II PK 166/06

Wyrok z dnia 24 października 2006 r.

II PK 166/06

Wynik konkursu na wyższe stanowisko w służbie cywilnej wiąże Szefa

Służby Cywilnej. W razie reorganizacji urzędu, zobowiązuje go do przeniesienia

na wyższe stanowisko służbowe, na które członek korpusu służby cywilnej zo-

stał wyłoniony w drodze konkursu na czas, gdy stanowisko nim objęte zacho-

wało swą nazwę i nie wymagało kwalifikacji wyższych od uwzględnionych w

postępowaniu konkursowym (art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o

służbie cywilnej, Dz.U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483 ze zm.).

Przewodniczący SSN Beata Gudowska (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Krystyna Bednarczyk, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006 r.

sprawy z powództwa Piotra S. przeciwko Ministerstwu Infrastruktury w Warszawie o

ustalenie, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 22 listopada 2004 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok w części dotyczącej ustalenia zatrudnienia po-

woda na wyższym stanowisku w Służbie Cywilnej w okresie od dnia 31 października

2001 r. do dnia 24 stycznia 2002 r. i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w War-

szawie do ponownego rozpoznania w tym zakresie i orzeczenia o kosztach postępo-

wania kasacyjnego,

o d d a l i ł kasację w pozostałej części.

U z a s a d n i e n i e

Piotr S. wystąpił przeciwko Ministerstwu Infrastruktury w Warszawie o ustale-

nie, że od dnia 31 października 2001 r. jest urzędnikiem służby cywilnej zajmującym

wyższe stanowisko dyrektora Biura Drogownictwa, a następnie dyrektora Departa-

mentu Dróg Publicznych, na które został wytypowany w wyniku konkursu.

2

Wyrokiem z dnia 9 października 2003 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy i Ubezpie-

czeń Społecznych dla Warszawy-Pragi w Warszawie powództwo oddalił. Ustalił, że

na podstawie umowy o pracę z dnia 2 października 2000 r., zawartej na okres 3 lat,

powód został zatrudniony na stanowisku głównego specjalisty w Departamencie Ko-

lejnictwa Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej. Od dnia 16 października

2000 r. Dyrektor Generalny powierzył mu pełnienie obowiązków na stanowisku dy-

rektora Biura Drogownictwa, utworzonego w strukturze organizacyjnej Ministerstwa w

dniu 13 października 2000 r. We wrześniu 2001 r. został rozstrzygnięty pozytywnie

dla powoda konkurs na stanowisko dyrektora Biura Drogownictwa, do którego przy-

stąpił w maju 2001 r. W dniu 1 października 2001 r. powód został mianowany urzęd-

nikiem służby cywilnej.

W związku z przekształceniem Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej

mocą rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 października 2001 r. w sprawie utwo-

rzenia Ministerstwa Infrastruktury (Dz.U. Nr 122 poz. 1326) powód od dnia 23 paź-

dziernika 2001 r. stał się pracownikiem Ministerstwa Infrastruktury. Pismem z dnia 31

października 2001 r. Szef Służby Cywilnej zawiadomił Dyrektora Generalnego Mini-

sterstwa Infrastruktury o wyniku konkursu i wskazaniu powoda jako kandydata na

stanowisko Dyrektora Biura Drogownictwa w Ministerstwie Transportu i Gospodarki

Morskiej, uwzględniając, że zadania dotychczasowego Ministerstwa, w tym zadania

Biura Drogownictwa, są realizowane przez Ministerstwo Infrastruktury. Dyrektor Ge-

neralny uznał, że przeniesienie powoda na takie stanowisko nie jest możliwe, gdyż w

Ministerstwie Infrastruktury nie przewiduje się utworzenia Biura Drogownictwa i

wskazał na zasadniczo różny zakres zadań nowej komórki - Departamentu Dróg Pu-

blicznych - od zadań byłego Biura Drogownictwa. Powód został zwolniony z pełnienia

obowiązków Dyrektora byłego Biura Drogownictwa z poleceniem wykonywania pracy

na dotychczasowym stanowisku głównego specjalisty w Departamencie Kolejnictwa

od dnia 29 maja 2002 r.

