III RN 168/01

Wyrok z dnia 27 marca 2002 r.

III RN 168/01

Opóźnienia w zarejestrowaniu się w charakterze bezrobotnego, spowo-

dowanego dniami ustawowo wolnymi od pracy, nie należy brać pod uwagę przy

ocenie spełnienia warunku zatrudnienia przez okres co najmniej 365 dni w

ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania (art. 23 ust. 1 pkt 2a

ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu,

jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.; obecnie jednolity tekst:

Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.).

Przewodniczący SSN Maria Tyszel, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk,

Roman Kuczyński (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2002 r. sprawy

ze skargi Krystyny D. na decyzję Wojewody Ś. z dnia 17 lutego 2000 r. [...] w

przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, na skutek rewi-

zji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] od wyroku Na-

czelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 10

stycznia 2001 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Admi-

nistracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

U z a s a d n i e n i e

Decyzją z dnia 19 stycznia 2000 r., wydaną z upoważnienia Starosty K. przez

Kierownika Działu Filii i Punktów Obsługi Bezrobotnych w R., Krystyna D. uznana zo-

stała z dniem 3 stycznia 2000 r. za osobę bezrobotną i jednocześnie odmówiono jej

prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uzasadnieniem, iż nie wykazała ona, aby w

okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania jako bezrobotna prze-

pracowała 365 dni uprawniających do zasiłku. Decyzją z dnia 17 lutego 2000 r. z

upoważnienia Wojewody Ś. zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Wewnętrznych

2

utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, natomiast wyrokiem z dnia 10

stycznia 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie

oddalił skargę na powyższą decyzję.

Rewizja nadzwyczajna Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuca

powyższemu wyrokowi rażące naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995

r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74. poz. 368 ze zm.) oraz art. 23

ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bez-

robociu (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.) w związku z art. 2

Konstytucji RP i wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Na-

czelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Krakowie do

ponownego rozpoznania. Rewizja nadzwyczajna wskazuje, że skarżąca w okresie 18

miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, to jest w okresie od 3 lipca 1998 r.

do 2 stycznia 2000 r. legitymuje się 363 dniami okresu uprawniającego do

przyznania zasiłku zamiast 365 dniami, jednakże wynikało to stąd, iż 1 stycznia

(Nowy Rok) i 2 stycznia 2000 r. (niedziela) były dniami ustawowo wolnymi od pracy i

skarżąca mogła się zarejestrować dopiero dnia 3 stycznia (poniedziałek), co spowo-

dowało przesunięcie początkowej daty liczenia okresu 18 miesięcy, a w konsekwen-

cji skrócenie o dwa dni liczby przepracowanych dni. Zwróciła też rewizja nadzwy-

czajna uwagę, że odmiennie niż w zaskarżonym wyroku orzekł Naczelny Sąd Admi-

nistracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawie SA/Sz 529/99.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Skarżąca została zarejestrowana w

dniu 3 stycznia 2000 r. jako bezrobotna i w okresie od 2 lipca 1998 r. do 2 stycznia

2000 r. (18 miesięcy poprzedzających rejestrację) posiadała udowodnione zatrudnie-

nie oraz okres pobierania zasiłku chorobowego w łącznej ilości 363 dni okresów

uprawniających do przyznania zasiłku, gdy tymczasem przepis art. 23 ust. 1 pkt 2a

ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. wymaga legitymowania się 365 dniami takich okre-

sów. Należy jednak mieć na względnie, że jeszcze w dniu 31 grudnia 1999 r. skarżą-

ca była zatrudniona (gdyby w tym dniu została zarejestrowana, okres 18 miesięcy

cofnąłby się do 30 czerwca 1998 r. a w tej dacie - od dnia 11 maja 1998 r. - skarżąca

była zatrudniona) i na ten dzień posiadała 365 dni okresów uprawniających do

przyznania zasiłku dla bezrobotnych, zaś rejestracja w dniu 3 stycznia 2000 r., która

3

przesunęła okres 18-miesięczny i skróciła okres wymagany o 2 dni - nastąpiła wy-

łącznie dlatego, że dzień 1 stycznia 2000 r. był (jak każdy 1 stycznia) świętem, a

dzień następny (2 stycznia) był niedzielą, dniem ustawowo wolnym od pracy. Skar-

żąca zatem nie mogła zarejestrować się w dniu 1 stycznia 2000 r., a tym samym wy-

kazać, że posiada co najmniej 365 dni okresów uprawniających do zasiłku w okresie

