III RN 193/01

Wyrok z dnia 7 listopada 2002 r.

III RN 193/01

Pisma dyrektora do spraw taryf i handlu Rady Współpracy Celnej w

Brukseli nie mają wiążącego charakteru w rozumieniu Konwencji o utworzeniu

Rady Współpracy Celnej sporządzonej w Brukseli dnia 15 grudnia 1950 r. (Dz.U.

z 1978 r. Nr 11, poz. 43).

Przewodniczący SSN Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski,

Andrzej Wasilewski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Ryszarda Wal-

czaka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2002 r. sprawy ze skargi K.

Sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. w przedmiocie wy-

miaru cła, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku

Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie

z dnia 7 lutego 2001 r. [...]

o d d a l i ł rewizję nadzwyczajną.

U z a s a d n i e n i e

Dyrektor Urzędu Celnego w S. decyzją zawartą w JDA SAD [...] z dnia 28

maja 1996 r. dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym zgłoszony do odprawy

celnej przez importera - „K.” Spółkę z o. o. w S. towar określony jako „płyty parkie-

towe do podłóg mozaikowych”, dokonując równocześnie zmiany kodu taryfy przed-

miotowego towaru przez zakwalifikowanie go według kodu PCN 4411 29 00 0 za-

miast podanego w zgłoszeniu kodu PCN 4418 30 10 0. W wyniku odwołania impor-

tera, Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. decyzją z dnia 15 listopada 1996 r. uchylił

powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego

rozpoznania. Z kolei, decyzją z dnia 9 kwietnia 1997 r. Dyrektor Urzędu Celnego w

S., w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, raz jeszcze dokonał wymiaru cła od

importowanego towaru, kwalifikując go wedle kodu PCN 4411 29 00 0. Decyzja ta

2

została następnie utrzymana w mocy decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z

dnia 20 września 1999 r. Jednakże w wyniku skargi importera - „K.” Spółki z o. o. w

S., Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie wyrokiem z

dnia 7 lutego 2001 r. [...] uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 20

września 1999 r. i poprzedzającą ją decyzję Dyrektor Urzędu Celnego w S. z dnia 9

kwietnia 1997 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny

stwierdził w szczególności, iż: po pierwsze - „niesporne jest, że będące przedmiotem

importu panele, to gotowe do układania podłóg mozaikowych płytki parkietowe wy-

produkowane z płyt pilśniowych drewnopochodnych”; lecz jakkolwiek „płyty pilśnio-

we, przed ich przetworzeniem w płytki parkietowe, zalicza się niewątpliwie do pozycji

4411 taryfy celnej”, to jednak „zgodnie z uwagą 3 do działu 44 wyroby z płyt pilśnio-

wych i podobnych należy klasyfikować do pozycji od nr 4414 do 4421”; zatem, „skoro

norma prawna zawarta w uwadze 3 do działu 44 taryfy celnej nakazuje stosowanie

pozycji od nr 4414 do 4421 w odniesieniu do wyrobów z płyt pilśniowych, to wskaza-

na przez importera pozycja 4418 jest właściwa jako zgodna z normatywną treścią

uwagi 3 do działu 44. Wskazany kod PCN 4418 30 00 właściwy dla “płyt parkieto-

wych do podłóg mozaikowych” jest odpowiedni”; po drugie - „Opinia Światowej Orga-

nizacji Celnej z 2 lutego 1998 r., na którą powołuje się Prezes GUC nie ma znacze-

nia w sprawie. Pomijając związanie organów celnych taką opinią, (...) jest ona nie-

przekonująca głównie dlatego, że dokonuje taryfikacji płyt panelowych z pominięciem

normy prawnej zawartej w uwadze 3 do działu 44 taryfy celnej.”

Minister Sprawiedliwości pismem z dnia 19 czerwca 2001 r. [...] wniósł rewizję

nadzwyczajną od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka

Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 7 lutego 2001 r. [...], zarzucając temu wyrokowi

rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym

Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 23 ust. 1

ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne (jednolity tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 71,

poz. 312 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r.

w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz.U. Nr 151, poz. 737), a także

art. 80 KPA oraz na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA wniósł o uchylenie za-

skarżonego wyroku i oddalenie skargi. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej pod-

niesiono w szczególności, że: po pierwsze - przyjęta w uzasadnieniu zaskarżonego

wyroku klasyfikacja importowanego towaru wedle kodu taryfy celnej PCN 4418 30 10

0 jest niezgodna z Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej, a w szczególności

3

z Regułą Nr 1, zgodnie z którą “dla celów prawnych taryfikację towarów należy usta-

lać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, o ile nie są sprzeczne

z treścią powyższych pozycji i uwag.” Uwaga 3 do działu 44 Taryfy celnej „w sposób

ogólny określa klasyfikację towarów w pozycjach 4414 do 4421. Natomiast szczegó-

łowo zakres poszczególnych pozycji określa ich brzmienie. Kod 4418 30 10 0 - któ-

rego zastosowania domagała się strona - zgodnie z brzmieniem obejmuje: “płyty par-

kietowe do podłóg mozaikowych” z pozycji 4418, która to pozycja jest właściwa dla:

“drewnianych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa, w tym komórko-

wych płyt drewnianych, połączonych płyt parkietowych, dachówek i gontów”. (...)

