SNO 5/04

WYROK Z DNIA 3 MARCA 2004 R.

SNO 5/04

Przewodniczący: sędzia SN Halina Gordon- Krakowska

(sprawozdawca).

Sędziowie SN: Mirosław Bączyk, Herbert Szurgacz.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie na rozprawie z

udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego, po

rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 r. sprawy asesora Sądu Rejonowego w

związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości i Zastępcy Rzecznika

Dyscyplinarnego na niekorzyść od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 16 grudnia 2003 r., sygn. akt (...)

I. z m i e n i ł zaskarżony w y r o k w ten sposób, że w miejsce orzeczonej

kary przeniesienia na inne miejsce służbowe orzekł wobec asesora Sądu

Rejonowego na podstawie art. 109 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 lipca 2001 r. –

Prawo o ustroju sądów powszechnych karę dyscyplinarną złożenia z urzędu,

II. kosztami postępowania w sprawie obciążył Skarb Państwa.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 16 grudnia 2003 r.,

sygn. akt (...) uznał asesora Sądu Rejonowego za winnego popełnienia

przewinień służbowych w rozumieniu art. 107 § 1 Prawa o ustroju sądów

powszechnych w postaci:

I. oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa przez orzeczenie w

sprawie o sygn. akt II Ks 94/03 Sądu Rejonowego nakazem karnym z

dnia 14 kwietnia 2003 r. przepadku dowodów rzeczowych w postaci 23

2

obrazów malowanych na drewnie na rzecz Skarbu Państwa przez ich

zniszczenie,

II. uchybienie godności urzędu przez poświadczenie nieprawdy w

protokole z dnia 14 maja 2003 r., dotyczącym komisyjnego zniszczenia

dowodu rzeczowego w postaci 23 obrazów, w sprawie o sygn. akt II Ks

94/03 Sądu Rejonowego przez potwierdzenie, że zniszczenie obrazów

odbyło się przy udziale komisji i za to na postawie art. 109 § 1 pkt 4

ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

wymierzył mu karę przeniesienia na inne miejsce służbowe.

Od tego wyroku wnieśli odwołanie na niekorzyść obwinionego Minister

Sprawiedliwości oraz Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego.

Minister Sprawiedliwości zarzucił zaskarżonemu wyrokowi rażącą

niewspółmierność orzeczonej kary dyscyplinarnej przeniesienia na inne miejsce

służbowe – w stosunku do przypisanych przewinień dyscyplinarnych i wniósł o

zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez zaostrzenie orzeczonej kary i

wymierzenie obwinionemu asesorowi sądowemu kary dyscyplinarnej złożenia z

urzędu.

Skarżący podkreślił, że zarówno dopuszczenie się oczywistej i rażącej

obrazy przepisów prawa przez obwinionego asesora Sądu Rejonowego jak i

poświadczenie nieprawdy przy wykonywaniu czynności służbowych w

dokumencie sądowym w postaci protokołu z dnia 14 maja 2003 r. dotyczącym

zniszczenia dowodów rzeczowych ze sprawy o sygn. akt II Ks 94/03 należy

ocenić jako czyny rażąco szkodliwe dla dobra wymiaru sprawiedliwości,

szczególnie obniżające prestiż sądownictwa i głęboko podważające społeczne

zaufanie do sędziów.

Oba czyny obwinionego – w związku z licznymi publikacjami prasowymi

zarówno w mediach ogólnopolskich jak i lokalnych – stały się przedmiotem

zainteresowania opinii publicznej. Są również znane i komentowane w

środowisku sędziowskim.

3

Zdaniem skarżącego, asesor sądowy swoim zachowaniem nie tylko rażąco

uchybił godności sprawowanego urzędu, ale również stracił społeczne zaufanie

niezbędne do właściwego wykonywania obowiązków sędziowskich, czego nie

uwzględnił w dostatecznym stopniu przy wymiarze kary Sąd Dyscyplinarny.

Tak wysoce naganne zachowanie sędziego bądź asesora, jak w wypadku

obwinionego powinno prowadzić do złożenia go z urzędu, o co skarżący wnosił.

Taki sam zarzut sformułował w odwołaniu Zastępca Rzecznika

Dyscyplinarnego akcentując, iż orzeczona wobec asesora Sądu Rejonowego

kara nosi cechy rażącej niewspółmierności (łagodności) w rozumieniu art. 438

pkt 4 k.p.k. Nie uwzględnia bowiem w wystarczającym stopniu wszystkich

ujawnionych okoliczności mających wpływ na rodzaj orzeczonej kary.

