II PK 304/04

Wyrok z dnia 21 czerwca 2005 r.

II PK 304/04

Zasądzenie na podstawie art. 59 k.p. odszkodowania z tytułu rozwiązania

z naruszeniem prawa umowy o pracę na czas określony bez wypowiedzenia z

winy pracownika (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.) nie wyłącza zasądzenia odprawy na pod-

stawie art. 8 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach

rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakła-

du pracy (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.).

Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Barbara Wagner, Zbigniew Hajn.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005 r.

sprawy z powództwa Janusza A. przeciwko A.B. Spółce z o.o. w W. o odszkodowa-

nie i odprawę, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 29 kwietnia 2004 r. [...]

z m i e n i ł zaskarżony wyrok w pkt I, III i IV w ten sposób, że oddalił apelację

strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieścia z dnia 25

listopada 2003 r. [...] i zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda 2.200 zł tytułem

zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego i kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

Powód Janusz A. wniósł o zasądzenie od pozwanej A.B. Spółki z o.o. w W.

kwoty 28.504 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy

o pracę bez wypowiedzenia, odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn

dotyczących zakładu pracy oraz o sprostowanie świadectwa pracy poprzez wskaza-

nie, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem przez pracodawcę.

Powód zatrudniony był u strony pozwanej na czas określony do dnia 30

czerwca 2006 r. w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku dyrektora naczel-

nego. Umowa o pracę została rozwiązana przez pracodawcę bez wypowiedzenia z

2

dniem 20 czerwca 2002 r. „z powodu art. 52 § 1 pkt 1 k.p.” U strony pozwanej miały

miejsce zwolnienia grupowe. Spośród 15 zatrudnionych osób w okresie 3 miesięcy

poprzedzających rozwiązanie umowy z powodem i 3 miesiące po tej dacie rozwiąza-

no umowę o pracę z 7 osobami. Na miejsce powoda nie zatrudniono nikogo nowego.

Jego obowiązki przejęli prezes i wiceprezes strony pozwanej. W tak ustalonym stanie

faktycznym Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieścia - Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych - uwzględniając powództwo - zasądził na rzecz powoda kwotę 28.632 zł

wraz z odsetkami.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu zaskarżonym wyrokiem uwzględnił apelację

strony pozwanej w zakresie zasądzenia na rzecz powoda odprawy na podstawie art.

8 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach

rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu

pracy (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.) i zmienił wyrok Sądu

Rejonowego w ten sposób, że zasądzoną na rzecz powoda kwotę obniżył do kwoty

14.316 zł, nie naruszając orzeczenia o odsetkach. Podzielając ustalenia faktyczne

poczynione przez Sąd pierwszej instancji, Sąd Okręgowy stwierdził, iż pracodawca w

swym oświadczeniu o rozwiązaniu z powodem umowy o pracę bez wypowiedzenia

podał jako przyczynę przepis art. 52 § 1 pkt 1 k.p., czego nie można uznać za speł-

nienie zasadniczego warunku prawidłowości takiego oświadczenia - podania przy-

czyny, dla której rozwiązano umowę o pracę. Słusznie Sąd Rejonowy uznał, iż roz-

wiązanie stosunku pracy z powodem było wadliwe i zasądził na jego rzecz odszko-

dowanie (art. 59 k.p.). Sąd Okręgowy nie podzielił jednak poglądu Sądu pierwszej

instancji, iż odszkodowanie to podlega kumulacji z odprawą pieniężną z art. 8 ust. 2

pkt 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o zwolnieniach grupowych. Stąd też uznał, iż

żądanie przez powoda odprawy nie mogło być uwzględnione.

Kasację od powyższego wyroku wniósł powód. Zarzucił w niej naruszenie art.

8 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o zwolnieniach grupowych oraz art. 58

w związku z art. 59 k.p., przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w razie

rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę zawartej na czas określony z naru-

szeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę pracownikowi nie może przysłu-

giwać obok odszkodowania odprawa pieniężna z tytułu zwolnienia z przyczyn doty-

czących pracodawcy. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez odda-

lenie apelacji i zasądzenie od strony pozwanej na jego rzecz kosztów postępowania

3

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest uzasadniona. Przedmiotem sporu w postępowaniu kasacyjnym

jest prawo powoda do odprawy przewidzianej w art. 8 ustawy z dnia 28 grudnia 1989

r. o zwolnieniach grupowych. Sąd Rejonowy oraz powód zgodnie stwierdzają, że je-

żeli rozwiązanie stosunku pracy było sprzeczne z prawem, a jednocześnie zwolniony

pracownik spełnia przesłanki do uzyskania tej odprawy, to zachodzi kumulacja rosz-

czenia o odprawę z roszczeniem o odszkodowanie z tytułu wadliwego rozwiązania

stosunku pracy. Jest to pogląd powszechnie przyjęty (por. między innymi uchwałę

Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 1990 r., III PZP 22/90, OSNCP 1991 nr 5-6,

poz. 64 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2000 r., I PKN 499/99,

OSNAPiUS 2001 nr 12, poz. 407). Przyczyną uwzględnienia apelacji strony pozwa-

nej była błędna interpretacja art. 59 k.p. Z przepisu tego wynika, że w razie rozwią-

zania przez pracodawcę bez wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas okre-

ślony (a taka umowa łączyła strony) pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodo-

wanie, jeżeli upłynął już termin, do którego umowa miała trwać lub gdy przywrócenie

do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu

tego terminu. Trafnie podniesiono w kasacji, że słowo „wyłącznie” nie odnosi się do

wszystkich roszczeń pracownika wobec pracodawcy, a jedynie ogranicza, we wska-

zanym zakresie, prawo wyboru pracownika między roszczeniem o przywrócenie do

pracy a roszczeniem o odszkodowanie (art. 56 k.p.) Nadto prawo do odprawy nie jest

związane z wadliwością rozwiązania umowy o pracę, lecz powstaje w przypadku

spełnienia przesłanek określonych w ustawie z dnia 28 grudnia 1989 r. o zwolnie-

niach grupowych. W szczególności zależy od przyczyn zwolnienia pracownika. W

rozpoznawanej sprawie przyczyna leżała po stronie pracodawcy, co ustalił Sąd Rejo-

nowy, a Sąd Okręgowy nie zmienił tych ustaleń faktycznych.

Z tych względów na podstawie art. 39315

§ 1 i art. 98 k.p.c. orzeczono jak w

sentencji.

========================================