SNO 69/03

WYROK Z DNIA 5 LISTOPADA 2003 R.

SNO 69/03

Uchybianie terminowi sporządzenia uzasadnienia wydanego wyroku

wpływa na przedłużenie postępowania, co godzi zarówno w prawa stron jak

i autorytet wymiaru sprawiedliwości.

Przewodniczący: sędzia SN Rafał Malarski.

Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Teresa Bielska-Sobkowicz

(sprawozdawca).

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie z udziałem Zastępcy

Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym sędziego Sądu

Okręgowego oraz protokolanta w sprawie sędziego Sądu Rejonowego w

związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Apelacyjnego

– Sądu Dyscyplinarnego z dnia 9 czerwca 2003 r., sygn. akt (...)

u t r z y m a ł zaskarżony w y r o k w m o c y, obciążył Skarb Państwa

kosztami postępowania dyscyplinarnego w drugiej instancji.

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2003 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny

uznał sędziego Sądu Rejonowego za winnego tego, że jako sędzia tego Sądu

w okresie od dnia 1 kwietnia 2001 r. do dnia 30 czerwca 2002 r. nagminnie

uchybiał terminom sporządzania uzasadnień w sprawach o sygn. akt: II K 10/01,

II K 62/01, II K 14/01, II K 2/01, II K 65/01, II K 64/01, II K 116/01, II K

22/01, II K 179/01, II K 134/01, II K 60/01, II K 284/01, II Kws 1/02, II K

83/99, to jest przewinienia dyscyplinarnego polegającego na oczywistej i rażącej

2

obrazie przepisów prawa w rozumieniu art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001

r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070) i za to na

podstawie art. 109 § 1 pkt 2 tej ustawy wymierzył mu karę nagany.

Rozstrzygnięcie to oparł na następujących ustaleniach.

Obwiniony jest sędzią Sądu Rejonowego, pełni funkcję Przewodniczącego

Wydziału Rodzinnego i Nieletnich. Jednocześnie orzeka także, przy obciążeniu

wynoszącym 1/4, w sprawach karnych i w razie potrzeby w sprawach

wieczysto-księgowych. W zakresie jego obowiązków jest także nadzór nad

pracą kuratorów zawodowych, wykonawstwem orzeczeń w sprawach wydziału,

placówkami opiekuńczo – wychowawczymi i domem opieki społecznej, a także

działalność profilaktyczna i orzekanie w przedmiocie stosowania tymczasowego

aresztowania.

Sędzia Sądu Rejonowego był już wyrokiem Sądu Dyscyplinarnego z dnia

10 grudnia 2002 r. ukarany karą nagany za podobne uchybienie, polegające na

sporządzeniu w okresie od dnia 1 stycznia 2000 r. do dnia 31 marca 2001 r.

sześciu uzasadnień z rażącym uchybieniem terminu.

W okresie objętym zarzutem, będącym przedmiotem rozpoznania w

niniejszej sprawie, obwiniony sędzia Sądu Rejonowego w 15 sprawach

przekroczył termin sporządzenia uzasadnienia wyroku. Zwłoka wynosiła od 7

dni do 12 miesięcy i w niektórych wypadkach była rażąca. Począwszy od lipca

2002 r. nastąpiła znaczna poprawa terminowości sporządzania uzasadnień

wyroków.

Sąd Dyscyplinarny za nie budzące wątpliwości uznał, że w okresie objętym

zarzutem obwiniony sędzia wszystkie uzasadnienia (łącznie w 15 sprawach)

sporządził z opóźnieniem, co wyczerpuje znamiona przewinienia

dyscyplinarnego, określonego w art. 107 u.s.p. Obwiniony sędzia Sądu

Rejonowego przyznał się do popełnienia tego przewinienia i wnosił o

dobrowolne poddanie się karze poprzez wymierzenie mu kary nagany, na co

wyraził zgodę Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego.

3

Przy wymiarze kary Sąd Dyscyplinarny uwzględnił wniosek obwinionego

sędziego, uznając karę nagany za adekwatną do rodzaju popełnionego

przewinienia. Sąd podkreślił, że podstawowym zadaniem sędziego jest rzetelne i

terminowe wykonywanie obowiązków służbowych i nie usprawiedliwiają

uchybień w tym zakresie problemy rodzinne, powoływane przez obwinionego.

Z drugiej strony, Sąd wziął pod uwagę fakt, że przekroczenie terminów

sporządzania uzasadnień w okresie objętym zarzutem uwzględnione zostało już

w wyroku wydanym w sprawie dyscyplinarnej sygn. akt (...), jako okoliczność

wpływająca na zaostrzenie kary, przy wymiarze kary za przewinienie dotyczące

poprzedniego okresu. Z tego względu, a także wobec znaczącej poprawy

terminowości sporządzania uzasadnień obecnie, kara nagany została uznana za

wystarczającą.

