I UK 206/05

Wyrok z dnia 28 marca 2006 r.

I UK 206/05

Przedawnienie roszczenia opartego na art. 298 k.h. (obecnie art. 299

k.s.h.) nie stanowi przesłanki umorzenia należności składkowych na podstawie

art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpie-

czeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym

przed dniem 1 stycznia 2003 r.

Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Katarzyna Gonera,

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 marca

2006 r. sprawy z odwołania Małgorzaty K.-R. i Franciszka M. przeciwko Zakładowi

Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w C. o umorzenie należności z tytułu zale-

głych składek na ubezpieczenie społeczne, na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczo-

nych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 lutego 2005 r. [...]

o d d a l i ł skargę kasacyjną.

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2003 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Katowicach zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Od-

działu w C. z dnia 26 czerwca 2002 r. w ten sposób, że umorzył należności z tytułu

nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne pracownicze, należ-

nych za okres od września 1992 r. do marca 1995 r. od płatnika P.P.H.U. „B." Spółki

z o.o. w K. Podstawę rozstrzygnięcia Sądu stanowiły następujące ustalenia faktycz-

ne. Spółka z o.o. „B." nie opłaciła za sporny okres składek na ubezpieczenie spo-

łeczne pracowników. Prowadzone w tym zakresie postępowanie egzekucyjne zostało

umorzone przez Urząd Skarbowy w K. postanowieniem z dnia 28 czerwca 1996 r. z

uwagi na bezskuteczność egzekucji. Postanowienie to doręczono wierzycielowi 4

lipca 1996 r. Postanowieniem z dnia 7 listopada 1996 r. Sąd Rejonowy w Katowicach

2

oddalił wniosek likwidatora Spółki o ogłoszenie upadłości, a z dniem 15 kwietnia

1998 r. została ona wykreślona z rejestru handlowego. W dniu 13 listopada 2001 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w C. wystąpił przeciwko byłym członkom

zarządu Spółki, Małgorzacie K.-R. i Franciszkowi M. z powództwem o zapłatę kwoty

2.359.223,43 zł tytułem nieopłaconych składek za okres od września 1992 r. do

marca 1995 r. wraz z odsetkami. W dniu 7 maja 2002 r. Małgorzata K.-R. i Franci-

szek M. złożyli wniosek o umorzenie należności Spółki z tytułu nieopłaconych skła-

dek z uwagi na ich przedawnienie. Wniosek ten został załatwiony odmownie zaskar-

żoną decyzją. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy stanął na stanowi-

sku, iż w dacie wydania stanowiącej przedmiot rozpoznania decyzji nie istniała moż-

liwość przeniesienia na członków zarządu Spółki odpowiedzialności z tytułu nieopła-

conych składek, albowiem wierzytelność uległa z mocy art. 296 § 1 k.h. przedawnie-

niu z dniem 4 lipca 2001 r. Co prawda przepis art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 paź-

dziernika 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze

zm.) stanowi, iż należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ulegają

przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o

którym mowa w ust. 5 powołanego przepisu, po upływie 10 lat licząc od dnia, w któ-

rym stały się wymagalne, jednakże powództwo przeciwko wnioskodawcom zostało

wniesione dopiero 13 listopada 2001 r., a więc już po upływie terminu przedawnienia.

Skoro zatem należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne należne od

płatnika, Spółki z o.o. uległy przedawnieniu, niemożliwe jest obecnie przeniesienie

odpowiedzialności za zobowiązania Spółki na byłych członków zarządu.

Wyrokiem z dnia 16 lutego 2005 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach zmienił wy-

rok Sądu Okręgowego w ten sposób, że oddalił odwołanie wnioskodawców, nie po-

dzielając poglądu Sądu pierwszej instancji, iż składki należne od Spółki „B." w mo-

mencie wydania przez organ rentowy zaskarżonej decyzji uległy już przedawnieniu.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego w stanie faktycznym sprawy zastosowanie mają prze-

pisy dotyczące przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społecz-

ne zawarte w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń spo-

łecznych, gdyż na podstawie tej ustawy wnioskodawcy domagali się umorzenia na-

leżności. Brak jest natomiast podstaw do rozważania przedawnienia na tle przepisów

Kodeksu handlowego (obecnie Kodeksu spółek handlowych) i Kodeksu cywilnego.

