I PK 157/03

Wyrok z dnia 18 grudnia 2003 r.

I PK 157/03

Przepisy art. 60 pkt 4 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej

(Dz.U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483 ze zm.) i art. 52 § 1 pkt 2 k.p., nie mają zastoso-

wania do pracowników służby cywilnej zatrudnionych na podstawie mianowa-

nia, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pra-

cownikach urzędów państwowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 86, poz.

953 ze zm.).

Przewodniczący SSN Barbara Wagner, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn (spra-

wozdawca), Jadwiga Skibińska-Adamowicz.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2003 r.

sprawy z powództwa Andrzeja N. przeciwko Urzędowi Morskiemu w S. o przywróce-

nie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Słupsku z dnia 28 listopada 2002 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu-Są-

dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Słupsku do ponownego rozpoznania i

orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

Powód Andrzej N. w pozwie skierowanym przeciwko Urzędowi Morskiemu w

S. w związku z rozwiązaniem z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pra-

cownika domagał się przywrócenia do pracy. Pozwany Urząd Morski w S. wniósł o

oddalenie powództwa.

Powód był zatrudniony w pozwanym Urzędzie Morskim w S. od 16 września

1987 r. W dniu 23 czerwca 1989 r. Naczelny Dyrektor Urzędu Morskiego w S. miano-

wał go na podstawie art. 4 ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów

państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.) na stanowisko nadzorcy ochrony wy-

brzeża w Obwodzie Ochrony Wybrzeża w Ł. W latach 2000 i 2001 pozwany pro-

2

wadził przeciwko powodowi postępowania dyscyplinarne, w których - w charakterze

rzecznika dyscyplinarnego - uczestniczył Naczelnik Wydziału Prawnego pozwanego

zakładu pracy, Jan B.

Pismem z 22 lutego 2000 r. Dyrektor S. Parku Narodowego w S. Feliks K. za-

wiadomił Prokuraturę Rejonową w S., że powód zawiadamiając tę Prokuraturę, fał-

szywie oskarżył pracowników Parku o popełnienie przez nich przestępstwa fałszywe-

go oskarżenia jego osoby o nielegalny połów ryb. W dniu 7 września 2000 r., naka-

zem karnym wydanym przez Sąd Rejonowy w Słupsku, powód został uznany win-

nym i skazany na karę grzywny za to, że 24 września 1999 r. i 6 października 1999

r., działając w z góry powziętym zamiarze, składając zawiadomienie do Prokuratury

Rejonowej w S. i Komisariatu Policji w S. z siedzibą w G.W., fałszywie oskarżył pra-

cowników S. Parku Narodowego w S. - Komendanta Andrzeja R. i starszego strażni-

ka Straży Parku Jacka B. o popełnienie przestępstwa fałszywego oskarżenia jego

osoby o nielegalny połów ryb, to jest czyn z art. 234 k.k. w związku z art. 12 k.k., sta-

nowiący umyślne przestępstwo. Pismem nadanym 27 lutego 2001 r., a doręczonym

powodowi za pośrednictwem poczty 16 marca 2001 r., pozwany, rozwiązał z Andrze-

jem N. umowę o pracę bez wypowiedzenia. Jako przyczynę rozwiązania umowy w

trybie natychmiastowym pozwany wskazał utratę przez powoda możliwości zatrud-

nienia w służbie cywilnej, spowodowaną prawomocnym skazaniem za przestępstwo

umyślne z art. 234 § 1 k.k. wyrokiem Sądu Rejonowego w Słupsku z 7 września

2000 r. Jako podstawę prawną pozwany podał art. 52 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy w

związku z art. 7 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 1999 r.

Nr 49, poz. 483 ze zm.).

Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd Rejonowy uznał, że skoro art. 136

w ust. 1ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej ustanowił zasadę kontynuacji

stosunków pracy urzędników państwowych w ramach korpusu służby cywilnej przy-

znając tym urzędnikom administracji rządowej, którzy przed wejściem w życie po-

wyższej ustawy, mieli status urzędnika państwowego na podstawie ustawy z 16

września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych, to powód ma status pra-

cownika służby cywilnej z tym, że w okresie przejściowym wskazanym w art. 137 ust.

1 ustawy o służbie cywilnej ( tj. do 31 grudnia 2003 r.) znajdują do niego zastosowa-

nie enumeratywnie wymienione przepisy ustawy o pracownikach urzędów państwo-

wych, na zasadzie wyrażonej w art. 138 ustawy o służbie cywilnej. W pozostałym

zakresie do powoda jako mianowanego pracownika służby cywilnej mają zastosowa-

3

nie przepisy o umownych pracownikach służby cywilnej. Ustawa ta pomija regulację

sposobów i podstaw ustania stosunku pracy w służbie cywilnej w odniesieniu do pra-

cowników służby, co oznacza, że w zakresie ustania stosunków pracy tych osób - w

tym powoda - stosowane są, zgodnie z jej art. 7 ust. 1, przepisy Kodeksu pracy.

Dlatego zastosowanie przez pozwanego przy rozwiązaniu z powodem umowy o

pracę przepisów Kodeksu pracy, nie może być ocenione jako wadliwe. Zdaniem

Sądu Rejonowego nic nie stoi na przeszkodzie, by kwalifikować przypadek skazania

pracownika nakazem karnym w kategorii „oczywistości popełnienia przestępstwa", o

której również mowa w art. 52 § 1 pkt 2 k.p. w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o służbie

cywilnej. Fakt wydania przeciwko powodowi nakazu karnego, nawet nieprawomoc-

nego, przesądził o oczywistości popełnienia przez powoda przestępstwa. Z art. 4

ustawy o służbie cywilnej wynika, że w służbie cywilnej nie może być zatrudniona

osoba, która poniosła odpowiedzialność karną z tytułu popełnienia przestępstwa z

winy umyślnej. Tym samym dalsze zatrudnianie powoda na dotychczasowym stano-

wisku nie było możliwe. W kwestii oceny zachowania przez pozwanego jednomie-

sięcznego terminu na złożenie oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez

wypowiedzenia Sąd Rejonowy uznał, że termin ten rozpoczął bieg od 8 lutego 2001

r., tj. od dnia w którym Urząd posiadł pewną wiadomość o okoliczności uzasadniają-

cej rozwiązanie z powodem umowy o pracę. Koniec tego terminu przypadł na 8

marca 2001 r. Oświadczenie pozwanego o rozwiązaniu z powodem umowy o pracę

zostało doręczone powodowi (za pośrednictwem poczty) dopiero 16 marca 2001 r., a

zatem z przekroczeniem powyższego terminu. Wynika stąd, że rozwiązanie z powo-

dem umowy o pracę bez wypowiedzenia nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa.

Sąd Rejonowy, kierując się dyspozycją art. 56 § 2 k.p. w związku z art. 45 § 2

k.p. i w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej uznał, iż przywrócenie powo-

da do pracy jest niemożliwe ze względu na art. 4 pkt 3 ustawy o służbie cywilnej.

Stosownie do powołanych przepisów orzekł o odszkodowaniu oddalając powództwo

w pozostałym zakresie i znosząc wzajemnie koszty procesu.

Apelację od powyższego wyroku wniosły obie strony.

Sąd Okręgowy uznał, że apelacja powoda jest niezasadna. Przyjął ustalenia

Sądu Rejonowego za własne. Stwierdził też, że rozważania prawne w zakresie zna-

czenia i wagi nakazu karnego oraz jego skutków w zakresie stosunku pracy urzędni-

ka służby cywilnej nie nasuwają wątpliwości. Powód utracił cechę niekaralności, a

tym samym niemożliwe stało się jego zatrudnianie na dotychczasowym stanowisku.