Od powyższego wyroku odwołanie na niekorzyść obwinionego sędziego

wniósł Minister Sprawiedliwości. Zarzucając, na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k.

i art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych,

rażącą niewspółmierność kary dyscyplinarnej nagany w stosunku do

przypisanego przewinienia, wnosił o zmianę wyroku i orzeczenie kary usunięcia

z zajmowanej funkcji.

Obwiniony sędzia Sądu Rejonowego oraz Zastępca Rzecznika

Dyscyplinarnego wnosili o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Niewątpliwie należy przyznać skarżącemu rację, gdy zarzuca, że

przewinienie dyscyplinarne popełnione przez sędziego charakteryzuje się dużym

stopniem społecznej szkodliwości. Uchybianie terminowi sporządzania

uzasadnienia wydanego wyroku wpływa na przedłużenie postępowania, godzi

zarówno w prawa stron jak i autorytet wymiaru sprawiedliwości. Okoliczności

te jednak zostały wzięte przez Sąd pierwszej instancji pod uwagę.

4

Trafnie też skarżący wskazywał, że integralną funkcją każdej kary jest jej

realna dolegliwość, adekwatna do stopnia szkodliwości czynu, względów

słuszności i sprawiedliwości, a także wymogów prewencji. W okolicznościach

rozpoznawanej sprawy nie można jednak podzielić zarzutu, że kara wymierzona

obwinionemu sędziemu jest rażąco niewspółmiernie łagodna. Przeciwko

sędziemu Sądu Rejonowego zapadł drugi już wyrok w sprawie dyscyplinarnej.

Poprzednio orzeczono wobec niego również karę dyscyplinarną nagany. Wbrew

jednak zarzutom skarżącego nie można uznać, aby poprzednio wymierzona kara

nie spełniła swej funkcji represyjno-prewencyjnej i konieczne stało się

wymierzenie surowszej kary, w postaci usunięcia z zajmowanej funkcji

Przewodniczącego Wydziału. Trzeba bowiem zwrócić uwagę na następujące

okoliczności, które miały wpływ na wymiar kary. Pierwszy z wyroków,

orzekających wobec obwinionego sędziego karę nagany, zapadł w dniu 10

grudnia 2002 r. w sprawie sygn. akt (...). W trakcie trwania tej sprawy wszczęto

przeciwko temu sędziemu drugie postępowanie dyscyplinarne, dotyczące

takiego samego przewinienia, popełnionego w kolejnym okresie – od dnia 1

kwietnia 2001 r. do dnia 30 czerwca 2002 r. W tym okresie Prezes Sądu

Rejonowego pismem z dnia 27 lipca 2001 r. wytknął sędziemu w trybie art. 37 §

4 u.s.p. rażące uchybienia w terminowości sporządzania uzasadnień.

Okoliczności te, jak wynika z uzasadnienia wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r.

wydanego w sprawie dyscyplinarnej, sygn. akt (...), wzięto pod uwagę jako

wpływające na zaostrzenie kary. Wbrew stanowisku skarżącego nie można

uznać, że poprzednio wymierzona sędziemu kara nie spełniła swej funkcji

prewencyjnej tylko dlatego, że doszło do powtórnego ukarania sędziego za

przewinienie tego samego rodzaju. Taki wniosek byłby uprawniony, gdyby po

wydaniu wyroku w pierwszej z tych spraw sędzia nadal rażąco uchybiał

terminom sporządzania uzasadnień. W takich okolicznościach uzasadnione

mogłoby być zastosowanie surowszej sankcji. Tymczasem, jak wynika z

niekwestionowanych ustaleń, przekroczenie terminu sporządzenia uzasadnienia

5

we wszystkich sprawach, których dotyczy zarzut rozpoznawany w sprawie

niniejszej, nastąpiło w okresie poprzedzającym wydanie pierwszego wyroku.

Nie może być zatem mowy, by kara orzeczona tym wyrokiem nie spełniła

swojej funkcji. Przeciwnie, jak wykazało toczące się obecnie postępowanie,

począwszy od lipca 2002 r. nastąpiła zdecydowana poprawa terminowości

sporządzania uzasadnień. Stan ten utrzymuje się nadal – na rozprawie przed

Sądem Najwyższym przedstawiono wykaz wszystkich sporządzonych przez

obwinionego sędziego Sądu Rejonowego uzasadnień z którego wynika, że

uchybienia terminu zdarzają się sporadycznie i nie mogą być uznane za rażące.

Wobec powyższego, nie znajdując podstaw do uznania wymierzonej

sędziemu kary nagany za rażąco niewspółmiernie łagodną, Sąd Najwyższy na

podstawie art. 128 u.s.p. w związku z art. 437 § 1 k.p.k. utrzymał w mocy

zaskarżony wyrok.

O kosztach postępowania dyscyplinarnego orzeczono na podstawie art. 133

k.p.k.