Stosownie do art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu

obowiązującym w dzniu wydania zaskarżonej decyzji należności z tytułu składek ule-

3

gają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia,

o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wyma-

galne. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, iż oparte na przepisie art. 298 k.h. po-

wództwo przeciwko wnioskodawcom zostało wniesione przez Zakład Ubezpieczeń

Społecznych wówczas, gdy roszczenie było już przedawnione. Z art. 24 ust. 5

ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika bowiem, że bieg przedawnienia

przerywa odroczenie terminu opłacania należności z tytułu składek, rozłożenia spłaty

tych należności na raty i każda czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności,

jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Jest w sprawie bezsporne, że

przeciwko Spółce „B." toczyło się postępowanie egzekucyjne prowadzone przez

Drugi Urząd Skarbowy w K. w związku z wystawionymi tytułami wykonawczymi, które

ostatecznie zostało umorzone postanowieniem z dnia 28 czerwca 1996 r. Prowadzo-

ne postępowanie egzekucyjne przerwało 5-letni bieg przedawnienia i w związku z

powyższym należności z tytułu składek, należnych od Spółki „B.", przedawniają się

po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Taki sam 10-letni

termin przedawnienia w przypadku jego przerwania z powodu czynności zmierzają-

cych do ściągnięcia należności był przewidziany w art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 25

listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (jednolity

tekst: Dz.U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 ze zm.). Skoro w dacie wydania zaskarżonej

decyzji należności z tytułu składek za sporny okres nie uległy jeszcze przedawnieniu,

tym samym decyzja ta, odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek, była

zgodna z art. 28 ust.3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdyż - wo-

bec możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie - nie zachodził

przypadek całkowitej nieściągalności należności.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wnioskodawcy zarzucili naru-

szenie prawa materialnego, a to art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 13 października

1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez przyjęcie, że w niniejszej

sprawie nie zachodzi przypadek całkowitej nieściągalności składek na ubezpieczenie

społeczne pracownicze należnych za okres od września 1992 r. do marca 1995 r. od

płatnika P.P.H.U. „B.” Spółki z o.o. w K. wyłącznie na tej podstawie, że roszczenie o

zapłatę należności z tytułu składek służące organowi rentowemu wobec Spółki z o.o.

nie uległo przedawnieniu w świetle art. 24 ust. 4 ustawy i okoliczności faktycznych,

jakie miały miejsce.

4

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego

wyroku i orzeczenie o zmianie decyzji organu rentowego poprzez umorzenie należ-

ności z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne pra-

cownicze, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Są-

dowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o

systemie ubezpieczeń społecznych stanowi podstawę umorzenia należności z tytułu

składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, przy czym przedawnienie rosz-

czeń w stosunku do płatnika składek powoduje wygaśnięcie roszczenia i nie wymaga

uruchomienia procedury umorzeniowej. Sąd drugiej instancji - wychodząc ponad żą-

danie wniosku - nie dokonał oceny, czy istnieje możliwość przeniesienia odpowie-

dzialności na osoby trzecie (członków zarządu), w stosunku do których (a nie do

płatnika składek) roszczenia uległy przedawnieniu, skoro przedawnienie wyłącza

możliwość przeniesienia odpowiedzialności na te osoby. Powołując się na stanowi-

sko prezentowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego (uchwała z dnia 19 stycznia