Natomiast będące przedmiotem importu w niniejszej sprawie panele, są (co wynika

ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym faktur handlowych, prospektów

zawierających sporne płyty, próbek towaru, opinii Instytutu Technologii Drewna,

opisu procesu produkcyjnego załączonego przez stronę, wyjaśnień eksportera towa-

ru oraz charakterystyki technicznej płyt) obrobioną mechanicznie i pokrytą powie-

rzchniowo płytą pilśniową. Nie są natomiast ani wyrobem stolarskim ani ciesielskim.

Nie można ich również zaliczyć do połączonych płyt parkietowych oraz płyt do podłóg

mozaikowych”; w rezultacie należy przyjąć, iż „taryfikacja spornych płyt parkietowych

wynika bezpośrednio z brzmienia kodu PCN 4411 29 00 0, a więc jest zgodna z tre-

ścią wspomnianej wyżej reguły nr 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury

Scalonej”; ponadto, po drugie - „za błędne i sprzeczne z dotychczasowym orzecz-

nictwem trzeba uznać także stwierdzenie NSA, że opinia Światowej Organizacji Cel-

nej nie ma znaczenia w tej sprawie”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Wedle stanu prawnego obowiązującego w dacie dokonania zgłoszenia do

odprawy celnej towaru w rozpoznawanej sprawie, cło wymierzane było według „stanu

towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w

tym dniu obowiązujących” (art. 23 ust. 1 Prawa celnego). Równocześnie, w załączni-

ku nr 1 do obowiązującego wówczas rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grud-

nia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz.U. Nr 151, poz. 737

ze zm. - powoływanego nadal jako: rozporządzenie w sprawie ceł), wydanego na

podstawie art. 4 ust. 5 Prawa celnego, ustanowione zostały stawki celne na towary

przywożone z zagranicy w wysokości określonej w zamieszczonej tam taryfie celnej

4

(§ 1 rozporządzenia w sprawie ceł). W Sekcji IX wymienionej taryfy celnej (zatytuło-

wanej “drewno i wyroby z drewna; węgiel drzewny; korek i wyroby z korka; wyroby ze

słomy, z esparato i innych materiałów do wyplatania; wyroby koszykarskie i wyroby z

wikliny”), na wstępnie Działu 44. (obejmującego “drewno i wyroby z drewna; węgiel

drzewny”) pośród uwag obowiązujących przy stosowaniu tej części taryfy celnej po-

mieszczona została w szczególności także “uwaga 3.”, stanowiąca, że: „Pozycje od

nr 4414 do 4421 dotyczą wyrobów z płyt wiórowych, płyt pilśniowych i podobnych, z

drewna warstwowego lub utwardzonego, a także podobnych wyrobów z drewna”.

Wynika stąd w sposób jednoznaczny, że pozycja taryfy celnej objęta kodem PCN

4418 (“Drewniane wyroby stolarskie i ciesielskie dla budownictwa, w tym komórkowe

płyty drewniane, połączone płyty parkietowe, dachówki i gonty”), w ramach której

wymienione zostały “płyty parkietowe do podłóg mozaikowych” (oznaczone kodem

PCN 4418 30 10 0), zgodnie z treścią przytoczonej wyżej “uwagi 3.”, dotyczy również

“wyrobów z płyt wiórowych, płyt pilśniowych i podobnych” w postaci “płyt parkieto-

wych do podłóg mozaikowych”. Oznacza to, że - wbrew podniesionemu w uzasad-

nieniu rewizji nadzwyczajnej zarzutowi naruszenia art. 80 KPA w związku z art. 59

ustawy o NSA - w danym wypadku o prawidłowym zastosowaniu przez Naczelny

Sąd Administracyjny kodu taryfy celnej przesądziła okoliczność, iż przedmiotem

zgłoszenia celnego nie były “płyty pilśniowe” - objęte kodem PCN 4411, lecz “wyroby

z płyt pilśniowych” (obrobione mechanicznie i pokryte powierzchniowo płyty przygo-

towane do podłóg mozaikowych), które - zgodnie z wyraźną dyrektywą interpretacyj-

ną sformułowaną w przytoczonej wyżej uwadze 3. do “Działu 44” taryfy celnej - ob-

jęte były kodem PCN 4418. Trafnie podniósł to również Naczelny Sąd Administracyj-

ny wywodząc w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że: „wskazana przez importera

pozycja 4418 jest właściwa jako zgodna z normatywną treścią uwagi 3 do działu 44.

