I CKN 1344/99

Wyrok z dnia 22 marca 2002 r., I CKN 1344/99

W sprawie o zapłatę części ceny lub wynagrodzenia odpowiadającej

podatkowi od towarów i usług sąd samodzielnie ustala wysokość tego

podatku, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy.

Sędzia SN Marek Sychowicz (przewodniczący)

Sędzia SN Iwona Koper

Sędzia SN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa P.I.C., spółki z.o.o. w W. przeciwko

Prywatnej Wyższej Szkole Businessu i Administracji w W. o zapłatę, po

rozpoznaniu w Izbie Cywilnej w dniu 22 marca 2002 r. na rozprawie kasacji strony

pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 1999 r.

oddalił kasację i zasądził od strony pozwanej na rzecz strony powodowej 1500

zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Wojewódzki w Warszawie wyrokiem z dnia 4 listopada 1998 r. zasądził od

Prywatnej Wyższej Szkoły Businessu i Administracji w W. na rzecz P.I.C., spółki z

o.o. w W. kwotę 91 598, 01 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 27 sierpnia 1996 r.

do dnia zapłaty oraz odsetki ustawowe od kwoty 42 745, 74 zł za okres od dnia 27

sierpnia 1996 r. do dnia 19 listopada 1996 r.

Podstawę wyroku stanowiły następujące ustalenia.

W umowie z dnia 13 grudnia 1995 r. strony zobowiązały się wzajemnie

do zawarcia do dnia 31 stycznia 1996 r. ostatecznej umowy o roboty projektowe i

rozbiórkowe oraz adaptacyjno-budowlane objęte zadaniem inwestycyjnym

polegającym na całościowej adaptacji i rozbudowie zespołu budynków przy ul. B. nr

8 w W. Paragraf 7 umowy przewidywał, że w ciągu 5 dni od jej zawarcia strona

powodowa przystąpi do robót przygotowawczych i wyburzeniowych oraz

projektowych, zgodnie z zakresem prac określonym w załączniku do umowy. W § 8

ustalono wynagrodzenie za roboty określone w § 7, zastrzegając, że inwestor, czyli

strona pozwana, zapłaci w stosownej wysokości VAT. Strona powodowa wykonała

roboty przewidziane w § 7 umowy i wystawiła faktury obejmujące VAT w wysokości

22 %. Na wykonane roboty składały się: realizacja projektu koncepcyjnego oraz

prace rozbiórkowe dotyczące budynku 2a, 2b i 4. Roboty te zostały odebrane.

Strona pozwana zapłaciła powodowej spółce kwoty netto wynikające z faktur, tj. bez

określonego w nich podatku od towarów i usług. Dopiero w toku procesu, w dniu 19

listopada 1996 r., zapłaciła powodowej spółce kwotę 42 745, 74 zł, stanowiącą

równowartość podatku od towarów i usług ustalonego według stawki 7 %.

Zdaniem strony pozwanej, usługi wykonane przez powodową spółkę

podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w wysokości 7 %, a nie

22 %, jak określiła powodowa spółka w wystawionych fakturach i jak twierdzi w

pozwie, żądając zapłaty reszty sumy stanowiącej równowartość podatku od

towarów i usług, obliczonego według stawki 22 %. Spór między stronami toczy

się więc o to, czy VAT należny od usług wykonanych przez powodową spółkę,

wchodzący w zakres przysługującego jej od strony pozwanej wynagrodzenia,

powinien być obliczony według stawki wynoszącej 22 %, czy też stawki wynoszącej

7 %.

Sąd Apelacyjny oddalił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu

Wojewódzkiego. Podzielając ustalenia Sądu Wojewódzkiego podkreślił, że to,

od jakich usług należy się VAT, wynika z ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku

od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 28, poz. 127 ze zm. –

dalej "ustawa o VAT"). Zgodnie z art. 4 wymienionej ustawy, usługami

w jej rozumieniu są usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie

przepisów o statystyce państwowej, a także roboty budowlano-montażowe. W

ścisłym związku z tym przepisem pozostaje załącznik nr 5 do ustawy o podatku od

towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, który w jednej z pozycji wymienia

usługi w postaci budowy, remontów i bieżącej konserwacji budynków nauki, oświaty

i wychowania. Zgodnie z art. 51 ustawy o VAT, dla materiałów i usług budowlanych

objętych wspomnianym załącznikiem przewidziana została stawka w wysokości

7 %, a więc niższa od podstawowej, jednakże strona pozwana nie przedstawiła

żadnej decyzji administracyjnej uzasadniającej zaliczenie wykonanych przez stronę

powodową robót do usług objętych tym załącznikiem. Dlatego nie było podstaw do

zastosowania przez stronę powodową stawki podatkowej innej niż podstawowa. W

konsekwencji Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Wojewódzki zasadnie zasądził od

strony pozwanej nie uiszczoną powodowej spółce kwotę stanowiącą równowartość

podatku od towarów i usług, obliczonego według stawki wynoszącej 22 %.

