III CZP 25/02

94

Uchwała z dnia 24 maja 2002 r., III CZP 25/02

Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący)

Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski

Sędzia SN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Wiesławy K. przeciwko „P.” –

Towarzystwu Ubezpieczeniowo-Reasekuracyjnemu S.A., Oddziałowi w S. o

zapłatę, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 24 maja

2002 r., przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jana Szewczyka,

zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu

postanowieniem z dnia 7 marca 2002 r.:

„Czy po wejściu w życie ustawy z dnia 8 czerwca 1995 r. o zmianie ustawy o

działalności ubezpieczeniowej, o zmianie rozporządzenia Prezydenta

Rzeczypospolitej – Kodeks handlowy oraz o zmianie ustawy o podatku

dochodowym od osób prawnych (Dz.U. Nr 96, poz. 478) ulega zawieszeniu na

podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. postępowanie sądowe przeciwko zakładowi

ubezpieczeń o świadczenie pieniężne stanowiące zobowiązanie, które po

ogłoszeniu upadłości zakładu ubezpieczeń przejął zgodnie z przepisem art. 56 ust.

1 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej w brzmieniu

nadanym przez art. 1 pkt 56 cyt. na wstępie ustawy Ubezpieczeniowy Fundusz

Gwarancyjny?”

podjął uchwałę:

Sąd zawiesza postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w

sprawie o świadczenia z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej

posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku

z ruchem tych pojazdów, jeżeli w stosunku do pozwanego zakładu

ubezpieczeń zostało wszczęte postępowanie upadłościowe.

Uzasadnienie

„P.”, Towarzystwo Ubezpieczeniowo-Reasekuracyjne S.A., Oddział w S., z

którym Wiesława K. zawarła umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej

posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych

pojazdów, uznała co do zasady roszczenia ubezpieczonej z tytułu wypadku

objętego tym ubezpieczeniem i wypłaciła jej należne świadczenia, przyjmując, że

poszkodowana przyczyniła się do szkody w 50%. W pozwie wytoczonym przeciwko

„P.” Wiesława K. zakwestionowała zasadność przyczynienia i wniosła o zasądzenie

tej części należnych jej świadczeń z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia

odpowiedzialności cywilnej, których nie otrzymała od pozwanej na skutek przyjęcia

przyczynienia. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2000 r. Sąd Okręgowy w

Szczecinie zawiesił postępowanie z powodu ogłoszenia upadłości pozwanego

zakładu ubezpieczeń dnia 16 lutego 2000 roku (art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c.). W

zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik powódki – wnosząc o uchylenie

zaskarżonego orzeczenia – zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem

przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (jedn.

tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 11, poz. 62), zaznaczając, iż „w szczególności chodzi o art.

51 ust. 1 i 4”. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznając ten środek odwoławczy,

przedstawił – na postawie art. 390 k.p.c. – przytoczone na wstępie zagadnienie

prawne.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: (...)

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny został utworzony na podstawie art.

51 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U. Nr

59, poz. 344 ze zm. – dalej "u.d.u."). Obok niego powstał też – zgodnie z pierwotną

wersją art. 57 ust. 1 u.d.u. – Fundusz Ochrony Ubezpieczonych, który powołał

Minister Finansów zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 1992 r. w sprawie powołania

Funduszu Ochrony Ubezpieczonych, jego organizacji i trybu działania oraz procentu

składki wnoszonej przez ubezpieczycieli na ten fundusz (M.P. Nr 29, poz. 202 ze

zm. – dalej: "zarządzenie z 1992 r.").

Zadania Funduszów były odmienne. Pierwszy z nich wypłacał odszkodowania

z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy

pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów

i rolników za szkody z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdy nie została

zawarta wymagana umowa ubezpieczenia albo nie ustalono sprawcy szkody

(art. 51 ust. 2 u.d.u.). Zadanie Funduszu Ochrony Ubezpieczonych polegało

natomiast na zaspokajaniu roszczeń ubezpieczonych osób fizycznych w wypadku

niewypłacalności ubezpieczyciela w wysokości 100% w dziale ubezpieczeń na

życie, 90% w wypadku ubezpieczeń obowiązkowych i 50% w dziale innych

ubezpieczeń (art. 57 ust. 2 zdanie drugie u.d.u.).

