I PK 271/04

Wyrok z dnia 2 marca 2005 r.

I PK 271/04

Częściowa likwidacja szkoły, zmiany organizacyjne i zmiany planu nau-

czania uzasadniają rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 20 ust. 1 pkt

2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z

2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.) tylko wówczas, gdy zadania szkoły wykony-

wane przez nauczyciela nie podlegają przekazaniu innej placówce oświatowej.

Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie

SN: Zbigniew Hajn, Herbert Szurgacz.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r. sprawy

z powództwa Marii S. przeciwko Gimnazjum [...] w O.W. o przywrócenie do pracy i

zapłatę, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu z dnia 9 lutego 2004 r. [...]

1. u c h y l i ł zaskarżony wyrok w części oddalającej apelację oraz poprze-

dzający go wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 27 listopada

2003 r. [...] i przekazał sprawę temu Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpozna-

nia i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego;

2. o d r z u c i ł kasację w pozostałym zakresie.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 27 listopada 2003

r. oddalił powództwo Marii S. przeciwko Szkole Podstawowej [...] w O.W. o przywró-

cenie do pracy i zapłatę. Sąd ten ustalił, że powódka była zatrudniona w pozwanej

Szkole od 1 września 1990 r. Otrzymała z mocy prawa „stopień nauczyciela miano-

wanego”. Ukończyła filologię polską i od początku zatrudnienia uczyła języka pol-

skiego. W roku szkolnym 2001/2002 uczyła tygodniowo 16 godzin języka polskiego,

2 godziny historii i prowadziła 1 godzinę wychowawczą. W roku szkolnym 2002/2003

w Szkole pozostały wyłącznie klasy V i VI. Powódce przydzielono 5 godzin języka

2

polskiego, 9 godzin historii, 3 godziny wyrównawcze z języka polskiego, 1 godzinę

wychowawczą i 2 godziny kółka przedmiotowego. W planie organizacji Szkoły na rok

2003/2004 dla powódki przeznaczono 5 godzin języka polskiego, 6 godzin historii i 1

godzinę zajęć wyrównawczych. W tym roku w Szkole pozostały 3 klasy VI, a dyrektor

Szkoły miała uczyć języka polskiego w 2 klasach po 5 godzin tygodniowo. Powódce

przydzielono wszystkie godziny nauczania historii. W związku z tymi planami wrę-

czono powódce 22 maja 2003 r. pismo, w którym podano, że „na podstawie art. 22

ust. 2 Karty Nauczyciela wypowiada się powódce warunki płacy i pracy z dniem

31.08.2003 r. za uprzednim 3 miesięcznym wypowiedzeniem i proponuje warunki

pracy i płacy na stanowisku nauczyciela języka polskiego i historii w wymiarze 12/18

z wynagrodzeniem proporcjonalnym do tego zatrudnienia”. Podano też, że „w przy-

padku braku zgody na wyżej wymienione warunki zastosowane zostaną przepisy art.

20 Karty Nauczyciela.” Powódka nie wyraziła zgody na zatrudnienie w niepełnym

wymiarze godzin ani na przeniesienie w stan nieczynny. Następnie, 29 czerwca 2003

r. doręczono powódce oświadczenie, w którym stwierdzono, że „w związku z niewy-

rażeniem zgody na zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy w roku szkol-

nym 2003/2004 na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 rozwiązuje się z powódką stosunek

pracy z dniem 31.08.2003 r.”

Powódka już na konferencji pedagogicznej w czerwcu 2002 r. uzyskała infor-

mację, że nie może liczyć na dalsze zatrudnienie. Szkoła przeznaczona została do

likwidacji i nie prowadzono do niej naboru uczniów. Początkowo wszystkie godziny

nauczania języka polskiego miała objąć dyrektorka Szkoły, a po obniżeniu jej przez

organ prowadzący szkołę tygodniowego wymiaru zajęć powstała możliwość zatrud-

nienia powódki w zmniejszonym wymiarze. Po wniesieniu przez powódkę odwołania

do Sądu, w toku pertraktacji ugodowych, Naczelnik Wydziału Oświaty Urzędu Miej-

skiego w O.W. pisemnie poinformował powódkę o wakatach w zakresie 12 godzin w

Szkole Podstawowej Nr 10 i 10 godzin w Szkole Podstawowej Nr 9 i zaproponował

powódce, aby skontaktowała się z dyrektorami tych Szkół, czego powódka nie uczy-

niła. Od 1 września 2003 r. trzech innych nauczycieli zostało zatrudnionych w zakre-

sie proponowanych powódce 12 godzin nauczania.

