III CZP 59/03

Uchwała z dnia 3 października 2003 r., III CZP 59/03

Sędzia SN Antoni Górski (przewodniczący)

Sędzia SN Iwona Koper (sprawozdawca)

Sędzia SN Zbigniew Strus

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej,

Oddziału Terenowego w D. przeciwko Stanisławowi D., Modeście D. i Anecie D. o

eksmisję, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 3

października 2003 r., przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Piotra

Wiśniewskiego, zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w

Lublinie postanowieniem z dnia 30 października 2002 r.:

"Czy w sprawie z powództwa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wykonującej

prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa o eksmisję

osób fizycznych z lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku będącym

częścią składową takiej nieruchomości, Wojskowa Agencja Mieszkaniowa ma

obowiązek uiszczania opłat sądowych ?"

podjął uchwałę:

Wojskowa Agencja Mieszkaniowa ma obowiązek uiszczania opłat

sądowych w sprawie o opróżnienie lokalu mieszkalnego wchodzącego w

skład mienia powierzonego jej przez Skarb Państwa na podstawie ustawy z

dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.).

Uzasadnienie

Przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne

powstało przy rozpoznawaniu przez Sąd Okręgowy w Lublinie apelacji powoda –

Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (dalej: "Agencja") w D. od wyroku Sądu

Rejonowego w Puławach z dnia 31 lipca 2002 r., oddalającego powództwo o

eksmisję w stosunku do pozwanych Stanisława D., Modesty D. i Anety D. Apelacja

wniesiona w imieniu powoda przez pełnomocnika – radcę prawnego, nie została

opłacona. W związku z tym, że zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 3 w związku z § 12 ust. 1

pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie

określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 154, poz. 753 ze

zm.) apelacja w sprawie o opróżnienie lokalu mieszkalnego podlega opłacie stałej w

kwocie 80 zł, powstała kwestia, czy w przedmiotowej sprawie Agencja korzysta na

podstawie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm. – dalej:

"u.k.s.c.") ze zwolnienia od opłat sądowych. Jeżeli Agencja z takiego zwolnienia nie

korzysta, to apelacja – stosownie do art. 17 zdanie drugie u.k.s.c. – podlega

odrzuceniu bez wzywania do uiszczenia wpisu.

Wątpliwości Sądu Okręgowego postały na tle wykładni art. 8 ust. 2 i 3 u.k.s.c.,

który zwalnia Agencję od obowiązku uiszczania opłat sądowych, z wyjątkiem spraw

dotyczących prowadzonej przez nią działalności gospodarczej oraz spraw w

postępowaniu wieczystoksięgowym. Przedstawione zagadnienie sprowadza się

więc w istocie do odpowiedzi na pytanie, czy sprawa dotyczy prowadzonej przez

Agencję działalności gospodarczej.

Sąd Okręgowy wskazał na prezentowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego

pogląd, że dla uznania, na gruncie art. 8 u.k.s.c., działalności jako gospodarczej nie

jest istotne czy ma ona charakter zarobkowy. Ponadto przywołał stanowisko zajęte

w odniesieniu do gminy w motywach uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9 marca

1993 r., III CZP 156/92 (OSNCP 1993, nr 9, poz. 152), że prowadzona w wykonaniu

zadań gminy działalność jednostek organizacyjnych lub przedsiębiorstw, polegająca

na administrowaniu budynkami, stanowiącymi jej własność jest działalnością

gospodarczą, o której mowa w art. 8 ust. 2 u.k.s.c.

Analizując prawną regulację dotyczącą zadań Agencji, Sąd Okręgowy doszedł

do wniosku, że w stosunku do lokali mieszkalnych będących w dyspozycji Agencji,

jej działalność nie odbiega charakterem od działalności gospodarczej gminy w

stosunku do lokali pozostających w jej dyspozycji, przy czym z art. 19 ustawy z dnia

22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r.,

Nr 42, poz. 368 ze zm. – dalej: "u.z.S.Z.") wynika, iż Agencja prowadzi samodzielną

gospodarkę finansową. Na podstawie tej argumentacji należałoby uznać, w ocenie

Sądu Okręgowego, że sprawa o eksmisję osób fizycznych z lokalu będącego

częścią nieruchomości Skarbu Państwa w zarządzie Agencji dotyczy prowadzonej

przez nią działalności gospodarczej. Przeciwko takiemu poglądowi przemawiałby

natomiast argument, że o ile działalność gospodarcza gminy związana z

gospodarką nieruchomościami, w tym lokalami, jest tylko jednym z wielu zadań

gminy, o tyle gospodarka lokalami i kwaterami przez Agencję stanowi podstawowe

zadanie wykonywane przez Agencję, będące jej głównym obowiązkiem statutowym.

