SNO 32/05

UCHWAŁA Z DNIA 30 CZERWCA 2005 R.

SNO 32/05

Przewodniczący: sędzia SN Wiesław Błuś (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Helena Ciepła, Mirosław Bączyk.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na posiedzeniu bez udziału Zastępcy

Rzecznika Dyscyplinarnego, z udziałem protokolanta w sprawie sędziego Sądu

Okręgowego po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2005 r., w związku z

zażaleniem sędziego na uchwałę Sądu Apelacyjnego  Sądu Dyscyplinarnego z

dnia 11 maja 2005 r., sygn. akt (...), w przedmiocie zawieszenia sędziego w

czynnościach służbowych

uchwalił:

zaskarżoną u c h w a ł ę uchylić i sprawę p r z e k a z a ć Sądowi

Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu d o p o n o w n e g o

r o z p o z n a n i a .

U z a s a d n i e n i e

Zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2005 r. Prezes Sądu Okręgowego, na

podstawie art. 130 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów

powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) zarządził natychmiastową

przerwę w czynnościach służbowych sędziego Sądu Okręgowego, z uwagi na

istotne interesy służbowe.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uchwałą z dnia 11 maja 2005 r.,

sygn. akt (...), zawiesił sędziego Sądu Okręgowego w czynnościach służbowych.

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego, postanowieniem z dnia 20 maja

2005 r., postawił temu sędziemu zarzut, że „w okresie od 2000 r. do września

2003 r. w A. będąc sędzią sprawozdawcą w sprawach gospodarczych: z

powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej „P.(...)” w A. przeciwko (...) Sp. z o.o. w

A. oraz w sprawie z powództwa Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki

Cieplnej Sp. z o.o. w A. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „P.(...)” w A.

pomimo bliskich kontaktów osobistych z Prezesem tejże Spółdzielni złożyła

oświadczenia, iż nie łączą ją z nim żadne stosunki osobiste, co skutkowało

oddaleniem wniosku o wyłączenie jej od rozpoznawania tych spraw, a nadto

rozpoznawała inne sprawy gospodarcze, w których stroną była wyżej

wymieniona Spółdzielnia, co mogło wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej

bezstronności, jak również udzielała porad prawnych Prezesowi Spółdzielni w

toczących się sprawach”.

2

Zażalenie na wyżej wymienioną uchwałę złożyła sędzia Sądu Okręgowego

i zarzucając jej:

 uchybienie postanowieniom przepisu art. 127 ustawy z dnia 27 lipca 2001

r. (…) polegające na niesporządzeniu uzasadnienia odpowiadającego

wymaganiom określonym w tym przepisie,

 niewyjaśnienie wszystkich kwestii, a w szczególności niewskazanie jakie

to istotne interesy służbowe uzasadniały wydanie zaskarżonej uchwały

wniosła o uwzględnienie zażalenia i uchylenie zaskarżonej uchwały.

W piśmie adresowanym do Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego wniosła o

nieuwzględnienie zażalenia i utrzymanie zaskarżonej uchwały w mocy, zaś

stająca przed sądem sędzia Sądu Okręgowego podtrzymała zarzuty i wnioski

zawarte w zażaleniu.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Zażalenie sędziego Sądu Okręgowego jest zasadne.

Zgodnie z treścią art. 127 cyt. ustawy – Prawo o ustroju sądów

powszechnych, zwanej dalej u.s.p., rozstrzygnięcia zapadające w toku

postępowania dyscyplinarnego wymagają z urzędu uzasadnienia na piśmie. Do

rozstrzygnięć, o których mowa w tym przepisie, należy zaliczyć najogólniej

rzecz ujmując wyroki sądu dyscyplinarnego, postanowienia i to zarówno

wydawane przez rzecznika dyscyplinarnego jak i przez sąd dyscyplinarny oraz

uchwały podejmowane przez sąd dyscyplinarny w warunkach określonych w

art. 80 oraz w art. 129 – 131 u.s.p. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że

uzasadnienie wyroku zapadającego w toku postępowania dyscyplinarnego

powinno odpowiadać warunkom o jakich mowa w art. 424 k.p.k. W kwestii

dotyczącej postanowień, przepisy nie określają wprawdzie precyzyjnie

warunków, którym powinno odpowiadać uzasadnienie postanowienia, to jak

najbardziej za zasadny należy uznać pogląd ugruntowany w orzecznictwie i w

doktrynie, że uzasadnienie tego orzeczenia powinno wskazywać wszystkie

istotne przesłanki, którymi kierował się organ wydający postanowienie, a w

konsekwencji powinno wyczerpująco wyjaśniać przede wszystkim podstawę

faktyczną postanowienia, a w miarę potrzeby wskazywać także przesłanki

prawne (por. T. Ereciński, J. Gudowski, J. Iwulski: Komentarz do prawa o

ustroju sądów powszechnych i ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa,