Sąd Rejonowy ocenił pismo dyrektora Szkoły z 20 maja 2003 r. jako wniosek o

wyrażenie przez powódkę zgody na ograniczenie wymiaru zatrudnienia, mimo że

miało ono formę oświadczenia o wypowiedzeniu warunków pracy i płacy z zastoso-

waniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Za taką oceną, zdaniem Sądu,

3

przemawia oczekiwanie na ustosunkowanie się przez powódkę do propozycji oraz

zajęcie przez powódkę stanowiska przez napisanie na tym piśmie, że nie wyraża

zgody. Sąd uznał za zbędne ocenianie tego oświadczenia pracodawcy, skoro na-

stępnie doszło do „definitywnego wypowiedzenia stosunku pracy”. Pracodawca do-

konując tego wypowiedzenia nie naruszył „przepisów dotyczących rozwiązywania

umów o pracę w tym trybie”, gdyż nie było możliwości zatrudnienia powódki w peł-

nym wymiarze zajęć, co wiązało się z trwającym od kilku lat procesem likwidacji po-

zwanej Szkoły. Nastąpiło zmniejszenie liczby oddziałów, pozostał tylko jeden rocznik,

nie można więc było zapewnić powódce nauczania języka polskiego i historii w peł-

nym wymiarze zajęć, przy uwzględnieniu przydzielenia odpowiedniej liczby godzin

dyrektorce. Sąd ocenił dokonane wypowiedzenie na podstawie art. 45 § 1 k.p. w

związku z art. 91c Karty Nauczyciela. Konsekwencją oddalenia powództwa o przy-

wrócenie do pracy było oddalenie powództwa o wynagrodzenie za wrzesień, paź-

dziernik i listopad 2003 r.

Sąd Okręgowy w Kaliszu wyrokiem z dnia 9 lutego 2004 r. oddalił apelację

powódki od omówionego wyroku Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim i od-

rzucił apelację skierowaną przeciwko Wydziałowi Edukacji Urzędu Miejskiego w O.W.

Sąd Okręgowy podzielił ustalenia dokonane przez Sąd pierwszej instancji oraz

wyprowadzone przezeń wnioski. Za nietrafny uznał zarzut powódki twierdzącej, że

nie można było rozwiązać z nią umowy o pracę, gdyż powinna być wcześniej prze-

niesiona do Gimnazjum [...]. Zdaniem Sądu drugiej instancji przepisy Karty Nauczy-

ciela ani żadne inne przepisy nie przewidują obowiązku przeniesienia nauczyciela do

innej szkoły przed rozwiązaniem z nim umowy o pracę. W tym kontekście Sąd przy-

wołał art. 18 i 22 Karty Nauczyciela. „Skuteczność rozwiązania umowy o pracę nie

jest uzależniona od obowiązku przeniesienia do innej szkoły w trybie tych przepi-

sów”. Jest w nich mowa o „możliwości” przeniesienia a nie o obowiązku. Decyzje w

tych sprawach podejmuje nie pracodawca lecz dyrektor szkoły, do której nauczyciel

ma być przeniesiony (art. 18 ust. 4) lub organ prowadzący szkołę (art. 22). Zdaniem

Sądu Okręgowego żadne przepisy nie przewidują obowiązku zatrudnienia w nowo

powstałych gimnazjach nauczycieli, którzy w związku z przekształceniami organiza-

cyjnymi nie będą mogli być zatrudnieni w dotychczasowych szkołach. Obowiązek taki

nie wynika z przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ani z

ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolne-

go, jak również wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Naro-

4

dowej z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie sposobu i terminów dostosowania działal-

ności dotychczasowych szkół podstawowych do wymogów nowego systemu szkol-

nego oraz tworzenia gimnazjów. Sąd nie zgodził się też z twierdzeniem powódki o

przekształceniu Szkoły Podstawowej [...] w Gimnazjum [...], a tym samym przejęciu w

trybie art. 231

k.p. Gimnazjum zostało utworzone „od podstaw” jako całkowicie nowa

jednostka organizacyjna, całkowicie niezależna organizacyjnie od Szkoły Podstawo-

wej, realizuje ono zupełnie inny zakres zadań, co wynika z ustawy o systemie

oświaty. To, że niektórzy nauczyciele mogli zostać w nim zatrudnieni na zasadzie

przeniesienia wynika jedynie ze skorzystania z możliwości jaką daje Karta Nauczy-

