III CZP 51/04

Uchwała z dnia 23 września 2004 r., III CZP 51/04

Sędzia SN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Irena Gromska-Szuster

Sędzia SN Hubert Wrzeszcz

Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi oferenta-uczestników Konsorcjum:

Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego i Ogólnego „R." S.A. w R., „S.A.5"

sp. z o.o. w K., „E.-R." S.A. w R. i Biura Techniczno-Handlowego „E.T." Ewa i

Marek P. sp.j. w P. przeciwko zamawiającemu – Miastu Stołecznemu W. o

zamówienie publiczne, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym

w dniu 23 września 2004 r., przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Piotra

Wiśniewskiego, zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w

Warszawie postanowieniem z dnia 2 czerwca 2004 r.:

„Czy pomimo sformułowania w art. 92 d ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o

zamówieniach publicznych (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 72, poz. 664, ze zm.)

wśród wymogów formalnych skargi, że powinna ona zawierać wniosek o zmianę

wyroku w całości lub w części należy stosować, przez art. 92c tej ustawy,

odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego o apelacji, w tym wypadku

– art. 368 pkt 5, który nakłada na skarżącego obowiązek zaznaczenia zakresu

żądanej zmiany?"

podjął uchwałę:

Skarga przewidziana w art. 92d ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o

zamówieniach publicznych (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 72, poz. 664 ze zm.)

powinna spełniać wymagania określone w tym przepisie.

Uzasadnienie

Przedstawione Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne powstało przy

rozpatrywaniu przez Sąd Okręgowy w Warszawie, na podstawie art. 92a ustawy z

dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (jedn. tekst Dz.U. Nr 72 z

2002 r., poz. 664, ze zm. – dalej: „u.z.p.”), skargi wniesionej przez oferenta na

wyrok zespołu arbitrów oddalający odwołanie oferenta od rozstrzygnięcia

zamawiającego, wydanego w następstwie protestu wniesionego przez oferenta.

W odwołaniu wniesionym do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych oferent

wnosił o uwzględnienie odwołania i uchylenie oprotestowanych czynności

zamawiającego oraz nakazanie mu powtórzenia oceny ofert, natomiast w skardze

wniesionej do Sądu Okręgowego w Warszawie żądał zmiany zaskarżonego wyroku

zespołu arbitrów.

Sąd Okręgowy, mając na względzie art. 92c u.z.p., powziął wątpliwości

przytoczone w przedstawionym zagadnieniu prawnym. Przychylając się do

udzielenia odpowiedzi pozytywnej podkreślił, że kwestia, czy skarżący w skardze

oprócz wniosku o zmianę zaskarżonego wyroku powinien także zaznaczyć zakres

żądanej zmiany, ma w praktyce doniosłe znaczenie, skoro stosownie do art. 92e

u.z.p., sąd odrzuca skargę, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym

terminie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga wniesiona na podstawie przepisów ustawy o zamówieniach

publicznych inicjuje postępowanie przed sądem powszechnym, do którego –

zgodnie z art. 92c u.z.p. – stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania

cywilnego o apelacji, jeżeli przepisy rozdziału 8 u.z.p. nie stanowią inaczej. W

rozdziale 8 u.z.p. jest art. 92d, określający wymagania skargi. Przepis ten stanowi,

że skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma

procesowego oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego wyroku, przytoczenie

zarzutów, zwięzłe ich uzasadnienie, wskazanie dowodów, a także wniosek o

zmianę wyroku w całości lub w części. Takie samo uregulowanie zawiera art. 196

ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. Nr 19,

poz. 177), którego wejście w życie spowodowało utratę mocy obowiązującej ustawy

z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych.

W kodeksie postępowania cywilnego wymagania apelacji wskazane zostały w

art. 368 § 1, który stanowi, że apelacja powinna czynić zadość wymaganiom

przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać oznaczenie wyroku, od

którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości czy w

części, zwięzłe przedstawienie zarzutów, uzasadnienie zarzutów, powołanie, w

razie potrzeby, nowych faktów i dowodów oraz wykazanie, że ich powołanie w

postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie było możliwe albo że potrzeba

powołania się na nie wynikła później, a także wniosek o zmianę lub o uchylenie

wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia. Z § 2 wynika, że w

sprawach o prawa majątkowe należy oznaczyć wartość przedmiotu zaskarżenia.