Fundusz Ochrony Ubezpieczonych podejmował działania – jak wyjaśnił Sąd

Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z dnia 27 października 1993 r., III CZP

103/93 ("Biuletyn SN" 1993, nr 10, s.16) – w wypadku niewypłacalności

ubezpieczyciela rozumianej jako trwałe zaprzestanie płacenia długów i czynił to

niezależnie od wydania przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości

ubezpieczyciela. W uchwale przyjęto też, że Fundusz Ochrony Ubezpieczonych

zaspokajał roszczenia ubezpieczonych osób fizycznych – w granicach określonych

w ustawie o działalności ubezpieczeniowej – także po ogłoszeniu upadłości

niewypłacalnego ubezpieczyciela. Sąd Najwyższy uznał również, że art. 57 u.d.u.

nie zmienił zasad postępowania upadłościowego w stosunku do upadłości

ubezpieczyciela. Ubezpieczony mający wierzytelność wobec ubezpieczyciela, który

został postawiony w stan upadłości, był zatem zobowiązany zgłosić ją sędziemu-

komisarzowi, stosownie do postanowień Prawa upadłościowego, niezależnie od

trybu realizacji roszczeń przez Fundusz Ochrony Ubezpieczonych uregulowanego

w § 7 zarządzenia z 1992 r. Sąd Najwyższy, akcentując brak możliwości

bezpośredniego dochodzenia roszczeń od Funduszu Ochrony Ubezpieczonych,

podkreślił, że nie tylko względy prawne, lecz interes ubezpieczonej osoby fizycznej

wymagał, aby – tak jak inni wierzyciele – zachowała ona wymogi Prawa

upadłościowego dotyczące zgłoszenia wierzytelności sędziemu-komisarzowi.

Jednakże stan prawny, który obowiązywał w chwili podejmowania uchwały z dnia

27 października 1993 r., III CZP 103/93, a zwłaszcza § 7 zarządzenia z 1992 r.,

uzasadniał – zdaniem Sąd Najwyższego – wniosek, że wyczerpanie trybu

zgłoszenia i ustalenia wierzytelności uregulowanego w Prawie upadłościowym nie

stanowiło warunku zaspokojenia wierzytelności ubezpieczonej osoby fizycznej

przez Fundusz Ochrony Ubezpieczonych.

Ten pogląd zdezaktualizował się na skutek nowelizacji zarządzenia z 1992 r.,

dokonanej zarządzeniem Ministra Finansów z dnia 19 października 1993 r.

zmieniającym zarządzenie w sprawie powołania Funduszu Ochrony

Ubezpieczonych, jego organizacji i trybu działania oraz procentu składki wnoszonej

przez ubezpieczycieli na ten fundusz (M.P. Nr 54, poz. 502), które weszło w życie

dnia 10 listopada 1993 r. Według nowej wersji § 7 zarządzenia z 1992 r., Fundusz

przejmował – po uznaniu przez sędziego-komisarza listy wierzytelności –

zobowiązania upadłego wierzyciela wynikające z umów zawartych przez osoby

fizyczne, których wierzytelności zostały uznane, i wypłacał świadczenia na

podstawie listy wierzytelności na zasadach określonych w art. 57 ust. 2 u.d.u.

Na skutek nowelizacji zarządzenia z 1992 r. nastąpiło więc wyraźne powiązanie

zaspokajania roszczeń ubezpieczonych osób fizycznych przez Fundusz Ochrony

Ubezpieczonych z postępowaniem upadłościowych. Ten kierunek zmian

potwierdziła kolejna nowelizacja zarządzenia z 1992 r., która weszła w życie dnia

22 grudnia 1994 r. (zarządzenie Ministra Finansów z dnia 21 listopada 1994 r.

zmieniające zarządzenie w sprawie powołania funduszu ochrony ubezpieczonych,

jego organizacji i trybu działania oraz procentu składki wnoszonej przez

ubezpieczycieli na ten fundusz, M.P. Nr 62, poz. 549).

Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 1995 r. o zmianie ustawy o

działalności ubezpieczeniowej, o zmianie rozporządzenia Prezydenta

Rzeczypospolitej – Kodeks handlowy oraz o zmianie ustawy o podatku

dochodowym od osób prawnych (Dz.U. Nr 96, poz. 478 ze zm. – dalej "ustawa

z dnia 8 czerwca 1995 r."), Fundusz Ochrony Ubezpieczonych uległ likwidacji, a

jego prawa i obowiązki przejął Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny po upływie

trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, czyli z dniem 22 stycznia 1996 r.

