SNO 30/04

UCHWAŁA Z DNIA 16 WRZEŚNIA 2004 R.

SNO 30/04

Stan naruszenia powagi stanowiska powstaje z chwilą zaistnienia

faktów, które w opinii środowiska znacząco redukują lub w ogóle

pozbawiają sędziego wiarygodności, a sędzia ten nadal pełni swój urząd.

Przewodniczący: sędzia SN Jerzy Steckiewicz.

Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Roman Kuczyński

(sprawozdawca).

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie na posiedzeniu z

udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Apelacyjnego

oraz protokolanta w sprawie sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu

16 września 2004 r. w związku z zażaleniem sędziego Sądu Rejonowego na

uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 22 marca 2004 r.,

sygn. akt (...) w przedmiocie przeniesienia sędziego Sądu Rejonowego na inne

miejsce służbowe

u c h w a l i ł:

1) u t r z y m a ć w m o c y zaskarżoną u c h w a ł ę,

2) kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa.

U z a s a d n i e n i e

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2003 r. Sąd Dyscyplinarny w

Warszawie umorzył postępowanie w sprawie sędziego Sądu Rejonowego na

podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w związku z art. 81 § 1 ustawy z dnia 20

2

czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (jednolity tekst: Dz. U.

z 1994 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), w związku z art. 204 § 1 ustawy z dnia 27 lipca

2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze

zm.).

Kolegium Sądu Okręgowego uchwałą z dnia 5 grudnia 2003 r. wystąpiło

na podstawie art. 75 § 2 pkt 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych z 2001 r. –

do Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z wnioskiem o przeniesienie

sędziego Sądu Rejonowego na inne miejsce służbowe ze względu na powagę

stanowiska.

Uchwałą z dnia 22 marca 2004 r., sygn. akt (...) Sąd Dyscyplinarny – Sąd

Apelacyjny przeniósł sędziego Sądu Rejonowego na inne miejsce służbowe.

Powyższą uchwałę sędzia ten zaskarżył zażaleniem, w którym stwierdził,

że się z nią nie zgadza. Z uwagi na powołanie się przez tę uchwałę w

uzasadnieniu na uchwałę Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 4

grudnia 2003 r., sygn. akt SNO 77/03 skarżący stwierdził, że ta ostatnia uchwała

nie jest mu znana, ponieważ okazała się dla niego niedostępna, wobec czego

zarzuty i ich uzasadnienie zawrze w uzupełnieniu zażalenia. Uzupełnienie takie

nie zostało przez skarżącego złożone.

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym

uczestniczący w posiedzeniu Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego

wniósł o utrzymanie zaskarżonej uchwały w mocy.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Zażalenie jest nieuzasadnione. Przede wszystkim należy zauważyć, że

skarżący – co wynikało z jego wypowiedzi na posiedzeniu Sądu Najwyższego –

Sądu Dyscyplinarnego utożsamia przyczyny przeniesienia go na inne miejsce

służbowe w trybie art. 75 § 2 pkt 3 Prawa o u.s.p. z przyczynami wszczęcia

przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego, następnie umorzonego

wskutek upływu przedawnienia przewinienia służbowego. Przyczyny

3

uzasadniające przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe bez jego zgody

określone zostały w art. 75 § 2 pkt 1 – 4 Prawa o u.s.p. Jeżeli przyczyna

określona w pkt 4 jest jedną z kar dyscyplinarnych, przewidzianą także w

katalogu kar (art. 109 § 1 pkt 4 Prawa o u.s.p.) to jest oczywistym, iż

przeniesienie na inne miejsce służbowe, gdy wymaga tego wzgląd na powagę

stanowiska nie może mieć zastosowania do przewinień służbowych i uchybień

godności urzędu, choćby miały one bezpośredni negatywny wpływ na powagę

stanowiska sędziego. W przedmiotowej sprawie przyczyną przeniesienia

skarżącego na inne miejsce służbowe nie były też okoliczności faktyczne

wskazane przez Rzecznika Dyscyplinarnego we wniosku o wszczęcie

postępowania dyscyplinarnego, zakończonego umorzeniem postępowania.

