II UK 27/05

Wyrok z dnia 27 kwietnia 2005 r.

II UK 27/05

Ponowne ustalenie na wniosek emeryta wysokości świadczenia przez

doliczenie nieuwzględnionych dotychczas okresów składkowych lub nieskład-

kowych polega na tym, że kwotę przysługującego mu świadczenia zwiększa

się, doliczając do kwoty otrzymywanej dotychczas emerytury stosowny pro-

cent podstawy wymiaru ustalonej w wyniku waloryzacji, odpowiednio za każdy

rok, okresów składkowych lub nieskładkowych (art. 112 ust. 1 pkt 1 w związku

z art. 53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze

zm.).

Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Beata Gudowska, Andrzej

Wasilewski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r.

sprawy z wniosku Stanisławy G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-

Oddziałowi w W. o wysokość emerytury, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wy-

roku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2004 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyro-

kiem z dnia 2 marca 2004 r. [...] oddalił apelację wnioskodawczyni - Stanisławy G. od

wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z

dnia 6 stycznia 2003 r. oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych-Oddział w W. z dnia 15 października 1999 r. w sprawie przeliczenia

emerytury wnioskodawczyni, w którym żądała ona doliczenia dodatkowego okresu

ubezpieczenia jako składkowego, stwierdzenia ogółem jako udowodniony dla obli-

czenia przysługującej jej emerytury okresu 38 lat i 4 miesięcy, zakwestionowała

2

wszystkie wydane uprzednio decyzje emerytalne w jej sprawie, począwszy od decyzji

z dnia 4 sierpnia 1988 r., oraz żądała obliczenia należnej jej emerytury począwszy od

1990 r. wedle wskaźnika 250%. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Apelacyjny stwier-

dził, że: po pierwsze - bezsporne jest w sprawie to, że wnioskodawczyni „prawo do

emerytury nauczycielskiej nabyła od dnia 30 sierpnia 1988 r. i świadczenie to wobec

kontynuowania zatrudnienia było zawieszone. W sierpniu 1990 r. złożyła wniosek o

przeliczenie wysokości emerytury poprzez ponowne ustalenie jej podstawy wymiaru

w oparciu o zarobki uzyskiwane od III kwartału 1989 r. do II kwartału 1990 r. Na pod-

stawie złożonego zaświadczenia z zakładu pracy emerytura została przeliczona i

podjęto jej wypłatę.”; po drugie - pierwsze odwołanie wnioskodawczyni do Sądu Wo-

jewódzkiego w Warszawie, dotyczące decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w

W. z dnia 5 grudnia 1995 r., zostało oddalone wyrokiem z dnia 10 czerwca 1996 r.,

który następnie został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 10 października 1996 r. [...]; podob-

nie, odwołanie wnioskodawczyni od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W.

z dnia 25 czerwca 1997 r. zostało oddalone wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w War-

szawie z dnia 15 stycznia 1998 r., który następnie został utrzymany w mocy wyro-

kiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 1998 r. [...]; oznacza to, że -

wbrew żądaniu wnioskodawczyni - nie jest już dopuszczalna kontrola uprzednio za-

skarżonych decyzji, które były przedmiotem kontroli sądowej zakończonej wydaniem

prawomocnych wyroków (art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.); po trzecie - natomiast, rozpozna-

jąc zarzuty wnioskodawczyni kwestionujące zasadność dotyczącej jej decyzji Zakła-

du Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 października 1999 r., Sąd Apelacyjny zważył,

co następuje: (a) stanowisko organu rentowego w tym zakresie jest prawidłowe w

kwestii niewliczenia do stażu emerytalnego wnioskodawczyni pracy w gospodarstwie

rolnym w okresie od dnia 15 września 1956 r. do dnia 28 maja 1958 r., bowiem:

„wniosek o doliczenie tego okresu skarżąca zgłosiła w dniu 31 sierpnia 1998 r., czyli

pod rządami ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracow-

ników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) i ustawy z dnia 17 października

1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o

zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 450 ze zm.). Zgodnie z art. 5 tej ostat-

niej ustawy, istniała możliwość doliczenia do okresów składkowych i nieskładkowych

pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od 1 stycznia 1983 r. a po ukończeniu 16 lat

życia, ale jedynie wówczas, gdy okresy składkowe i nieskładkowe były krótsze od

3

okresu wymaganego do przyznania świadczenia, czyli wynoszącego mniej niż 20 lat

dla kobiet. Podobny zapis zawiera także art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998

r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz.