1993 r., III CZP 162/92, z dnia 9 sierpnia 1993 r., III CZP 116/93, uchwała składu

siedmiu sędziów z dnia 15 września 1993 r., III UZP 15/93 oraz uchwała z dnia 4

lipca 1997 r., III CZP 24/97) skarżący wskazali, że skoro odpowiedzialność członków

zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oparta na art. 298 k.h. ma charak-

ter odszkodowawczy, to znajduje do niej zastosowanie art. 296 k.h., przewidujący 5-

letni termin przedawnienia. Przy przyjęciu poglądu, iż roszczenie wierzyciela prze-

ciwko członkom zarządu za zobowiązania spółki z o.o. ulega przedawnieniu w termi-

nie określonym w art. 442 § 1 k.c. (tak w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 stycz-

nia 2004 r., IV CK 176/02), sporne roszczenie uległo przedawnieniu jeszcze wcze-

śniej, bo z upływem trzyletniego okresu. Skoro zatem roszczenia Zakładu Ubezpie-

czeń Społecznych uległy przedawnieniu w stosunku do członków zarządu Spółki, to

nie istnieje obecnie możliwość przeniesienia na nich odpowiedzialności za należno-

ści z tytułu składek należnych od płatnika. Oznacza to, iż zostały spełnione przesłan-

ki z art. 28 ust. 1 i 2 w związku z art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych. Ponadto odpowiedzialność członka zarządu oparta na art. 298 k.h.

dotyczy tylko zobowiązań powstałych przed dniem wykreślenia go z rejestru handlo-

wego. Skoro zatem wnioskodawcy zostali wykreśleni z rejestru z dniem 25 stycznia

1995 r., to nie mogą ponosić odpowiedzialności za zobowiązania Spółki powstałe po

5

tej dacie, a w szczególności za należności z tytułu składek na ubezpieczenie spo-

łeczne pracowników za miesiące luty i marzec 1995 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Skarżący zarzucają naruszenie art. 28

ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecz-

nych wywodząc, że w sprawie zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu

składek na ubezpieczenie społeczne, albowiem nie istnieje możliwość przeniesienia

odpowiedzialności z tego tytułu na osoby trzecie (członków zarządu Spółki z o.o.), w

stosunku do których (a nie do płatnika składek) roszczenia uległy przedawnieniu, co

wyłącza możliwość przeniesienia odpowiedzialności na te osoby. Na wstępie należy

zaznaczyć, iż w myśl art. 28 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem

1 stycznia 2003 r. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w

części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z uwzględnieniem ust. 2 - 4. Zgodnie

z ust. 2 tego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przy-

padku ich całkowitej nieściągalności. Oznacza to, że decyzja w tym zakresie należy

do Zakładu, który może - na warunkach określonych powołanym przepisem - uma-

rzać należności składkowe, jednakże może również umorzenia takiego odmówić,

gdyż norma art. 28 ust. 2 wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należ-

nych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności (por. uchwałę Sądu Naj-

wyższego z dnia 6 maja 2004 r., II UZP 6/04, OSNP 2004 nr 16, poz. 285). Decyzja

odmawiająca umorzenia należności składkowych podlega merytorycznej kontroli

sądu na podstawie przesłanek wskazanych w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy (por. uchwałę

Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2000 r., III ZP 15/00, OSNAPiUS 2000 nr 23,

poz. 864).

W niniejszej sprawie problem sprowadza się do kwestii, czy występuje prze-

słanka umorzenia należności składkowych określona w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o

systemie ubezpieczeń społecznych, a ściśle - czy możliwe jest przeniesienie odpo-

wiedzialności płatnika z tego tytułu na osoby trzecie skutkujące brakiem podstaw do

uznania całkowitej nieściągalności. Stosownie do art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o syste-

mie ubezpieczeń społecznych całkowita nieściągalność należności z tytułu składek

na ubezpieczenie społeczne zachodzi, gdy w przypadku dłużników - osób prawnych

nastąpiło wykreślenie dłużnika z właściwego rejestru osób prawnych, przy jednocze-

6

snym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, i jednocześnie nie

ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie. Istotna dla oceny

zasadności podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu kwestia dotyczy możliwości

przeniesienia odpowiedzialności za zaległości Spółki z o.o. na członków jej zarządu.

