SNO 35/05

UCHWAŁA Z DNIA 30 CZERWCA 2005 R.

SNO 35/05

Zgodnie z treścią art. 127 u.s.p. rozstrzygnięcia zapadające w toku

postępowania dyscyplinarnego wymagają z urzędu uzasadnienia na piśmie.

Do rozstrzygnięć, o których mowa w wymienionym wyżej przepisie należy

zaliczyć także uchwały sądu dyscyplinarnego zapadające w trybie art. 129 –

131 u.s.p. Wprawdzie żaden przepis u.s.p. nie określa warunków jakim

powinno odpowiadać uzasadnienie uchwały sądu dyscyplinarnego, to

jednak nie oznacza to, że wymóg sporządzenia uzasadnienia na piśmie jest

tylko formalnym obowiązkiem spoczywającym na tym organie. Dlatego

uzasadnienie uchwały, podejmowanej w trybie art. 130 § 2 u.s.p., powinno

wskazywać jakimi przesłankami kierował się sąd dyscyplinarny

podejmując uchwałę.

Przewodniczący: sędzia SN Wiesław Błuś (sprawozdawca).

Sędziowie: SN Helena Ciepła, Mirosław Bączyk.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na posiedzeniu bez udziału Zastępcy

Rzecznika Dyscyplinarnego, z udziałem protokolanta w sprawie sędziego Sądu

Okręgowego po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2005 r., w związku z

zażaleniem sędziego na uchwałę Sądu Apelacyjnego  Sądu Dyscyplinarnego z

dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt (...) w przedmiocie zawieszenia sędziego w

czynnościach służbowych

uchwalił:

zaskarżoną u c h w a ł ę uchylić i sprawę p r z e k a z a ć Sądowi

Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu d o p o n o w n e g o

r o z p o z n a n i a .

U z a s a d n i e n i e

Prezes Sądu Okręgowego w B., działając na podstawie art. 130 § 1 ustawy

z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98,

poz. 1070 ze zm.) zarządził w dniu 5 kwietnia 2005 r. natychmiastową przerwę

w czynnościach służbowych sędziego Sądu Okręgowego, z uwagi na istotne

interesy służbowe.

Sądem dyscyplinarnym właściwym do zbadania zasadności tego

zarządzenia, decyzją Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, został

wyznaczony Sąd Apelacyjny w A.

2

Uchwałą z dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt (...), Sąd Apelacyjny – Sąd

Dyscyplinarny w A., na podstawie art. 130 § 2 cyt. wyżej ustawy postanowił

zawiesić sędziego Sądu Okręgowego w czynnościach służbowych.

W dniu 20 maja 2005 r. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wszczął

postępowanie dyscyplinarne i przedstawił sędziemu Sądu Okręgowego zarzuty

polegające na tym, że:

„w okresie od września 2003 r. do stycznia 2005 r. w B. uchybiła godności

zawodu sędziowskiego w ten sposób, że

 pomimo swoich i męża bliskich kontaktów z Prezesem Spółdzielni

Mieszkaniowej „P.(...)” w B. złożyła oświadczenie, iż nie łączą ją z Prezesem

tejże Spółdzielni żadne stosunki osobiste, które mogłyby wywołać uzasadnioną

wątpliwość co do jej bezstronności w sprawach toczących się przed Sądem

Okręgowym w B., w których stroną była Spółdzielnia Mieszkaniowa „P.(...)” w

B.,

 udzielała porad prawnych Prezesowi tejże Spółdzielni oraz

interweniowała o przyśpieszenie rozpoznania wniosku Spółdzielni

Mieszkaniowej „P.(...)” o rejestrację statutu w Wydziale Rejestrowym Sądu

Rejonowego w B.”

Zażalenie na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego wniosła

sędzia Sądu Okręgowego i zarzuciła tej uchwale „naruszenie norm prawa

krajowego (art. 237 § 7 i art. 238 § 3 k.p.k.) o ile materiały Prokuratury

Okręgowej w C. pochodziły z kontroli rozmów telefonicznych zarządzonej w

trybie procesowym bądź art. 19 ust. 15 i 17 ustawy o Policji i o ile była to

kontrola w trybie pozaprocesowym), a także art. 8 Konwencji o Ochronie Praw

Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez oparcie zaskarżonej uchwały na

materiałach z kontroli rozmów telefonicznych, które to materiały w ogóle nie

mogły być wykorzystane w postępowaniu służbowym i z którymi Sąd

Dyscyplinarny nie miał prawa zapoznawać się. Nadto powyższe materiały nie

zostały w żadnej mierze zweryfikowane, co do ich prawdziwości i

wiarygodności oraz co do tego czy zostały uzyskane w sposób przewidziany

prawem i odpowiadają wymogom procesowym”. Skarżąca podniosła także

niemożność odniesienia się do motywów jakimi kierował się sąd pierwszej

instancji, a to z uwagi na „bardzo skąpe uzasadnienie zaskarżonej uchwały”. Z

tych powodów sędzia Sądu Okręgowego wniosła o zmianę zaskarżonej uchwały

poprzez uchylenie orzeczenia o zawieszeniu w czynnościach służbowych oraz

stwierdzenie naruszenia art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i

Podstawowych Wolności w niniejszej sprawie oraz wskazanie sposobu

naprawienia naruszenia.

