III UK 132/05

Sygn. akt III UK 132/05

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 stycznia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Józef Iwulski

SSN Andrzej Wasilewski (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku W. W.

przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu w S.

o wysokość emerytury.,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 stycznia 2006 r.,

skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 30 marca 2005 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i zmienia wyrok Sądu Okręgowego -

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia 24 lutego

2004 r. w ten sposób, że oddala odwołanie wnioskodawcy od

decyzji Wojskowego Biura Emerytalnego w S. z dnia 9 grudnia

2003 r.

2

U z a s a d n i e n i e

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 30 marca 2005 r. oddalił apelację organu

rentowego – Wojskowego Biura Emerytalnego w S. od wyroku Sądu Okręgowego –

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia 24 lutego 2004 r.

zmieniającego decyzję organu rentowego z dnia 9 grudnia 2003 r. i

zobowiązującego ten organ do ponownego przeliczenia wysokości emerytury

wojskowej dla wnioskodawcy – W. W. przy uwzględnieniu jej podwyższenia o 1%

podstawy wymiaru za każdy rok służby wojskowej pełnionej w latach 1977-1978 w

składzie personelu latającego w samolotach odrzutowych dodźwiękowych, bowiem

w czasie nauki w wojskowej szkole lotniczej w 1977 r. wnioskodawca osiągnął nalot

83,42 godzin na samolotach odrzutowych dodźwiękowych, natomiast w 1978 r.

75,33 godzin nalotu na samolotach odrzutowych dodżwiękowych; w ocenie Sądu

Okręgowego, analiza obowiązujących przepisów art. 15 ust. 2 pkt 2 oraz art. 32

ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy

zawodowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 108 ze

zm.) wskazuje na to, że sformułowane w § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 27 lutego 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków

podwyższania emerytur wojskowych (Dz. U. Nr 21, poz. 110 ze zm.) warunki –

ograniczające możliwość podwyższenia emerytury wojskowej w sytuacjach w tych

przepisach wymienionych tylko do okresów zawodowej służby wojskowej –

wykracza poza delegację wynikającą z art. 15 ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu

emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, ponieważ art. 15 ust. 2 tej

ustawy zawierający uregulowania dotyczące podwyższenia emerytury za każdy rok

służby na samolotach naddźwiękowych o 2% podstawy wymiaru oraz za każdy rok

służby na pozostałych samolotach śmigłowcach o 1% - tego rodzaju ograniczenia

nie zawiera. Ten pogląd prawny Sądu Okręgowego podzielił Sąd Apelacyjny, który

w konsekwencji w uzasadnieniu wyroku stwierdził w szczególności, iż „w niniejszej

sprawie nie może mieć zastosowania sprzeczny z ustawą zapis § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lutego 1995 r. w sprawie szczegółowych

warunków podwyższania emerytur wojskowych ograniczających prawo do

podwyższania emerytury wojskowych wyłącznie do okresów pełnienia zawodowej

służby wojskowej.”

3

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 30

marca 2005 r. pełnomocnik organu rentowego zarzucił „błędną wykładnię przepisu

§ 1 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lutego 1995 r. w

sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych (Dz. U. Nr

21, poz. 110 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r.

o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004

r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), skutkującą uznaniem, iż wymieniony przepis

rozporządzenia Rady Ministrów jest sprzeczny z powołaną wojskową ustawą

emerytalną i w sposób niedopuszczalny zmienia przepisy tej ustawy. Zdaniem

organu pozwanego, prawidłowe zastosowanie wskazanych przepisów ma na celu

podwyższanie emerytur za okres zawodowej służby wojskowej, pełnionej w

szczególnych warunkach. Nie zmienia to zasad przewidzianych przepisami

wojskowej ustawy emerytalnej, ponieważ ustawa ta wyraźnie określa zakres

podmiotowy świadczeniobiorców. Należy zatem przyjąć, iż wymieniony przepis

rozporządzenia Rady Ministrów ustala podwyższanie emerytur, uwzględniając

okresy zawodowej służby wojskowej. Ustawowe określenie ‘szczegółowe warunki’

pozostawia Radzie Ministrów ustalenie warunków pełnienia zawodowej służby

wojskowej – art. 15 ust. 6, za które nie sposób uznać warunków sprzed okresów

zawodowej służby wojskowej” ( w tym kontekście, w uzasadnieniu kasacji skarżący

wskazał również na treść uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca

1998 r., sygn. akt III ZP 17/98 – OSNAPiUS z 1999 r. nr 1 poz. 20). W

konsekwencji, w kasacji sformułowany został wniosek o zmianę zaskarżonego

wyroku w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepisy ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym

żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 ze zm. –

obecnie jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm. – powoływanej nadal

jako: ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin)

określają zasady zaopatrzenia emerytalnego z tytułu „zawodowej służby wojskowej”

w rozumieniu art. 12 i art. 13 tej ustawy. Dotyczy to również do przepisów art. 15

4

ust. 2 i ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich

rodzin, które określają zasady podwyższania emerytury żołnierza zawodowego,

oraz art. 15 ust. 6 tej ustawy, na podstawie którego Rada Ministrów zobowiązana

została do określenia w drodze rozporządzenia „szczegółowych warunków

podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3”. Oznacza to w konsekwencji,

że – wydane na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 15 ust. 6 ustawy o

zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin – przepisy

rozporządzenia Rady z dnia 27 lutego 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków

podwyższania emerytur wojskowych (Dz. U. Nr 21, poz. 110 ze zm.) w żadnym

razie nie mogły obejmować innych rodzajów służby poza ‘zawodową służbą

wojskową’, o której mowa jest w art. 12 i art. 13 tej ustawy, co też wyraźnie i

zgodnie z upoważnieniem ustawowym wynika między innymi także z literalnego

brzmienia dyspozycji § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a) tego rozporządzenia: „Emeryturę

wojskową podwyższa się o 1% podstawy wymiaru za każdy pełny rok zawodowej

służby wojskowej pełnionej bezpośrednio w składzie personelu latającego na

samolotach odrzutowych, jeżeli żołnierz wykonał nie mniej niż 30 godzin lotów w

ciągu roku.” Natomiast oczywiście błędny okazał się pogląd prawny wyrażony w

uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 24 lutego 2004 r., podzielony następnie w pełni również przez Sąd

Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z dnia 30 marca 2005 r., wedle

którego w rozpoznawanej sprawie „nie może mieć zastosowania sprzeczny z

ustawą zapis § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lutego

1995 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych

ograniczających prawo do podwyższania emerytury wyłącznie do okresów

pełnienia zawodowej służby wojskowej.” W konsekwencji, nietrafne okazały się

również podjęte w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia prawne Sądów obu

instancji, które podjęte zostały w nawiązaniu do przyjętej przez te Sądy błędnej

interpretacji obowiązujących w tym względzie przepisów prawnych.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. art. 39816

k.p.c. orzekł jak w sentencji.

5

Teza:

§ 1 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady z dnia 27 lutego 1995 r. w

sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych (Dz. U. Nr

21, poz. 110 ze zm.), wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego

6

zawartego w art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu

emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36

ze zm.), jest zgodne z przepisami tej ustawy i dotyczy wyłącznie ‘zawodowej służby

wojskowej’ (art. 12 i art. 13 tej ustawy).