III CZP 100/04

Uchwała z dnia 10 marca 2005 r., III CZP 100/04

Sędzia SN Kazimierz Zawada (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Tadeusz Domińczyk

Sędzia SA Dariusz Zawistowski

Sąd Najwyższy w sprawie z odwołania Ł. Okręgowej Izby Architektów w Ł.

przy uczestnictwie zamawiającego Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Ł. o

zamówienie publiczne, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym

w dniu 10 marca 2005 r., przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Iwony

Kaszczyszyn, zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w

Łodzi postanowieniem z dnia 1 grudnia 2004 r.:

„Czy zamawiającemu, w rozumieniu przepisu art. 194 ust. 1 w związku z art.

179 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U.

Nr 19, poz. 177 ze zm.) przysługuje środek ochrony prawnej w postaci skargi na

wyrok Zespołu Arbitrów przy Urzędzie Zamówień Publicznych?"

podjął uchwałę:

Zamawiający jest legitymowany do wniesienia skargi na wyrok zespołu

arbitrów.

Uzasadnienie

Zagadnienie prawne przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia

jest, jest jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego, odbiciem

kontrowersji, która wyłoniła się w piśmiennictwie na tle regulacji zawartej w art. 179

ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. nr

19, poz. 177 ze zm. – dalej: „Pr.z.p.”). Przepis ten stanowi, że środki ochrony

prawnej określone w dziale VI Prawa zamówień publicznych, przysługują

wykonawcom i uczestnikom konkursu, a także innym osobom, jeżeli ich interes

prawny w uzyskaniu zamówienia doznał lub może doznać uszczerbku w wyniku

naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. Środkiem ochrony prawnej

określonym w wymienionym dziale jest także skarga do sądu na wyrok zespołu

arbitrów (art. 194 ust.1 Pr.z.p.).

Według jednego z autorów, art. 179 ust. 1 Pr.z.p. określa zamknięty krąg osób

uprawnionych do złożenia skargi na wyrok zespołu arbitrów. Pominięcie w tym

przepisie zamawiającego oznacza zatem, że nie została mu przyznana legitymacja

do wniesienia skargi na wyrok zespołu arbitrów. Interpretacja innych przepisów

omawianej ustawy, które mogłyby wskazywać na to, że zamawiający jest

legitymowany do złożenia skargi, powinna być podporządkowana treści art. 179 ust.

1 Pr.z.p.

Zdaniem natomiast większości autorów, w świetle obowiązującego prawa,

analogicznie jak przyjmowano na gruncie podobnych regulacji obowiązujących

poprzednio, również zamawiający jest legitymowany do wniesienie skargi na wyrok

zespołu arbitrów.

Już po przedstawieniu zagadnienia prawnego Sąd Najwyższy w uchwale z

dnia 14 stycznia 2005 r., III CZP 71/04 (OSNC 2005, nr 12, poz. 201), opowiedział

się za przysługiwaniem zamawiającemu legitymacji do złożenia skargi na wyrok

zespołu arbitrów.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie ma podstaw do przyjęcia, że legitymowany do wniesienia skargi na wyrok

zespołu arbitrów jest tylko podmiot wskazany w art. 179 ust. 1 Pr.z.p. Samo

brzmienie art. 179 ust. 1 Pr.z.p. mogłoby wprawdzie przemawiać za tym, że oprócz

wymienionego wyraźnie w art. 195 ust 4 Pr.z.p. Prezesa Urzędu Zamówień

Publicznych skargę na wyrok zespołu arbitrów może wnieść tylko podmiot

wymieniony w art. 179 ust. 1 Pr.z.p., jednakże zestawienie tego przepisu z innymi

przepisami omawianej ustawy podważa powyższy wniosek. W art. 196 ust. 2 Pr.z.p.

jest mowa o żądaniu, które zamawiający w określonej bliżej sytuacji może

zamieścić w skardze na wyrok zespołu arbitrów; wyraźnie wysłowionym założeniem

tego przepisu jest więc dopuszczalność wniesienia skargi na wyrok zespołu

arbitrów przez zamawiającego. Z kolei w przepisach art. 197 Pr.z.p. mówi się

ogólnie o skardze strony, stroną zaś postępowania odwoławczego jest także

zamawiający. Twierdzenie o nadrzędności art. 179 ust. 1 Pr.z.p. w stosunku do

wymienionych wyżej przepisów jest dowolne; wszystkie te przepisy powinny być

interpretowane łącznie, w taki sposób, aby żaden z nich nie został bez ważnego

powodu pozbawiony doniosłości normatywnej. Temu postulatowi odpowiada

uznanie art. 196 ust. 2 i art. 197 Pr.z.p. za przepisy będące wyrazem poszerzenia

wynikającego z art. 179 ust. 1 Pr.z.p. kręgu osób legitymowanych do wniesienia

skargi o osobę zamawiającego.

Broniona wykładnia harmonizuje z zasadą postępowania cywilnego

dopuszczającą wniesienie środka zaskarżenia przez każdą stronę, a należy

pamiętać, że do postępowania toczącego się na skutek wniesienia skargi na wyrok

zespołu arbitrów odpowiednio stosuje się przepisy kodeksu postępowania

cywilnego o apelacji (art. 194 ust. 2 Pr.z.p.). Pozostaje ona w zgodzie z założeniami

Konstytucji; według art. 78, każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i

decyzji wydanych w pierwszej instancji, a wyjątki od tej zasady oraz tryb

zaskarżania określa ustawa. Nie ulega wątpliwości, że wyjątki te muszą być w

ustawie wyraźnie wskazane. Poza tym, zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji, każdy

ma prawo do rozpatrzenia sprawy przez sąd (por. np. wyrok Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r., SK 27/03, OTK-A Zb.Urz. 2005, nr 1,

poz. 8).

Z przedstawionych przyczyn należało udzielić odpowiedzi, jak w uchwale (art.

390 § 1 k.p.c.).