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego w D. w piśmie

adresowanym do Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego wniosła o

nieuwzględnienie zażalenia i utrzymanie w mocy zaskarżonej uchwały, zaś

sędzia Sądu Okręgowego oraz jej obrońca wnieśli, w toku posiedzenia

3

odwoławczego, o uwzględnienie zażalenia i uchylenie uchwały sądu pierwszej

instancji.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Podniesiony w uzasadnieniu zażalenia oraz podtrzymany w toku

posiedzenia odwoławczego zarzut braku możliwości odniesienia się do

motywów jakimi kierował się sąd pierwszej instancji wydając zaskarżoną

uchwałę, zważywszy na lakoniczność uzasadnienia, jest w pełni zasadny i tak

istotny, że Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, na podstawie art. 436 k.p.k. w

zw. z art. 128 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, zwanej dalej

u.s.p., ograniczył rozpoznanie środka odwoławczego do tego właśnie zarzutu ,

bowiem okazało się to wystarczające do wydania orzeczenia, a rozpoznanie w

tej sytuacji pozostałych zarzutów byłoby przedwczesne.

Zgodnie z treścią art. 127 u.s.p. rozstrzygnięcia zapadające w toku

postępowania dyscyplinarnego wymagają z urzędu uzasadnienia na piśmie. Do

rozstrzygnięć, o których mowa w wymienionym wyżej przepisie należy zaliczyć

także uchwały sądu dyscyplinarnego zapadające w trybie art. 129  131 u.s.p.

Wprawdzie żaden przepis u.s.p. nie określa warunków jakim powinno

odpowiadać uzasadnienie uchwały sądu dyscyplinarnego, to jednak nie oznacza

to, że wymóg sporządzenia uzasadnienia na piśmie jest tylko formalnym

obowiązkiem spoczywającym na tym organie. Nie ulega przecież najmniejszej

wątpliwości, że zawieszenie sędziego w czynnościach służbowych jest decyzją

procesową o niezwykłej doniosłości i to zarówno z uwagi na szeroko rozumiany

interes wymiaru sprawiedliwości jak i jej znaczenia dla samego sędziego, wobec

którego taka decyzja zapada. Dlatego też uzasadnienie uchwały, podejmowanej

w trybie art. 130 § 2 u.s.p., powinno wskazywać jakimi przesłankami kierował

się sąd dyscyplinarny podejmując stosowną uchwałę. Powołany wyżej przepis

określa, że przyczyną zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych może

być schwytanie go na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa, albo jeżeli ze

względu na rodzaj czynu dokonanego przez sędziego powaga sądu lub istotne

interesy służbowe wymagają natychmiastowego odsunięcia sędziego od

wykonywania obowiązków służbowych. Podjęcie decyzji o zastosowaniu tego

środka wobec sędziego wymaga wielkiej ostrożności i rozwagi oraz powinno

być uznane za czynność nadzwyczajną, za dokonaniem której przemawia

wzgląd na dużą szkodliwość czynu i stopień zawinienia albo wzgląd na

wyjątkowo negatywny odbiór społeczny zachowania sędziego (por.

T. Ereciński, J. Gudowski, J. Iwulski: Komentarz do prawa o ustroju sądów

powszechnych i ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, Warszawa 2002, s.

388). Uzasadnienie zaskarżonej uchwały sądu pierwszej instancji nie zawiera

żadnych rozważań w tej materii, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że jej

podjęcie jest „celowe”. Doszło zatem do rażącej obrazy przepisów

postępowania, a mianowicie art. 127 u.s.p., co mogło mieć wpływ na treść

zapadłej uchwały. W tej sytuacji sąd odwoławczy nie mając możliwości

4

poznania wyczerpujących motywów decyzji o zawieszeniu sędziego w

czynnościach służbowych nie mógł dokonać skutecznej kontroli instancyjnej

zaskarżonej uchwały.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w A. po ponownym rozpoznaniu

sprawy powinien, bez względu na to jaką ostatecznie decyzję podejmie, tak

uzasadnić podjętą uchwałę, aby było możliwe poznanie przesłanek, którymi

kierował się wydając rozstrzygnięcie w sprawie.

Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł

jak na wstępie.