ciela w sytuacji, gdy dyrektor Gimnazjum dobierając kadrę nauczycielską według

swego uznania wystąpił z taką propozycją. Nie wynika jednak stąd przejęcie nauczy-

cieli Szkoły Podstawowej [...] w trybie art. 231

k.p. Gdyby art. 231

k.p. mógł mieć w tej

sprawie zastosowanie „niepotrzebne byłoby przejmowanie czy też zawieranie z nau-

czycielami umów o pracę, gdyż z mocy prawa stawaliby się oni pracownikami Gim-

nazjum.”

Ponieważ powódka skierowała apelację również przeciwko Wydziałowi Edu-

kacji w Urzędzie Miasta O.W., który to podmiot nie był stroną w postępowaniu przed

Sądem pierwszej instancji i nie dotyczył go zaskarżony wyrok, Sąd Okręgowy odrzu-

cił apelację w tym zakresie.

Powódka wniosła kasację od tego wyroku, zaskarżając go w całości. Podnio-

sła zarzuty naruszenia art. 231

k.p. przez przyjęcie, że Gimnazjum [...] zostało utwo-

rzone „od podstaw” jako całkowicie nowa jednostka organizacyjna, całkowicie nieza-

leżna organizacyjnie od Szkoły Podstawowej [...], która realizuje zupełnie inny zakres

zadań, art. 20 Karty Nauczyciela przez przyjęcie, że nastąpiła częściowa likwidacja

szkoły, zmiany organizacyjne powodujące zmniejszenie liczby oddziałów w szkole

lub zmiany planu nauczania uniemożliwiające dalsze zatrudnienie powódki w pełnym

wymiarze czasu zajęć, art. 18 Karty Nauczyciela przez przyjęcie, że ten przepis daje

możliwość swobodnego doboru kadry nauczycielskiej według swojego uznania bez

zastosowania jakichkolwiek kryteriów, a także przez przyjęcie, że przeniesienie nau-

czyciela w trybie tego przepisu powoduje nawiązanie nowego stosunku pracy oraz

art. 233 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. przez przekroczenie granic

swobodnej oceny dowodów i bezkrytyczne zaakceptowanie dokonanej przez Sąd

pierwszej instancji pobieżnej i wadliwej oceny (niewszechstronnej, nielogicznej,

sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego) zebranego w sprawie materiału,

5

pomimo iż powódka na wadliwość tej oceny wskazywała już w apelacji oraz niewyja-

śnienie w sposób dostateczny podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wy-

roku. Powódka podniosła też zarzut naruszenia art. 24 i 32 Konstytucji Rzeczypo-

spolitej Polskiej. Wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie spawy

do ponownego rozpoznania Sądowi, który je wydał ewentualnie o uchylenie także

orzeczenia Sądu pierwszej instancji „i przekazanie sprawy do ponownego rozpozna-

nia temu samemu Sądowi”, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu kasacji podniesiono, że Gimnazjum [...] zostało utworzone z

wykorzystaniem warunków materialnych i kadrowych Szkoły Podstawowej [...] w

O.W. Gimnazjum przejęło zadania w zakresie kształcenia i wychowania byłych klas

siódmych i ósmych. Klasy szóste przechodziły automatycznie wraz z nauczycielami

do Gimnazjum. Gimnazjum zajmuje cały dotychczasowy budynek Szkoły Podstawo-

wej [...] (pozostały tylko trzy klasy szóste). Cały majątek ruchomy w postaci pomocy

naukowych i sprzętu stał się własnością Gimnazjum. Wszyscy nauczyciele Szkoły

Podstawowej [...] byli sukcesywnie przenoszeni do Gimnazjum [...]. Przejęcie

wszystkich nauczycieli oprócz powódki ma charakter „wysoce dowolny i dyskryminu-

jący”. Powódka miała najwyższe kwalifikacje i najwięcej osiągnięć zawodowych

(uczniów wyróżniających się w olimpiadach i konkursach) oraz drugi po nauczycielce

Lidii S. staż pracy w tej placówce oświatowej. Sąd nie dysponował żadnym dowodem

potwierdzającym, że nastąpiła likwidacja Szkoły.