1118 ze zm.), obowiązującej od dnia 1 stycznia 1999 r. Tym samym, obliczanie przez

wnioskodawczynię wysokości swojej emerytury z uwzględnieniem okresu pracy w

gospodarstwie rolnym jest dotknięte błędem powstałym na skutek niewłaściwej inter-

pretacji obowiązujących przepisów”; (b) zgodnie z art. 113 ustawy o emeryturach i

rentach z FUS, ponowne ustalenie wysokości emerytury, poprzez doliczenie nie-

uwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składkowych lub nie-

składkowych, następuje na wniosek ubezpieczonego zgłoszony nie wcześniej niż po

zakończeniu kwartału kalendarzowego, jeżeli emeryt pozostaje w ubezpieczeniu,

chyba że w tym kwartale kalendarzowym ustało ubezpieczenie. Zaskarżoną decyzją

z dnia 15 października 1999 r. organ rentowy zasadnie załatwiając wniosek z dnia 31

sierpnia 1999 r. doliczył nowy okres składkowy tylko od dnia 30 czerwca 1999 r.,

mimo złożonego zaświadczenia o zatrudnieniu do dnia 31 sierpnia 1999 r.”; (c) nie

jest trafny zarzut wnioskodawczyni, że w jej wypadku wskaźnik ustalenia wysokości

podstawy wymiaru emerytury powinien od początku wynosić 234,15% lub nawet

250%, bowiem „ubezpieczona ma ustaloną podstawę wymiaru świadczenia z do-

chodów uzyskiwanych w okresie od II kwartału 1989 r. do III kwartału 1990 r. i na

skutek składanych kilkakrotnie nowych zaświadczeń o zatrudnieniu i wynagrodzeniu

za ten okres świadczenie emerytalne każdorazowo, zgodnie z wnioskiem, było prze-

liczane. W decyzji z dnia 25 czerwca 1997 r., stanowiącej przedmiot poprzedniego

postępowania sądowego, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalono na

227,70%. Na skutek przedłożenia w marcu 1998 r. kolejnego zaświadczenia obej-

mującego wynagrodzenie za ten sam okres, organ rentowy dopiero decyzją z dnia 26

lipca 1999 r. ponownie obliczył wysokość emerytury ustalając wskaźnik podstawy

wymiaru (po tzw. ubruttowieniu) na 232,59%. Przeliczenia dokonano od dnia 1 marca

1998 r., wypłacając wyrównanie wraz z należnymi odsetkami. Nie można dopatrzyć

się naruszenia prawa przy wydawaniu tej decyzji w zakresie daty, od której przeli-

czono emeryturę. Zgodnie z przepisem art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia

1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267

ze zm.), obowiązującej w dacie zgłaszania wniosku, w razie ponownego ustalenia

prawa do świadczenia lub jego wysokości, świadczenie przyznane lub podwyższone

wypłaca się najwcześniej poczynając od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.

4

Także ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r., obowiązująca w dacie wydania tej decyzji, w

art. 129 zawierała takie samo unormowanie. W tym stanie prawnym nie jest możliwe

zatem, aby przeliczenie wysokości emerytury na skutek wniosku z dnia 1 marca

1998 r. mogło nastąpić zgodnie z żądaniem wnioskodawczyni, czyli od początku

podjęcia wypłaty emerytury. Natomiast uwzględnienie przedmiotowego wskaźnika w

wysokości 250% nie znajduje żadnego uzasadnienia w dokumentach sprawy; (d)

wreszcie, zgodnie z dyspozycją art. 217 § 1 i § 2 k.p.c., Sąd nie ma obowiązku

uwzględniać wszystkich środków dowodowych, jeżeli okoliczności sporne zostały już

wyjaśnione; dlatego, działając w granicach określonych dyspozycją art. 233 § 1

k.p.c., Sąd w rozpoznawanej sprawie ocenił opinię biegłego jako wiarygodną, po-

mimo że wnioskodawczyni się z nią nie zgadza, jakkolwiek „w piśmie procesowym

nie stawia konkretnych zarzutów dotyczących opinii biegłego”.