4

Zasadne natomiast okazały się zarzuty obu stron dotyczące naruszenia przez Sąd

pierwszej instancji prawa materialnego. Bezsporne bowiem jest, że do stosunków

pracy mianowanych urzędników służby cywilnej, w tym do powoda, mają zastosowa-

nie przepisy ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych w

zakresie określonym art. 138 ustawy o służbie cywilnej. Bezsporne też jest, że skoro

ustawa o pracownikach urzędów państwowych w sposób szczegółowy i wyczerpują-

cy uregulowała kwestie nawiązania, zmiany i rozwiązania stosunku pracy z urzędni-

kami podlegającymi jej przepisom, a jedynie w zakresie wygaśnięcia stosunku pracy

z urzędnikiem państwowym mianowanym odsyła w art. 14 ust. 4 do Kodeksu pracy i

przepisów szczególnych, to unormowanie dotyczące nawiązania, zmiany i rozwiąza-

nia stosunku pracy z urzędnikiem państwowym, zawarte w rozdziale 2 tej ustawy,

jest pełne. Możliwości dokonywania zmian w stosunku pracy urzędnika państwowego

występują zatem tylko w zakresie i trybie przewidzianym w ustawie z 16 września

1982 r.

Problem pokrywania się zakresów obowiązywania obu pragmatyk rozstrzygają

przepisy przejściowe ustawy o służbie cywilnej. Stosunki pracy nawiązane na pod-

stawie mianowania na zasadach określonych w pragmatyce urzędniczej z 1982 r.

pozostają w mocy nie dłużej niż do 31 grudnia 2003 r. Z dniem 1 stycznia 2004 r.

stosunki te przekształcą się z mocy prawa w stosunki pracy na podstawie umowy o

pracę na czas nieokreślony (art. 137 ustawy o służbie cywilnej.). Na mocy art. 138

ustawy o służbie cywilnej do pracowników mianowanych na podstawie ustawy o pra-

cownikach urzędów państwowych w okresie do 31 grudnia 2003 r. będą miały zasto-

sowanie wskazane w nim przepisy pragmatyki urzędniczej dotyczące przeniesienia

służbowego, rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem oraz w trybie natych-

miastowym, a także dotyczące wygaśnięcia stosunku pracy, jak i uprawnień do

wcześniejszej emerytury.

Sąd Okręgowy, rozważając sytuację prawną tych urzędników administracji

rządowej, którzy poprzednio mieli status urzędnika państwowego stwierdził, że w ust.

1 art. 136 ustanowiono zasadę kontynuacji ich stosunków pracy w ramach korpusu

służby cywilnej, przyznając im przez okres przejściowy, wskazany w art. 137 ust. 1

ustawy, status mianowanych pracowników tej służby. Jednak z ust. 1 artykułu 137

jednoznacznie wynika, że stosunki pracy pracowników służby cywilnej, którzy zostali

mianowani jeszcze na podstawie ustawy o pracownikach urzędów państwowych

mogą ustać przed dniem 31 grudnia 2003 r., jeżeli zostaną rozwiązane lub wygasną

5

w sposób określony w „niniejszej ustawie". Sprzeczność pomiędzy tym przepisem, a

art. 138 ust. 1 ustawy, w którym stanowi się, że do mianowanych pracowników

służby cywilnej mają zastosowanie, między innymi, art. 13-16 ustawy o pracownikach

urzędów państwowych, które dotyczą właśnie rozwiązania i wygaśnięcia stosunku

pracy mianowanego urzędnika państwowego jest pozorna, gdyż poprzez dyspozycję

art. 14 ust. 4 ustawy o pracownikach urzędów państwowych znajduje tu zastosowa-

nie art. 60 ustawy o służbie cywilnej. Ustawa o urzędnikach państwowych nie prze-

widuje specyficznych dla urzędników państwowych mianowanych przypadków wyga-

śnięcia stosunku pracy. Zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy o pracownikach urzędów

państwowych stosunek pracy z urzędnikiem państwowym mianowanym wygasa w

przypadkach określonych w Kodeksie pracy i przepisach szczególnych. Przepisem

takim niewątpliwie jest art. 60 ustawy o służbie cywilnej stwierdzający między innymi,

że przesłanką wygaśnięcia stosunku pracy urzędnika służby cywilnej jest prawomoc-

ne skazanie go za przestępstwo popełnione umyślnie.

