III PO 2/06

Wyrok z dnia 10 maja 2006 r.

III PO 2/06

Wydanie i doręczenie prokuratorowi decyzji o przeniesieniu go w stan

spoczynku przed upływem rocznego okresu niepełnienia służby z powodu cho-

roby narusza art. 71 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów

powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) w związku z art. 62a ust. 1

ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r.

Nr 21, poz. 206 ze zm.) także wówczas, gdy przeniesienie w stan spoczynku zo-

stało oznaczone na dzień przypadający po upływie tego okresu.

Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN Krystyna

Bednarczyk (sprawozdawca), Józef Iwulski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy z

odwołania Anny F.-M. od decyzji Prokuratora Generalnego, z dnia 18 stycznia 2006

r. [...] w przedmiocie przeniesienia w stan spoczynku.

u c h y l i ł zaskarżoną decyzję.

U z a s a d n i e n i e

Prokurator Prokuratury Okręgowej w L. Anna F.-M. wniosła do Sądu Najwyż-

szego odwołanie od decyzji Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego z

dnia 18 stycznia 2006 r. przenoszącej ją w stan spoczynku z dniem 4 lutego 2006 r.

wobec niepełnienia służby przez okres roku. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że

Anna F.-M. od dnia 4 lutego 2005 r. nie pełni służby na stanowisku prokuratora z po-

wodu choroby, przy czym termin zwolnienia lekarskiego upływa 3 lutego 2006 r. W

myśl art. 62a

ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (jednolity tekst:

Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206 ze zm.) w związku z art. 71 § 1 ustawy z dnia 27

lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.)

prokurator może być przeniesiony w stan spoczynku, na wniosek przełożonego,

jeżeli z powodu choroby lub płatnego urlopu dla poratowania zdrowia nie pełnił

2

służby przez okres roku. Decyzja o przeniesieniu w stan spoczynku została wydana

na wniosek Prokuratora Okręgowego w L. z dnia 10 stycznia 2006 r., który poparł

Prokurator Apelacyjny w L. pismem z dnia 13 stycznia 2006 r. Decyzja została dorę-

czona zainteresowanej w dniu 2 lutego 2006 r.

Wnosząca odwołanie prokurator zarzuciła „1) rażące naruszenie prawa mate-

rialnego - art. 71 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów po-

wszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) polegające na całkowicie bezpodstaw-

nym przyjęciu, że w chwili wydania przedmiotowej decyzji, to jest w dniu 18 stycznia

2006 r. skarżąca nie pełniła służby na stanowisku prokuratora z powodu choroby

przez okres roku, podczas gdy w dniu wydawania zaskarżonej decyzji termin ten nie

upłynął, a nadto z zaświadczeń lekarskich, wydanych w dniach 17 stycznia 2006 r. i

23 stycznia 2006 r. - w trybie art. 229 § 4 k.p. przez lekarza medycyny pracy, wynika,

że była ona zdolna do wykonywania pracy na stanowisku prokuratora, a tym samym

okres niespełnienia służby z powodu choroby trwał krócej niż rok; 2) rażące narusze-

nie prawa materialnego - art. 112 k.c. polegające na wyrażeniu oczywiście błędnego

poglądu prawnego, że korzystanie przez skarżącą ze zwolnienia lekarskiego w okre-

sie od 4 lutego 2005 r. do 3 lutego 2006 r. oznacza upływ rocznego terminu niepeł-

nienia przez nią służby, podczas gdy okres ten, liczony według zasady określonej w

tym przepisie, który to przepis ma w tym przypadku zastosowanie, nie wynosi jedne-

go roku”. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że miała zwolnienie lekarskie na

okres od 4 lutego 2005 r. do 3 lutego 2006 r. W dniu 17 stycznia 2006 r. zgłosiła się

do lekarza medycyny pracy, który po badaniu lekarskim wydał jej zaświadczenie

stwierdzające, że wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych jest zdolna do wyko-

nywania pracy na stanowisku prokuratora. W dniu 23 stycznia 2003 r. uzyskała od

lekarza, który poprzednio wydał jej zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy,

zaświadczenie stwierdzające, że proces leczenia jest zakończony i brak jest prze-

ciwwskazań do powrotu do pracy. W tym samym dniu ponowne orzeczenie o braku

przeciwwskazań do wykonywania pracy wydał lekarz medycyny pracy. Zdaniem

skarżącej orzeczenie to spowodowało „przerwanie biegu ostatniego zaświadczenia

lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy”. Orzeczenie wraz z pismem wyrażają-

cym gotowość do niezwłocznego podjęcia pracy skarżąca złożyła w dniu 23 stycznia

2006 r. na ręce Prokuratora Okręgowego w L., który jednak nie dopuścił jej do pracy.