W skardze kasacyjnej strona pozwana podniosła, że wyrok Sądu

Apelacyjnego został wydany z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o VAT

przez uznanie, że roboty wykonane przez stronę powodową powinny być

opodatkowane według stawki podstawowej, zarządzenia nr 70 Prezesa Głównego

Urzędu Statystycznego z dnia 25 października 1989 r. w sprawie Klasyfikacji

Obiektów Budowlanych wraz z załącznikiem obejmującym „budynki nauki, oświaty i

wychowania” przez uznanie, że roboty wykonane przez powodowa spółkę nie były

objęte tą klasyfikacją, art. 3 pkt 1, 3, 6, 7 i 8 oraz art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca

1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm. – dalej "Pr.bud.") przez

uznanie, że prace wykonane przez powodową spółkę nie mają charakteru remontu,

art. 233 § 1, art. 241, 278, 299 i 328 § 2 k.p.c. przez nieprzeprowadzenie

wszystkich dostępnych środków dowodowych, art. 217, 241, 381 i 382 k.p.c. przez

niedokładne zbadanie prawidłowości postępowania przed Sądem pierwszej

instancji i niedogłębne rozważenie zarzutów apelacyjnych oraz niezaliczenie w

poczet materiału dowodowego dokumentu inwentaryzacji robót budowlanych

przeprowadzonych w budynkach 2a, 2b, 4 i zdjęć fotograficznych tych budynków po

remoncie, mimo zgłoszenia takiego wniosku w apelacji .

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odwoływanie się przez strony do pojęć i przepisów prawa podatkowego może

prima facie sugerować, że chodzi tu nie o sprawę cywilną, lecz administracyjną,

podatkową. Rozpoznawana sprawa jest jednak niewątpliwie sprawą cywilną, w

której dopuszczalna jest droga sądowa, powodowa spółka domaga się bowiem –

jak wynika z wcześniejszych uwag – zapłaty części wynagrodzenia, ustalonego w

zawartej przez strony jednocześnie z umową przedwstępną umowie mającej za

przedmiot prace przygotowawcze związane z zamierzoną inwestycją budowlaną

strony pozwanej; chodzi o część wynagrodzenia obejmującą należny podatek od

towarów i usług. Żądanie to pozostaje w związku z przepisami normującymi ceny.

Według obowiązującego w czasie zawarcia wspomnianej umowy art. 1 ust. 2

ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach (jedn. tekst: Dz.U. z 1988 r. Nr 27, poz.

195 ze zm.), cena towaru lub usługi opodatkowanej podatkiem od towarów i usług

obejmuje także kwotę należnego podatku od towarów i usług (zob. np. uchwałę

Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997 r., III CZP 14/97, OSNC 1997, nr 8,

poz. 103). Podobnie stanowi obecnie obowiązujący art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia

5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. Nr 97, poz. 1050), nie powinno zaś budzić

wątpliwości, że droga sądowa jest dopuszczalna zawsze wtedy, gdy powód opiera

swe roszczenie na zdarzeniach, które mogą stanowić źródło stosunków

cywilnoprawnych (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia

1998 r., I CKN 1000/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 6, z dnia 10 marca 1999 r., II CKN

340/98, OSNC 1999, nr 9, poz. 161, z dnia 14 czerwca 2000 r., V CKN 1119/00,

OSNC 2002, nr 4, poz. 49 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca

2000 r., SK 12/99, OTK Zbiór Urzędowy 2000, nr 5, poz. 143). Nie napotyka zatem

przeszkód dochodzenie na drodze sądowej kwoty odpowiadającej naliczonemu w

fakturze podatkowi od towarów i usług tytułem części wynagrodzenia za

świadczone usługi.