Zawarte w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy uregulowanie należy rozpatrywać w powiązaniu

z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137,

poz. 926 ze zm.), znajdującymi odpowiednie zastosowanie poprzez art. 31 ustawy o

systemie ubezpieczeń społecznych, a w szczególności art. 59 § 1 pkt 3, art. 107 § 1,

art. 108 § 1, art. 116 § 1 i 2 oraz art. 118 § 1 Ordynacji w brzmieniu obowiązującym

przed dniem 1 stycznia 2003 r. Stosownie do art. 59 § pkt 1 i 3 Ordynacji podatkowej

zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części między innymi wskutek

umorzenia zaległości (pkt 1) oraz przedawnienia (pkt 3). Oznacza to, iż umorzenie

zaległości nie następuje wskutek następującego z mocy prawa przedawnienia i jest

innym sposobem wygaśnięcia zobowiązania. Umorzenie należności może zatem

dotyczyć tylko zaległości podatnika (odpowiednio płatnika składek na ubezpieczenie

społeczne) istniejącej w momencie wydania decyzji, a tym samym nieprzedawnionej

(która nie wygasła). Przepis art. 107 § 1 Ordynacji ustanawia odpowiedzialność osób

trzecich za zaległości podatkowe podatnika w określonych w ustawie przypadkach i

zakresie. Odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o. za jej zaległości podat-

kowe oraz zakres tej odpowiedzialności uregulowane zostały w art. 116 Ordynacji (§

1), przy czym obejmuje ona zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie peł-

nienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki (§ 2). O odpowiedzialności

podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w decyzji (art. 108 § 1), jednakże

decyzji takiej nie można wydać, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym po-

wstała zaległość podatkowa upłynęło 5 lat (art. 118 § 1). W takiej sytuacji występuje

przypadek niemożności przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozu-

mieniu art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która to nie-

możność - przy spełnieniu pozostałych przesłanek w przepisie tym określonych -

stanowi podstawę uznania, iż zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu

składek.

Skarżący wydają się jednak nie dostrzegać, iż zobowiązanie Spółki z o.o. „B.”

do zapłaty zaległych składek na ubezpieczenie społeczne obejmuje okres od wrze-

śnia 1992 r. do marca 1995 r., a więc powstało przed dniem wejścia w życie Ordyna-

cji podatkowej (1 stycznia 1998 r.) oraz art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń spo-

7

łecznych (25 listopada 1998 r.). W tym czasie do odpowiedzialności osób trzecich za

zaległości składkowe znajdowały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 19 grudnia

1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz.

486 ze zm.) w zakresie określonym w § 1 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z

dnia 16 lutego 1989 r. w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy o zobowiązaniach

podatkowych na niektóre rodzaje świadczeń pieniężnych oraz określenia właściwości

organów podatkowych w zakresie umarzania zaległości podatkowych (Dz.U. Nr 6,

poz. 40 ze zm.). A zatem w zakresie odpowiedzialności z tytułu zaległości składko-

wych powstałych przed dniem 1 stycznia 1998 r., w tym odpowiedzialności osób

trzecich za te zaległości, stosuje się z mocy art. 332 Ordynacji podatkowej przepisy

ustawy o zobowiązaniach podatkowych (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 28

marca 2001 r., II UKN 287/00, OSNAPiUS 2002 nr 22, poz. 557, z dnia 27 września

2002 r., II UK 81/02, OSNP 2004 nr 5, poz. 88 oraz z dnia 16 czerwca 2005 r., I UK

277/04, Prawo Pracy 2006 nr 1, str. 28). Przepis art. 26 ust. 1 ustawy o zobowiąza-

niach podatkowych, znajdujący poprzez § 1 pkt 12 powołanego wyżej rozporządze-

nia Rady Ministrów zastosowanie do należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i składek na zaopatrzenie emerytalne

podobnie jak art. 59 § 1 Ordynacji podatkowej - stanowił, iż zobowiązanie podatkowe

wygasa przez zapłatę podatku, przedawnienie lub umorzenie. Zgodnie z art. 40 ust.

1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1

stycznia 1994 r. „za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają również osoby

trzecie, jeżeli zachodzą przewidziane w ustawach okoliczności. O odpowiedzialności

tych osób orzeka organ podatkowy w odrębnej decyzji.” Stosowane do należności z

tytułu składek na ubezpieczenie społeczne przepisy ustawy o zobowiązaniach po-

datkowych nie zawierały wprost normy ustanawiającej odpowiedzialność członków

zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe tej spółki ani też odpowiednika art. 118

§ 1 Ordynacji podatkowej. Co prawda, przepis art. 40 ust. 1 stanowił, że organ po-

datkowy orzeka także o odpowiedzialności osób trzecich, jeżeli zachodzą przewi-

dziane w ustawach okoliczności, jednakże w judykaturze jednolicie przyjmowano, że

zobowiązanie członków zarządu spółki z o.o. nie jest objęte wskazanym przepisem,

albowiem jego źródło stanowi art. 298 § 1 k.h., zgodnie z którym jeżeli egzekucja

przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają osobi-

ście i solidarnie za jej zobowiązania. Pod rządami ustawy o zobowiązaniach podat-

kowych przepis art. 298 k.h. stwarzał samodzielną, samoistną podstawę ukształto-

8

wanej na zasadzie winy odpowiedzialności odszkodowawczej członków zarządu

spółki z o.o. i otwierał sądową drogę procesu cywilnego dla dochodzenia wobec nich

roszczenia powstającego, gdy w drodze egzekucji nie zostało ściągnięte świadczenie

z tytułu zobowiązania podatkowego spółki lub jej zobowiązania z tytułu składek na

ubezpieczenie społeczne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego

1996 r., III CRN 61/95, Prawo Gospodarcze 1996 nr 6, s. 15 oraz wyroki Sądu Naj-

wyższego z dnia z dnia 6 czerwca 1997 r., III CKN 65/97, OSNC 1997 nr 11, poz.

181, z dnia 29 kwietnia 1998 r., I CKN 654/97, OSP 1999 nr 1, poz. 6 i z dnia 7 maja

1999 r., I CKN 1147/97, OSP 2000 nr 4, poz. 65). Zatem przed dniem 1 stycznia

1998 r. nie występowała odpowiedzialność podatkowa członków zarządu spółki z

o.o. za zobowiązania tej spółki, zaś przed datą 25 listopada 1998 r. odpowiedzial-

ność ta nie była rozciągnięta na zobowiązania z tytułu zaległości w składkach na

ubezpieczenie społeczne. Skoro więc do tych wcześniej powstałych zobowiązań

stosuje się ustawę o zobowiązaniach podatkowych, przeto w zakresie, w jakim są

spełnione przesłanki z art. 298 k.h. (aktualnie z art. 299 k.s.h.), niewykluczona jest

obecnie cywilnoprawna odpowiedzialność odszkodowawcza członków zarządu spółki

z o.o. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2003 r., IV CA

2/03, niepublikowane oraz wyrok z dnia 28 stycznia 2004 r., IV CK 176/02, Wokanda

2004 nr 9, poz. 7). Oznacza to, iż powołane przez skarżących w skardze kasacyjnej

okoliczności (przedawnienie w stosunku do nich roszczenia oraz brak odpowiedzial-

ności za zobowiązania powstałe po zaprzestaniu pełnienia obowiązków członków

zarządu spółki) nie stanowią o braku możliwości przeniesienia odpowiedzialności na

osoby trzecie i podstawy uznania, iż zachodzi całkowita nieściągalność należności

składkowych w rozumieniu art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń spo-

łecznych, a w konsekwencji przesłanki umorzenia należności spółki z o.o. z tytułu

składek na ubezpieczenie społeczne. Okoliczności te mogą być przez skarżących

podnoszone w sprawie cywilnej, w której zostali - jako członkowie zarządu - pozwani

przez wierzyciela na podstawie art. 298 k.h. (obecnie art. 299 k.s.h.).

Z powyższych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie

art. 39814

k.p.c.

========================================