SNO 23/04

WYROK Z DNIA 16 CZERWCA 2004 R.

SNO 23/04

Przewodniczący: sędzia SN Józef Dołhy (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Maria Grzelka, Józef Skwierawski.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie na rozprawie po

rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego w

związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Apelacyjnego

– Sądu Dyscyplinarnego z dnia 26 marca 2004 r., sygn. akt (...)

I. z m i e n i ł zaskarżony w y r o k w ten sposób, że wymierzył

sędziemu Sądu Rejonowego, na podstawie art. 109 § 1 pkt 4 ustawy z

dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr

98, poz. 1070 ze zm.), karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce

służbowe;

II. kosztami dyscyplinarnego postępowania odwoławczego obciążył Skarb

Państwa.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 26 marca 2004 r.

uznał sędziego Sądu Rejonowego za winną tego, że w dniu 10 marca 2003 r.

wydała polecenie sekretarzowi sądowemu usunięcia z akt sprawy I C 104/02

wyroku z dnia 19 lutego 2003 r., ogłoszonego stronom, znajdującego się w

aktach i zastąpienia go wyrokiem o odmiennej treści, czym rażąco naruszyła

prawo dopuszczając się przewinienia służbowego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27

lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070),

2

i za to na podstawie art. 109 § 1 tejże ustawy wymierzył karę dyscyplinarną

upomnienia.

Nadto na podstawie art. 119 u.s.p. nie zezwolił na pociągnięcie sędziego do

odpowiedzialności karnej w związku z przypisanym jej czynem.

Od powyższego wyroku odwołanie złożył Minister Sprawiedliwości w

części dotyczącej orzeczenia o karze – na niekorzyść obwinionego sędziego

Sądu Rejonowego.

Minister Sprawiedliwości zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonej

kary dyscyplinarnej upomnienia w stosunku do przypisanego obwinionej

przewinienia dyscyplinarnego. Podnosząc powyższy zarzut, wniósł o zmianę

wyroku w zaskarżonej części i wymierzenie – na podstawie art. 109 § 1 pkt 4

u.s.p. – kary dyscyplinarnej przeniesienia na inne miejsce służbowe.

W uzasadnieniu odwołania Minister Sprawiedliwości podniósł, że

wymierzona wobec obwinionej kara upomnienia nie uwzględnia w

wystarczającym stopniu wszystkich ujawnionych okoliczności mających wpływ

na wymiar kary, a w szczególności stopnia winy, charakteru i wagi

popełnionego przewinienia, nie spełnia także należycie celów zapobiegawczych

i wychowawczych. Tym samym wymierzona kara nosi cechy rażącej

niewspółmierności (w sensie zbytniej łagodności) w rozumieniu przesłanek

określonych w art. 438 pkt 4 k.p.k.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Odwołanie jest zasadne.

Minister Sprawiedliwości trafnie wskazuje na konieczność uwzględnienia

wszystkich przesłanek wymiaru kary dyscyplinarnej, będącej instrumentem

służącym także ochronie publicznego zaufania do urzędu sędziego i osób, które

go sprawują.

Konfrontując zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku motywy,

którymi kierował się Sąd pierwszej instancji w kwestii wymiaru kary, z

3

ujawnionymi w sprawie okolicznościami, za uzasadniony należy uznać zarzut

niewspółmierności kary z przyczyn wskazanych przez skarżącego w odwołaniu.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, jakkolwiek zauważył, że popełnione

przewinienie dyscyplinarne realizuje znamiona czynu zabronionego z art. 276

k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. i nie stanowi przestępstwa jedynie z uwagi na

znikomy stopień szkodliwości społecznej, to jednak nie docenił należycie tej

okoliczności przy wymiarze kary.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego wyrażono

pogląd, że przewinienia służbowe zawierające znamiona przestępstwa stanowią

najcięższą kategorię przewinień służbowych sędziów, następną kategorię

stanowią takie przewinienia, które nie są przestępstwami tylko z tego powodu,

iż stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu zabronionego nie

przekracza znikomości (uchwała z dnia 8 maja 2002 r., sygn. SNO 8/02).

Zachowanie obwinionej realizowało znamiona czynu zabronionego, którego

strona podmiotowa polega na umyślności, zatem okoliczność ta nakazuje ocenić

stopień zawinienia obwinionej jako znaczny. Zasadnie skarżący wskazuje, że

zachowanie obwinionej stanowiło wyraz daleko posuniętego lekceważenia nie

tylko dla obowiązków wynikających z roty ślubowania (art. 66 u.s.p.), ale także

dla powszechnie obowiązującego porządku prawnego. Okoliczności sprawy

wskazują, że zachowanie obwinionej podważa wiarygodność funkcjonowania i

autorytet organów wymiaru sprawiedliwości. Za szczególnie obciążającą uznać

należy okoliczność wydania przez obwinioną sekretarzowi sądowemu polecenia

zachowania realizującego znamiona czynu zabronionego z art. 276 k.k.

Okoliczność ta pozwala na stwierdzenie demoralizującego wpływu obwinionej

na pracowników administracyjnych Sądu Rejonowego, jak również

jednoznacznie wskazuje na utratę przez obwinioną autorytetu na terenie tego

Sądu, koniecznego dla dalszego prawidłowego wykonywania obowiązków

sędziowskich.

4

Obwiniona w dniu 17 stycznia 2003 r. odwołana została przez Ministra

Sprawiedliwości – na wniosek Prezesa Sądu Okręgowego – ze stanowiska

Wiceprezesa Sądu Rejonowego. Prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego –

Sądu Dyscyplinarnego z dnia 26 stycznia 2004 r., sygn. akt SNO 84/03,

wymierzono obwinionej, za przewinienie dyscyplinarne popełnione w okresie

od marca 2001 r. do 20 września 2002 r., karę dyscyplinarną nagany.

W świetle powyższych okoliczności podzielić należy stanowisko Ministra

Sprawiedliwości, iż wymierzona obwinionej kara dyscyplinarna upomnienia jest

karą rażąco niewspółmiernie łagodną w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał, iż w realiach niniejszej sprawy

adekwatną karą dyscyplinarną dla obwinionej będzie – orzeczona na podstawie

art. 109 § 1 pkt 4 u.s.p. – kara przeniesienia na inne miejsce służbowe.

Z tych względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak na

wstępie.