Warszawa 2002, s. 383 i oraz powołane tam orzecznictwo i literatura). Z

podobną sytuacją mamy do czynienia w przypadku uchwał podejmowanych w

toku postępowania dyscyplinarnego. Żaden przepis u.s.p. nie określa warunków

jakim powinno odpowiadać uzasadnienie uchwały. Również stosowane

odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego (art. 128 u.s.p.) nie dają

żadnych wskazówek w tym zakresie. Nie oznacza to jednak, że wymóg

sporządzenia uzasadnienia na piśmie uchwały sądu dyscyplinarnego, o którym

mowa w art. 127 u.s.p. jest czysto formalnym obowiązkiem spoczywającym na

3

tym organie procesowym. Należy przecież pamiętać, iż uchwały te zapadają w

niezwykle istotnych kwestiach, dotyczących wymiaru sprawiedliwości w

szerokim rozumieniu znaczenia tego pojęcia. I tak dotyczą wydania zezwolenia

na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej sądowej lub

administracyjnej (art. 80 u.s.p.) oraz zawieszenia sędziego w czynnościach

służbowych (art. 129 – 131 5 u.s.p.). Z tych właśnie powodów uzasadnienie

uchwały, podejmowanej w trybie art. 130 § 2 u.s.p., powinno wskazywać jakimi

przesłankami kierował się sąd dyscyplinarny podejmując decyzję. Powołany

wyżej przepis określa, że przyczyną zawieszenia sędziego w czynnościach

służbowych może być schwytanie go na gorącym uczynku popełnienia

przestępstwa, albo jeżeli ze względu na rodzaj czynu dokonanego przez

sędziego powaga sądu lub istotne interesy służbowe wymagają

natychmiastowego odsunięcia sędziego od wykonywania obowiązków

służbowych. Podjęcie decyzji o zastosowaniu tego środka wobec sędziego

wymaga wielkiej ostrożności i rozwagi oraz powinno być uznane za czynność

nadzwyczajną, za dokonaniem której przemawia wzgląd na dużą szkodliwość

czynu i stopień zawinienia albo wzgląd na wyjątkowo negatywny odbiór

społeczny zachowania sędziego (por. T. Ereciński, J. Gudowski, J. Iwulski:

Komentarz ..., s. 388). Należy także pamiętać, że postępowanie w przedmiocie

zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych jest postępowaniem

dwuinstancyjnym. Nie budzi zatem wątpliwości, iż sąd odwoławczy aby

skutecznie dokonać kontroli instancyjnej, musi mieć do dyspozycji również

takie uzasadnienie uchwały sądu dyscyplinarnego z treści którego będzie mógł

poznać i ocenić powody podjęcia takiej, a nie innej decyzji.

W sprawie będącej przedmiotem postępowania odwoławczego mamy do

czynienia z sytuacją, w której z uwagi na daleko posuniętą lakoniczność

uzasadnienia uchwały Sądu pierwszej instancji, Sąd Najwyższy – Sąd

Dyscyplinarny nie ma możliwości poznania motywów podjęcia tej uchwały. Tak

więc doszło do obrazy art. 127 u.s.p., co musiało spowodować uchylenie

uchwały Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do

ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny rozpoznając

ponownie sprawę powinien podjąć uchwałę, której uzasadnienie będzie

pozwalało na poznanie motywów tej decyzji, bez względu na to czy będzie to

uchwała o zawieszeniu, czy też niezawieszeniu, sędziego w czynnościach

służbowych.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, na podstawie art. 436 k.p.k. w zw. z

art. 128 u.s.p., ograniczył rozpoznanie zażalenia do pierwszego z podniesionych

przez skarżącą uchybienia, bowiem okazało się to wystarczające do wydania

orzeczenia, zaś rozpoznanie w tej sytuacji pozostałych zarzutów byłoby

przedwczesne.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak na

wstępie.