Spór, którego przedmiot został sprowadzony do kwestii skutków prawnych

powierzenia powodowi pełnienia obowiązków na stanowisku Dyrektora Biura Drogo-

wnictwa, Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998

r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483 ze zm.), stwierdzając, że od

dnia 23 października 2001 r., w związku z likwidacją Ministerstwa Transportu i Go-

spodarki Morskiej, stanowisko objęte konkursem zostało zlikwidowane przed jego

rozstrzygnięciem. Utworzony w nowo powstałym Ministerstwie Infrastruktury Depar-

3

tament Dróg Publicznych przejął zadania znacznie różniące się od zadań Biura Dro-

gownictwa i na stanowisko dyrektora tego Departamentu rozpisany został nowy kon-

kurs. W jego wyniku Szef Służby Cywilnej pismem z dnia 29 września 2003 r. prze-

niósł na to stanowisko Grzegorza M.

W apelacji powód zarzucił naruszenie art. 48 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej,

wynikające z błędnego ustalenia, że doszło do likwidacji urzędu, podczas gdy Mini-

sterstwo Infrastruktury nie powstało po likwidacji Ministerstwa Transportu i Gospo-

darki Morskiej, lecz po przekształceniu polegającym na włączeniu do dotychczasowej

struktury Ministerstwa komórek organizacyjnych Ministerstwa Gospodarki oraz Mini-

sterstwa Rozwoju Regionalnego i Budownictwa, wraz z pracownikami obsługującymi

przejęte działy. Do czasu nadania Ministerstwu Infrastruktury statutu w dniu 25

stycznia 2001 r. dotychczasowe komórki organizacyjne działały pod dawnymi na-

zwami, a Biuro Drogownictwa realizowało zadania w ramach Departamentu Dróg

Publicznych. Skarżący dokonał porównania zakresu kompetencji byłego Biura Dro-

gownictwa i nowo powołanego Departamentu Dróg Publicznych, wykazując brak róż-

nic między przedmiotami ich działalności, i utrzymywał, że Szef Służby Cywilnej po-

winien - zgodnie z art. 48 ust. 2 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie cy-

wilnej - przenieść go, jako osobę wyłonioną w drodze konkursu, na stanowisko dy-

rektora komórki równorzędnej z departamentem.

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 22 listopada 2004 r. oddalił apelację. Uznał,

że powód, który wygrał konkurs na stanowisko w Ministerstwie Transportu i Gospo-

darki Morskiej, nie może domagać się uwzględnienia wyników konkursu w zakresie

zatrudnienia w innym Ministerstwie, będącym jego następcą po reorganizacji rozpo-

rządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 października 2001 r. w sprawie utworzenia

Ministerstwa Infrastruktury, które weszło w życie 23 października 2001 r. W Minister-

stwie Infrastruktury konieczne było ogłoszenie nowych konkursów. Szef Służby Cy-

wilnej, przez wskazanie powoda jako wyłonionego w drodze konkursu Dyrektora

Biura Drogownictwa w piśmie z dnia 31 października 2001 r., nie dokonał jego prze-

niesienia na stanowisko Dyrektora Departamentu Dróg Publicznych w Ministerstwie

Infrastruktury.

Skarga kasacyjna powoda została oparta na podstawie naruszenia art. 48 ust.

2 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej przez błędną wykładnię i nie-

właściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu braku podstaw prawnych do ustale-

nia, że powód - w wyniku wygranego konkursu - został w okresie od 31 października

4

2001 r. do dnia 27 maja 2002 r. zatrudniony na wyższym stanowisku w służbie cywil-

nej, najpierw dyrektora Biura Drogownictwa w Ministerstwie Infrastruktury, a następ-

nie Dyrektora Departamentu Dróg Publicznych w tym Ministerstwie. Skarżący wniósł

o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o uchylenie w całości poprzedzają-

cego go wyroku Sądu Rejonowego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez

uwzględnienie powództwa.