Przepisy noweli nie utworzyły nowej instytucji Ubezpieczeniowego Funduszu

Gwarancyjnego, co – wobec pojawienia się odmiennego, choć odosobnionego

poglądu – podkreślono także w literaturze. Zawarte w znowelizowanym przepisie

art. 51 ust. 1 stwierdzenie: „Tworzy się Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny...”

stanowi dosłowne powtórzenie treści tego przepisu w dotychczasowym brzmieniu,

które zostało podyktowane wyłącznie potrzebami redakcyjnymi. Zatem omawiana

nowela zmieniła jedynie i rozszerzyła zakres działania Ubezpieczeniowego

Funduszu Gwarancyjnego. Do jego zadań obecnie należy także zaspokajanie – w

wypadku ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń – roszczeń uprawnionych z

tytułu umów obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy

pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów i

rolników za szkody z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz ubezpieczenia

na życie w wysokości 50% wierzytelności, nie więcej jednak niż kwota będąca

równowartością w złotych 30 000 euro, według średniego kursu Narodowego Banku

Polskiego, zgodnie z tabelą kursową ogłoszoną przez tenże Bank, obowiązującą w

dniu ogłoszenia upadłości (art. 51 ust. 4 u.d.u.).

Zagadnienia związane z realizacją roszczeń uprawnionych, w wypadku

ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń, są przedmiotem regulacji zawartej w

art. 56 i 57 u.d.u. Ze względu na wątpliwości, które spowodowały przedstawienie

rozpoznawanego zagadnienia prawnego, istotne znaczenie ma wykładnia art. 56

u.d.u., ponieważ ten przepis normuje kwestie związane z realizacją – w razie

upadłości zakładu ubezpieczeń – roszczeń uprawnionych z tytułu umów

obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów

mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów. Problem

polega na rozstrzygnięciu zagadnienia, czy dotychczasowe powiązanie między

realizacją roszczeń przez Fundusz Ochrony Ubezpieczonych a postępowaniem

upadłościowym zachodzi także po przejęciu zadań Funduszu Ochrony

Ubezpieczonych przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Jego istnienie

oznaczałoby bowiem, że wierzytelność uprawnionego z tytułu obowiązkowego

komunikacyjnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej należy do masy

upadłości, co uzasadniałoby zawieszenie postępowania, toczącego się między tym

uprawnionym a upadłym zakładem ubezpieczeń, na podstawie art. 174 § 1 pkt 4

k.p.c.

Zagadnienie relacji między realizacją przez Ubezpieczeniowy Fundusz

Gwarancyjny – w razie upadłości zakładu ubezpieczeń – roszczeń uprawnionych z

tytułu obowiązkowego komunikacyjnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej

a postępowaniem upadłościowym było już przedmiotem rozważań Sądu

Najwyższego na podstawie przepisów ustawy o działalności ubezpieczeniowej

znowelizowanej ustawą z dnia 8 czerwca 1995 r. W wyroku z dnia 14 marca

2001 r., II CKN 433/00 (nie publ.) Sąd Najwyższy stwierdził, że również po zmianie

stanu prawnego zaspokajanie roszczeń przez Ubezpieczeniowy Fundusz

Gwarancyjny, w omawianej sytuacji, jest powiązane z postępowaniem

upadłościowym, w stopniu uzasadniającym wniosek, że czynności

Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego muszą być poprzedzone

zgłoszeniem wierzytelności do masy upadłości. Powód dochodzący od zakładu

ubezpieczeń świadczeń z tytułu obowiązkowego komunikacyjnego ubezpieczenia

od odpowiedzialności cywilnej powinien zatem – po ogłoszeniu upadłości zakładu

ubezpieczeń – zgłosić wierzytelność sędziemu-komisarzowi i dopiero po

umieszczeniu jej na liście wierzytelności zostanie zaspokojony przez

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny.

Za aprobatą tego stanowiska przemawiają następujące argumenty.

Przepisy ustawy o działalności ubezpieczeniowej – w przeciwieństwie do

stanu prawnego z okresu obowiązywania zarządzenia z 1992 r. w pierwotnej wersji

– nie dają podstaw do ustalenia odrębnego trybu realizacji przez Ubezpieczeniowy

Fundusz Gwarancyjny świadczeń należnych ubezpieczonym z tytułu

obowiązkowego komunikacyjnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w

wypadku ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń.