W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2

marca 2004 r. pełnomocnik wnioskodawczyni zarzuciła: po pierwsze - naruszenie art.

180 ust. 1 pkt 2 - 5 oraz ust. 7, a także art. 111 i art. 113 ustawy o emeryturach i

rentach z FUS, które dotyczą przeliczania wysokości emerytury nabytej pod rządami

ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich ro-

dzin w związku z przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela

przy rozpoznaniu wniosku zgłoszonego „po dniu wejścia w życie ustawy z dnia

17.12.1998 r. w odniesieniu do ubezpieczonego, który zachował nabyte prawo do

świadczenia dotychczasowego wraz ze wzrostem podstawy wymiaru z racji pracy w

szczególnych warunkach (art. 111 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17.12.1998 r.)”; po drugie -

naruszenie art. 114 w związku z art. 180 ust. 1 pkt 2 - 5 ustawy o emeryturach i ren-

tach z FUS w związku z przedstawionymi w sprawie nowymi dowodami, a w kon-

sekwencji także błędne rozstrzygnięcie w kwestii przeliczenia podstawy wymiaru

emerytury w związku przedłożonym nowym dowodem dotyczącym zarobków z

okresu od lipca 1989 r. do czerwca 1990 r. oraz błędne ustalenie wskaźnika pod-

stawy wymiaru emerytury; po trzecie - „naruszenie przepisów dot. waloryzacji eme-

rytury (art. 88) przez zastosowanie niewłaściwej kwoty bazowej niezgodnej z art. 177

ustawy o emeryturach i rentach z FUS, co miało wpływ na przeliczanie wysokości

emerytury w decyzji z dnia 15.10.1999 r.”; po czwarte - naruszenie art. 476 § 2 k.p.c.

„polegające na pominięciu, iż jako sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych - za-

kres orzekania dotyczy konkretnej decyzji emerytalnej w tym wypadku z dnia

15.X.1999 r. i wobec tego nie występuje zarzut naruszenia prawomocności orzeczeń

5

do sprawy wszczętej nowym wnioskiem”, art. 328 § 2 k.p.c. „przez niewyjaśnienie

podstawy prawnej wyroku, bez wskazania przepisów prawa jako podstawy orzecze-

nia" oraz art. 386 § 4 w związku z art. 217 § 2 k.p.c. „poprzez uchybienia postępowa-

nia dowodowego w postępowaniu apelacyjnym, które Sąd odwoławczy winien z

urzędu rozważyć, tj. zasadność powołania przez Sąd I instancji biegłego na okolicz-

ność ustalenia prawa, co wskazuje na wkroczenie środkiem dowodowym w kompe-

tencje Sądu orzekającego, jakim jest możliwość uchylenia wyroku i przekazania

sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu celem wyliczenia świad-

czenia, przy kwestionowaniu przez powódkę opinii biegłego o specjalności ds. księ-

gowości i rachunkowości, co nie wskazuje na rodzaj wiadomości specjalnych przy-

datny w kwestii zaskarżonej, przy czym Sąd Apelacyjny nie skorzystał z możliwości

uzupełnienia materiału dowodowego przez co doszło do pominięcia wniosków proce-

sowych z przyczyn formalnych, bez wyjaśnienia sprawy dla ustalenia prawa do eme-

rytury (którego składnikiem /prawa do emerytury/ jest jej prawidłowa wysokość).”

