I UK 289/05

Wyrok z dnia 16 maja 2006 r.

I UK 289/05

Zaprzestanie działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 13 pkt 4

ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

(Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), może być również okresowe, spowodowane

przerwą w jej wykonywaniu. Faktyczne niewykonywanie działalności w okresie

oczekiwania na kolejne zamówienia lub w czasie ich poszukiwania nie jest

przerwą w prowadzeniu tej działalności równoznaczną z okresowym zaprzesta-

niem jej wykonywania i nie powoduje ustania przymusu ubezpieczenia.

Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie: SN Roman

Kuczyński, SA Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja

2006 r. sprawy z odwołania Piotra J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz-

nych-Oddziałowi w C. o objęcie ubezpieczeniem społecznym, na skutek skargi kasa-

cyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia

2005 r. [...]

o d d a l i ł skargę kasacyjną.

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2003 r. Sąd Okręgowy- Sąd Ubezpieczeń Spo-

łecznych w Krakowie oddalił odwołanie Piotra J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych-Oddziału w C.z dnia 25 lutego 2003 r., obejmującej odwołującego

ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okre-

sach: 2 - 27 grudnia 2000 r., 3 - 29 kwietnia 2001 r., 1 - 28 czerwca 2001 r., 1 - 28

sierpnia 2001 r., 1 - 28 października 2001 r., 4 - 31 marca 2002 r., 1 - 26 maja 2002

r., 1 - 29 września 2002 r., 5 października 2002 r. - 1 listopada 2002 r. oraz 10 listo-

pada 2002 r. - 8 grudnia 2002 r.

2

Sąd ten ustalił, że Piotr J. w roku 1989 podjął działalność gospodarczą w za-

kresie usług budowlanych, którą jednoosobowo prowadził do sierpnia 2003 r. Składki

na ubezpieczenie społeczne należne z tytułu prowadzenia tej działalności opłacał z

przerwami, stosując praktykę polegającą na tym, że w przypadku braku zleceń na

świadczone przez siebie usługi zgłaszał w Urzędzie Skarbowym zawieszenie działal-

ności. W okresach takich oczekiwał na nowe zlecenia oraz poszukiwał klientów, po-

zostając w każdej chwili w gotowości do świadczenia usług. Utrzymywał się w tym

czasie ze środków zarobionych wcześniej oraz z dochodów osiąganych przez swoją

żonę. Prowadzenie działalności gospodarczej wznawiał w momencie uzyskania no-

wego zlecenia.

Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ustawy z dnia

13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz.

887 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypad-

kowemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są

osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą. Sąd ten wyraził po-

gląd, że przepisy te nie przewidują możliwości zawieszenia działalności gospodar-

czej, a tym samym nie regulują trybu i zasad, na jakich zawieszenie takie byłoby do-

puszczalne i pociągało za sobą zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubez-

pieczenie społeczne. Przepis art. 13 pkt 4 tej samej ustawy stanowi, iż osoby prowa-

dzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpiecze-

niom społecznym od dnia rozpoczęcia wykonywania tej działalności do dnia jej za-

przestania. Postępowanie dowodowe wykazało, że w spornych okresach odwołujący

się nie zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej, bo chociaż nie wykonywał

usług budowlanych, to poszukiwał zleceń na te usługi i pozostawał w gotowości do

przyjęcia kolejnych zadań do wykonania. Tym samym, zgłaszanie przerw w prowa-

dzeniu działalności gospodarczej miało charakter fikcyjny, zmierzający do uchylenia

się od obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne.