Strona pozwana wniosła o oddalenie kasacji. Podniosła, że nieprawdą jest, że

w Gimnazjum [...] znaleźli zatrudnienie wszyscy pracownicy Szkoły Podstawowej [...],

część nauczycieli pracuje w innych szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach

średnich. Dyrektor Gimnazjum stosował właściwe kryteria doboru pracowników, co

wykazała kontrola Urzędu Miejskiego. Twierdzenie powódki o jej osiągnięciach za-

wodowych jest - zdaniem strony pozwanej - „mocno naciągnięte”. Powódka miała

wiele kłopotów w pracy wychowawczej z uczniami. Gimnazjum [...] nie przejęło

Szkoły Podstawowej [...], a budynek nie jest własnością szkoły lecz Gminy i Miasta

O.W.

W toku postępowania kasacyjnego z dniem 31 sierpnia 2004 r. - pozwana

Szkoła Podstawowa [...] została zlikwidowana, co wynika z uchwały Rady Miejskiej

O.W. [...] z dnia 11 marca 1999 r. W związku z powyższym postępowanie kasacyjne

zostało zawieszone a następnie podjęte z udziałem Gimnazjum [...], które zostało

wskazane przez powódkę jako następca prawny zlikwidowanej strony pozwanej.

6

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Kasacja zasługuje na uwzględnienie, gdyż jej podstawy w zakresie naruszenia

art. 20 Karty Nauczyciela i art. 231

k.p. okazały się usprawiedliwione.

Przedmiotem rozpoznania jest żądanie przywrócenia do pracy oparte na za-

rzucie niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy z mianowania. Sądy

orzekające w tej sprawie bez dostatecznej precyzji określały podstawę zatrudnienia

powódki. Powódka, co było bezsporne była nauczycielem zatrudnionym na podsta-

wie mianowania (legitymuje się też stopniem awansu zawodowego nauczyciela mia-

nowanego). Roszczenie o przywrócenie do pracy mogłoby okazać się usprawiedli-

wione wówczas, gdyby nie zachodziły przesłanki z art. 20 Karty Nauczyciela, ko-

nieczne do rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym. Na tle stanu

faktycznego rozpoznawanej sprawy kilka kwestii prawnych wymaga rozważenia.

Dotyczy to przede wszystkim rozumienia pojęć użytych w art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty

Nauczyciela: częściowej likwidacji szkoły, zmian organizacyjnych powodujących

zmniejszenie liczby oddziałów w szkole, zmian planu nauczania uniemożliwiających

dalsze zatrudnianie nauczyciele w szkole, a także relacji zachodzących między tym

przepisem a art. 231

k.p. Kwestie te ujawniły się w związku z wprowadzeniem zasad-

niczej reformy systemu szkolnego oraz nowelizacją art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczy-

ciela dokonaną ustawą z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczy-

ciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), pole-

gającą na wprowadzeniu możliwości rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem w

okolicznościach w nim opisanych, podczas gdy poprzednio można było w razie ich

zaistnienia przenieść nauczyciela w stan nieczynny, a rozwiązanie stosunku pracy z

nauczycielem następowało tylko na jego wniosek.

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd co do tego, że przejście zakładu

pracy na innego pracodawcę - w rozumieniu art. 231

k.p. - następuje również w sytu-

acji przekazania innemu podmiotowi zadań wykonywanych przez dotychczasowego

pracodawcę. Ma to istotne znaczenie zwłaszcza w przypadku pracodawców realizu-

jących zadania o charakterze niematerialnym. Przekazanie zadań innemu podmio-

towi może następować w rozmaitych okolicznościach i na podstawie różnorodnych

zdarzeń prawnych. Może ono mieć miejsce na podstawie czynności prawnej, ale

także na podstawie aktu prawnego, w tym również ustawy. Dzieje się tak zwłaszcza

7

w razie przekazania zadań o charakterze publicznym, do których należy zaliczyć za-

dania polegające na kształceniu i wychowywaniu dzieci i młodzieży. W takim przy-

padku ustawodawca, przekazując wykonywanie zadań o charakterze publicznym in-

nemu podmiotowi niż wykonujący je dotychczas, może uregulować następstwa tej

zmiany w sferze stosunków pracy. Taka sytuacja miała na przykład miejsce w

związku z reformą administracji publicznej. Przepisy wprowadzające tę reformę

(ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) zawierały

postanowienia dotyczące stosunków pracy pracowników zatrudnionych w likwidowa-

nych i przekształcanych urzędach i instytucjach. Nie stało się tak jednakże w przy-

