SNO 28/04

UCHWAŁA Z DNIA 7 LIPCA 2004 R.

SNO 28/04

Przewodniczący: sędzia SN Piotr Hofmański.

Sędziowie SN: Jacek Sobczak, Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny z udziałem Zastępcy Rzecznika

Dyscyplinarnego dla okręgu Sądu Apelacyjnego oraz protokolanta, po

rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 r. sprawy sędziego Sądu Okręgowego w

związku z zażaleniem wniesionym przez obrońcę, sędziego i prokuratora na

uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 13 kwietnia 2004

r., sygn. akt (...),

podjął uchwałę:

I. Uwzględniając zażalenie prokuratora z m i e n i ł zaskarżoną u c h w a ł

ę w pkt II w ten sposób, że zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej sądowej sędziego Sądu Okręgowego w sprawie Prokuratury Apelacyjnej

o sygn. akt Ds. (...), za to, że w okresie od grudnia 2001 r. do stycznia 2002 r. w

A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej na stanowisku sędziego Sądu

Okręgowego – w toku postępowania wykonawczego dotyczącego złożonego w

dniu 11 grudnia 2001 r. wniosku o wydanie wyroku łącznego w zakresie

połączenia orzeczonych wobec Ryszarda J. kar: 2 lat pozbawienia wolności na

podstawie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 lutego 2000 r., sygn. II K 130/96

oraz 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności na podstawie wyroku Sądu

Okręgowego z dnia 21 listopada 2001 r., sygn. II K 72/00 – przyjęła od

Ryszarda J. za pośrednictwem Roberta T. obietnicę uzyskania korzyści

majątkowej w kwocie 10.000 zł.

II. Utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę w pozostałej części.

2

U z a s a d n i e n i e

Uchwałą z dnia 13 kwietnia 2004 r., sygn. akt (...) Sąd Apelacyjny – Sąd

Dyscyplinarny zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sądowej

sędziego Sądu Okręgowego w sprawie Prokuratury Apelacyjnej o sygnaturze

akt Ds. (...) za to, że:

1) w lutym 2000 r. w A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej na

stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w toku postępowania wykonawczego

dotyczącego wniosku z dnia 23 lutego 2000 r. o odroczenie wykonania kary 5

lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wobec Zenona S. wyrokiem

Sądu Wojewódzkiego z dnia 27 lipca 1998 r., sygn. akt II K 137/96 – przyjęła

od Zenona S., za pośrednictwem Roberta T., korzyść majątkową w kwocie

3.000,00 zł;

2) w czerwcu 2000 r. w A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej na

stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w toku postępowania wykonawczego

dotyczącego wniosków z dnia 14 czerwca 2000 r.: o uchylenie listu gończego

oraz o odroczenie wykonania kary 2 lat pozbawienia wolności orzeczonej wobec

Aleksandra S. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 22 maja 1998 r., sygn. akt

II K 104/96 – przyjęła od Aleksandra S., za pośrednictwem Roberta T., korzyść

majątkową w kwocie 10.000,00 zł;

3) w listopadzie 2000 r. w A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej

na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w toku postępowania

wykonawczego dotyczącego wniosku z dnia 22 listopada 2000 r. o odroczenie

wykonania kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wobec

Zenona S. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 27 lipca 1998 r., sygn. akt II

K 137/96 - przyjęła od Zenona S., za pośrednictwem Roberta T., korzyść

majątkową w kwocie 5.000,00 zł;

3

4) w okresie od września 2001 r. do października 2001 r. w A., w związku

z pełnieniem funkcji publicznej na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w

toku postępowania wykonawczego dotyczącego wniosku z dnia 4 października

2001 r. o odroczenie wykonania kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności,

orzeczonej wobec Zenona S. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 27 lipca

1998 r., sygn. akt II K 137/96 – przyjęła od Zenona S., za pośrednictwem

Roberta T., korzyść majątkową w kwocie 5.000,00 zł

– to jest za czyny odpowiadające znamionom przestępstwa z art. 228 § 1 k.k.;