Apelację odwołującego od tego wyroku oddalił Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, uznając za prawidłowe stanowisko Sądu

pierwszej instancji wyrażające się stwierdzeniem, że w spornych okresach wniosko-

dawca nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, w związku z czym

podlegał obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Sąd drugiej instancji podniósł, że

w myśl art. 13 w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu

3

podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od

dnia rozpoczęcia wykonywania tej działalności do dnia jej zaprzestania. W ocenie

tego Sądu, pod pojęciem prowadzenia działalności gospodarczej należy rozumieć

nie tylko faktyczne wykonywanie usług, ale także czynności przygotowawcze, poszu-

kiwanie zleceniodawców, czy też oferowanie takich usług. Nawet przejściowy prze-

stój nie oznacza zatem zaprzestania prowadzenia działalności. Jednoznacznym wy-

razem zaprzestania działalności jest dopiero wniosek do organu ewidencyjnego do-

tyczący wykreślenia takiej działalności z ewidencji. Sąd Apelacyjny stwierdził także,

iż możliwości uznania za trafne stanowiska odwołującego się w przedmiocie dopusz-

czalności zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej nie da się wyprowa-

dzić z przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodar-

czej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy w brzmieniu

obowiązującym przed 21 sierpnia 2004 r., działalnością gospodarczą jest zarobkowa

działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz polegająca na poszu-

kiwaniu, rozpoznawaniu i eksploatacji zasobów naturalnych, wykonywana w sposób

zorganizowany i ciągły. Z art. 2 ust. 2 tej ustawy wynika zaś, że przedsiębiorcą w

rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz nieposiadająca osobowo-

ści prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podej-

muje i wykonuje działalność gospodarczą. Wykonywanie działalności w sposób cią-

gły oznacza prowadzenie jej z uwzględnieniem pewnego czasowego horyzontu jej

trwania, w sposób powtarzalny, planowy i stanowiący stałe źródło dochodu. Cechą

charakteryzującą działalność gospodarczą jest także wykonywanie jej w sposób zor-

ganizowany. Nie mają zatem przymiotu takiej działalności czynności wykonywane w

sposób przypadkowy, choćby przynosiły zarobek podmiotowi je wykonującemu. Sąd

drugiej instancji za prawidłowe uznał tym samym stanowisko Sądu Okręgowego, że

pod pojęciem prowadzenia działalności gospodarczej należy rozumieć tak wykony-

wanie usług, jak i poszukiwanie zleceniodawców, organizowanie przyszłych prac, czy

oczekiwanie na nowe zlecenia. Zaakceptował również pogląd tego Sądu, że zgłasza-

nie przez odwołującego się przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej miało

charakter fikcyjny, zmierzający do uchylenia się od obowiązku opłacania składek na

ubezpieczenie społeczne. W okresach tych odwołujący prowadził bowiem działal-

ność gospodarczą, w związku z czym podlegał obowiązkowi ubezpieczenia społecz-

nego.

4

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł odwołujący się, który

zaskarżył wyrok w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 13 pkt

4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, pole-

gające na błędnej jego wykładni poprzez przyjęcie, że okresem wykonywania dzia-

łalności gospodarczej w rozumieniu tego przepisu jest okres do wyrejestrowania

działalności gospodarczej w organie ewidencyjnym, a wszelkie przerwy w faktycz-

nym wykonywaniu działalności do tego momentu nie mają wpływu na istnienie obo-

wiązku ubezpieczeń społecznych, gdyż system prawa polskiego nie przewiduje in-

stytucji „zawieszenia” działalności gospodarczej, a przy założeniu, że wykładnia ta

jest błędna i faktyczne niewykonywanie działalności bez jej wyrejestrowania powo-

duje wyłączenie obowiązku ubezpieczeń społecznych - polegające także na niewła-

ściwym zastosowaniu tego przepisu do sytuacji faktycznej, w której żadne czynności

charakterystyczne dla prowadzenia działalności gospodarczej nie są wykonywane.