Przepis art. 56 ust. 1 u.d.u. stwierdza tylko ogólnie, że Ubezpieczeniowy

Fundusz Gwarancyjny wypłaca poszkodowanym i uprawnionym świadczenia, a

spełnienie tego obowiązku ma nastąpić po przejęciu z masy upadłości upadłego

zakładu ubezpieczeń zobowiązania szkodowego wraz z aktami.

Żaden przepis ustawy o działalności ubezpieczeniowej nie nakłada na

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny – w wypadku ogłoszenia upadłości

zakładu ubezpieczeń – obowiązku ustalenia odpowiedzialności upadłego zakładu i

wysokości świadczeń. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny nie ustala

odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń i wysokości świadczeń także w wypadku

zaspokajania roszczeń uprawnionych z tytułu umów obowiązkowego ubezpieczenia

odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody

spowodowane ruchem tych pojazdów i rolników z tytułu prowadzenia gospodarstwa

rolnego, gdy nie została zawarta wymagana umowa ubezpieczenia lub nie ustalono

sprawcy szkody (art. 52 ust. 2 u.d.u.). Postępowanie w tym zakresie – zgodnie z

§ 26 i § 35 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 2000 r. w sprawie

ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej

posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych

pojazdów (Dz.U. Nr 26, poz. 310 ze zm.) oraz § 22 i § 30 rozporządzenia Ministra

Finansów z dnia 30 grudnia 1993 r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego

ubezpieczenia odpowiedzialności rolników z tytułu prowadzenia gospodarstwa

rolnego (Dz.U. Nr 134, poz. 653 ze zm.) – przeprowadza bowiem zakład

ubezpieczeń, a następnie przesyła dokumenty dotyczące roszczeń

poszkodowanego do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.

Obowiązek ustalania odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń i wysokości

świadczenia został wprost nałożony na Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny

dopiero ustawą z dnia 21 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o działalności

ubezpieczeniowej (Dz.U. Nr 70, poz. 819), ale ustawodawca – zgodnie z art. 56 ust.

5 u.d.u. – ograniczył go do nowego zadania Ubezpieczeniowego Funduszu

Gwarancyjnego, które polega na zaspokajaniu roszczeń uprawnionych z tytułu

umów ubezpieczenia, o których mowa w art. 54 ust. 4 u.d.u. i w zakresie

określonym w tym przepisie, w wypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości

zakładu ubezpieczeń lub umorzenia postępowania upadłościowego, jeżeli majątek

dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego, a

także w wypadku zarządzenia likwidacji przymusowej zakładu ubezpieczeń, który

nie spełnia świadczeń ubezpieczeniowych (art. 51 ust. 7 u.d.u.).

W ustawie o działalności ubezpieczeniowej nie został określony termin, w

którym Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, odpowiadający za upadły zakład

ubezpieczeń, powinien zbadać zasadność roszczeń i wypłacić należne

świadczenie.

Osoby, którym – w razie ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń – należą

się świadczenia z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, nie zostały

wyposażone przez ustawę o działalności ubezpieczeniowej w uprawnienie

bezpośredniego dochodzenia ich od Ubezpieczeniowego Funduszu

Gwarancyjnego, tak jak w wypadku świadczeń należnych z tytułu obowiązkowego

ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych

za szkody spowodowane ruchem tych pojazdów i rolników za szkody z tytułu

prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdy nie została zawarta wymagana umowa

ubezpieczenia lub nie ustalono sprawcy szkody (art. 8 ust. 5 u.d.u.).

Nie ma podstaw do normowania trybu realizacji świadczeń przez

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny poza ustawą, ponieważ brak stosownej

delegacji ustawowej. Określony w art. 54 ust. 2 u.d.u. zakres spraw, które może

regulować statut Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, nie obejmuje

ustalenia trybu zaspokajania roszczeń ubezpieczonych. Zgodnie z zakresem

przytoczonej delegacji ustawowej, statut Ubezpieczeniowego Funduszu

Gwarancyjnego, ogłoszony w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia

1996 r. w sprawie ogłoszenia statutu Ubezpieczeniowego Funduszu

Gwarancyjnego (Dz.Urz.M.F. Nr 10, poz. 41), nie zawiera postanowień regulujących

omawianą kwestię .