Wskazany kod PCN 4418 30 10 0 właściwy dla “płyt parkietowych do podłóg mozai-

kowych” jest odpowiedni. Natomiast zastosowany przez organy celne kod PCN 44 11

29 00 0 nie jest właściwy, gdyż dotyczy płyt pilśniowych, a nie wyrobów z takich płyt”.

2. Nie zasługuje również na uwzględnienie - sformułowany w rewizji nadzwy-

czajnej w sposób ogólny i lakoniczny zarazem - zarzut dotyczący zawartego w uza-

sadnieniu zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzenia,

że: „Opinia Światowej Organizacji Celnej z 2 lutego 1998 r., na którą powołuje się

Prezes GUC nie ma znaczenia w sprawie”. Należy mieć bowiem na uwadze to, że:

po pierwsze - w myśl postanowień ratyfikowanej przez Polskę „Konwencji o utworze-

5

niu Rady Współpracy Celnej”, która sporządzona została w Brukseli dnia 15 grudnia

1950 r. (Dz.U. z 1978 r. Nr 11, poz. 43), udzielanie zaleceń w celu zapewnienia jed-

nolitości w interpretacji i stosowaniu konwencji zawartych w wyniku działalności Rady

Współpracy Celnej, jak też konwencji w sprawie nomenklatury przy klasyfikacji towa-

rów w taryfach celnych i konwencji w sprawie wartości celnej towarów należy do

kompetencji Rady Współpracy Celnej (art. III w związku z art. I), która podejmuje de-

cyzje w tych sprawach większością dwóch trzecich głosów członków obecnych i

uprawnionych do głosowania, lecz nie może podjąć decyzji w żadnej sprawie, jeżeli

więcej niż połowa członków uprawnionych do głosowania w danej sprawie jest nie-

obecna (art. VIII); po drugie - tymczasem w powołanym fragmencie uzasadnienia za-

skarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie nawiązuje do treści oficjalne-

go stanowiska wyrażającego prawnie wiążącą “opinię” lub “zalecenie” Światowej Or-

ganizacji Celnej w kwestii jednolitej interpretacji i stosowania taryfy celnej, lecz wy-

łącznie do treści znajdującego się w aktach rozpoznawanej sprawy administracyjnej

pisma, które (w ramach wymiany korespondencji urzędowej) Dyrektor do spraw Taryf

i Handlu Rady Współpracy Celnej w Brukseli w dniu 2 lutego 1998 r. skierował do

Prezesa Głównego Urzędu Ceł w odpowiedzi na jego “prośbę o poradę dotyczącą

klasyfikacji: DTC-I-4010-48/97/3286/AB z 19 listopada 1997 r.”, a w szczególności w

sprawie “klasyfikacji paneli podłogowych” (opisanych w tym piśmie jako: „panele z

płyty pilśniowej, łączonej na wpust i pióro na brzegach i końcach, pokrytej na spodzie

papierem. Powierzchnia paneli pokryta jest najwyraźniej plastikiem z nadrukiem imi-

tującym parkiet”); po trzecie - w konkluzji krótkiego wywodu wspomnianego wyżej pi-

sma z dnia 2 lutego 1998 r. Dyrektor do spraw Taryf i Handlu Rady Współpracy Cel-

nej w Brukseli wyraził wprawdzie osobistą opinię, ujętą zresztą w trybie warunko-

wym, wedle której: „Ponieważ przedmiotowe panele nie są wymienione w żadnej in-

nej pozycji działu 44, zgodziłbym się z Panem, aby zaklasyfikować je pod pozycją

44.11, poz. 4411.19”, jednakże niezależnie od tego, że nie miała ona charakteru ofi-

cjalnej i wiążącej interpretacji obowiązującej taryfy celnej, to ponadto pozostawała

ona w jaskrawej sprzeczności z wyraźnymi postanowieniami obowiązującej taryfy

celnej, wedle której tego typu “panele z płyty pilśniowej, łączonej na wpust i pióro na

brzegach i końcach, pokrytej na spodzie papierem” (pokryte plastikiem z nadrukiem

imitującym parkiet), a więc będące “wyrobem z płyt pilśniowych”, powinny zostać za-

kwalifikowane do pozycji kodu PCN 4418 30 10 0 obejmującej także “pilśniowe płyty

6

parkietowe do podłóg mozaikowych” (zgodnie z uwagą 3. do Działu 44. taryfy celnej

stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie ceł).

3. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz.

483) oraz art. 39312

KPC w związku z art.10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie

Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej -

Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania

administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektó-

rych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz.189 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

========================================