Podkreślił przy tym, że przepisy art. 8 ust. 2 i 3 u.k.s.c. nie różnicują sytuacji, w

których działalność gospodarcza ma charakter działalności podstawowej albo

prowadzona jest ubocznie, co prowadziłoby do wniosku, że Agencja ma obowiązek

uiszczania opłat sądowych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W orzecznictwie Sądu Najwyższego kwestia granic zwolnienia od opłat

sądowych na podstawie art. 8 u.k.s.c. podejmowana była w odniesieniu do Skarbu

Państwa oraz instytucji państwowych, których zadanie nie polega na prowadzeniu

działalności gospodarczej oraz gminy, nie była natomiast przedmiotem wypowiedzi

kwestia stosowania zwolnienia od opłat sądowych w stosunku do Agencji.

Przepis art. 8 ust. 2 stanowi, że gmina nie ma ona obowiązku uiszczania opłat

sądowych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez nią działalności

gospodarczej oraz spraw w postępowaniu wieczystoksięgowym. Na tle wykładni

tego przepisu powstał problem, czy stanowi on podstawę zwolnienia gminy z

obowiązku uiszczania opłat sądowych w sprawach wynikających z gospodarowania

mieszkaniowym zasobem gminy, a związany był z oceną, czy działalność

polegająca na gospodarowaniu mieszkaniowym zasobem gminy jest działalnością

gospodarczą.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że w sprawach

wynikających z gospodarowania zasobem mieszkaniowym gmina nie korzysta ze

zwolnienia od opłat sądowych na podstawie art. 8 ust. 2, gdyż są to sprawy

dotyczące działalności gospodarczej powadzonej przez gminę (uchwały z dnia 30

listopada 1992 r., III CZP 134/92, OSNCP 1993, nr 5, poz. 79, z dnia 9 marca

1993 r., III CZP 156/92, z dnia 6 sierpnia 1996 r., III CZP 84/96, OSNC 1996, nr 11,

poz. 150, z dnia 11 października 1996 r., III CZP 110/96, OSNC 1997, nr 2, poz. 17

oraz postanowienie z dnia 30 kwietnia 1998 r., III CKN 454/97, nie publ.).

Stanowisko to opiera się na złożeniu, że gospodarowanie zasobem mieszkaniowym

gminy stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy, przy

czym decydujące znaczenie dla takiej oceny jej charakteru ma jej przedmiot, a nie

charakter zarobkowy. Pogląd ten zaaprobowany został także w piśmiennictwie.

Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.k.s.c., przepis dotyczący zwolnienia od opłat

sądowych gminy i innych podmiotów wskazanych w art. 8 ust. 2 u.k.s.c. ma

odpowiednie zastosowanie do Agencji, która nie ma obowiązku uiszczania opłat

sądowych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez nią działalności

gospodarczej oraz spraw w postępowaniu wieczystoksięgowym. Rozstrzygnięcie

przedstawionego Sądowi Najwyższemu zagadnienia wymaga więc w pierwszej

kolejności ustalenia znaczenia pojęcia „działalność gospodarcza” w rozumieniu art.

8 ust. 2 i 3 u.k.s.c., a następnie odniesienia się do kwestii, czy pojęcie to obejmuje

działalność Agencji w zakresie gospodarowania zasobami mieszkaniowymi w

rozumieniu ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych.

Niezbędne będzie także udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy sprawa, w której

Agencja dochodzi opróżnienia lokalu wchodzącego w skład mienia powierzonego

jej przez Skarb Państwa, mogłaby zostać uznana za sprawę dotyczącą

prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.

