WA 20/06

WYROK Z DNIA 22 CZERWCA 2006 R.

WA 20/06

Fakt, że oskarżony wezwany w trybie art. 389 § 2 k.p.k. nie potrafił w

żaden sposób wyjaśnić sprzeczności w swoich wyjaśnieniach złożonych w

postępowaniu przygotowawczym, kiedy to przyznał się do zarzucanego mu

czynu, i odmiennych, złożonych na rozprawie, sam przez się nie dyskwali-

fikuje tych późniejszych, bowiem o prawdziwości bądź nieprawdziwości

jednych z nich decyduje sąd po dokonaniu swobodnej oceny wszystkich

dowodów, według zasad określonych w art. 7 k.p.k.

Przewodniczący: sędzia SN J. Steckiewicz (sprawozdawca).

Sędziowie SN: E. Matwijów, J. Rychlicki.

Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Żaka.

Sąd Najwyższy w sprawie st. szer. rez. Tomasza J. i Piotra T. unie-

winnionych od popełnienia przestępstwa określonego w art. 13 § 1 k.k. w

zw. z art. 289 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w

dniu 22 czerwca 2006 r. apelacji, wniesionej na niekorzyść przez prokura-

tora od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 lutego 2006

r.

u t r z y m a ł w mocy zaskarżony wyrok (...).

2

Z u z a s a d n i e n i a :

Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 lutego

2006 r., st. szer. rez. Tomasza J. i Piotra T. uznano za winnych popełnienia

przestępstw określonych w art. 280 § 2 k.k., art. 289 § 2 k.k., art. 13 § 1

k.k. w zw. z art. .289 § 2 k.k. (Piotr T. również art. 263 § 2 k.k.) za co – od-

powiednio – wymierzono kary łączne 4 i 7 lat pozbawienia wolności.

Tym samym wyrokiem oskarżonych uniewinniono od zarzutu popeł-

nienia przestępstwa określonego w art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 289 § 2 k.k.,

mającego polegać na tym, że działając wspólnie i w porozumieniu usiłowali

dokonać zaboru w celu krótkotrwałego użycia przez pokonanie zabezpie-

czenia pojazdu przed jego użyciem przez osobę nieupoważnioną, bliżej

nieustalonego samochodu marki VW Golf, należącego do nieznanej osoby

w ten sposób, że st. szer. rez. Tomasz J. – obserwował czy nikt nie nad-

chodzi, podczas gdy Piotr T. przy użyciu „łamaka” usiłował otworzyć za-

mknięte na zamek lewe przednie drzwi tego pojazdu, jednak zamierzonego

celu nie osiągnęli.

Apelację od tego orzeczenia, w części uniewinniającej oskarżonych,

wniósł prokurator i zarzucając „obrazę przepisu postępowania tj. art. 7

k.p.k., mającą wpływ na treść orzeczenia, przejawiającą się w dokonaniu

oceny zebranych dowodów z naruszeniem zasad prawidłowego rozumo-

wania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, co skutkowało

błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a

polegającym na bezkrytycznym, w oderwaniu od innych ustaleń w sprawie,

daniu wiary wyjaśnieniom oskarżonych odwołującym wcześniejsze ich wy-

jaśnienia w zakresie przyznania się do usiłowania dokonania zaboru sa-

mochodu marki VW Golf, a w konsekwencji niezasadnym uniewinnieniem

oskarżonych od tego zarzutu” postulował uchylenie wyroku w części za-

3

skarżonej i przekazanie w tym zakresie sprawy sądowi pierwszej instancji

do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu apelacji, jej autor wskazał na niedostatki uzasadnie-

nia zaskarżonego wyroku takie jak: przekroczenie granic swobodnej oceny

dowodów, w szczególności dlatego, że sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskar-

żonych złożonych na rozprawie, w sytuacji, gdy ci podczas dochodzenia

przyznawali się do winy, a po odczytaniu im niektórych wyjaśnień z postę-

powania przygotowawczego, nie byli w stanie wyjaśnić zachodzących

sprzeczności.