W tym stanie faktycznym i prawnym należy stwierdzić, że stosunek pracy po-

woda z pozwanym Urzędem wygasł z mocy prawa. Obowiązuje w tym zakresie do-

mniemanie wygaśnięcia stosunku pracy mianowanego urzędnika służby cywilnej z

powodu prawomocnego skazania za przestępstwo z winy umyślnej, a więc „fakt

prawny” przewidziany art. 60 ustawy o służbie cywilnej, który jest wiążący dla sądu

orzekającego (art. 234 k.p.c.) i musi być uwzględniony z urzędu. Skoro stosunek

pracy powoda wygasł z mocy prawa z chwilą prawomocnego skazania go za czyn z

art. 234 k.k. nakazem karnym, nie przysługuje mu roszczenie o przywrócenie do

pracy, czy też odszkodowanie. W tym stanie faktycznym i prawnym, oświadczenie

pozwanego - złożone po powzięciu wiadomości o fakcie skazania powoda za prze-

stępstwo umyślne - o rozwiązaniu z nim stosunku pracy w oparciu o art. 5 k.p. nie

mogło wywołać skutków prawnych.

W kasacji powód zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego. Jako podstawy kasacji

wskazał naruszenie prawa materialnego, tj. art. 137, art. 138 oraz art. 4 pkt 3 i art. 60

pkt 4 ustawy o służbie cywilnej, jak również art. 13 - 16, w tym w szczególności art.

14 ust 1 pkt 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, polegające na naru-

szeniu przepisów, błędnej wykładni prawa i niewłaściwym jego zastosowaniu. Po-

nadto skarżący zarzucił naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie wszystkich

okoliczności sprawy, art. 234 k.p.c. przez niewłaściwe zastosowanie, art. 386 § 1

k.p.c. przez uwzględnienie apelacji pozwanego pomimo jej bezzasadności, art. 385

6

k.p.c. przez jego niezastosowanie, mimo że apelacja pozwanego jest całkowicie bez-

zasadna oraz art. 11 k.p.c. poprzez rozszerzającą interpretację tego przepisu przez

Sąd drugiej instancji.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania lub o zmianę wyroku w

całości przez przywrócenie powoda do pracy, a także o zasądzenie kosztów postę-

powania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest uzasadniona. Trafne okazały się zarzuty naruszenia art. 60 pkt 4,

art. 137 i art. 138 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej oraz art. 14 ust. 1

ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych. Kluczowe dla

rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest określenie statusu prawnego powoda. Okolicz-

nością faktyczną istotną z tego punktu widzenia jest to, że powód 23 czerwca 1989 r.

został mianowany przez Naczelnego Dyrektora Urzędu Morskiego w S. na podstawie

art. 4 ustawy o pracownikach urzędów państwowych na stanowisko nadzorcy w Ob-

wodzie Ochrony Wybrzeża w Ł. Należy przypomnieć, że służba cywilna została

ustanowiona ustawą z 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej, która weszła w życie 1

stycznia 1997 r. W myśl jej przepisów korpus służby cywilnej tworzyli pracownicy

zatrudnieni na podstawie tej ustawy w urzędach w niej określonych. Osoby zatrud-

nione, tak jak powód, na podstawie mianowania w oparciu o przepisy ustawy o pra-

cownikach urzędów państwowych nie zostały włączone do korpusu służby cywilnej.