Przepis art. 8 u.k.s.c. nie zawiera definicji pojęcia „działalność gospodarcza”.

Rodzi to wątpliwość co do dopuszczalności odwołania się do tego pojęcia w ujęciu

innych aktów prawnych, w tym przykładowo w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19

listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze

zm.). Wątpliwość ta jest istotna, gdyż przepis ten wśród cech charakteryzujących

działalność gospodarczą, wymienia jej zarobkowy charakter, tymczasem podmioty

wymienione w art. 8 ustawy, w odniesieniu do których przepis ten ustanawia

zwolnienie od opłat sądowych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez

nie działalności gospodarczej, a więc instytucje państwowe, gminy i inne podmioty

samorządu terytorialnego, jak również wskazane w ust. 3 tego przepisu agencje,

nie należą do podmiotów, których działalność miałaby za cel zasadniczy osiąganie

zysku.

W tym kontekście wskazać należy na ugruntowany w orzecznictwie Sądu

Najwyższego pogląd, zgodnie z którym użyte w art. 8 ustawy pojęcie „działalność

gospodarcza” powinno być wykładane w sposób odpowiadający celowi tego

przepisu, bez odwoływania się do jego definicji używanej w przepisach regulujących

działalność gospodarczą (poprzednio art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r.

o działalności gospodarczej, Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm., obecnie: Prawa

działalności gospodarczej) (uchwała z dnia 30 listopada 1992 r., III CZP 134/92,

OSNC 1993, nr 5, poz. 79, uchwała z dnia 11 października 1996 r., III CZP 110/96,

OSNC 1997, nr 2, poz. 17, postanowienie z dnia 30 kwietnia 1998 r., III CKN

454/97). W szczególności, jak wielokrotnie podkreślał Sąd Najwyższy, działalność

gospodarcza w rozumieniu art. 8 u.k.s.c. powinna być ujmowana w kategoriach

przedmiotu tej działalności, a nie jej zarobkowego bądź niezarobkowego

charakteru. Z powyższych względów, wymieniony przepis, w zakresie użytego w

nim pojęcia „działalność gospodarcza”, powinien być wykładany w odniesieniu do

konkretnego stanu faktycznego, przy uwzględnieniu elementów ekonomicznych i

dyrektyw semantycznych. Przytoczone wskazania są zgodne z dotychczasowym

kierunkiem orzecznictwa Sądu Najwyższego, w literaturze przedmiotu wymienia się

natomiast jako podstawowe cechy tak pojętej działalności gospodarczej jej

profesjonalny charakter, podporządkowanie regułom zysku lub zasadzie

racjonalnego gospodarowania, działanie na własny rachunek, powtarzalność

działań oraz uczestnictwo w obrocie gospodarczym.

Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.z.S.Z., Agencja jest państwową osoba prawną.

Stosownie do art. 14 ust. 1, Skarb Państwa powierza Agencji wykonywanie prawa

własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do gruntów,

budynków i lokali mieszkalnych stanowiących własność Skarbu Państwa. Zadania

Agencji i formy ich realizacji określa rozdział 3 zatytułowany „Gospodarowanie

zasobami mieszkaniowymi i internatowo-hotelowymi”. Zadania własne Agencji

określa art. 16 ust. 1, zaliczając do nich m.in. gospodarowanie powierzonym

mieniem Skarbu Państwa. Ponadto, według art. 16 ust. 2 u.z.S.Z., Agencja

wykonuje także zadania zlecone w zakresie gospodarki mieszkaniowej i

internatowo–hotelowej oraz wspierania rozwoju budownictwa mieszkaniowego i

modernizacji zasobów mieszkaniowych, a formy gospodarowania mieniem Skarbu

Państwa określa art. 17 u.z.S.Z. Należy do nich w szczególności sprzedaż

osobnych kwater stałych i lokali mieszkalnych, zawieranie umów sprzedaży,

dzierżawy, najmu lub użyczenia lokali użytkowych, elementów infrastruktury

technicznej, społecznej oraz innych nieruchomości. Zadaniem Agencji jest więc

kompleksowe i stałe prowadzenie spraw związanych z zasobami mieszkaniowymi,

znajdującymi się w jej zarządzie, należącymi do Skarbu Państwa. Szczegółowe

określenie zadań oddziałów terenowych Agencji zawiera jej statut (rozporządzenie

Ministra Skarbu Państwa z dnia 16 czerwca 1998 r. w sprawie nadania statutu

Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, Dz.U. 1998 r., Nr 86, poz. 549 ze zm.), który

