WA 15/03

64

WYROK Z DNIA 8 KWIETNIA 2003 R.

WA 15/03

Jeżeli do statutowych celów instytucji lub organizacji społecznej należy

świadczenie pomocy ofiarom przestępstw, a pokrzywdzeni przestępstwami

komunikacyjnymi nie są z niej wyłączeni, orzeczenie na rzecz takiej instytucji

lub organizacji świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 49 a § 1 k.k.,

nie stanowi obrazy prawa materialnego, gdyż z art. 47a k.k. nie wynika, aby

świadczenie pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych

musiało być głównym celem statutowym danej instytucji lub organizacji.

Przewodniczący: sędzia SN płk S. Kosmal (sprawozdawca).

Sędziowie SN: płk W. Błuś, płk M. Buliński.

Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej:

płk S. Gorzkiewicz.

Sąd Najwyższy w sprawie mjra Mirosława K., oskarżonego o popełnienie

przestępstwa określonego w art. 178 a § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej

na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2003 r. apelacji, wniesionej przez prokuratora na

niekorzyść oskarżonego, od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia

23 stycznia 2003 r.,

zaskarżony wyrok u t r z ym a ł w m o c y (...).

U z a s a d n i e n i e :

Powołanym na wstępie wyrokiem mjr Mirosław K. uznany został za winnego

tego, że: „w dniu 5 listopada 2002 r. około godz. 18 20

w P., umyślnie naruszył

zasadę bezpieczeństwa w ruchu lądowym określoną w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia

20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) w ten

sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości – 2,50‰ alkoholu w wydychanym

powietrzu, prowadził pojazd mechaniczny w ruchu drogowym w postaci własnego

samochodu marki «Audi» o nr rej. (...)”.

Za to przestępstwo Wojskowy Sąd Okręgowy w W., na podstawie art. 178a § 1

k.k. w zw. z art. 323 § 3 k.k. oraz na mocy art. 42 § 2 k.k. i art. 49a § 1 i 2 k.k.,

wymierzył oskarżonemu karę 10 miesięcy ograniczenia wolności oraz orzekł zakaz

prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat,

a ponadto zasądził świadczenie pieniężne w wysokości 2000 zł na rzecz Fundacji

Pomocy Ofiarom Przestępstw w W.

Rozstrzygnięcie to zaskarżył apelacją prokurator, który, podnosząc zarzut obrazy

przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 49a § 1 k.k., przez wadliwe

określenie podmiotu, na rzecz którego zasądzono świadczenie pieniężne

przewidziane w tym przepisie, wnosił na tej podstawie o zmianę zaskarżonego

wyroku przez orzeczenie od oskarżonego przedmiotowego świadczenia na rzecz

Polskiego Towarzystwa Walki z Kalectwem – Oddział Wojewódzki w R.

Po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który

popierał apelację, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Podniesiony przez skarżącego zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, a w

szczególności art. 49a § 1 k.k., nie jest trafny.

Wbrew bowiem temu, co twierdzi autor apelacji, sąd pierwszej instancji nie

popełnił błędu zasądzając przewidziane w tym przepisie świadczenie pieniężne na

rzecz Fundacji Pomocy Ofiarom Przestępstw w W., zamiast tak, jak żądał tego

skarżący, na rzecz Polskiego Towarzystwa Walki z Kalectwem – Oddział

Wojewódzki w R.

Z treści art. 49 a § 1 k.k. wynika wszakże, iż sąd w wypadku skazania sprawcy za

przestępstwo określone w art. 178a k.k. obowiązany jest orzec świadczenie

pieniężne na rzecz instytucji lub organizacji społecznej określonej w art. 47a k.k., a

zatem instytucji lub organizacji, do której zadań lub statutowych celów należy

świadczenie pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych.

Jak wynika z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2001 r. (I KZP

21/01, OSNKW 2001, z. 11–12, poz. 90), na którą powołuje się skarżący, przez

instytucję lub organizację społeczną, do której zadań lub statutowych celów należy

świadczenie pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych, o

której mowa w art. 47a k.k., należy rozumieć tylko taką instytucję lub organizację,

której podstawowym zadaniem lub celem statutowym jest świadczenie pomocy

osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych.

Z dopuszczonego przed Sądem Najwyższym w Izbie Wojskowej dowodu z treści

zapisów w statucie Fundacji Pomocy Ofiarom Przestępstw w W. wynika

jednoznacznie, że celem statutowym powołanej na wstępie Fundacji jest udzielanie

pomocy pokrzywdzonym działalnością przestępczą, a zatem również niesienie

pomocy pokrzywdzonym w wypadkach drogowych. Z dalszych zapisów

wspomnianego statutu nie wynika, aby poszkodowani w wypadkach drogowych

byli z tej pomocy wyłączeni.

Zdaniem Sądu Najwyższego, o obrazie prawa materialnego, a w szczególności

art. 49a § 1 k.k., przez sąd pierwszej instancji nie może być mowy, skoro zasądził

on wspomniane świadczenie pieniężne na rzecz organizacji społecznej, której statut

przewidywał niesienie pomocy ofiarom przestępstw, także komunikacyjnych.

Za błędny uznać natomiast należało pogląd autora apelacji, jakoby niesienie

pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych musiało być

głównym celem statutowym instytucji lub organizacji społecznej, o której mowa w

art. 47a k.k.

W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2001 r., na którą powołuje

się skarżący, mowa jest bowiem jedynie o tym, że taki cel musi być zapisany w

statucie instytucji bądź organizacji, lub że owa instytucja bądź organizacja ma za

podstawowe zadanie udzielanie pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach

komunikacyjnych.

Na marginesie tylko dodać należy, że jak wynika ze statutu Polskiego

Towarzystwa Walki z Kalectwem, na rzecz którego prokurator domagał się

zasądzenia świadczenia, o którym mowa w art. 49a § 1 k.k., niesienie pomocy

osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych również nie należy do

głównych celów statutowych owego Towarzystwa, która to organizacja preferuje

przede wszystkim działalność profilaktyczno-szkoleniową (patrz – wyciąg ze statutu

tego Towarzystwa).

Uznając zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, podniesiony w apelacji za

chybiony, należało zaskarżony wyrok utrzymać w mocy.