Według art. 95 tej ustawy, stosunki pracy tych osób pozostawały w mocy nie dłużej

niż do 31 grudnia 2007 r., chyba że wcześniej w sposób określony w ustawie o pra-

cownikach urzędów państwowych zostały rozwiązane lub wygasły. Z dniem 1 stycz-

nia 2008 r. miały one zostać przekształcone w stosunki pracy na podstawie umowy o

pracę na czas nieokreślony. Powód nie stał się zatem członkiem korpusu służby cy-

wilnej na podstawie ustawy z 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej.

Ustawa z 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej została uchylona przez ustawę z 18

grudnia 1998 r. o służbie cywilnej, która weszła w życie 1 lipca 1999 r. Z mocy nowej

ustawy w skład korpusu służby cywilnej wchodzą dwie kategorie osób: 1) pracownicy

służby cywilnej, zatrudnieni na podstawie umowy o pracę zgodnie z zasadami okre-

ślonymi w ustawie, 2) urzędnicy służby cywilnej, zatrudnieni na podstawie mianowa-

7

nia zgodnie z zasadami określonymi w ustawie (art. 3). Z dniem wejścia w życie tej

ustawy pracownicy zatrudnieni na stanowiskach określonych w jej art. 2 stali się z

mocy prawa pracownikami służby cywilnej, z zastrzeżeniem szczególnych postano-

wień art. 137 ustawy (art. 136 ust. 1). Z kolei urzędnicy służby cywilnej, mianowani

na podstawie przepisów ustawy z 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej, stali się z tym

dniem urzędnikami służby cywilnej w rozumieniu nowej ustawy (art. 139 ust. 1).

Wynika stąd, że powód nie może być zaliczony do kategorii urzędników służby

cywilnej w rozumieniu nowej ustawy, ponieważ nie uzyskał mianowania ani na jej

podstawie, ani na podstawie ustawy z 1996 r.

Powód należy natomiast do osób, o których stanowi art. 136 ustawy z 1998 r.

o służbie cywilnej. Zgodnie z tym przepisem z dniem wejścia w życie ustawy pracow-

nicy zatrudnieni na stanowiskach określonych w art. 2 stają się z mocy prawa pra-

cownikami służby cywilnej, z zastrzeżeniem art. 137. Powód był zatrudniony na jed-

nym ze stanowisk określonych w art. 2. Jednakże stał się on pracownikiem służby

cywilnej „z zastrzeżeniem art. 137”. Przepis art. 137 ust. 1 ustawy z 1998 r. stanowi,

że stosunki pracy nawiązane w urzędach, o których mowa w jej art. 2, przed dniem

jej wejścia w życie, na podstawie mianowania na zasadach określonych w ustawie o

pracownikach urzędów państwowych, pozostają w mocy nie dłużej niż do dnia 31

grudnia 2003 r., chyba że wcześniej w sposób określony w niniejszej ustawie zostały

przekształcone, rozwiązane lub wygasły. Z dniem 1 stycznia 2004 r. stosunki te

przekształcają się w stosunki pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokre-

ślony (art. 137 ust. 2). W świetle tego unormowania pracownicy, o których stanowi

art. 136 ustawy z 1998 r. o służbie cywilnej, w tym i powód, stali się więc pracowni-

kami służby cywilnej w rozumieniu art. 3 tej ustawy, jednakże z zastrzeżeniem ich

specjalnego statusu polegającego na tym, że do 31 grudnia 2003 r. mianowanie

pozostaje podstawą ich zatrudnienia, i że do tego czasu nie nastąpi przekształcenie,

rozwiązanie lub wygaśnięcie ich stosunku pracy. Specjalny status, wyróżniający ich

korzystnie z grupy pracowników służby cywilnej, o których stanowi art. 136, uzyskali

oni także w sferze rozwiązania i wygaśnięcia stosunku pracy. Ustawa o służbie cy-