Równocześnie, pełnomocnik skarżącej wskazała, iż okolicznością uzasadniającą

przyjęcie kasacji do rozpoznania jest „istnienie zagadnienia prawnego związanego z

niejasnością przepisów dotyczących przeliczania podstawy wymiaru emerytury na-

bytej w ‘starym systemie’ i podlegającej obecnej ustawie przy zastosowaniu kwoty

bazowej ‘ostatnio’ przyjętej do obliczenia świadczenia (art. 111 ust. 2), czy też aktu-

alnej na dzień złożenia wniosku, czy też że ‘nowo ustalona podstawa podlega

wszystkim kolejnym waloryzacjom od dnia zgłoszenia wniosku (art. 111 ust. 3), jak i

potrzebę wykładni przepisów związanych z przeliczaniem podstawy wymiaru emery-

tury dla osób objętych w chwili nabycia uprawnień emerytalnych z tytułu szczegól-

nych warunków (nauczyciel) do jej zwiększenia lub wzrostu, jako że pominięcie tych

składników wpływa na nieprawidłowe przeliczenie prawa do emerytury i niedopłatę

na szkodę osoby uprawnionej.” W konsekwencji, w kasacji sformułowany został

wniosek o „uchylenie zaskarżonego wyroku, jak i poprzedzającego go wyroku Sądu I

instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.”

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia kasacją oraz jej

podstaw (art. 39311

§ 1 k.p.c. - obecnie art. 39813

§ 1 k.p.c.). Rozpoznając zarzuty

podniesione przez pełnomocnik wnioskodawczyni w kasacji od wyroku Sądu Apela-

6

cyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2004 r., wniesionej za pośrednictwem Sądu

Apelacyjnego w Warszawie w dniu 6 maja 2004 r., której uzasadnienie uzupełniła

ona następnie w piśmie procesowym wniesionym do Sądu Najwyższego w dniu 8

września 2004 r., Sąd Najwyższy stwierdził, że:

Po pierwsze, zarzut naruszenia art. 180 ust. 1 pkt 2 - 5 oraz ust. 7, a także art.

111 i art. 113 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, dotyczący przeliczania oraz

waloryzacji wysokości emerytury nabytej pod rządami ustawy z dnia 14 grudnia 1982

r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin w związku z przepisami

ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela przy rozpoznaniu wniosku

zgłoszonego „po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 17.12.1998 r. w odniesieniu do

ubezpieczonego, który zachował nabyte prawo do świadczenia dotychczasowego

wraz ze wzrostem podstawy wymiaru z racji pracy w szczególnych warunkach (art.

111 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17.12.1998 r.)” jest niedopuszczalny w zakresie, w jakim

odnosi się on do wydanej przez organ rentowy w wyniku wniosku wnioskodawczyni

decyzji emerytalnej z dnia 25 czerwca 1997 r. oraz wszystkich poprzedzających tę

decyzję uprzednio wydawanych przez organ rentowy decyzji przeliczeniowych lub

waloryzacyjnych dotyczących jej emerytury, ponieważ decyzje były już - na co trafnie

wskazał także Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku - przedmiotem kontroli sądo-

wej, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubez-

pieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 6 sierpnia 1998 r. [...] i w tym zakresie

sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta (res iudicata - art. 199 § 1 pkt 2 w

związku z art. 366 i art. 365 § 1 oraz art. 391 i art. 39821

k.p.c.), a wznowienie postę-

powania byłoby możliwe jedynie na podstawie art. 401 - 403 k.p.c.

Po drugie, w zakresie, w jakim zarzut naruszenia art. 180 ust. 1 pkt 2 - 5 oraz

ust. 7, a także art. 111 i art. 113 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, dotyczący

przeliczania oraz waloryzacji wysokości emerytury nabytej pod rządami ustawy z

dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin w

związku z przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela przy roz-

poznaniu wniosku zgłoszonego „po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 17.12.1998 r.

w odniesieniu do ubezpieczonego, który zachował nabyte prawo do świadczenia do-

tychczasowego wraz ze wzrostem podstawy wymiaru z racji pracy w szczególnych

warunkach (art. 111 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17.12.1998 r.)” dotyczy decyzji organu

rentowego z dnia 15 października 1999 r., okazał się on nieuzasadniony, albowiem w

rozpoznawanej sprawie organ rentowy dokonał ponownego ustalenia emerytury

7

wnioskodawczyni w sposób zgodny z dyspozycją art. 113 ustawy o emeryturach i

rentach FUS, wedle którego ponowne ustalenie wysokości emerytury, poprzez doli-

czenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składko-

wych lub nieskładkowych, następuje na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po za-

kończeniu kwartału kalendarzowego, jeżeli emeryt pozostaje w ubezpieczeniu, chyba