W dacie wydania zaskarżonej decyzji (18 stycznia 2006 r.) nie została spełniona

przesłanka warunkująca jej wydanie - niepełnienia służby w okresie roku. Przed-

3

wczesność decyzji jest oczywista. Po wydaniu decyzji, a przed jej doręczeniem i

upływem rocznego okresu, o którym mowa w art. 71 § 1 ustawy - Prawo o u.s.p., za-

istniała sytuacja, która wykluczała możliwość przeniesienia w stan spoczynku. Prze-

pis ten używa pojęcia „z powodu choroby” a nie posługuje się pojęciem „zwolnienie

lekarskie”. Wynika z tego, że jeżeli stan zdrowia prokuratora uległ poprawie i nie ist-

nieje stan chorobowy, nie ma podstaw do kontynuowania zwolnienia, a więc w dniu

23 stycznia 2006 r. stan chorobowy skończył się. Zaświadczenie lekarskie przestało

być aktualne, gdy pacjent wrócił do zdrowia wcześniej niż przewidział lekarz. W sto-

sunku do każdego pracownika możliwe jest stwierdzenie utraty ważności zaświad-

czenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy, co przewiduje rozporządzenie

Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych

zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego

i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 65, poz. 741 ze zm.). Zawarte w zaskarżonej

decyzji powołanie się na upływ rocznego okresu niepełnienia służby z powodu złego

stanu zdrowia w dniu wydawania decyzji nie polegało na prawdzie. Zdaniem skarżą-

cej uruchomienie trybu przeniesienia w stan spoczynku przez Prokuratora Okręgo-

wego było możliwe dopiero po upływie roku. Wydanie przez Prokuratora Generalne-

go decyzji przed upływem tego terminu stanowi oczywiste naruszenie prawa. Nieza-

leżnie od tego do końcowej daty wskazanej w zaświadczeniu o czasowej niezdolno-

ści do pracy (do 3 lutego 2006 r.) nie upłynął roczny termin liczony według zasady

określonej w art. 112 k.c. Przepis ten stanowi, że termin oznaczony w tygodniach,

miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada

początkowemu dniowi terminu. Roczny termin niepełnienia służby przez skarżącą

upływałby więc 4 lutego 2006 r. a nie 3 lutego 2006 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Uzasadniony jest zarzut naruszenia przepisu art. 71 § 1 Prawa o ustroju są-

dów powszechnych. Przepis ten stanowi, że sędzia może być przeniesiony w stan

spoczynku, na wniosek kolegium właściwego sądu, jeżeli z powodu choroby lub płat-

nego urlopu dla poratowania zdrowia nie pełnił służby przez okres roku. Do okresu

tego wlicza się okresy poprzedniej przerwy w pełnieniu służby z powodu choroby lub

płatnego urlopu dla poratowania zdrowia, jeżeli okres czynnej służby nie przekroczył

4

30 dni. W stosunku do prokuratorów uprawnienie do przeniesienia w stan spoczynku

przysługuje Prokuratorowi Generalnemu na wniosek właściwego prokuratora przeło-

żonego. W zacytowanym przepisie jest mowa o niepełnieniu służby przez okres roku.

Określenie tego terminu jest związane z regulacją zawartą w art. 51 ust. 1 ustawy o

prokuraturze, który stanowi, że w okresie nieobecności w pracy z powodu choroby

prokurator otrzymuje wynagrodzenie, nie dłużej jednak niż przez okres roku. Prze-

niesienie w stan spoczynku może nastąpić więc po upływie roku, za który prokurator

nie pełniąc służby otrzymał wynagrodzenie.