w § 20 pkt 8 i 10 wymienia jako zadania terenowych oddziałów Agencji

prowadzenie gospodarki budynkami, lokalami użytkowymi itd. oraz administrowanie

zasobem nieruchomości Agencji, a § 20 pkt 12 prowadzenie innej działalności

gospodarczej.

Na podstawie art. 19 ust. 1 i 2 u.z.S.Z. Agencja prowadzi samodzielną

gospodarkę finansową oraz ma własne przychody, obejmujące m.in. wpływy z opłat

czynszowych za kwatery i lokale mieszkalne oraz najem i dzierżawę lokali

użytkowych, a także dzierżawę gruntów, należności z tytułu sprzedaży kwater, lokali

mieszkalnych i użytkowych oraz przychody z działalności gospodarczej.

W świetle przytoczonych unormowań uzasadniony jest pogląd, że działalność

Agencji wykonywana jako gospodarowanie zasobami mieszkaniowymi (w ramach

gospodarowania mieniem Skarbu Państwa powierzonym Agencji – art. 16 ust. 1 pkt

1 u.z.S.Z.), w formach przewidzianych w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych,

stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 8 ust. 2 i 3 u.k.s.c. Omawiana

działalność ma wskazane cechy charakteryzujące ją jako działalność gospodarczą,

gdyż wykonywanie przez Agencję zadań w zakresie gospodarowania zasobami

mieszkaniowymi ma stały, profesjonalny charakter, jest powtarzalne i

podporządkowane zasadzie racjonalnego gospodarowania, stanowi działanie na

własny rachunek (art. 19 ust. 1 u.z.S.Z.) oraz polega na uczestnictwie w obrocie

gospodarczym (por. formy gospodarowania mieniem Skarbu Państwa wskazane w

art. 17 u.z.S.Z.). Z tego względu Agencja jest zaliczana do podmiotów, które mogą

mieć status przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów o postępowaniu odrębnym w

sprawach gospodarczych (art. 4792

§ 1 k.p.c.).

Podkreślić należy, że zadania i funkcje Agencji w zakresie gospodarowania

zasobami mieszkaniowymi są bardzo zbliżone do tych, jakie wykonuje i pełni gmina,

gospodarując zasobem mieszkaniowym, w celu stworzenia warunków do

zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej (art. 4 ust. 1 i art.

20 i nast. ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie prawa lokatorów,

mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego, Dz.U. 2001 r., Nr 71,

poz. 733 ze zm.). Można więc twierdzić, że skoro uzasadnione jest postrzeganie

działalności gminy w zakresie gospodarowania zasobem mieszkaniowym gminy,

jako działalności gospodarczej w rozumieniu art. 8 ust. 2 u.k.s.c., to uzasadnione

jest takie samo traktowanie działań Agencji w zakresie gospodarowania zasobem

mieszkaniowym na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Podstawy

do odmiennej oceny w tym zakresie nie może stanowić okoliczność, że

gospodarowanie zasobem mieszkaniowym celem zaspokojenia potrzeb wspólnoty

samorządowej dla gminy jest tylko jednym z jej zadań własnych (art. 7 ust. 1 ustawy

z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jedn. tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 142,

poz. 1591 ze zm.), natomiast działalność Agencji w zakresie gospodarowania

zasobem mieszkaniowym jej powierzonym stanowi działalność o charakterze

podstawowym. Jak trafnie podniósł Sąd Okręgowy, art. 8 ust. 2 i 3 u.k.s.c. nie

różnicują spraw dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez

podmioty wskazane w tych przepisach z punktu widzenia tego, czy dana

działalność gospodarcza jest tylko jednym z zadań własnych danego podmiotu, czy

też stanowi zasadniczą część tych zadań.

