SNO 45/06

WYROK Z DNIA 5 WRZEŚNIA 2006 R.

SNO 45/06

Przewodniczący: sędzia SN Wiesław Błuś.

Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca).

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y na rozprawie z udziałem

Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego oraz protokolanta

po rozpoznaniu w dniu 5 września 2006 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego w

związku z odwołaniem obwinionej od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 13 kwietnia 2006 r., sygn. akt (...)

u c h y l i ł zaskarżony w y r o k i p r z e k a z a ł s p r a w ę Sądowi Apelacyjnemu

– Sądowi Dyscyplinarnemu d o p o n o w n e g o r o z p o z n a n i a .

U z a s a d n i e n i e

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2006 r. uznał

sędziego Sądu Rejonowego winną popełnienia czynu polegającego na tym, że w

okresie od dnia 14 kwietnia 2003 r. do dnia 20 maja 2004 r. wbrew obowiązkowi

wynikającemu z art. 423 § 1 k.p.k. i art. 329 k.p.c. nie sporządziła uzasadnień w

ustawowym terminie w sprawach o sygn. akt: VII W 673/02, VII C 3/02, VII C

170/02, VII C 1/03, VII C 4/03, VII C 181/02, a także nie rozpoznała w miesiącu maju

i czerwcu 2003 r. żadnej sprawy Nc mimo obowiązku wynikającego z podziału

czynności, nie wyznaczyła w pierwszych dwóch tygodniach maja 2003 r. żadnych

rozpraw, a na wokandy w dniach 9, 13, 14 maja oraz 11, 13 i 30 czerwca skierowała

po jednej sprawie „W”, dopuściła się bezczynności w sprawach VII C 52/03, VII C

31/03, VII Nc 40/03, VII Nc 1926/02, VII Nc 2357/02, VII Nc 1922/02, VII C 62/03,

VII C 178/02, VII C 22/03, VII Nc 5/02, VII Nc 173/02, VII C 141/02, VII C 106/02,

VII C 21/03, VII C 29/03, VII C 6/03, VII Nc 869/03, VII Nc 1779/02, VII Nc

2216/02, VII Nc 2358/03, VII Nc 2350/02, VII Nc 2440/02< VII Nc 2438/02, VII Nc

2460/02, VII Nc2448/2, VII C 152/02, VII C 182/02, VII C 1878/2, VII C 25/03, VII

C 26/03, VII C 63/03, VII C 11/03, a także wbrew zarządzeniu Prezesa Sądu

Rejonowego w dniu 4 lipca 2003 r. zabrała do domu akta 390 spraw Nc, Ns, C,

których część zwróciła dopiero w dniu wykonywania czynności lustracyjnych, tj. dnia

21 sierpnia 2003 r., nie podejmując w nich żadnych czynności, powodując tym

znaczną przewlekłość postępowania oraz w okresie od dnia 21 stycznia 2004 r. do dnia

29 lutego 2004 r., od dnia 1 kwietnia 2004 r. do dnia 9 maja 2004 r. oraz od dnia 15

maja do dnia 20 maja 2004 r. uchylała się od powinności podejmowania czynności w

2

sprawach przydzielonych jej do rozpoznania zgodnie z obowiązującym w Sądzie

Rejonowym podziałem czynności.

Uznając to zachowanie za przewinienie dyscyplinarne z art. 107 § 1 u.s.p. Sąd

Apelacyjny wyrokiem tym wymierzył sędziemu Sadu Rejonowego na podstawie art.

109 § 1 pkt 5 u.s.p. karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu. Postępowanie w

części dotyczącej popełnienia przez obwinioną przewinienia dyscyplinarnego z art.

107 § 1 u.s.p. w okresie od lutego 2003 r. do dnia 13 kwietnia 2003 r. Sąd Apelacyjny

umorzył na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 108 § 1 i 2 u.s.p.

Rozstrzygnięcie powyższe oparte zostało na następujących ustaleniach i

wnioskach:

Prawomocnym wyrokiem Sądu Dyscyplinarnego z dnia 13 września 2002 r.

sędzia Sądu Rejonowego została uznana za winną popełnienia przewinienia

służbowego z art. 107 § 1 u.s.p., polegającego na uchybieniu terminu sporządzenia

uzasadnień orzeczeń sądowych w 38 sprawach i za to Sąd Dyscyplinarny orzekł

wobec niej karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe. W wykonaniu

tego wyroku sędzia Sądu Rejonowego została przeniesiona do orzekania w Sądzie

Rejonowym w A. Czynności sędziowskie podjęła od miesiąca lutego 2003 r. Zgodnie

z podziałem czynności przydzielona została do orzekania w Wydziale Grodzkim tego

Sądu w sprawach z repertoriów C, Nc, Co, Ns, także w sprawach z repertorium „W”,

których sygnatura zaczyna się od cyfr 2, 3, 4, a ponadto w sprawach uchylonych do

ponownego rozpoznania z referatu innego sędziego oraz w sprawach upadłościowych i

układowych rozpoznawanych w składzie trzech sędziów zawodowych. W

zakończonych sprawach w okresie czerwiec – wrzesień 2003 r. sędzia nie oddała

uzasadnień w 7 sprawach. Akta tych spraw przedstawiono ze środkami odwoławczymi

sądowi drugiej instancji bez uzasadnienia zaskarżonych orzeczeń. Z protokołu lustracji

referatu sędziego Sądu Rejonowego, przeprowadzonej w sierpniu 2003 r. przez

sędziego wizytatora wynika, że obwiniona:

