SNO 42/02

WYROK Z DNIA 28 LISTOPADA 2992 R.

SNO 42/02

Przewodniczący: sędzia SN Piotr Hofmański.

Sędziowie SN: Elżbieta Skowrońska-Bocian, Maria Tyszel

(sprawozdawca).

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie z udziałem Zastępcy

Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego po rozpoznaniu w dniu

28 listopada 2002 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego w związku z

odwołaniem Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 10 września 2002 r., sygn. akt (...)

u t r z y m a ł wyrok w zaskarżonej części w mocy.

U za s a d n i e n i e

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 10 września 2002 r.,

sygn. akt (...), po rozpoznaniu sprawy dyscyplinarnej sędziego Sądu

Rejonowego obwinionej o to, że w dniu 9 sierpnia 2001 r. przewodnicząc

Sądowi Rejonowemu i rozpoznając środki odwoławcze od orzeczeń Kolegium

do Spraw Wykroczeń w trzech sprawach, sygn. akt (...) z naruszeniem

przepisów art. 454 § 1 k.p.k. w zw. z art. 512 § 1 k.p.k., w brzmieniu

poprzedzającym wejście w życie ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks

postępowania w sprawach o wykroczenia, uznała obwinione osoby za winne

popełnienia zarzucanych im wykroczeń i skazała je na kary grzywny mimo, że

zostały one przez Kolegium do Spraw Wykroczeń uniewinnione od popełnienia

2

zarzucanych im wykroczeń – uznał ją za „winną zarzucanego jej przewinienia

służbowego i na podstawie art. 109 § 5 Prawa o ustroju sadów powszechnych –

ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. (Dz. U. Nr 98, poz.1070 ze zm.)” – odstąpił od

wymierzenia kary.

Minister Sprawiedliwości w odwołaniu od tego wyroku, w części

dotyczącej orzeczenia o karze, wniósł o jego zmianę w tej części i na podstawie

art. 109 § 1 pkt 1 Prawa o ustroju sadów powszechnych, o wymierzenie

obwinionej kary upomnienia.

Rzecznik Dyscyplinarny Sądu Okręgowego, a także obwiniona sędzia na

rozprawie przed Sądem Najwyższym, wniosły o utrzymanie w mocy

zaskarżonego orzeczenia.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny wziął pod uwagę, co następuje:

Skład orzekający w sprawie nie dopatrzył się zarzucanego w odwołaniu

Ministra Sprawiedliwości błędu w ustaleniach faktycznych zaskarżanego

orzeczenia. Całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy przed

Sądem Apelacyjnym – Sądem Dyscyplinarnym i stanowiący, stosownie do art.

410 k.p.k. w związku z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju

sadów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), zwanej dalej Prawem o

u.s.p. – podstawę zaskarżanego orzeczenia jest bezsporny i nie został w

odwołaniu zakwestionowany.

Uzasadnienie odwołania wykazuje, że Minister Sprawiedliwości oraz Sąd

Dyscyplinarny różnią się tylko w ocenie, czy przewinienie służbowe, jakiego

dopuściła się sędzia stanowi przewinienie mniejszej wagi pozwalające na

odstąpienie od wymierzenia kary na podstawie art. 109 § 5 Prawa o u.s.p.

Dlatego też Sąd Najwyższy ograniczył swe rozważania do tego zagadnienia.

Sędzia Sądu Rejonowego została uznana za winną popełnienia zarzucanego

jej przewinienia służbowego. Uznając je za przewinienie mniejszej wagi Sąd

Dyscyplinarny istotne znaczenie przypisał znacznemu obciążeniu obwinionej

pracą, udokumentowanemu stosownymi wykazami. Podkreślił też, że wszystkie

3

trzy orzeczenia wydane z oczywistym i rażącym naruszeniem prawa zapadły na

jednym posiedzeniu, któremu obwiniona przewodniczyła w ramach nagłego

zastępstwa innego sędziego. Były to orzeczenia w sprawach o zbliżonych

stanach faktycznych, wszystkie były dotknięte takim samym błędem i zostały

przez Sąd Najwyższy usunięte z obrotu prawnego w następstwie uwzględnienia

kasacji wniesionych przez Ministra Sprawiedliwości. Sąd Najwyższy nie

podziela poglądu Ministra Sprawiedliwości, że „ocena zachowania obwinionej

dokonana została z naruszeniem swobodnej oceny dowodów z art.7 k.p.k.”,

ponieważ „(...) nie rozważył w dostatecznym stopniu, że obwiniona nie tylko

dopuściła się oczywistej obrazy przepisów prawa przy jego stosowaniu, ale też

naruszenie przez nią prawa było rażące i spowodowało znaczące, niekorzystne

skutki z punktu widzenia przebiegu postępowania oraz interesów stron...”.

Przede wszystkim należy podkreślić, że gdyby orzeczenia będące przedmiotem

przewinienia służbowego nie były wydane z rażącym naruszeniem prawa, to nie

mogłoby dojść do ich uchylenia w wyniku kasacji. Sam fakt wydania

orzeczenia, uchylonego następnie w postępowaniu kasacyjnym, nie jest

równoznaczne z przewinieniem służbowym. Dopiero oczywistość tych rażących

naruszeń prowadzi do ich zakwalifikowania jako przewinienia służbowego.

Nieprzekonywujący jest ogólnikowo sformułowany argument odwołania, że

„odstąpienie od wymierzenia kary obwinionej prowadzi do negatywnych opinii

o sądownictwie, iż sprawcy przewinień dyscyplinarnych, rażąco naruszający

przepisy prawa przy jego stosowaniu nie ponoszą kary”. Jest oczywistym, że ten

pogląd jest w pełni uzasadniony, jednakże sąd orzekający o karze, także Sąd

Dyscyplinarny, ma obowiązek uwzględniania całokształtu okoliczności

ujawnionych w toku rozprawy głównej. W rozpoznawanej sprawie Sąd

Dyscyplinarny prawidłowo więc ocenił, także pominięte w odwołaniu Ministra,

szczególne okoliczności, w jakich obwiniona dopuściła się przewinienia

służbowego.

4

Sąd Najwyższy Sąd Dyscyplinarny podziela pogląd, że istotne znaczenie

dla oceny popełnionego przez obwinioną przewinienia, jako przewinienia

mniejszej wagi miało nadmierne obciążenie obwinionej pracą i ich szerokim

zakresem podmiotowym, wymagającym stosowania różnych procedur, przyjęcie

nagłego zastępstwa chorego sędziego na wcześniej wyznaczonych rozprawach,

co mogło uniemożliwić należyte przygotowanie się do nich. Istotne znaczenie

ma też to, że wadliwe orzeczenia obwinionej zostały wyeliminowane z obrotu

prawnego, orzeczone w nich kary nie zostały wykonane, a więc dobro osób

skazanych, w ostatecznym rozrachunku nie doznało uszczerbku, zwłaszcza, jeśli

się weźmie pod uwagę, wprowadzoną ustawą z dnia 24 sierpnia 2001 r. –

Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.

U. Nr 106, poz. 1149), zmianę przepisów Kodeksu postępowania karnego

mających zastosowanie w sprawach tych osób. Słusznie też Sąd Dyscyplinarny

uwzględnił w swej ocenie nie tylko wyróżniającą dobrą opinię sędziego, ale

także jej skruchę i postawę w toku postępowania dyscyplinarnego prowadzącą

do jego bezzwłocznego zakończenia.

Mając powyższe na uwadze, Sad Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na

podstawie art. 128 u.s.p. w związku z art. 433 i 437 k.p.k. orzekł, jak w

sentencji.