Należy też przywołać zapatrywanie Sądu Najwyższego, który analizując

pojęcie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 8 u.k.s.c. skłaniał się do jego

szerokiego rozumienia. Przeciwstawiał mu pojęcie działalności społecznej,

naukowej, oświatowej, kulturalnej, dobroczynnej, samopomocowej oraz z zakresu

opieki społecznej, o której mowa w art. 9 ust. 1 u.k.s.c. w kontekście zwolnienia od

opłat sądowych organizacji społecznych, stanowiącej przykład działalności

„niegospodarczej” (postanowienia z dnia 30 kwietnia 1998 r., III CKN 454/97, nie

publ. i z dnia 22 sierpnia 2001 r., V CKN 756/00, "Izba Cywilna" 2002, nr 1,

s. 64). (...)

Uznanie, że realizacja przez Agencję zadań z zakresu gospodarowania

zasobami mieszkaniowymi, zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu,

stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 8 ust. 2 i 3 u.k.s.c., nie

przesądza kwestii, czy Agencja, która wykonując prawo własności przysługujące

Skarbowi Państwa wystąpiła z powództwem o opróżnienie lokalu (powództwem

windykacyjnym) ma obowiązek uiszczania opłat sądowych. Udzielenie odpowiedzi

wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia kwalifikacji czynności

uprawnionego podmiotu, zmierzającej do zachowania prawa, jako związanej z

prowadzoną przez ten podmiot działalnością gospodarczą. Zagadnienie to było

przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, który na tle art. 8 ust. 2 u.k.s.c.

wyraził w odniesieniu do gminy pogląd, że w sprawach z powództwa

windykacyjnego gmina korzysta ze zwolnienia od opłat sądowych (postanowienie z

dnia 9 maja 2002 r., II CZ 33/02, nie publ.). Pogląd ten, niewątpliwie oparty na

przyjęciu, że sprawa z powództwa windykacyjnego nie jest sprawą dotyczącą

działalności gospodarczej prowadzonej przez gminę, nie został bliżej uzasadniony.

Problem wykładni pojęcia roszczeń (spraw) związanych z działalnością

gospodarczą był podejmowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego także na tle

innych unormowań, w szczególności art. 4791

k.p.c. (uchwała z dnia 11 czerwca

1992 r., III CZP 64/92, OSNCP 1992, nr 12, poz. 225 oraz wyrok z dnia 18 grudnia

1996 r., I CKN 28/96, OSNC 1997, nr 4, poz. 44). W uchwale z dnia 11 czerwca

1992 r. Sąd Najwyższy wskazał, że czynności podejmowane przez podmiot

gospodarczy (przedsiębiorcę) trzeba uznać za wchodzące w zakres jego

działalności gospodarczej wówczas, gdy pozostają w normalnym, funkcjonalnym

związku przyczynowym z tą działalnością, a w szczególności są podejmowane w

celu realizacji zadań związanych z przedmiotem działalności tego podmiotu.

Węższe ujęcie roszczeń związanych z działalnością gospodarczą przedstawione

zostało natomiast w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14

maja 1998 r., III CZP 12/98 (OSNC 1998, nr 10, poz. 151), w której w związku z art.

118 k.c. stwierdzono, że określenie „związane z działalnością gospodarczą” nie

może być rozumiane w ten sposób, że chodzi tu o jakikolwiek związek z

prowadzoną działalnością gospodarczą.

Kwestia, czy sprawa w której Agencja dochodzi roszczenia windykacyjnego i

domaga się opróżnienia lokalu, jest sprawą dotyczącą działalności gospodarczej

prowadzonej przez Agencje w ramach gospodarowania zasobem mieszkaniowym

na podstawie ustawy o gospodarowaniu tym zasobem, wymaga bliższego

odniesienia do form realizacji przez Agencję jej zadań w powyższym zakresie.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.z.S.Z., o czym była już mowa, Agencja wykonuje co do