Z przedstawionych powodów należało uznać, że – w razie ogłoszenia

upadłości zakładu ubezpieczeń – prawidłowe ustalenie wierzytelności gwarantują

osobom uprawnionym do świadczeń przepisy Prawa upadłościowego, normujące

zgłaszanie i ustalanie wierzytelności (art. 150-170 rozporządzenia Prezydenta RP z

dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe, jedn. tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr

118, poz. 512 ze zm.). Ta procedura nie tylko określa sposób zgłoszenia

wierzytelności przez zainteresowanego i postępowanie w przedmiocie jej uznania,

ale także zapewnia uprawnionym środki zaskarżenia postanowienia co do uznania

lub nieuznania zgłoszonej wierzytelności (art. 162 Prawa upadłościowego) oraz

postanowienia w przedmiocie rozpoznania sprzeciwu (art. 78 Prawa

upadłościowego).

Przepis art. 78 u.d.u., po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 8 czerwca

1995 r., stanowi wprost, że – w wypadku ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń

– syndykiem masy upadłości może zostać ustanowiony inny zakład ubezpieczeń.

Jest zatem możliwość ustanowienia syndykiem podmiotu, który będzie dysponował

ogólnokrajową siecią placówek, wyspecjalizowaną kadrą oraz technicznymi

możliwościami przeprowadzenia w stosunkowo krótkim czasie weryfikacji

wierzytelności zgłoszonych wobec upadłego. Z tego względu nałożenie na

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny obowiązku ustalenia odpowiedzialności

upadłego zakładu ubezpieczeń i wysokości należnych świadczeń byłoby nie tylko

nieracjonalne, ale zmusiłoby Fundusz do stworzenia w celu wykonania tego

zadania rozwiniętej struktury organizacyjnej, która wymagałaby finansowania

z wpłat zakładu ubezpieczeń, a zatem pośrednio przez osoby zawierające

ubezpieczenia.

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, będący niepaństwową osobą

prawną, jest obecnie wyposażony – jak wynika ze statutu – w system organów do

których należy zgromadzenie członków, rada funduszu i zarząd. Jedynie członkowie

zarządu, składającego się z trzech do pięciu osób, wykonują swoje obowiązki w

ramach stosunku pracy (§ 29 ust. 4 statutu). Poza wymienionymi organami istnieje

jeszcze biuro zarządu, które realizuje zadania zarządu jako organu wykonawczego

Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (§ 35 ust. 1 statutu).

Z przedstawionego wywodu wynika, że nie ma podstaw do uznania, iż

nowelizacja ustawy o działalności ubezpieczeniowej, dokonana ustawą z dnia

23 czerwca 1995 r., zmieniła dotychczasowe powiązanie między zaspokajaniem

przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny – w razie upadłości zakładu

ubezpieczeń – roszczeń z tytułu obowiązkowego komunikacyjnego ubezpieczenia

odpowiedzialności cywilnej a postępowaniem upadłościowym. Zatem w sprawie o

świadczenia z obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej

posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych

pojazdów sąd zawiesza postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli

w stosunku do pozwanego zakładu ubezpieczeń zostało wszczęte postępowanie

upadłościowe. Wierzytelności uprawnionych z tytułu obowiązkowego

komunikacyjnego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej podlegają bowiem

ustaleniu w postępowaniu upadłościowym i do czasu ich zaspokojenia przez

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny należą do masy upadłości.

Przepis art. 56 ust. 1 u.d.u. należy traktować jako źródło gwarancyjnej

odpowiedzialności cywilnej Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, która

powstaje obok wcześniej ukształtowanej odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń, z

chwilą ogłoszenia jego upadłości. Przejęcie przez Ubezpieczeniowy Fundusz

Gwarancyjny tzw. akt szkody (por. art. 51 ust. 1 u.d.u.), o którym mowa w art. 56

ust. 1, nie stanowi przesłanki konstytutywnej powstania tej odpowiedzialności,

ponieważ chodzi tu o czynność natury technicznej. Mimo brzmienia art. 56 ust. 1

u.d.u. (verba legis: „Fundusz przejmuje... zobowiązania szkodowe”), nie ma

usprawiedliwionych podstaw do konstruowania przystąpienia Ubezpieczeniowego

Funduszu Gwarancyjnego do długu zakładu ubezpieczeń (por. uchwałę Sądu

Najwyższego z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 65/01, OSNC 2002, nr 9, poz.

108).

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w uchwale.