że w kwartale kalendarzowym ustało ubezpieczenie. W konsekwencji, Sąd Apelacyj-

ny trafnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na to, że w tej sytuacji „za-

skarżoną decyzją z dnia 15 października 1999 r. organ rentowy zasadnie załatwiając

wniosek z dnia 31 sierpnia 1999 r. doliczył nowy okres składkowy tylko do dnia 30

czerwca 1999 r., mimo złożonego zaświadczenia o zatrudnieniu do dnia 31 sierpnia

1999 r.”

Po trzecie, w związku z podniesionym w uzasadnieniu kasacji zarzutem, ja-

koby organ rentowy w sposób „niezrozumiały” w dwóch różnych decyzjach - zarówno

w decyzji z dnia 15 października 1999 r., wydanej w wyniku rozpoznania wniosku z

dnia 31 sierpnia 1999 r., jak i we wcześniejszej decyzji z dnia 26 lipca 1999 r., wyda-

nej w wyniku rozpoznania wniosku z dnia 13 marca 1998 r. - przyjął tę samą kwotę

bazową dla obliczenia tzw. części stałej emerytury wnioskodawczyni i to pomimo że

decyzje te wydane zostały na podstawie odmiennych podstaw prawnych (decyzja z

dnia 15 października 1999 r. na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a

decyzja z dnia 26 lipca 1999 r. na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 1982 r. -

Karta Nauczyciela, Dz.U. Nr 3, poz. 19 ze zm.) oraz wobec podniesionych w kasacji

zarzutów (a) naruszenia art. 114 w związku z art. 180 ust. 1 pkt 2 - 5 ustawy o eme-

ryturach i rentach z FUS w związku z przedstawionymi w sprawie nowymi dowodami

i (b) naruszenia przepisów dotyczących waloryzacji emerytury przez zastosowanie

rzekomo „niewłaściwej kwoty bazowej niezgodnej z art. 177 ustawy o emeryturach i

rentach z FUS, co miało wpływ na przeliczanie wysokości emerytury w decyzji z dnia

15.10.1999 r.”, należy wskazać na to, że wprawdzie pod rządami uprzednio obowią-

zujących przepisów ustawowych, a w szczególności ustawy z dnia 17 października

1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o

zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 450 ze zm.), która utraciła moc prawną

z dniem 1 stycznia 1999 r., a także na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i

rentach z FUS, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. (art. 196 tej ustawy)

stosowane były inne wskaźniki waloryzacji, niezwiązane z tzw. kwotą bazową (wpro-

wadzoną art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur

8

i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw), to jed-

nak przed ostatnią waloryzacją przy zastosowaniu tzw. kwoty bazowej kwota ta wy-

nosiła „666,96 zł” i właśnie te zasady waloryzacji określone w nieobowiązujących już

przepisach prawnych - zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy o emerytu-

rach i rentach z FUS - mają zastosowanie także przy ustalaniu podstawy wymiaru

emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do emerytury na podsta-

wie przepisów ustaw, które utraciły moc prawną na podstawie art. 195 ustawy o eme-

ryturach i rentach z FUS. W tej sytuacji, podniesione zarzuty okazały się bezzasad-

ne, ponieważ w rozpoznawanej sprawie organy rentowe prawidłowo zastosowały

powyższe przepisy.