wilnej nie reguluje bowiem bliżej zagadnień związanych z rozwiązywaniem stosunku

pracy pracowników służby cywilnej. Stąd też w myśl jej art. 7 ust. 1, który odsyła w

sprawach wynikających ze stosunku pracy członka korpusu służby cywilnej, nieure-

gulowanych w ustawie, do Kodeksu pracy i innych przepisów prawa pracy. Do roz-

wiązania stosunku pracy tej części pracowników stosuje się ogólne przepisy prawa

8

pracy. Obowiązujące prawo nie przewiduje zatem w przypadku pracowników służby

cywilnej podobnych gwarancji stabilności zatrudnienia, jak w przypadku urzędników

służby cywilnej. Jednakże z mocy art. 138 tej ustawy do pracowników zatrudnionych

na podstawie mianowania zgodnie z przepisami ustawy o pracownikach urzędów

państwowych stosuje się art. 10 ust. 1a, 1b i 5, art. 13-16 oraz art. 27 ust. 3 tej

ustawy, tj. ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Oznacza to objęcie w

okresie do 31 grudnia 2003 r., grupy pracowników, do której należy powód, gwaran-

cjami wzmocnionej stabilności stosunku pracy przysługującymi mianowanym urzęd-

nikom państwowym.

Należy zauważyć, że w świetle powyższych ustaleń, sposób rozumienia treści

art. 137 ust. 1 ustawy z 1998 r. jest nieco inny, niż wynika to z pierwszego odczytania

tego przepisu. Dotyczące objętych nim stosunków pracy sformułowanie „chyba że

wcześniej w sposób określony w niniejszej ustawie zostały przekształcone, rozwią-

zane lub wygasły” może bowiem nasuwać prima facie myśl, że chodzi tu o prze-

kształcenie, rozwiązanie lub wygaśnięcie w sposób dotyczący pracowników lub

urzędników służby cywilnej zatrudnionych na podstawie ustawy z 1998 r. Takiemu

odczytaniu tego sformułowania przeczy jednak wprost treść art. 138 ust. 1 tej ustawy.

Należy zatem przyjąć, że odnosi się ono do rozwiązania lub wygaśnięcia „określone-

go w niniejszej ustawie”, tj. w art. 138 ust. 1, który jednak w tym zakresie odsyła do

ustawy o pracownikach urzędów państwowych.

Cele opisanej powyżej regulacji przedstawił Trybunał Konstytucyjny, wskazu-

jąc, że art. 137 ustawy z 1998 r. stanowi jeden z elementów całościowej reformy

służby cywilnej mającej na względzie zapewnienie lepszego jej funkcjonowania. Try-

bunał uznał - z jednej strony - zasadność oczekiwania pracowników, że ustawodaw-

ca nie zmieni w sposób arbitralny dotychczasowych zasad ochrony trwałości ich sto-

sunków pracy. Z drugiej zaś uznał, że każdy zatrudniony w służbie publicznej musi

liczyć się ze zmianą na niekorzyść regulacji gwarantującej stabilność zatrudnienia,

jeżeli przemawiać będą za tym względy ogólnospołeczne, a w szczególności wzgląd

na potrzebę zapewnienia prawidłowego funkcjonowania administracji publicznej.

Dlatego wygaszenie ochrony stabilności stosunku pracy przewidziane w art. 137

ustawy o służbie cywilnej zostało odsunięte w czasie. Ustawodawca wprowadził

czteroipółletni okres dostosowawczy, łagodząc niekorzystne skutki dla zainteresowa-

nych. W konsekwencji regulacji tej nie można stawiać zarzutu naruszenia zasady

ochrony zaufania jednostki do państwa i do prawa.