Zdaniem prokuratora w tej sytuacji, za wiarygodne należało uznać

wyjaśnienia złożone w trakcie dochodzenia, bowiem „nie podali przyczyn

samooskarżenia się”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Nie ulega wątpliwości, że na rozprawie oskarżeni złożyli odmienne

wyjaśnienia od tych z postępowania przygotowawczego, a po odczytaniu

stosownych protokołów z przesłuchań i wezwaniu w trybie art. 389 § 2

k.p.k. o wyjaśnienie zachodzących sprzeczności, nie byli w stanie ustosun-

kować się do rozbieżności.

Mimo tych faktów Sąd Najwyższy nie uznał apelacji za uzasadnioną.

Ocena dowodów należy zawsze do sądu, a przepisy Kodeksu postę-

powania karnego nie dopuszczają ich wartościowania, a zatem nie można

uznać, że większą wartość dowodową mają wyjaśnienia oskarżonego zło-

żone w postępowaniu przygotowawczym od złożonych na rozprawie (i od-

wrotnie). Rozważanie wiarygodności wyjaśnień z postępowania przygoto-

wawczego i z rozprawy odbywa się zatem według identycznych zasad, a

tym samym każde z nich stanowi dowód w sprawie, który podlega swobod-

nej ocenie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz

wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, jak również wynikać ma z ca-

łokształtu okoliczności ujawnionych w toku postepowania sądowego. Po-

4

nadto w odniesieniu do oskarżonych, podobnie jak do świadków, obowią-

zuje zasada, że nie dające się usunąć wątpliwości należy rozstrzygnąć na

korzyść oskarżonego ( patrz np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca

1977 r., V KR 92/7, OSNKW 1978, z. 6, poz. 67 z glosą J. Waszczyńskie-

go, WPP 1979, nr 4, s. 138-143).

Wobec powyższych stwierdzeń fakt, że oskarżony wezwany w trybie

art. 389 § 2 k.p.k. nie potrafił w żaden sposób wyjaśnić sprzeczności w

swoich wyjaśnieniach złożonych w postępowaniu przygotowawczym, kiedy

to przyznał się do zarzucanego mu czynu i odmiennych, złożonych na roz-

prawie, sam przez się nie dyskwalifikuje tych późniejszych, bowiem o

prawdziwości bądź nieprawdziwości jednych z nich decyduje sąd po doko-

naniu swobodnej oceny wszystkich dowodów, według zasad określonych w

art. 7 k.p.k. (...).

W rozpoznawanej sprawie, wbrew zastrzeżeniom wywiedzionym w

apelacji, Sąd pierwszej instancji dokonał wszechstronnej i pełnej oceny ze-

branych dowodów i przekonująco wykazał, że oskarżeni nie usiłowali do-

konać zaboru w celu krótkotrwałego użycia samochodu marki VW Golf,

pomimo że w początkowej fazie postępowania karnego do tego się przy-

znali.

Sąd w swoich rozważaniach wskazał przede wszystkim na to, że po-

za samooskarżeniem nie było innych dowodów ich winy, bowiem nie

stwierdzono śladów włamania do samochodu i nie ujawniono osoby, która

byłaby osobą pokrzywdzoną. Nie ustalono też świadków zdarzenia. Słusz-

nie też podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że oskarżeni

przed sądem racjonalnie argumentowali dlaczego – chociaż interesowali

się samochodem VW Golf – to jednak nie usiłowali dokonać jego krótko-

trwałego zaboru. Powodem tego był fakt, że pojazd ów „stał w pobliżu blo-

ku, w oświetlonym miejscu”.

5

Zastanawiając się nad kwestią dlaczego oskarżeni w postępowaniu

przygotowawczym przyznali się do usiłowania włamania do samochodu

VW Golf Sąd Najwyższy uważa, że wynikało to z niezrozumienia przez nich

pojęć „usiłowanie dokonania zaboru” i „chęć zaboru”. Potwierdzeniem tego

są nie tylko wyjaśnienia oskarżonych złożone w trakcie śledztwa, gdzie po-

sługiwali się drugim ze wskazanych pojęć, ale również ich oświadczenie

złożone przed sądem odwoławczym dokąd zarządzono ich sprowadzenie i

gdzie, stosownie do treści art. 452 § 2 k.p.k., umożliwiono zabranie głosu.