Roszczenie o zapłatę kwoty odpowiadającej naliczonemu w fakturze

podatkowi od towarów i usług przysługuje wykonawcy usługi wobec jej odbiorcy

tylko wtedy, gdy usługa została spełniona na podstawie ważnej umowy. Artykuł 2

ust. 4 ustawy o VAT, zgodnie z którym wskazane w tym artykule czynności

podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z

zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa, odnosi się do

stosunku między podatnikiem (tj. świadczącym usługi) a organem podatkowym, nie

dotyczy natomiast stosunku między wykonawcą a odbiorcą usługi. W odniesieniu

do tego stosunku obowiązuje ogólna norma prawa zobowiązań, zgodnie z którą

zapłata wykonawcy całości lub jakiejkolwiek części wynagrodzenia za usługę, mimo

nieważności umowy między wykonawcą a odbiorcą usługi, stanowiłoby nienależne

świadczenie (art. 410 § 2 k.c.). Uregulowanie zawarte w art. 2 ust. 4 ustawy o VAT

jest specyficznym rozwiązaniem prawa podatkowego (por. np. wyrok Naczelnego

Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2000 r., I SA/Ka 1175/98, "Biuletyn

Skarbowy" 2001, nr 5, s. 22) i jako takie nie może modyfikować norm prawa

cywilnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia

2000 r., III SA 2229/99, ONSA 2001, nr 4, poz. 175).

Jeżeli dana umowa o świadczenie usług jest ważna, o wysokości tej części

wynagrodzenia, która odpowiada podatkowi od towarów i usług, rozstrzyga w

praktyce w zasadzie faktura wystawiona przez stronę świadczącą usługi. Wiąże się

to ze znaczeniem, jakie dokumentowi temu przypisują przepisy prawa, gdy chodzi o

obliczanie i pobór podatku od towarów i usług (zob. w szczególności art. 19 i 32

ustawy o VAT). Podatnik, tj. świadczący odpłatnie usługi, powinien obliczyć podatek

należny od wykonanej usługi i określić jego wysokość w fakturze dostarczonej

odbiorcy usługi. W sensie ekonomicznym tak określony podatek nie obciąża jednak

podatnika. Wliczenie podatku do wynagrodzenia należnego od strony, na której

rzecz usługa wykonana, powoduje niejako „przerzucenie” podatku na tę stronę.

Jeżeli strona ta nie jest również podatnikiem, wobec czego nie ma możliwości

obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w doręczonej jej

fakturze, podatek w sensie ekonomicznym obciąży ją ostatecznie.

W wystawionej fakturze mogą jednak występować nieprawidłowości

w określeniu podatku, nie usunięte w drodze faktury korygującej (zob. § 44

rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania

przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, Dz.U.

Nr 154, poz. 797 ze zm.). Wykonawca usługi może w szczególności wystawić

fakturę określającą VAT, mimo że wykonana usługa nie podlegała obowiązkowi

podatkowemu lub została zwolniona od podatku albo podlegała opodatkowaniu

według innej stawki podatkowej niż zastosowana. Według art. 33 ustawy o VAT,

wystawca faktury jest obowiązany do zapłaty wykazanego w niej podatku także

wtedy, gdy wykonana usługa nie była objęta obowiązkiem podatkowym lub została

od niego zwolniona; to samo dotyczy również wykazania kwoty podatku wyższej

od kwoty podatku należnego. W tym więc zakresie rozstrzyga treść faktury,

mimo jej nieprawidłowości. Chodzi tu o swoistą sankcję prawa podatkowego

(zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 stycznia 1996 r.,

SA/Po 1164/95, "Prawo Gospodarcze" 1996, nr 7, s. 27, z dnia 28 marca 1997 r., III

SA 1814/95, "Monitor Podatkowy" 1997, nr 12, s. 381 lub z dnia 21 kwietnia 1999 r.,

SA/Sz 557/98, nie publ.). W wypadku natomiast zaniżenia w fakturze należnego

podatku organ podatkowy dokonuje prawidłowego wymiaru podatku (art. 27 ust. 5

ustawy o VAT), możliwość zaś odliczenia od podatku należnego podatku

naliczonego w fakturze otrzymanej od wykonawcy usługi (art. 19 ustawy o VAT)

została uzależniona od zachowania określonych wymagań przy wystawianiu

tej faktury (zob. art. 25 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy o VAT oraz § 54 ust. 4 powołanego

rozporządzenia, a także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca

1998 r., U 9/97, OTK Zbiór Urzędowy 1998, nr 4, poz. 51). Jednakże zastosowanie

niewłaściwej stawki podatku nie pozbawia wystawionej faktury waloru dokumentu

uprawniającego do dokonania odliczenia wykazanej w niej kwoty podatku od

podatku należnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego

1996 r., SA/Sz 1617/95, ONSA 1996, nr 4, poz. 194).