9

Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że przed rozwiązaniem stosunku

pracy powód był pracownikiem służby cywilnej w rozumieniu art. 3 ustawy z 1998 r. o

służbie cywilnej i z tego tytułu był objęty przepisami tej ustawy dotyczącymi członków

korpusu służby cywilnej zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Miał on jednak

specjalny, przejściowy status, wyrażający się w utrzymaniu mianowania jako podsta-

wy jego stosunku pracy i objęciu go wzmocnioną ochroną stabilności zatrudnienia

przewidzianą w przepisach o rozwiązaniu stosunku pracy z mianowanymi urzędni-

kami państwowymi zawartych w ustawie o pracownikach urzędów państwowych.

Na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy z 1998 r. powód był zatem objęty przepi-

sami ustawy o urzędnikach państwowych w zakresie rozwiązania i wygaśnięcia sto-

sunku pracy. Rozwiązanie stosunku pracy z winy pracownika bez wypowiedzenia

reguluje art. 14 ust. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Zgodnie z nim

stosunek pracy z urzędnikiem państwowym mianowanym ulega z mocy prawa roz-

wiązaniu z jego winy bez wypowiedzenia, w razie prawomocnego skazania na karę

pozbawienia praw publicznych albo prawa wykonywania zawodu, prawomocnego

ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z pracy w urzędzie lub zawinionej utraty

uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

Z treści tej regulacji prawnej wynika, że żadna ze wskazanych w niej przesła-

nek rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia nie mogła mieć zastosowania

do powoda. W szczególności nie orzeczono wobec niego kary dyscyplinarnej wyda-

lenia z pracy w urzędzie. Regulacja podstaw rozwiązania stosunku pracy zawarta w

art. 13 - 16 ustawy o pracownikach urzędów państwowych jest kompletna (por. wyrok

Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 1984 r., II SA 451/84, ONSA 1984

nr 1, poz. 43). Przepisy te wyraźnie określają zakres odesłania do przepisów Kodek-

su pracy (vide: art. 13 ust.3, 14 ust. 3 i 4). Nie ma zatem, wbrew poglądowi Sądu

Rejonowego, możliwości stosowania w tym zakresie art. 52 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy.

Nietrafny jest także pogląd Sądu Okręgowego, że do powoda należało zasto-

sować art. 60 ustawy o służbie cywilnej, który w pkt 4 stanowi, że stosunek pracy

urzędnika służby cywilnej wygasa w razie prawomocnego skazania za przestępstwo

popełnione umyślnie. Wniosek taki Sąd Okręgowy wyprowadził z art. 14 ust. 4

ustawy o pracownikach urzędów państwowych, zgodnie z którym stosunek pracy z

urzędnikiem państwowym mianowanym wygasa w wypadkach określonych w Ko-

deksie pracy oraz przepisach szczególnych. Zdaniem Sądu Okręgowego ustawa z

18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej należy do takich przepisów szczególnych. Nie-

10

słuszność tego zapatrywania wynika przede wszystkim stąd, że powód nie był

urzędnikiem służby cywilnej w rozumieniu ustawy z 1998 r., a tylko takiego kręgu

pracowników dotyczy art. 60 tej ustawy. Poza tym trudno przyjąć, że ustawa ta od-

syła do samej siebie w tak okrężny sposób. Na koniec zapatrywanie to kłóci się z

logiką i celem regulacji zawartej w art. 137 i 138, które jak ustalono zmierzają do za-

pewnienia przez okres przejściowy pracownikom służby cywilnej mianowanym na

podstawie ustawy o pracownikach urzędów państwowych, wzmożonej stabilności

zatrudnienia na zasadach dotąd tych pracowników obowiązujących.

Rozwiązanie stosunku pracy z powodem nastąpiło zatem z naruszeniem obo-

wiązujących przepisów. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Okręgowy powinien

także uwzględnić treść art. 4 pkt 3 ustawy o służbie cywilnej, zgodnie z którym w

służbie cywilnej może być zatrudniona osoba, która nie była karana za przestępstwo

popełnione umyślnie.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie

art. 39313

k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego - na podstawie art. 39319

k.p.c. w związku z art. 108 § 2 k.p.c.

========================================