Skarżący zwrócił w szczególności uwagę na postawę obwinionego, który w

toku całego postępowania dyscyplinarnego nie dostrzegał w swoim

postępowaniu niczego niewłaściwego, uznawał swoje decyzje za

„merytorycznie słuszne”, a także twierdził, że nie uchybił godności urzędu

sędziowskiego w związku ze sporządzeniem protokołu komisyjnego zniszczenia

23 obrazów, mimo że przy zniszczeniu żadna komisja nie uczestniczyła.

Rzecznik Dyscyplinarny zwrócił uwagę również na to, że obwiniony

wykazał daleko idącą beztroskę i brak szerszych zainteresowań, nie oglądając

nawet przeznaczonych do spalenia „obrazów malowanych na drewnie”, a taki

brak dociekliwości nie może być cechą osoby, która chce piastować stanowisko

sędziego.

Dodał nadto, że sprawą otwartą pozostają straty w dziedzinie kultury,

których nie sposób obecnie wycenić, zaznaczając, że gdyby spalone obrazy były

ikonami, to możnaby było mówić o znacznych stratach, choć i tak wartość

spalonych obrazów była znaczna, gdyż ustalono ją na kwotę 8 050 zł.

W konkluzji Rzecznik, wskazując na postawę obwinionego, brak

krytycyzmu, a wcześniej dociekliwości, samodzielności w podejmowaniu

decyzji, czyli istotnych cech charakteru sędziego, wniósł o orzeczenie kary

4

odpowiedniej dla obwinionego, współmiernej do przypisanych mu przewinień,

tj. kary złożenia sędziego z urzędu.

Rozstrzygając sprawę Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co

następuje:

Odwołania są zasadne, a przytoczona na ich uzasadnienie argumentacja

została podzielona w pełni przez Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny.

W odwołaniu Ministra Sprawiedliwości trafnie wskazano, iż Sąd

Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny przy wymierzaniu kary obwinionemu

asesorowi sądowemu ograniczył się do stwierdzenia, iż „kara dyscyplinarna

przeniesienia na inne miejsce służbowe jest karą pozostającą we właściwej

proporcji do wagi przewinień” oraz, że „wymierzenie kary surowszej, a w tym

przypadku miałaby to być kara złożenia z urzędu, byłoby niewspółmierne w

stosunku do zawinienia”.

W ocenie Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego, rozumowanie to

jest uproszczone i w żadnym razie nie przystaje do okoliczności obciążających

w sprawie, których nie uwzględniono przy wyborze kary.

Przede wszystkim na uwagę i właściwą ocenę zasługiwała postawa

obwinionego asesora Sądu Rejonowego, który w swoim postępowaniu nie

dostrzegał niczego nagannego. Przyznając okoliczności popełnienia

przypisanych mu przewinień dyscyplinarnych, utrzymywał, że orzeczenie w

przedmiocie dowodów rzeczowych było merytorycznie słuszne, a także nie

uchybił godności urzędu sędziowskiego w związku ze sporządzeniem protokołu

komisyjnego zniszczenia 23 obrazów mimo, że przy tym żadnej komisji nie

było.

Trafnie zwracał uwagę na taką postawę obwinionego Zastępca Rzecznika

Dyscyplinarnego.

5

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny mając na uwadze wszystkie

okoliczności obciążające obwinionego, nie uwzględnione przez Sąd Apelacyjny

– Sąd Dyscyplinarny takie jak:

• beztroska i nonszalancja w traktowaniu przez obwinionego obowiązków

zawodowych,

• utrzymywanie niezłomnego przekonania o trafności podjętych decyzji

mimo ich oczywistej bezzasadności, a więc brak krytycyzmu wobec

własnego postępowania,

• rażąca szkodliwość czynów obwinionego dla dobra wymiaru

sprawiedliwości obniżająca prestiż sądownictwa i głęboko podważająca

społeczne zaufanie do sędziów

uznał, podzielając nadto wszystkie argumenty przytoczone w odwołaniach, iż

najbardziej odpowiednią karą wobec obwinionego asesora Sądu Rejonowego

jest kara dyscyplinarna złożenia z urzędu i zmieniając zaskarżony wyrok, na

podstawie przepisu art. 109 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o

ustroju sądów powszechnych orzekł jak na wstępie.