Powołane wyżej przepisy – w zakresie, w jakim uznają treść faktury za

rozstrzygającą dla wysokości podatku (art. 33 ustawy o VAT) lub wysokości

podlegającego odliczeniu podatku naliczonego (art. 19 ustawy o VAT w związku z

zapatrywaniem wyrażonym w powołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu

Administracyjnego z dnia 13 lutego 1996 r.) – podyktowane są szczególnymi

względami związanymi z prawidłowym funkcjonowanie regulacji podatkowej i

odnoszą się, podobnie jak art. 2 ust. 4 ustawy o VAT, jedynie do stosunków

prawnopodatkowych, nie dotyczą natomiast kwoty podatku objętej „ceną towaru

lub usługi”.

Choć więc w praktyce o wysokości tej części wynagrodzenia, która odpowiada

podatkowi od towarów i usług, rozstrzyga w zasadzie faktura wystawiona przez

stronę świadczącą usługi, treść tej faktury nie może być uznana za wiążącą w

sporze o zapłatę wspomnianej części wynagrodzenia. W sprawie o zapłatę części

wynagrodzenia odpowiadającej podatkowi od towarów i usług należy zatem zawsze

ustalić prawidłową wysokość podatku od towarów i usług, uwzględniając całokształt

okoliczności sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6

czerwca 1997 r., SA/Gd 451/96, nie publ.).

Określenie właściwej stawki podatkowej należy do podatnika (art. 32 ustawy o

VAT). W związku z tym, że podstawową stawką VAT jest stawka 22 %, podkreśla

się, że podatnik, stosując stawkę preferencyjną, powinien upewnić się o istnieniu

możliwości jej stosowania, w razie zaś wątpliwości co do tego, jaką stawkę należy w

danym wypadku zastosować, powinien wystąpić do organów statystycznych

o dokonanie stosownej kwalifikacji (por. np. wyrok Naczelnego Sądu

Administracyjnego z dnia 30 września 1997 r., I SA/Lu 979/96, "Biuletyn Dla Służb

Ekonomiczno-Finansowych" 1998, nr 32, s. 71, wyrok Naczelnego Sądu

Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 r., I SA/Po 1047/96, ONSA 1997, nr 4,

poz. 178). Nie ma oczywiście przeszkód, aby działania zmierzające do ustalenia

właściwej stawki podejmował także kontrahent podatnika. Niekiedy jest to nawet

nieodzowne (zob. np. rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w

sprawie szczegółowego zakresu, trybu oraz sposobu ustalania różnicy podatku od

towarów i usług z tytułu sprzedaży niektórych towarów oraz świadczenia niektórych

usług, Dz.U. Nr 39, poz. 179 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

16 stycznia 1998 r., III SA/Po 1142/97, nie publ.). W okolicznościach niniejszej

sprawy określenie właściwej stawki podatkowej było więc zadaniem powodowej

spółki jako podatnika.

Zawarte w skardze kasacyjnej twierdzenia, że powodowa spółka nie

wywiązała się z tego zadania należycie, gdyż zamiast stawki podstawowej powinna

zastosować stawkę preferencyjną w wysokości 7 %, przewidzianą w art. 51 ust. 1

pkt 2 lit.a ustawy o VAT dla materiałów budowlanych i usług (robót), określonych

w załączniku nr 5 do tej ustawy, nie mają jednak usprawiedliwionych podstaw.

We wspomnianym załączniku, w kształcie nadanym mu ustawą z dnia

9 grudnia 1993 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku

akcyzowym (Dz.U. Nr 129, poz. 599) i opublikowanym przez Ministra Finansów

w drodze obwieszczenia z dnia 31 marca 1995 r. w sprawie ogłoszenia załączników

do ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym,

z uwzględnieniem nomenklatury wynikającej z Klasyfikacji wyrobów i usług

w zakresie usług (Dz.U. Nr 44 poz. 231), wymieniono pod pozycją 76 „budowę,

remonty i bieżącą konserwację budynków nauki, oświaty i wychowania (KOB 13)”.