18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, rozumianych jako poprzedzają-

cych ten dzień „bezpośrednio”. Zauważyć jednak należy, że ustawodawca w art. 23

ust. 1 pkt 2 ustawy nie używa słowa „bezpośrednio”. Do dnia 1 lipca 1997 r. słowa

tego nie używał też przepis ustępu 2 pkt 3 tego artykułu, dopiero po tej dacie przepis

ten stanowił, że do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy

pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub opiekuńczego, przypadające

„bezpośrednio” po ustaniu zatrudnienia. Na tle takiego uregulowania tego przepisu

powstała wątpliwość, czy przerwa pomiędzy ustaniem zatrudnienia a uzyskaniem

prawa do zasiłku chorobowego wyklucza możliwość wliczenia okresu jego pobierania

od którego zależy nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, którą rozstrzygnął Sąd

Najwyższy w wyroku z dnia 9 września 1999 r., III RN 13/99 (OSNAPiUS 2000 nr 10,

poz. 376). Sąd Najwyższy uznał, że skoro pomiędzy dniem ustania zatrudnienia, a

dniem nabycia prawa do zasiłku chorobowego wystąpiła jednodniowa przerwa

przypadająca na niedzielę, to tego rodzaju przerwa nie wyklucza możliwości wlicza-

nia okresu pobierania zasiłku chorobowego do stażu, od którego zależy nabycie

prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zdaniem Sądu Najwyższego występujący w art.

23 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zwrot „bezpo-

średnio” po ustaniu zatrudnienia nie może być bez zastrzeżeń identyfikowany z wy-

rażeniem „następnego dnia” po ustaniu zatrudnienia. Przy ocenie „bezpośredniości”

muszą być uwzględnione okoliczności konkretnej sprawy, w tym zwłaszcza to, że

następnym dniem po ustaniu zatrudnienia była niedziela. Ustawą z dnia 31 marca

2000 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. Nr 31,

poz. 384 ze zm.) przepis art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu został zmieniony

w ten sposób, że z mocą od dnia 6 maja 2000 r. usunięto słowo „bezpośrednio”, co

dowodzi, że zamiarem ustawodawcy było usunięcie kontrowersji na tle stosowania

tego przepisu w brzmieniu poprzednio obowiązującym. Wydaje się zatem, że skoro

ustawodawca w art. 23 ust. 1 pkt 2 odnośnie do okresu 18 miesięcy poprzedzających

dzień zarejestrowania nigdy nie używał słowa „bezpośrednio”, to mając na uwadze

zarówno wykładnię Sądu Najwyższego przyjętą w przytoczonym wyroku jak i zasto-

4

sowaną przez ustawodawcę w nowelizacji ustępu 2 pkt 3 artykułu 23, należy uznać,

że byłaby niedopuszczalna wykładnia ścieśniająca termin „miesięcy poprzedzają-

cych”, a polegająca na uznaniu, że przerwa pomiędzy zakończeniem zatrudnienia a

zarejestrowaniem, spowodowana dniami ustawowo wolnymi od pracy i przesuwająca

kalendarzowo okres 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania tak, że

skutkuje to skrócenie o te dni wolne okresu 365 dni zatrudnienia uprawniającego do

zasiłku dla bezrobotnych. W tej kwestii zgodzić należy się ze stanowiskiem zapre-

zentowanym w rewizji nadzwyczajnej, powołującej także wyrok Naczelnego Sądu

Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 2 lutego 2000 r.

SA/Sz 529/99 (Pr. Pracy z 2001 r. nr 9, poz. 40) i uznać, że opóźnienie w zgłoszeniu

się do zarejestrowania w charakterze bezrobotnego spowodowane dniami wolnymi

od pracy nie powinno być brane pod uwagę przy ocenie dopełnienia wymagania w

postaci zatrudnienia przez okres co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprze-

dzających dzień zarejestrowania.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy na podstawie art. 39313

§ 1 KPC w

związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania

cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 189) orzekł jak w sentencji wyroku.

========================================