Po czwarte, wobec zgłoszonej w uzasadnieniu kasacji wątpliwości w kwestii,

„czy podstawa wymiaru przeliczana jest na dzień złożenia wniosku o przeliczenie,

czy też na dzień nabycia prawa”, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 112 ust. 1 pkt 1

w związku z art. 53 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jeżeli emeryt (w niniejszej

sprawie - wnioskodawczyni) zgłosi wniosek o ponowne ustalenie wysokości świad-

czenia przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia

okresów składkowych lub nieskładkowych „kwotę przysługującego świadczenia

zwiększa się doliczając do kwoty otrzymywanej przezeń dotychczas emerytury sto-

sowny procent podstawy wymiaru ustalonej w wyniku waloryzacji, odpowiednio za

każdy rok okresów składkowych lub nieskładkowych” i tak też prawidłowo zastosował

powyższe przepisy organ rentowy w rozpoznawanej sprawie. Jednakże, wobec za-

kwestionowania przez wnioskodawczynię prawidłowości dokonanych w tym zakresie

wyliczeń, Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie dopu-

ścił na tę okoliczność dowód z opinii biegłego do spraw księgowości i rachunkowości,

przy czym w odezwie do biegłego [...] Sąd Okręgowy zlecił sporządzenie opinii w

przedmiocie „wyliczenia wysokości emerytury wnioskodawczyni” przy zastosowaniu

wskazanych wyżej przepisów oraz zastrzegając, że w swoich obliczeniach biegły ten

powinien pominąć obliczenia organów rentowych dokonane w decyzjach, które były

już uprzednio przedmiotem kontroli sądowej zakończonej prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 1998 r. W konkluzji opinii sporzą-

dzonej przez biegłego stwierdził on jednoznacznie, że „wyliczenia wysokości emery-

tur związanych z dokumentowanym stażem pracy na podstawie wniosków składa-

nych przez powódkę i waloryzacje wysokości świadczeń emerytalnych były przepro-

wadzone prawidłowo, zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami.” Na tej podstawie

9

Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku trafnie stwierdził, że opinia ta

jest wiarygodna i nie może jej podważyć sam fakt odmiennej oceny tej opinii przez

wnioskodawczynię. Tym samym całkowicie bezzasadny okazał się podniesiony w

kasacji zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 386 § 4 w związku z art. 217 § 2

k.p.c. i to tym bardziej, jeśli zważyć, że w tym kontekście w uzasadnieniu kasacji peł-

nomocnik wnioskodawczyni podnosi, iż „specjalność biegłego wskazuje raczej na

przydatność co do wykrycia pomyłek rachunkowych czy błędów rozliczeniowych,

aniżeli wybór metody przeliczania czy zastosowania kwot bazowych, czy innych ele-

mentów świadczenia”, sugerując w sposób bezpodstawny niekompetencja biegłego.

Po piąte, nietrafny okazał się także podniesiony w kasacji zarzut nieprawidło-

wego zastosowania przez Sąd Apelacyjny art. 114 w związku z art. 180 ust. 1 pkt 2 -

5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wobec nieuwzględnienia w wymiarze świad-

czenia wnioskodawczyni okresów pracy w gospodarstwie rolnym przed 1977 r. (po

ukończeniu przez nią 16 roku życia). Trafnie bowiem wywiódł Sąd Apelacyjny w uza-

sadnieniu zaskarżonego wyroku, że zgodnie z art. 5 obowiązującej uprzednio ustawy

z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania

emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (podobnie zresztą jak i na podstawie

art. 10 ust. 1 obowiązującej aktualnie ustawy o emeryturach i rentach z FUS) możli-

wość doliczenia do okresów składkowych i nieskładkowych pracy w gospodarstwie

rolnym w okresie do dnia 1 stycznia 1983 r., a po ukończeniu 16 roku życia, istniała

jedynie wówczas, gdy okresy składkowe i nieskładkowe były krótsze od okresu wy-

maganego do przyznania świadczenia - tymczasem jest poza sporem, że w przypad-

ku wnioskodawczyni sytuacja taka nie miała miejsca i dlatego obliczenie przez wnio-

skodawczynię wysokości swej emerytury z uwzględnieniem okresu pracy w gospo-

darstwie rolnym było dotknięte błędem wynikającej z niewłaściwej interpretacji obo-

wiązujących przepisów prawa.

Po szóste, w konsekwencji należy stwierdzić, że także podniesiony w kasacji

zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. „przez nie wyjaśnienie podstawy prawnej wy-

roku, bez wskazania przepisów prawa jako podstawy orzeczenia” okazał się oczywi-

ście bezzasadny.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312

k.p.c.

orzekł jak w sentencji.

========================================