Skarżący zarzucił także naruszenie prawa materialnego w postaci § 1 rozporządze-

nia Ministra Finansów z dnia 23 lutego 1999 r. w sprawie wykonania niektórych prze-

pisów ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. Nr

16, poz. 144) i załącznika nr 1 do tego rozporządzenia oraz § 2 rozporządzenia Mini-

stra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 grudnia 1998 r. w sprawie określania wzorów

zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych

raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń

płatników, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących oraz

innych dokumentów (Dz.U. Nr 149, poz. 982) i załącznika nr 20 do tego rozporzą-

dzenia - poprzez dokonanie błędnej wykładni i nieuznanie załączników do rozporzą-

dzeń wykonawczych, wydanych w wykonaniu delegacji ustawowych, za powszechnie

obowiązujące źródło prawa i w konsekwencji przyjęcie, że instytucja „zawieszenia”

prowadzenia działalności gospodarczej w polskim systemie prawa nie istnieje. Za-

rzuty skarżącego dotyczyły także naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Pol-

skiej, poprzez przyjęcie, że działania organów wykonujących władztwo państwowe,

które wprowadziły odwołującego w błąd co do jego uprawnień i obowiązków, nie

miały znaczenia w sprawie i naruszenia w ten sposób zasady zaufania obywateli do

Państwa (państwa prawa).

Opierając skargę na takiej podstawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżo-

nego wyroku Sądu drugiej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponowne-

go rozpoznania, względnie o uchylenie w całości zarówno wyroku Sądu drugiej in-

5

stancji, jak i wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do rozpoznania

temu ostatniemu Sądowi - przy uwzględnieniu kosztów postępowania apelacyjnego i

kasacyjnego jako części kosztów postępowania, bądź o uchylenie zaskarżonego wy-

roku i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie apelacji ubezpieczone-

go, zmianę wyroku Sądu pierwszej instancji i uchylenie decyzji ZUS Oddział w C. z

dnia 25 lutego 2003 r. o objęciu skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia społeczne-

go, względnie o orzeczenie, że w okresach objętych tą decyzją obowiązek ubezpie-

czenia społecznego nie istnieje oraz o zasądzenie od organu rentowego na rzecz

ubezpieczonego kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania apelacyjnego

i kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że obowiązek ubezpieczenia

społecznego dotyczy osoby fizycznej będącej przedsiębiorcą, czyli osoby, która pod-

jęła i wykonuje działalność zarobkową w sposób zorganizowany i ciągły. Konkluzja

taka wynika z art. 2 ust. 2 ustawy - Prawo działalności gospodarczej i jest zgodna z

przepisem art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w myśl którego

obowiązek ubezpieczenia społecznego istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania do

dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. W ocenie skarżącego, decydujące

znaczenie dla stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia ma zatem rzeczywiste

wykonywanie działalności zarobkowej, a nie inne okoliczności, takie jak ewidencjo-

wanie tej działalności. Podjęcie działalności gospodarczej nie jest bowiem równo-

znaczne z wykonywaniem tej działalności, a to ostatnie sformułowanie należy rozu-

mieć w kategoriach faktycznych. Tym samym okoliczność, że ustawa o systemie

ubezpieczeń społecznych nie przewiduje instytucji „zawieszenia działalności gospo-

darczej” nie oznacza, że tego rodzaju przerwy faktycznie w prowadzeniu tej działal-

ności nie mogą występować.

Skarżący podkreślił, że wbrew twierdzeniom sądu, system prawa posługuje

się pojęciami „zawieszenie działalności” i „wznowienie działalności” jako odrębnymi

od „zakończenia działalności” w drukach urzędowych „NIP - 1 Zgłoszenie identyfika-

cyjne/zgłoszenie aktualizacyjne osoby prowadzącej samodzielnie działalność gospo-

darczą”, rubryka C.C1, obowiązujących i stosowanych w okresie, którego sprawa

dotyczy. Formularz ten stanowił załącznik do przywołanego rozporządzenia Ministra

Finansów z 23 lutego 1999 r. wydanego na podstawie delegacji ustawowej, a zatem

chybione jest twierdzenie Sądu, że nie stanowił źródła prawa. Tym samym Sąd

dopuścił się naruszenia przepisu § 1 tego rozporządzenia wraz z załącznikiem nr 1, a

6

także naruszenia art. 2 Konstytucji RP, stwierdzającego, że Rzeczpospolita Polska

jest państwem prawa. Skarżący podkreślił, że nawet, gdyby przyjąć, iż poprzednia

wersja (aktualnie jest inna) „zapisu” objaśnień w rubryce C.C1 była błędna, to konse-

kwencji błędu organów państwa nie można przerzucać na obywateli stosujących

błędne prawo w dobrej wierze i twierdzić, że ich działania były fikcyjne. Doprowadza

to bowiem do naruszenia zasady zaufania obywateli do Rzeczypospolitej Polskiej

jako państwa prawa, a więc do naruszenia art. 2 Konstytucji RP.

Według skarżącego, stanowisko Sądu drugiej instancji jest nieprawidłowe rów-

nież z tego powodu, że przepisy wykonawcze do ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych dają możliwość stwierdzenia, iż zgłoszenie zaprzestania prowadzenia

działalności gospodarczej niekoniecznie musi się wiązać z definitywnym zaprzesta-

niem tej działalności. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4

grudnia 1998 r. wraz załącznikiem nr 20, jako wydane z mocy delegacji ustawowej,

stanowi źródło prawa, a przewiduje dwa różne kody wyrejestrowania płatnika skła-

dek, z których jeden dotyczy zaprzestania wykonywania działalności, a drugi - wykre-

ślenia płatnika składek z ewidencji działalności gospodarczej. Zgłoszenie ZUS za-

przestania prowadzenia działalności gospodarczej musi być zatem związane z in-

nymi okolicznościami niż wykreślenie płatnika składek z ewidencji, bowiem w prze-

ciwnym razie jeden z tych kodów byłby zbędny.

Skarżący wskazał, że stwierdzenie naruszenia przez Sąd drugiej instancji po-

wyżej przytoczonych przepisów aktualizuje zarzut niewłaściwego zastosowania art.

13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez uznanie, iż w pojęciu

wykonywania działalności gospodarczej mieści się gotowość do jej wykonywania w

okresach zgłaszanego zawieszenia takiej działalności. Skarżący nie prowadził zor-

ganizowanego przedsiębiorstwa, nie zatrudniał pracowników, nie miał możliwości

organizowania swojej przyszłej pracy, bowiem usługi wykonywane były zawsze u

klientów, przy czym były one różnorodne i uzależnione od konkretnych potrzeb, wo-

bec czego nie można było ich przewidzieć i wcześniej przygotować. Oczekiwanie na

klientów „stanowiło zatem w takiej sytuacji faktycznej stan psychiczny skarżącego

prawnie obojętny, a wynikający z realiów rynku pracy”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

7

Skarga kasacyjna nie może być uwzględniona, bowiem zaskarżony wyrok od-

powiada prawu, choć trafnie skarżący zarzuca, iż nieprawidłowo Sąd drugiej instancji

przyjął, że tylko definitywne zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej wy-

rażające się wykreśleniem z ewidencji powoduje skutek w postaci wyłączenia obo-

wiązku ubezpieczenia społecznego osoby prowadzącej taką działalność. Zgodnie z

art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie

ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), osoby prowadzące poza-

rolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytal-

nemu i rentowym, a także ubezpieczeniu wypadkowemu. Osobę prowadzącą poza-

rolniczą działalność gospodarczą w tym rozumieniu definiuje art. 8 ust. 6 pkt 1 tej

ustawy, stanowiąc że jest to osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodar-

czą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej. Z art. 2 ust. 2 ustawy z

dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178

ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym do 21 sierpnia 2004 r. - wynikało, że przedsię-

biorcą jest między innymi osoba fizyczna, która zawodowo, we własnym imieniu po-

dejmuje i wykonuje działalność gospodarczą, zdefiniowaną w ust. 1 tego samego

artykułu jako zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa

oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywa-

na w sposób zorganizowany i ciągły.

Stosownie do treści art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,

osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo

ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu w okresie od dnia

rozpoczęcia wykonywania tej działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania.

Określenie czasowych granic podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu dokonane

zostało przez ustawodawcę w sposób formalny, wyznacza je bowiem rozpoczęcie i

zaprzestanie wykonywania działalności. Działalność gospodarczą przedsiębiorca

może podjąć po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców (art. 7 ustawy - Prawo

działalności gospodarczej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004

r.). Na przedsiębiorcy ciąży również obowiązek zgłaszania organowi ewidencyjnemu

zmian stanu faktycznego i prawnego odnoszącego się do niego samego i wykony-

wanej przez niego działalności gospodarczej powstałych po dniu dokonania wpisu do

ewidencji (art. 88d ustawy - Prawo działalności gospodarczej w brzmieniu obowiązu-

jącym przed 1 stycznia 2004 r.), co oznacza, że okresowe zaprzestanie prowadzenia

działalności z takich przyczyn, jak np. choroba, czy wyjazd, powinno być do ewidencji

8

zgłoszone i wpisane. Zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej skutkuje

zaś wykreśleniem wpisu do ewidencji (art. 88e ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo działalno-

ści gospodarczej w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2004 r.). Powyższe

prowadzi do wniosku, że wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej

z ewidencji lub odnotowanie w tej ewidencji przerwy w jej prowadzeniu powoduje - na

stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia społecznego (por. wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz.

198). Tym samym za nietrafny uznać należy pogląd Sądu Apelacyjnego, że przymus

ubezpieczenia obowiązuje do chwili definitywnego zakończenia prowadzenia tej

działalności. Zaprzestanie działalności, o którym mowa w art. 13 pkt 4 ustawy o sys-

temie ubezpieczeń społecznych, może być bowiem również okresowe, a zatem spo-

wodowane przerwą w jej wykonywaniu. Skarżący zasadnie zatem zarzuca narusze-

nie prawa materialnego przez błędną wykładnię powyżej przytoczonego przepisu.

Zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd Apelacyjny § 1 rozporządzenia Ministra

Finansów z dnia 23 lutego 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy

o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. Nr 16, poz. 144) i

załącznika nr 1 do tego rozporządzenia oraz § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Po-

lityki Socjalnej z dnia 4 grudnia 1998 r. w sprawie określania wzorów zgłoszeń do

ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów mie-

sięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatników, de-

klaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących oraz innych doku-

mentów (Dz.U. Nr 149, poz. 982) i załącznika nr 20 do tego rozporządzenia, wynikają

z zakwestionowania stanowiska tego sądu o niemożliwości wystąpienia w okresie

prowadzenia działalności gospodarczej faktycznych przerw uchylających obowiązek

ubezpieczenia, wobec czego również są usprawiedliwione. Używane przez te akty

prawne sformułowania o zawieszeniu, wznowieniu, czy zaprzestaniu działalności

muszą być bowiem uznawane za definiujące na ich potrzeby faktyczną przerwę w

wykonywaniu takiej działalności, która jest równoznaczna z okresowym zaprzesta-

niem prowadzenia działalności gospodarczej. Wbrew odmiennemu stanowisku Sądu

Apelacyjnego, nie ma bowiem podstaw do uznania, że wystąpienie tego rodzaju

przerw w okresie prowadzenia działalności gospodarczej nie jest możliwe. Powyższe

implikuje konieczność stwierdzenia, że używanie tego rodzaju pojęć w przytoczonych

przez skarżącego aktach prawnych nie godzi w obowiązujący porządek prawny, z

czym związany jest zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

9

Uznanie za usprawiedliwione zarzutów naruszenia prawa materialnego, w

szczególności przez błędną wykładnię art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych, nie prowadzi jednak do możliwości uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Nie ma bowiem podstaw do uznania, że Sąd drugiej instancji dokonał błędnego sub-

sumowania faktów ustalonych w procesie „pod” stan faktyczny abstrakcyjny określo-

ny w tym przepisie, tzn. że niewłaściwie go zastosował. W sprawie jest niesporne, że

skarżący nie zgłaszał przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej organowi

ewidencyjnemu. Zgłoszenie okresowego zaprzestania prowadzenia działalności Za-

kładowi Ubezpieczeń Społecznych może zaś, ale nie musi prowadzić do ustania

obowiązku ubezpieczenia. Zależy to od wyników kontroli, w trakcie której tego ro-

dzaju zgłoszenie poddawane jest weryfikacji. Tylko bowiem udokumentowana i

usprawiedliwiona faktyczna przerwa w prowadzeniu działalności może być uznana

za okresowe zaprzestanie prowadzenia takiej działalności w rozumieniu art. 13 pkt 4

ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Należy przy tym zauważyć, że choć

Sąd Apelacyjny zanegował możliwość faktycznego okresowego zaprzestania prowa-

dzenia działalności gospodarczej z punktu widzenia przymusu ubezpieczenia, to stan

faktyczny poddawany ocenie przez ten Sąd nie dawał podstaw do uznania, że okresy

sporne były tego rodzaju przerwami w prowadzeniu przez skarżącego działalności

gospodarczej. Z ustaleń poczynionych w tej sprawie wynika bowiem, że w tym czasie

odwołujący się pozostawał w gotowości do wykonywania takiej działalności, co ozna-

cza, że był w stanie w każdej chwili wykonać usługę, jeżeli taką by mu zlecono. Ra-

cję ma Sąd Apelacyjny, gdy twierdzi, że faktyczne niewykonywanie działalności go-

spodarczej w okresie oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie poszukiwania

takiego zamówienia, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie

powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z 17 lipca 2003 r., II UK 111/03, Monitor Prawa Pracy 2004 nr 7).

Nie jest to bowiem przerwa w prowadzeniu działalności gospodarczej równoznaczna

z jej okresowym zaprzestaniem. Istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie

w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko przedsiębiorcy. Dzia-

łalność taka nie może mieć charakteru przypadkowego, a zatem nieuprawnione jest

twierdzenie, że wykonywana jest wyłącznie wówczas, gdy przedsiębiorca świadczy

konkretną usługę. Prowadzenie działalności gospodarczej polega bowiem tak na

stworzeniu odpowiednich warunków do jej wykonywania, składaniu ofert, oczekiwa-

niu na zamówienie, jak i na faktycznym wykonywaniu zleconej pracy. Z uwagi na to,

10

że wszystkie sporne okresy skarżący uważa za przerwy w prowadzeniu działalności

gospodarczej tylko z tej przyczyny, że w tym czasie nie wykonywał żadnych usług,

nie ma podstaw do podważenia stanowiska Sądu Apelacyjnego, że w ustalonym w

sprawie stanie faktycznym nie ma możliwości stwierdzenia, iż skarżący zaprzestał

wykonywania działalności w rozumieniu art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych. Faktycznie nie występowały bowiem żadne przerwy w prowadzeniu

takiej działalności, a tym samym obowiązek ubezpieczenia nie mógł zostać uchylony.

O istnieniu takiego obowiązku nie decyduje wola odwołującego się, czy organu ren-

towego a przepisy prawa stosowane w określonej sytuacji faktycznej. Skoro nie ma

przesłanek do uznania, ażeby w spornych okresach skarżący zaprzestał prowadze-

nia działalności gospodarczej, to stosownie do treści art. 13 pkt 4 ustawy o systemie

ubezpieczeń społecznych podlegał wówczas obowiązkowi ubezpieczenia, jak w kon-

sekwencji prawidłowo stwierdził Sąd Apelacyjny.

Z tych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 39814

k.p.c. orzekł jak w senten-

cji.

========================================