padku reformy systemu szkolnego. Ustawa z dnia 8 stycznia 1999 r. - Przepisy

wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz.U. Nr 12, poz. 96 ze zm.) zawiera je-

dynie regulację kilku aspektów dotyczących stosunków pracy nauczycieli dotychcza-

sowych publicznych szkół ponadpodstawowych, stanowiąc w art. 10c, że dyrektorzy

dotychczasowych publicznych szkół ponadpodstawowych przekształcanych w szkoły

ponadgimnazjalne są obowiązani, między innymi, sporządzić wykazy nauczycieli,

którzy w związku z przekształceniem nie będą mogli być zatrudnieni w pełnym wy-

miarze w szkole ponadgimnazjalnej, natomiast nauczyciele nieumieszczeni w tym

wykazie stają się pracownikami szkoły ponadgimnazjalnej z dniem przekształcenia.

Sytuacja nauczycieli przekształcanych i stopniowo likwidowanych szkół podstawo-

wych nie została uregulowana. Jedynie obowiązek sporządzenia wykazów nauczy-

cieli, którzy w związku z przekształceniami organizacyjnymi nie będą mogli być za-

trudnieni lub zatrudnieni w pełnym wymiarze zajęć został nałożony na dyrektorów

publicznych szkół podstawowych w § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej

z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie sposobu i terminów dostosowania działalności

dotychczasowych szkół podstawowych do wymogów systemu szkolnego oraz two-

rzenia gimnazjów (Dz.U. Nr 14, poz. 124). Rozporządzenie to zostało wydane na

podstawie delegacji z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r., wyżej wy-

mienionej. Delegacja ta nie obejmowała kwestii pracowniczych. Skoro tak się stało,

odpowiedzi na pytanie o wpływ reformy na stosunki pracy nauczycieli tych szkół na-

leży poszukiwać w przepisach Karty Nauczyciela i - przez odesłanie z jej art. 91c -

Kodeksu pracy. W rozpoznawanej sprawie stosunek pracy z mianowania został roz-

wiązany na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty w sytuacji, gdy w szkole pozostał

tylko jeden rocznik dzieci i zmniejszyła się - w porównaniu z poprzednim rokiem

szkolnym - liczba godzin nauczania. Wydawać mogłoby się, że taki stan faktyczny

8

odpowiada hipotezie normy art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty. Trzeba jednakże poczynić

istotne zastrzeżenia i rozróżnienia. Częściowa likwidacja szkoły, zmiany organizacyj-

ne i zmiany planu nauczania uzasadniają rozwiązanie stosunku pracy na podstawie

tego przepisu - zdaniem Sądu Najwyższego - tylko wówczas, gdy zadania w zakresie

kształcenia i wychowania dzieci na tym poziomie nie podlegają przekazaniu innej

placówce oświatowej. Miałoby to miejsce na przykład wtedy, gdy zmniejsza się liczba

dzieci zamieszkujących dany rejon szkolny albo gdy nastąpiło zaniechanie kształce-

nia w określonym kierunku lub na określonym poziomie. Takie zmiany mogłyby być

rozumiane jako wypełniające hipotezę normy art. 20 ust. 1 pkt 2. Jeżeli natomiast za-

danie polegające na kształceniu i wychowaniu dzieci zamieszkujących na danym

terenie przekazywane jest do innej placówki, mamy do czynienia z przejściem zakła-

du pracy na innego pracodawcę. W tym przypadku przekazanie materialnej bazy

kształcenia nie ma przesądzającego znaczenia, nie jest jednakże go pozbawione (a

w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wymaga wzięcia pod rozwagę). Poglądy

takie były wypowiadane w orzecznictwie już na tle przekazania wychowania przed-

szkolnego w tak zwanych klasach zerowych ze szkół do przedszkoli. Tytułem przy-

kładu można wymienić orzeczenia z dnia 29 kwietnia 1993 r., I PZP 9/93 PS 1994 nr

2, s. 58, z dnia 18 lutego 1994 r., I PRN 2/94 (OSNAPiUS 1994 nr 1, poz. 6) i z dnia

1 października 1997 r., I PKN 301/97 (OSNAPiUS 1998 nr 14, poz. 425). Również

doktryna dopuszcza stosowanie konstrukcji przejścia zakładu pracy na innego praco-

dawcę w odniesieniu do przekazywania zadań publicznych polegających na kształ-

ceniu i wychowaniu dzieci i młodzieży. (por. np. A. Tomanek: Przejście zakładu pracy

na innego pracodawcę, Wrocław 2002) . W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości

Wspólnot Europejskich wydanym na tle dyrektywy 77/187, zastąpionej przez dyrek-

tywę 2001/23 prezentowany jest analogiczny pogląd (por. np. orzeczenie z 19 maja

1992 r., C - 29/91 w sprawie S.R.Stichting). Trzeba bowiem mieć na uwadze, że

przepisy regulujące kwestię transferu zakładu pracy mają charakter gwarancyjny, ich

celem jest ochrona pracowników przed niekorzystnymi dla nich skutkami różnorod-

nych przekształceń zakładów pracy. Z tego względu należy przyjąć, że przejście za-

kładu pracy na innego pracodawcę nie może stanowić uzasadnienia rozwiązania

stosunku pracy. Taka norma znalazła się w Kodeksie pracy w wyniku jego noweliza-

cji dokonanej ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy

oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 213, poz. 2081) ale pogląd taki ma

zastosowanie również do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie tego przepisu.

9

Wypływa on z właściwego rozumienia dostatecznego uzasadnienia wypowiedzenia

jako warunku jego skutecznego dokonania (por. art. 45 § 1 k.p.).

Przedstawione rozważania prowadzą do niemożliwości zaakceptowania sta-

nowiska przedstawionego w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 listopada 2003 r., I

PK 523/02 (OSNP 2005 nr 1, poz. 3), zgodnie z którym reforma ustroju szkolnego,

będąca procesem dogłębnych zmian ustrojowych szkolnictwa, polegających między

innymi na utworzeniu - zamiast dotychczasowych szkół podstawowych - sześciolet-

nich publicznych szkół podstawowych i gimnazjów, nie może być traktowana jako

zwykłe przejęcie (w znaczeniu przedmiotowym) zakładu pracy lub jego części w ro-

zumieniu art. 231

k.p. przez nowo utworzone jednostki organizacyjne ani też jako

przejęcie zadań ze skutkami płynącymi z tego przepisu. Jest to, w każdym razie po-

gląd zbyt generalny. Może on być - w ocenie Sądu Najwyższego w składzie rozpo-

znającym niniejszą sprawę - uznany za trafny w pewnych sytuacjach faktycznych, w

których, jak wyżej wspomniano, nie następuje przejęcie zadań przez inny podmiot.

Skoro jednak ustawodawca reformujący ustrój szkolny nie uregulował wpływu doko-

nywanych zmian na stosunki pracy nauczycieli, należy wobec nich stosować ogólne

zasady, przy uwzględnieniu specyfiki zatrudnienia na podstawie mianowania (por.

art. 231

§ 5 k.p.).

W praktyce - co również dotyczy rozpoznawanej sprawy - może powstać trud-

ność z ustaleniem placówki, która przejęła zadania likwidowanej stopniowo (w sensie

prawnym) szkoły. Dla rozwikłania tej kwestii należy najpierw ustalić, z jaką częścią

szkoły związana była w przeważającym zakresie praca nauczyciela. Jeśli chodzi o

szkołę podstawową trzeba byłoby ustalić, czy powódka uczyła w klasach młodszych,

które to zadanie zostało przekazane do innej szkoły podstawowej, czy też w klasach

VII - VIII, czyli w zakresie kształcenia przekazanym do gimnazjum. Ta okoliczność

nie została dotąd wyjaśniona. Roszczenie powódki, skierowane obecnie przeciwko

Gimnazjum [...], podlegać będzie zatem ocenie pod kątem tego, czy gimnazjum to

przejęło zadania zlikwidowanej Szkoły Podstawowej [...] w zakresie w jakim powódka

je wykonywała przed rozwiązaniem z nią stosunku pracy. Gdyby tak było, nie można

byłoby uznać, że dostateczną podstawę rozwiązania stosunku pracy stanowił art. 20

ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela.

Z tych wszystkich względów zaskarżony wyrok oraz poprzedzający go wyrok

Sądu Rejonowego podlegały uchyleniu na podstawie art. 39313

§ 1 k.p.c., a sprawa

przekazaniu do ponownego rozpoznania. Kasacja w zakresie zaskarżenia postano-

10

wienia o odrzuceniu apelacji zawartego w zaskarżonym wyroku podlegała natomiast

odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 3937

§ 2 k.p.c. w związku z art. 3935

k.p.c.); od

takiego rozstrzygnięcia służy bowiem zażalenie (art. 39318

§ 2 k.p.c.).

========================================