5) w okresie od maja 2002 r. do października 2002 r. w A., w związku z

pełnieniem funkcji publicznej na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego – w

toku postępowania wykonawczego dotyczącego wniosku z dnia 9 maja 2002 r. o

odroczenie wykonania kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej

wobec Zenona S. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 27 lipca 1998 r., sygn.

akt II K 137/96 – uzależniała wydanie korzystnego dla Zenona S. orzeczenia od

otrzymania obiecanej przez niego, za pośrednictwem Roberta T., korzyści

majątkowej w kwocie 5.000,00 zł

– to jest za czyn odpowiadający znamionom przestępstwa z art. 228 § 4 k.k.

Tą samą uchwałą Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny oddalił wniosek

Prokuratora o zezwolenie na pociągnięcie sędziego Sądu Okręgowego do

odpowiedzialności karnej sądowej za to, że w okresie od grudnia 2001 r. do

stycznia 2002 r. w A., w związku z pełnieniem funkcji publicznej na stanowisku

sędziego Sądu Okręgowego – w toku postępowania wykonawczego dotyczącego

złożonego w dniu 11 grudnia 2001 r. wniosku o wydanie wyroku łącznego w

zakresie połączenia orzeczonych wobec Ryszarda J. kar: 2 lat pozbawienia

wolności na podstawie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 lutego 2000 r.,

sygn. II K 130/96 oraz 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności na podstawie

wyroku Sądu Okręgowego z dnia 21 listopada 2001 r., sygn. II K 72/00 -

przyjęła od Ryszarda J., za pośrednictwem Roberta T., obietnicę uzyskania

korzyści majątkowej w kwocie 10.000 zł

4

– to jest za czyn odpowiadający znamionom przestępstwa z art. 228 § 1 k.k.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny zawiesił obwinioną w czynnościach

służbowych (pkt III uchwały) i obniżył jej wynagrodzenie na czas trwania

zawieszenia do 50% (pkt IV uchwały).

Na powyższą uchwałę, w części zezwalającej na pociągnięcie sędziego do

odpowiedzialności karnej złożyli zażalenia obwiniona i jej obrońca. Zarzucili jej

obrazę przepisów postępowania: art. 2 § 2 , art. 4, art. 7 , art. 410 i art. 424

k.p.k., polegającą na: przeprowadzeniu postępowania dowodowego niezgodnie z

zasadą dochodzenia do prawdy; błędzie w ustaleniach faktycznych przyjętych za

podstawę uchwały, tj. wadliwym i dowolnym ustaleniu, iż materiał dowodowy

zebrany przez prokuratora dostatecznie uprawdopodobnił, że zostały popełnione

przestępstwa; sporządzeniu uzasadnienia nie spełniającego wymogów art. 424

k.p.k. Sędzia Sądu Okręgowego i jej obrońca wnieśli o zmianę zaskarżonej

uchwały poprzez nieuwzględnienie złożonego przez Prokuratora wniosku o

zezwolenie na pociągniecie obwinionej do odpowiedzialności karnej w całości

oraz uchylenie punktu III i IV uchwały.

Uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w części oddalającej

wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego Sądu Okręgowego do

odpowiedzialności karnej zaskarżył Prokurator i wnosząc o zmianę uchwały w

zaskarżonej części i orzeczenie o uwzględnieniu jego wniosku w całości zarzucił

jej błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. W

ocenie Prokuratora kompleksowa ocena obciążających sędziego Sądu

Okręgowego, konsekwentnych i spójnych wyjaśnień Roberta T., wsparta

dowodami pośrednimi, determinuje wniosek o ich wiarygodności w całości, a

tym samym uzasadnia dostatecznie podejrzenie popełnienia przez obwinioną

przestępstwa.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

5

Zasadniczą przesłanką podjęcia uchwały zezwalającej na pociągnięcie

sędziego do odpowiedzialności karnej jest dostatecznie uzasadnione podejrzenie

popełnienia przez niego przestępstwa (art. 80 § 2c u.s.p). Sąd Najwyższy w

pełni podziela argumentację Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego

uzasadniającą jego orzeczenie w zakresie uchylenia immunitetu sędziego Sądu

Okręgowego; nie zgadza się jednak z jego stanowiskiem w zakresie odmowy

uchylenia immunitetu w odniesieniu do zarzutu przyjęcia obietnicy uzyskania

korzyści majątkowej w kwocie 10.000,00 zł w związku z wnioskiem o wydanie

wyroku łącznego wobec Ryszarda J. Prokurator słusznie podnosi w

uzasadnieniu swego zażalenia, iż wobec przyjęcia wyjaśnień Roberta T. za

ważny dowód obciążający w odniesieniu do pozostałych zarzutów kierowanych

pod adresem sędziego, niezrozumiałe jest odmówienie wiarygodności tym

samym wyjaśnieniom co do czynu zabronionego, związanego z osobą Ryszarda

J. Również w odniesieniu do tej części wyjaśnień Roberta T. uzasadniona jest

ocena, iż w sprawie nie występują okoliczności, które uzasadniałyby, iż mamy

w niej do czynienia z fałszywymi pomówieniami wobec sędziego. To, że w

zakresie tego jednego zarzutu wyjaśnienia tej osoby nie są poparte treścią zapisu

dźwiękowego na kasecie, ani też jednoznacznymi zeznaniami innych osób

przesłuchanych w sprawie, nie oznacza jeszcze, iż dowód ten należy

zdyskredytować. Okoliczność, iż w przypadku pozostałych zarzutów są one

uwiarygodnione jeszcze innymi dowodami, nie przesądza bowiem, że zarzut

wsparty mniej obszernym materiałem dowodowym nie zasługuje na miano

dostatecznie uzasadnionego.

W przedmiotowej sprawie należało ponadto mieć na względzie także i to,

że uwiarygodnienie zasadności tego zarzutu wynika również z całokształtu jej

okoliczności, w tym charakteru i jednorodzajowości czynów wskazanych we

wniosku o uchylenie immunitetu.

Instytucja immunitetu sędziowskiego jako jeden z elementów gwarancji

niezawisłości sędziowskiej ma przede wszystkim służyć interesowi wymiaru

6

sprawiedliwości. Interes zaś samego sędziego powinien być postrzegany przez

pryzmat drugiej racji istnienia tego immunitetu, a mianowicie domniemania

uczciwości sędziego, jako osoby o nieskazitelnym charakterze, spełniającej

najwyższe wymagania zawodowe i moralne. Oceniając sprawę w tym

kontekście Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny jest zdania, iż z całokształtu jej

okoliczności wynika, że jedynie umożliwienie poddania zarzutów stawianych

sędziemu pod osąd Sądu będzie dawało jej możliwość obronienia swych

ewentualnych racji. Należy bowiem wziąć pod uwagę odmienność przedmiotu

orzekania przez Sądem Dyscyplinarnym w przedmiocie uchylenia immunitetu,

od orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej. Słusznie Sąd Apelacyjny

– Sąd Dyscyplinarny przytoczył tę wypowiedź Sądu Najwyższego, w której

wskazuje on, że zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności

karnej sądowej nie oznacza jeszcze uznania sędziego za winnego popełnienia

przestępstwa w wyniku procesu karnego (postanowienie z dnia 18 września

2002 r., sygn. akt SNO 23/02 – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Sądu

Dyscyplinarnego 2002, z. I-II, poz. 32). Zezwolenie sprowadza się do dania

prokuratorowi możliwości wszczęcia postępowania przygotowawczego

przeciwko sędziemu przez przedstawienie mu zarzutów popełnienia czynu

karalnego. Od tego momentu sędzia będzie korzystać z prawa strony w

postępowaniu karnym, z całym dobrodziejstwem środków umożliwiających

realizację prawa do obrony.

Wobec powyższego Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny podjął uchwałę,

jak w sentencji.