-podejmując pracę w Sądzie Rejonowym w A. przejęła referat asesora

sądowego ze stanem 994 spraw na dzień 1 stycznia 2003 r., w tym spraw z

repertorium C – 71 , Co – 5, Ns – 8, Nc – 910;

-w okresie od miesiąca lutego do końca miesiąca lipca 2003 r. nie wyznaczyła

żadnego posiedzenia w sprawach cywilnych;

-na posiedzenia w dniach 9, 13, 14 maja oraz 11, 13 i 30 czerwca 2003 r.

wyznaczyła tylko po jednej sprawie z repertorium „W” (sprawy o

wykroczenia);

-w miesiącach maju i czerwcu 2003 r. nie oddała żadnego nakazu zapłaty;

-w wybranych losowo aktach spraw nie podejmowała czynności w 30

sprawach. Brak czynności stwierdzono nawet w okresie od listopada 2002

r.;

3

-wbrew zarządzeniu Prezesa Sądu Rejonowego zabrała do domu akta 390

spraw, które przetrzymywała w okresie od dnia 4 lipca do dnia 21 sierpnia

2003 r., tj. do dnia przeprowadzenia lustracji referatu obwinionego.

Sąd Dyscyplinarny pierwszej instancji ustalił nadto, że sędzia Sądu Rejonowego

do dnia 31 sierpnia 2003 r. sporządziła 7 uzasadnień. W tym dniu miała 6 uzasadnień

zaległych, opóźnienia wynosiły od dwóch tygodni do dwóch miesięcy. Do końca 2003

r. zaległości te zwiększyły się do 10 uzasadnień. W okresie sierpień – grudzień sędzia

nie sporządziła żadnego uzasadnienia.

Z ustaleń dokonanych przez Sąd Dyscyplinarny pierwszej instancji na podstawie

opinii biegłych lekarzy – psychiatrów wynika, że obwiniona w okresie od lutego do

dnia 11 września 2003 r. miała zachowaną zdolność rozpoznawania znaczenia

swojego czynu i kierowania swoim postępowaniem, natomiast w okresie od dnia 21

stycznia do dnia 29 lutego 2004 r. oraz od dnia 1 kwietnia 2004 r. do dnia 9 maja 2004

r. i od dnia 15 do dnia 20 maja 2004 r., a więc w okresie zarzucanego sędziemu

uchylania się od powinności podejmowania czynności w sprawach przydzielonych jej

do rozpoznania, wystąpiły w stanie zdrowia obwinionej zaburzenia adaptacyjne, nie

były jednak nasilone i dlatego ograniczały zdolność rozumienia, a przede wszystkim

pokierowania swoim postępowaniem, ale nie w stopniu znacznym. Przyczyną

wystąpienia zaburzeń adaptacyjnych było niewykonywanie podstawowych

obowiązków służbowych.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał, że w świetle przytoczonych ustaleń

kara udzielona wcześniejszym orzeczeniem dyscyplinarnym nie spełniła swojego

zadania. Trwające od 2001 r. naruszanie przez sędziego obowiązków służbowych

sprawia, że prognoza co do ich należytego wykonywania w przyszłości jest

negatywna. Biorąc zatem pod uwagę charakter przewinień oraz wspomnianą

negatywną prognozę na przyszłość Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał, że

jedyną adekwatną karą dyscyplinarną jest złożenie sędziego z urzędu.

Obwiniona w odwołaniu (nazwanym apelacją) od powyższego wyroku zarzuciła

obrazę przepisów art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz

błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a także rażącą

niewspółmierność kary. Wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania, bądź umorzenie postępowania, ewentualnie

zmianę wyroku i wymierzenie łagodniejszej kary.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Z akt sprawy wynika, że na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2006 r.,

poprzedzającej wydanie zaskarżonego wyroku, obrońca obwinionej przedłożył

zaświadczenie lekarskie stwierdzające chorobę sędziego i jej niezdolność do pracy w

okresie od dnia 5 do dnia 14 kwietnia 2006 r. Wnosił o odroczenie rozprawy celem

4

umożliwienia obwinionej zajęcia stanowiska w sprawie. Ponadto przed ogłoszeniem

orzeczenia, co nastąpiło w dniu 13 kwietnia 2006 r., obwiniona sędzia złożyła pisemny

wniosek „o wznowienie przewodu sądowego i dopuszczenie dowodu z

uzupełniającego przesłuchania biegłych”, zaznaczając, że ma pytania do biegłych

lekarzy-psychiatrów. W tej sytuacji przeprowadzenie rozprawy, a także

nieuwzględnienie wniosku o wznowienie przewodu sądowego nastąpiło z rażącym

naruszeniem art. 117 § 2 k.p.k. i art. 409 k.p.k. Uchybienia te ograniczyły prawo

obwinionej do obrony, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych wyłącznie

względów należało uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać Sądowi

Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania.