-

znania. Rewizja nadzwyczajna podnosi, że w aktach sprawy brak jest decyzji Pełno-

mocnika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o potwierdzeniu

uprawnień, której nieważność stwierdził organ (kserokopia zaświadczenia [...] nie jest

decyzją administracyjną), brak też było podstaw do pozbawienia skarżącego

uprawnień kombatanckich z tego tytułu, że ustawa o kombatantach nie przewiduje

możliwości przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pomocy formacjom woj-

skowym, skoro skarżący od momentu złożenia wniosku wywodził swoje uprawnienia

z faktu uczestniczenia jako zwiadowca-łącznik w grupie desantowo-spadochronowej

LWP „W.” działającej w B.T.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Składając w 1975 r. wniosek o przy-

jęcie do ZBOWiD skarżący podał, że od drugiej połowy września 1944 r. czynnie

współpracował jako łącznik z grupą powietrzno-desantową polsko-radziecką. Świad-

kowie Edmund E. i Franciszek N. określili skarżącego jako łącznika grupy „W.”.

Czynny udział skarżącego i jego rodziny we współpracy z oddziałami partyzanckimi

potwierdza też zaświadczenie, wydane przez zastępcę dowódcy 10 pułku spec.kpt.

W. i dowódcą 10 pułku spec.płk. R., wydane dla Zarządu Miejskiego K. (odpis z odpi-

su potwierdzony przez sekretarza Miejskiego w K. dnia 21 lipca 1945 r., oraz przez

Oddział ZBOWiD w K. 15 stycznia 1975 r. [...]). Decyzją z dnia 24 października 1975

r. Zarząd Główny ZBOWiD odmówił skarżącemu przyznania prawa przynależności

3

do tej organizacji, jednakże decyzją z dnia 6 czerwca 1977 r. uchylił decyzję odmow-

ną i przyznał mu prawo przynależności do ZBOWiD. Dnia 29 sierpnia 1997 r. zostało

przez Zarząd Wojewódzki ZBOWiD w G. wydane zaświadczenie Nr 486225 stwier-

dzające, że skarżący jest członkiem ZBOWiD z tytułu uznania za działalność kom-

batancką pomagania w okresie od 9 września 1944 r. do dnia 22 lutego 1945 r. „gru-

pie” desantowo-spadochronowej LWP „W.”. W dniu 21 września 1998 r. skarżący

wystąpił do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. o wska-

zanie w stosownym zaświadczeniu przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o

kombatantach, uzasadniając, że wskazanie tych przepisów jest niezbędne dla or-

ganu rentowego (Oddziału ZUS w G. - Inspektorat w K.). Dołączył kserokopię zaś-

wiadczenia [...] Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, podpisa-

nego przez Pełnomocnika tego Urzędu w województwie g., z którego wynika, że jest

on uprawniony do ulg i świadczeń z ustawy o kombatantach i okres 1944-1945 jest

potwierdzeniem uprawnień przyznanych przez ZBOWiD („przepis ustawy 25/01”).

Zgodność kserokopii z oryginałem potwierdził sekretarz Zarządu Koła Związku

Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych w K. Na żądanie organu pierwszej

instancji skarżący dołączył kserokopie dokumentów znajdujących się już w aktach

administracyjnych. W świetle przedstawionego stanu faktycznego należy stwierdzić

zatem, że zakwalifikowanie działalności skarżącego w zaskarżonej decyzji z dnia 6

lipca 1999 r. jako pomocy grupie desantowej jest nieadekwatne do znajdujących się

w aktach sprawy dowodów ani też do zaświadczenia [...]. W zaświadczeniu tym bo-

wiem używa się określenia „pomagał w grupie” a nie, jak w zaskarżonej decyzji „po-

magał grupie”. O ile bowiem pomoc grupie może być różnie rozumiana, o tyle pomoc

„w grupie” oznacza działanie wewnątrz takiej grupy (jak wynika z zeznań świadków),

w charakterze zwiadowcy-łącznika. Sąd Najwyższy uznaje zatem za przedwczesne

dopatrzenie się w przedmiotowej sprawie przesłanek z art. 25 ust. 2 ustawy o kom-

batantach, ponieważ przepis ten odsyła do przepisu art. 21 ust. 2 zaś działalności

wymienionej w tym przepisie nie można skarżącemu zarzucić. Nie można też uznać,

że uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu uczestnictwa w walkach o

ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej na mocy przepisów obowiązujących przed

wejściem w życie ustawy o kombatantach lub w oparciu o te przepisy z tytułów in-

nych niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 1 tej ustawy. Znajdujące się

w aktach sprawy dowody przemawiają za tym, iż działalność kombatancką skarżą-

cego możnaby zakwalifikować z art. 1 ust. 2 pkt 1 lub pkt 3 albo 5 ustawy o komba-

4

tantach, co skutkowałoby zachowanie przez skarżącego uprawnień kombatanckich

na podstawie art. 25 ust. 1 tej ustawy. Ze względu na konsekwentne twierdzenia

skarżącego, od momentu złożenia wniosku o przyznanie uprawnień, iż wywodzi je z

faktu bycia łącznikiem-zwiadowcą w grupie desantowo-spadochronowej „W.” nie

można zgodzić się z poglądem zaskarżonego wyroku, iż skarżący uchybił terminowi

do złożenia wniosku o przyznanie uprawnień z art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach.

Organ pierwszej instancji nie wykazał, aby taka jednostka jak grupa desantowo-spa-

dochronowa LWP „W.” w ogóle nie istniała, bądź też, że skarżący w takiej grupie nie

działał.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy podzielił zarzuty i wniosek rewizji nadz-

wyczajnej i na podstawie art. 39313

§ 1 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1

marca 1996 r. (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

========================================