Nietrudno zauważyć, że o ile w art. 368 § 1 k.p.c. rozdzielony został zakres

zaskarżenia (pkt 1) od wniosków apelacji (pkt 5), o tyle w art. 92d u.z.p. wniosek

skargi ograniczony został do żądania „zmiany wyroku w całości lub w części”. Na tle

tego porównania rodzi się pytanie o treści przytoczonej w przedstawionym

zagadnieniu prawnym, a zatem czy w skardze – stosując odpowiednio art. 368 § 1

k.p.c. – skarżący powinien także zaznaczyć zakres żądanej zmiany lub uchylenia.

Porównanie zakresu regulacji przyjętej w obu ustawach (ustawa o

zamówieniach publicznych oraz kodeks postępowania cywilnego) prowadzi do

wniosku, że unormowania ustawy o zamówieniach publicznych stanowią lex

specialis w stosunku do przepisów kodeksu postępowania cywilnego oraz że

unormowanie apelacji zawarte w kodeksie ma do postępowania skargowego tylko

odpowiednie zastosowanie. Wobec tego, że sądowa kontrola orzeczeń wydanych w

postępowaniu o zamówienie publiczne przebiega przy zastosowaniu szczególnej

procedury skargowej, zachodzi konieczność uwzględnienia szczególnego

charakteru i swoistości postępowania wywołanego skargą. W postępowaniu tym

przewidziana jest tylko forma orzeczenia w postaci wyroku, niezależnie od tego, czy

jego przedmiotem są kwestie procesowe, czy też merytoryczne. W ramach tak

ukształtowanego systemu orzekania konieczne było wprowadzenie, co też

ustawodawca uczynił, uniwersalnego środka zaskarżenia w postaci skargi.

Znamienne jest, że w art. 92a ustawodawca użył przyimka "na" w wyrażeniu

"skarga na wyrok". Ma on różnorodne zastosowanie składniowe i znaczeniowe,

niemniej w połączeniach z rzeczownikami tworzy m.in. terminy oznaczające zakres

ich zastosowania, sama zatem ustawa przewiduje dopuszczalność skargi na wyrok

zespołu arbitrów, bez rozróżnienia części, której dotyczy (por. uchwałę Sądu

Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 r., III CZP 68/02, OSNC 2003, nr 7-8, poz.

103). Wyrok zespołu arbitrów łączy w sobie elementy wyroku i postanowienia

wydawanego według przepisów kodeksu postępowania cywilnego, skarga zaś

kumuluje elementy apelacji i zażalenia. Jest więc środkiem prawnym szczególnym,

którego struktura, zważywszy na wspomniany uniwersalny charakter skargi, nie

powinna wyróżniać się dużym stopniem sformalizowania.

Dokonując wykładni art. 92d u.z.p. nie można pominąć okoliczności, że celem

nowelizacji ustawy o zamówieniach publicznych było usprawnienie postępowania

skargowego – zgodnie z dyrektywą Rady Wspólnot Europejskich z dnia 21 grudnia

1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i

administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w

zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i robot budowlane

(89/665/EWG), zalecającą wprowadzenie efektywnych i szybkich procedur

odwoławczych. Mając ten cel na względzie ustawodawca w przepisach

określających wymagania skargi wprowadził rozwiązania szczególne, odbiegające

od tych, które zawarte są w przepisach kodeksu postępowania cywilnego o apelacji.

Skoro są to uregulowania odrębne, nie ma podstaw do rozszerzania wymagań

skargi przez odpowiednie stosowanie przepisu o apelacji, nakładającego na

skarżącego obowiązek zaznaczenia we wniosku skargi zakresu żądanej zmiany lub

uchylenia.

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie

prawne, jak w uchwale (art. 390 k.p.c.).