SNO 26/02

UCHWAŁA Z DNIA 10 WRZEŚNIA 2002 R.

SN0 26/02

Przewodniczący: sędzia SN Antoni Kapłon (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Iwona Koper, Stanisław Kosmal.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie bez udziału Zastępcy

Rzecznika Dyscyplinarnego w sprawie sędziego Sądu Okręgowego w związku z

zażaleniem sędziego na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z

dnia 29 maja 2002 r. sygn. akt (...) w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie

sędziego do odpowiedzialności karnej

u c h w a l i ł : uchylić zaskarżoną uchwałę i sprawę przekazać do ponownego

rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu.

U z a s a d n i e n i e

Uchwałą z dnia 29 maja 2002 r., sygn. akt (...), Sąd Apelacyjny– Sąd

Dyscyplinarny na podstawie art. 119 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o

ustroju sądów powszechnych, zezwolił na pociągnięcie sędziego Sądu

Okręgowego do odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.

Wyżej wskazaną uchwałę zaskarżył zażaleniem sędzia Sądu Okręgowego,

zarzucając naruszenie art. 117 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. i 80 § 3 u.s.p.,

przez to, że nie został powiadomiony o terminie posiedzenia, co z kolei

spowodowało, iż nie brał w nim udziału, a tym samym został pozbawiony prawa

do obrony.

2

Autor zażalenia zaskarżył także uchwałę od strony merytorycznej

wskazując, iż sąd dyscyplinarny w uzasadnieniu uchwały powołał się na

nieprawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 28

maja 2002 r., sygn. akt (...), mocą którego sędzia został uznany winnym

prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości i za to ukarany karą

dyscyplinarną w postaci złożenia sędziego z urzędu.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie powołanej wyżej

uchwały i przekazanie sprawy sądowi dyscyplinarnemu pierwszej instancji do

ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonej uchwały poprzez

odmowę zezwolenia na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Zażalenie jest słuszne w tej części, w której domaga się uchylenia

zaskarżonej uchwały i przekazania sprawy sądowi dyscyplinarnemu pierwszej

instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd dyscyplinarny pierwszej instancji nie dostrzegł bowiem okoliczności o

znaczeniu zasadniczym, a mianowicie tego, iż Prokuratura Okręgowa złożyła

wniosek (z dnia 29 kwietnia 2002 r.), sygn. akt (...), do tegoż sądu o zezwolenie

na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sądowej sędziego Sądu

Okręgowego (k. 279 akt śledztwa o sygnaturze jak wyżej wskazana).

W aktach dyscyplinarnych, sygn. akt (...) na k. 61 znajduje się stosowne

pismo Zastępcy Prokuratora Okręgowego w tym przedmiocie.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż sąd dyscyplinarny pierwszej instancji

za podstawę podjętej przezeń uchwały przyjął art. 119 ustawy z dnia 27 lipca

2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze

zm.), w skrócie u.s.p.

W powołanej ustawie sprawa zezwolenia na pociągnięcie sędziego do

odpowiedzialności karnej sądowej jest unormowana w art. 80 § 1, a dodatkowo

także w art. 119 tejże ustawy.

3

W tym stanie rzeczy jako w pełni uprawniony jawi się pogląd, iż art. 119

u.s.p. dotyczy tylko takiej sytuacji, gdy nie został złożony odrębny wniosek o

uchylenie immunitetu (zob. komentarz do Prawa o ustroju sądów powszechnych

..... T. Ereciński, J. Gudowski, J. Iwulski – Warszawa 2002, teza 1 do art. 119,

str. 366).

Konsekwencją takiego stanowiska jest przyjęcie, iż w wypadku złożenia

przedmiotowego wniosku toczy się w tym zakresie odrębne postępowanie

dyscyplinarne przewidziane w art. 80 u.s.p.

Przechodząc zatem do realiów niniejszej sprawy zauważyć należy, iż mimo

stosownego wniosku prokuratury nie przeprowadzono odrębnego postępowania

w tym zakresie, a jedynym dokumentem jest uchwała znajdująca się na k. 81 akt

dyscyplinarnych.

Jako oczywista jawi się w tym stanie rzeczy konstatacja, iż sąd

dyscyplinarny pierwszej instancji błędnie zastosował art. 119 u.s.p., a w tej

sytuacji uchwała przezeń podjęta ostać się nie może, zaś koniecznym staje się

przeprowadzenie postępowania w trybie art. 80 u.s.p.

W tym stanie rzeczy ocena merytoryczna zaskarżonej uchwały musi być

uznana za przedwczesną, zaś argumenty procesowe podniesione w zażaleniu,

wobec treści rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego za

bezprzedmiotowe.

Na marginesie należy też zauważyć, że niezależnie od tego, czy sąd

dyscyplinarny rozważa kwestię zezwolenia na pociągnięcie sędziego do

odpowiedzialności karnej sądowej w trybie art.80 u.s.p. czy art. 119 u.s.p.,

gwarancje procesowe, w tym prawo do obrony, przysługujące sędziemu muszą

być zachowane.

Innymi słowy mówiąc, rozpoznanie sprawy uchylenia immunitetu

sędziowskiego niejako „przy okazji” prowadzonej sprawy odpowiedzialności

dyscyplinarnej, do czego sąd dyscyplinarny, o ile zajdą warunki przewidziane w

art. 119 u.s.p. jest zobligowany, nie może w żaden sposób powodować

4

pogorszenia sytuacji procesowej sędziego w stosunku do postępowania

prowadzonego w trybie art. 80 u.s.p.

A zatem sędzia musi wiedzieć, iż sąd dyscyplinarny rozpoznając sprawę

przewinienia dyscyplinarnego dopatruje się w tym przewinieniu znamion

przestępstwa i w takim zakresie sprawę będzie rozpoznawał, a w konsekwencji

umożliwi sędziemu skorzystanie z wszelkich uprawnień procesowych z tym

związanych.

Jest oczywiste, iż powyższa sytuacja musi znaleźć odzwierciedlenie w

protokole.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak na

wstępie.