Przeniesienie sędziego na inne stanowisko służbowe ze względu na powagę

stanowiska zależy przede wszystkim od ustalenia, że dalsze wykonywanie przez

niego czynności w danym sądzie naruszałoby lub zagrażałoby powadze

orzekania, to jest czynności stanowiącej istotę tego stanowiska. Możliwość

pełnienia tego stanowiska z powagą, o jakiej mowa w art. 75 § 2 pkt 3 Prawa o

u.s.p. zależy od posiadania zdolności pełnienia go z wiarygodnością, której

poziom i zakres pozwalają akceptować wykonywanie czynności sędziego przez

określoną osobę. Podstawą takiej wiarygodności jest nie tylko przekonanie, że

sędzia działa wyłącznie na podstawie prawa, lecz także świadomość nieistnienia

jakichkolwiek innych przyczyn, które niweczyłyby obraz sędziego jako osoby

wiarygodnej.

Stan naruszenia powagi stanowiska powstaje z chwilą zaistnienia faktów,

które w opinii środowiska znacząco redukują lub w ogóle pozbawiają sędziego

wiarygodności, a sędzia ten nadal pełni swój urząd. W przedmiotowej sprawie

takimi faktami są znajdujące się w aktach sprawy publikacje zamieszczone w

środkach masowego przekazu, z których wynika negatywny wizerunek

skarżącego tak w lokalnej społeczności, jak i w środowisku sędziów

miejscowego sądu.

4

Niestawiennictwo skarżącego na dwunastu z trzynastu wyznaczonych na

przestrzeni dwóch lat i dziesięciu miesięcy terminach rozpraw dyscyplinarnych,

a stawiennictwo jedynie na ostatniej rozprawie, na której postępowanie musiało

być umorzone z powodu przedawnienia zarzucanych czynów i to wówczas, gdy

zwolnienia lekarskie udzielane były skarżącemu już po otrzymaniu przez niego

wezwania na rozprawę oraz gdy w okresie tych zwolnień brał udział w

posiedzeniach klubu sportowego – zostało przez miejscową opinię publiczną, a

także przez środowisko sędziowskie ocenione wybitnie negatywnie, jako

uchylanie się od odpowiedzialności przy wykorzystaniu pozycji zawodowej.

Uchybiające powadze stanowiska sędziego były też jego – przytaczane przez

prasę – wypowiedzi o tak szczególnym umiłowaniu tenisa, że mimo

doznawanych kontuzji powodujących niezdolność do pracy nie może on sobie

odmówić przyjemności powracania na korty. Nie bez znaczenia dla oceny, czy

powaga stanowiska sędziego doznała uszczerbku jest też zainteresowanie

organów ścigania prawidłowością i zasadnością udzielania skarżącemu licznych

zwolnień lekarskich, gdyby zaś nawet okazało się, że w tej kwestii nie doszło do

naruszenia prawa to należy zgodzić się ze stanowiskiem zaskarżonej uchwały,

że wiarygodność skarżącego została poderwana także przez to, iż lecząc się

ortopedycznie i neurologicznie, cierpiąc na dolegliwości układu ruchu,

świadomie narażał się on na nawroty choroby i urazy, którymi następnie

usprawiedliwiał niestawiennictwo przed Sądem Dyscyplinarnym. Możliwość

zatem przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe bez jego zgody ze

względu na powagę stanowiska (art. 75 § 2 pkt 3 Prawa o u.s.p.) nie zależy od

uprzedniego prowadzenia i sposobu zakończenia postępowania karnego lub

dyscyplinarnego, ani od charakteru i zawinienia przez sędziego okoliczności,

które są przyczyną istniejącego obiektywnie, wymagającego zlikwidowania

stanu naruszenia powagi stanowiska. „Uzasadniona nie dającymi się

kwestionować okolicznościami opinia miejscowej społeczności, czyniąca

powszechnie znanym obraz sędziego jako osoby niegodnej sprawowania swego

5

urzędu z powodów moralno-etycznych jest wystarczającą przyczyną ustalenia,

że naruszenie powagi stanowiska wymaga przeniesienia sędziego na inne

miejsce służbowe bez jego zgody” (uchwała Sądu Najwyższego – Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 4 grudnia 2003 r., sygn. akt SNO 77/03, Orzecznictwo

Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego, II Półrocze 2003 r., poz. 70,

Warszawa 2004).

W końcu należy także stwierdzić, że zażalenie, poza brakiem akceptacji dla

zaskarżonej uchwały, pozbawione jest jakichkolwiek argumentów

korespondujących z uzasadnieniem zaskarżonej uchwały.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak na wstępie.