Nawiązanie do Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (KOB), stanowiącej załącznik do

zarządzenia nr 70 Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia

25 października 1989 r. (Dz.Urz. GUS Nr 32, poz. 77), pozostawało w związku

z uznaniem za usługi w rozumieniu ustawy o podatku VAT (art. 4 pkt 2) usług

wymienionych w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce

państwowej (zob. również art. 61 pkt 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r.

o statystyce publicznej, Dz.U. Nr 88, poz. 439 ze zm., jak też art. 54 ust. 2, art. 54

ust. 3 (dodany z mocą od dnia 1 stycznia 1994 r.) i art. 54 ust. 4 ustawy o VAT,

dodany z mocą od dnia 30 czerwca 1999 r., oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego

z dnia 3 marca 2001 r., K 32/99, OTK Zbiór Urzędowy 2001, nr 3, poz. 53). Według

powołanej Klasyfikacji, o zaliczeniu danego obiektu do określonego jej zbioru

decyduje przeważające jego przeznaczenie (por. powoływany wyrok Naczelnego

Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 1996 r., SA/Sz 1617/95). Zgodnie z tym

założeniem, określoną stawkę podatkową należy stosować do całego

przedsięwzięcia budowlanego, jeżeli ma ono charakter złożony. Za kryterium

decydujące o przeznaczeniu budowanego budynku (przedsięwzięcia budowlanego)

uznaje się treść projektu budowlanego zatwierdzonego przez organ administracji

państwowej wydający pozwolenie na budowę. Kierowanie się tym kryterium jest

w pełni zrozumiałe i uzasadnione, jeżeli uwzględnić, z jednej strony, konieczność

przedłożenia przez inwestora projektu budowlanego, podlegającego zatwierdzeniu

przez właściwy organ (art. 18, 28, 34 Pr.bud.), z drugiej zaś strony, potrzebę

opierania się przy ustalaniu podatków na czynnikach w miarę obiektywnych.

Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika tymczasem jednoznacznie, że strona

pozwana nie przedłożyła projektu budowlanego ani jakiegokolwiek innego planu

organizacyjno-technicznego budowy zatwierdzonego przez właściwy organ, który

mógłby uzasadniać zaliczenie robót wykonywanych przez powodową spółkę do

wymienionych pod pozycją 76 załącznika nr 5 do ustawy o VAT i tym samym

stosowanie do nich stawki podatku przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 2a tej ustawy.

Nie można przy tym zgodzić się z wywodami skargi kasacyjnej, że w świetle

powołanych w niej przepisów Prawa budowlanego prace wykonywane przez

powodową spółkę były robotami budowlanymi polegającymi na remoncie budynków

w związku z czym nie wymagały one z mocy art. 29 ust. 2 pkt 1 Pr.bud. pozwolenia

budowlanego. Według art. 3 pkt 8 Pr.bud., remontem jest wykonywanie

w istniejącym obiekcie budowlanym robót polegających na odtworzeniu stanu

pierwotnego. Jest zaś bezsporne, że budynki, których dotyczyły prace wykonywane

przez powodową spółkę, były budynkami pofabrycznymi. Niewątpliwie więc celem

prac powodowej spółki nie było odtworzenie stanu pierwotnego tych budynków, lecz

– jeśli nie ich wyburzenie, jak przyjęły Sądy – to co najmniej gruntowna

przebudowa.

W tej sytuacji nie może być też mowy o naruszeniu przez Sąd Apelacyjny

któregokolwiek z wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania

wskutek nieprzeprowadzenia przez Sąd Apelacyjny dowodu z dokumentu

inwentaryzacji robót budowlanych wykonanych w budynkach 2a, 2b i 4 oraz

ze zdjęć fotograficznych tych budynków po remoncie. Wspomniany dokument

oraz zdjęcia nie tylko nie mogą zastąpić planów, o których była wyżej mowa, ale

pochodzą z okresu dużo późniejszego od chwili, kiedy powodowa spółka

obowiązana była obliczyć należny podatek od wykonanych prac. Przedmiotem

dowodu są zaś tylko fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art.

227 k.p.c.).

Nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest także to, czy prace rozbiórkowe

dotyczące budynku 2a i 2b polegały na całkowitym czy tylko częściowym rozebraniu

tych budynków. Jakiekolwiek byłoby bowiem prawidłowe ustalenie w tym względzie,

pozostałoby ono bez wpływu na wynik sprawy, wobec stwierdzenia, że strona

pozwana nie przedłożyła dokumentów pozwalających powodowej spółce na

zastosowanie stawki podatkowej dotyczącej robót objętych pozycją 76 załącznika nr

5 do ustawy o VAT. Nie może być więc również mowy o naruszeniu przepisów

postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wskutek

nieprawidłowego ustalenia zakresu prac rozbiórkowych.

Mając powyższe na względzie, skargę kasacyjną oddalono (art. 39312

k.p.c.),

a o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 98 i 108 § 1

k.p.c.