W przypadku skarżącej się, okres roku niepełnienia służby upływał dnia 3 lu-

tego 2006 r., jeżeli się przyjmie, tak jak w zaskarżonej decyzji, że mają zastosowanie

zasady obliczania terminu określone w art. 114 k.c., zgodnie z którym rok liczy się za

trzysta sześćdziesiąt pięć dni, albo też dnia 4 lutego 2006 r., jeżeli termin ten uzna

się na podstawie art. 112 k.c., jak żąda tego skarżąca, jako kończący się z upływem

dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu. Przy przyjęciu

mniej korzystnej dla skarżącej pierwszej wersji, okres roku niepełnienia służby koń-

czył się 3 lutego 2006 r. Nawet w przypadku przyjęcia tej wersji decyzja o przeniesie-

niu w stan spoczynku nie mogła zostać wydana wcześniej niż 4 lutego 2006 r.

Oświadczenie woli o przeniesieniu w stan spoczynku może być skuteczne

wówczas, gdy zaistniały wszystkie warunki wymagane ustawą, w tym przypadku

upływ rocznego okresu niepełnienia służby. Złożenie takiego oświadczenia, zanim

warunki te zostały spełnione, jest niezgodne z prawem nawet wówczas, gdy jako

datę przeniesienia w stan spoczynku wskaże się dzień, w którym nastąpi spełnienie

wymaganego warunku. Nie można bowiem zakładać z góry, że warunek zostanie

spełniony, zwłaszcza w sytuacji, gdy spełnienie warunku nie jest pewne. Wprawdzie

nie ma oparcia w przepisach prawa opisana w odwołaniu procedura utraty aktualno-

ści zaświadczenia lekarskiego, której konsekwencją miałby być obowiązek dopusz-

czenia pracownika do pracy przed wskazaną w tym zaświadczeniu końcową datą

czasowej niezdolności do pracy, jednak przepisy Kodeksu pracy nie zakazują praco-

dawcy dopuszczenia do pracy pracownika składającego zaświadczenie o odzyskaniu

zdolności do pracy. Przed dniem wskazanym w decyzji jako data przeniesienia w

stan spoczynku Prokurator Okręgowy w L., honorując złożone przez skarżącą za-

świadczenia lekarskie, mógł dopuścić ją do pełnienia służby. Nawet gdyby decyzja

pracodawcy o dopuszczeniu pracownika do pracy była niezgodna z przepisami,

okres wykonywania przez pracownika pracy nie mogłoby być już uznany za okres

5

usprawiedliwionej nieobecności w pracy, a w przypadku prokuratora za okres niepeł-

nienia służby z powodu choroby. Wydając decyzję o przeniesieniu skarżącej w stan

spoczynku z datą przyszłą, Prokurator Generalny nie mógł mieć więc pewności, że

ziści się warunek uprawniający go do wydania takiej decyzji.

Za datę złożenia pisemnego oświadczenia woli, uznaje się datę doręczenia pi-

sma pracownikowi. Tak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 czerwca 2005 r., II

PK 319/04 (OSNP 2006 nr 3-4, poz. 49), powołując się na uchwałę całej Izby Sądu

Najwyższego, Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 maja 1978 r., V PZP

6/77 (OSNCP 1978 nr 8, poz. 127). W przypadku skarżącej decyzja o przeniesieniu

w stan spoczynku z dnia 18 stycznia została jej doręczona 2 lutego 2006 r., czyli w

dacie, kiedy warunek uprawniający Prokuratora Generalnego do przeniesienia proku-

ratora w stan spoczynku nie został jeszcze spełniony. Należało zatem uznać za

słuszny zarzut, że wydanie i doręczenie prokuratorowi decyzji o przeniesieniu go w

stan spoczynku przed upływem rocznego okresu niepełnienia służby z powodu cho-

roby narusza przepis art. 71 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych w związku z

art. 62a

ust. 1 ustawy o prokuraturze także wówczas, gdy przeniesienie w stan spo-

czynku zostało oznaczone na dzień przypadający po upływie tego okresu.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 73 § 2 Prawa o ustroju są-

dów powszechnych i art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie

Sądownictwa (Dz.U. Nr 100, poz. 1082 ze zm.) w związku z art. 62a

ust. 1 ustawy o

prokuraturze uchylił zaskarżoną decyzję.

========================================