III SW 133/03

Uchwała z dnia 7 lipca 2003 r.

III SW 133/03

Osoby pozbawione praw publicznych nie mają prawa udziału w referen-

dum (art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólno-

krajowym, Dz.U. Nr 57, poz. 507 ze zm.). Środek karny - pozbawienie praw pu-

blicznych - obowiązuje od daty orzeczenia, lecz okres na jaki go orzeczono nie

biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności (art. 43 § 2 k.k.).

Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie

SN: Beata Gudowska, Herbert Szurgacz.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2003 r. sprawy z protestu refe-

rendalnego Radosława N.

p o s t a n o w i ł:

p r z e d s t a w i ć opinię, że zarzut protestu jest bezzasadny.

U z a s a d n i e n i e

Radosław N. w swym piśmie zatytułowanym „zażalenie” domagał się „powtó-

rzenia referendum” z powodu bezpodstawnego - jego zdaniem - pominięcia go na

liście osób uprawnionych do głosowania i uniemożliwienia mu wzięcia udziału w refe-

rendum.

Z pisma (które winno być potraktowane jako protest przeciwko ważności refe-

rendum w rozumieniu art. 33 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólno-

krajowym - Dz.U. Nr 57, poz. 507 ze zm.) wynika, że jego autor odbywa karę pozba-

wienia wolności oraz, że orzeczono wobec niego w 1994 r. karę dodatkową pozba-

wienia praw publicznych na okres dwóch lat.

Uczestnik postępowania - Komisarz Wyborczy w Elblągu stwierdził, że z za-

wiadomienia Sądu Okręgowego w Elblągu wynika, iż wnoszący protest pozbawiony

jest prawa wybierania i pozbawienie to nie ustało do dnia referendum.

2

Uczestnik postępowania - Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wy-

raził przypuszczenie, że przekonanie wnoszącego protest o bezpodstawności skre-

ślenia ze spisu wyborców wywodzi się z niezrozumienia „przepisu art. 42 § 2 Ko-

deksu karnego”, a na wypadek potwierdzenia się zarzutu wniósł o uznanie że ewen-

tualne naruszenie przepisów ustawy o referendum nie miało wpływu na wynik refe-

rendum.

Uczestnik postępowania Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie prote-

stu bez dalszego biegu, ponieważ na pominięcie w spisie wyborców służy reklama-

cja.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Zarzut bezpodstawnego niedopuszczenia do głosowania mieści się w podsta-

wach protestu przeciwko ważności referendum (art. 33 ustawy z dnia 14 marca 2003

r. o referendum ogólnokrajowym). Należy zakwalifikować go jako zarzut naruszenia

przepisów ustawy dotyczących głosowania (art. 33 ust. 1 ustawy), mimo że na pomi-

nięcie w spisie służy reklamacja i skarga (art. 28 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r.

Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospo-

litej Polskiej - Dz.U. Nr 46, poz. 499 ze zm. w związku z art. 9 ust. 7 ustawy o refe-

rendum), co mogłoby być podstawą pozostawienia protestu bez dalszego biegu

zgodnie z art. 81 ust. 2 Ordynacji w związku z art. 34 ust. 2 ustawy o referendum.

Protest Radosława N. jest jednakże niezasadny, gdyż zarzut okazał się bezpodstaw-

ny, prawdopodobnie wynikający z nierozumienia prawa. Wnoszący protest nie kwe-

stionuje tego, że został (na mocy orzeczenia sądu) pozbawiony praw publicznych. Z

treści samego protestu wynika, że odbywa on karę pozbawienia wolności. Do takiej

sytuacji ma zastosowanie art. 43 § 2 Kodeksu karnego, zgodnie z którym pozbawie-

nie praw publicznych obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia, jednakże

okres na który ten środek karny (poprzednio nazywany karą dodatkową) orzeczono

nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za

inne przestępstwo. W przypadku wnoszącego protest środek karny - pozbawienie

praw publicznych - orzeczony, jak twierdzi, na okres dwóch lat obowiązywał już od

uprawomocnienia się orzeczenia i obowiązuje nadal uniemożliwiając mu również

wzięcie udziału w referendum. Osoby pozbawione praw publicznych, w myśl art. 3

ust. 2 pkt 1 ustawy o referendum nie mają prawa udziału w referendum. Okres, na

3

który orzeczono pozbawienie praw publicznych rozpocznie bieg dopiero po zakoń-

czeniu odbywania przez wnoszącego protest kary pozbawienia wolności.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy sformułował opinię o niezasadności protestu

działając na podstawie art. 80 Ordynacji wyborczej do sejmu Rzeczypospolitej Pol-

skiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 34 ust. 2 ustawy o refe-

rendum.

========================================