określonych gruntów, budynków i lokali mieszkalnych prawo własności

przysługujące Skarbowi Państwa. Podstawowym zadaniem Agencji jest

gospodarowanie powierzonym jej mieniem Skarbu Państwa (art. 16 ust. 1 pkt 1

u.z.S.Z.). Wprawdzie wśród form realizacji tego zadania, wskazanych w art. 17

u.z.S.Z. nie zostały wymienione czynności zmierzające do zachowania praw

przysługujących Skarbowi Państwa, jednak taka forma wypełniania omawianego

zadania wynika z faktu powierzenia Agencji wykonywania prawa własności

przysługującej Skarbowi Państwa, a ponadto z faktu, że obejmując we władanie

składniki mienia Skarbu Państwa Agencja wstępuje w prawa i obowiązki z nim

związane w stosunku do Skarbu Państwa i osób trzecich (art. 15 ust. 1 u.z.S.Z.).

Gospodarowanie zasobem mieszkaniowym przez Agencję stanowi jej

podstawowe zadanie, będące przy tym formą działalności gospodarczej,

dochodzenie zaś praw przysługujących Skarbowi Państwa, do składników zasobu,

w tym również dokonywanie czynności zachowawczych, pozostaje w funkcjonalnym

związku z wymienionym zadaniem. Jeżeli zatem Agencja, realizując roszczenie

windykacyjne przysługujące Skarbowi Państwa, wszczyna postępowanie o eksmisję

z lokalu, to tym samym dokonuje czynności objętej zakresem zadania w postaci

gospodarowania zasobem mieszkaniowym. Dlatego sprawa o eksmisję, w której

powyższe roszczenie może podlegać ochronie, jest sprawą dotyczącą działalności

gospodarczej prowadzonej przez Agencję w ramach gospodarowania zasobem

mieszkaniowym. Rozstrzygające znaczenie ma to, że Agencja dochodzi ochrony

prawa własności Skarbu Państwa do składnika zasobu mieszkaniowego, którym

gospodarowanie należy do jej zadań. Realizacja roszczenia windykacyjnego w

sprawie o opróżnienie lokalu wchodzącego w skład zasobu mieszkaniowego,

którym Agencja gospodaruje, umożliwia jej bowiem wykonywanie tego zadania, a

tym samym prowadzenie działalności gospodarczej w tym zakresie.

Zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w uzasadnieniu uchwały

z dnia 11 października 1996 r., III CZP 110/96, wszczęcie postępowania sądowego

lub uczestniczenie w nim, gdy przedmiot postępowania dotyczy lokalu gminy,

należy do czynności wchodzących w zakres administrowania zasobami

mieszkalnymi gminy. Przy stosowaniu art. 8 ust. 2 u.k.s.c. sprawy nie podlegają

zróżnicowaniu w zależności od treści roszczeń i ich podstawy faktycznej. Z tego

punktu widzenia jest rzeczą obojętną, czy sprawa dotyczy najmu lokalu

użytkowego, posiadania bezumownego lokalu użytkowego, eksmisji i zasądzenia

należności związanych z umową najmu lokalu mieszkalnego, czy też roszenia o

ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, które jest związane z

rozstrzygnięciem o istnieniu stosunku umownego dotyczącego lokalu należącego

do zasobów mieszkaniowych gminy.

Uwzględniając przytoczoną argumentację można sformułować wniosek, że

sprawa należy do zakresu gospodarowania zasobem mieszkaniowym gminy także

wówczas, gdy gmina, powołując się na przysługujące jej prawo własności lokalu,

występuje z roszczeniem windykacyjnym i żąda opróżnienia lokalu wchodzącego w

skład zasobu mieszkaniowego gminy. Odniesienie takiego kierunku wykładni do

sytuacji, w której Agencja – wykonując prawo własności Skarbu Państwa –

występuje z roszczeniem windykacyjnym i żądaniem opróżnienia lokalu

wchodzącego w skład zasobu mieszkaniowego, potwierdza tezę, że sprawa

wszczęta takim roszczeniem jest sprawą dotyczącą działalności gospodarczej

prowadzonej przez Agencję, polegającą na gospodarowaniu zasobami

mieszkaniowymi na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (art. 8 ust. 2

i 3 u.k.s.c.).

Mając to na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 k.p.c.

rozstrzygnął przedstawione zagadnienie prawne, jak w uchwale.