Skarżący podniósł, że Sąd drugiej instancji nie uwzględnił § 1 rozporządzenia

Rady Ministrów z dnia 20 października 2001 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa

Infrastruktury (Dz.U. Nr 122, poz. 1326), który stanowi, że Ministerstwo Infrastruktury

tworzy się w drodze przekształcenia Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej

(§ 1 ust. 1), a przekształcenie polega na włączeniu do dotychczasowego Minister-

stwa Transportu i Gospodarki Morskiej komórek organizacyjnych Ministerstwa Go-

spodarki obsługujących sprawy działu łączność wraz z ich pracownikami (§ 1 ust. 2

pkt 1) oraz komórek organizacyjnych Ministerstwa Rozwoju Regionalnego i Budow-

nictwa obsługujących sprawy działów architektura i budownictwo oraz gospodarka

przestrzenna i mieszkaniowa wraz z ich pracownikami (§ 1 ust. 2 pkt 2), jak też nie

uwzględnił, że Biuro Drogownictwa i stanowisko dyrektora tego biura istniały w dniu

zakończenia konkursu oraz w dniu wskazania powoda do objęcia stanowiska jego

dyrektora przez Szefa Służby Cywilnej w październiku 2001 r. - do dnia 27 maja

2002 r., kiedy powoda zwolniono z pełnienia obowiązków dyrektora.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał

na istotne zagadnienie prawne, czy zmiana nazwy jednostki organizacyjnej (minister-

stwa) w wyniku dołączenia komórek organizacyjnych z innych resortów oraz zmiana

nazwy komórki organizacyjnej (z biura na departament) uchyla możliwość wypełnie-

nia art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej. Podniósł także

kwestię udziału dyrektora generalnego urzędu w przeniesieniu na wyższe stanowisko

służbowe, wskazując, że w obowiązującym stanie prawnym ustawodawca wyelimino-

wał wniosek dyrektora generalnego urzędu, decydujący o mianowaniu urzędnika

służby cywilnej na wyższe stanowisko, wymagany przez art. 32 ust. 1,2 i 4 ustawy z

dnia 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej (Dz.U. Nr 89, poz. 402 ze zm.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

5

Postępowanie konkursowe zakończone ustaleniem wyników wpływa w sposób

prawnie wiążący na sytuację członka korpusu służby cywilnej uczestniczącego w

konkursie. Wynik konkursu wyłaniający kandydata na wyższe stanowisko w służbie

cywilnej wiąże Szefa Służby Cywilnej i nakazuje mu wykorzystanie kompetencji do

przeniesienia na takie stanowisko (wynikające z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 18 grud-

nia 1998 r. o służbie cywilnej). Przepis ten stanowi, że członka korpusu służby cywil-

nej, który został wyłoniony w drodze konkursu na stanowisko znajdujące się wśród

wyższych stanowisk w służbie cywilnej (art. 41 ust. 1 pkt 2 i ust. 2), Szef Służby Cy-

wilnej przenosi na to stanowisko i określa wysokość przysługującego na tym stano-

wisku wynagrodzenia. Przez przeniesienie Szef Służby Cywilnej jednostronnym i

władczym oświadczeniem woli organu administracyjnego nawiązuje stosunek pracy

na stanowisku dyrektora generalnego urzędu lub dyrektora departamentu (komórki

równorzędnej) i jego zastępcy w urzędach administracji rządowej. Imperatywna

forma omawianego przepisu nie przewiduje zaniechania dokonania tego aktu przez

Szefa Służby Cywilnej, a jednocześnie ustawa o służbie cywilnej nie przewiduje

sposobu jego postępowania na wypadek przekształceń urzędu powodujących

zmianę wyższych stanowisk przez nadanie im innej rangi lub reorganizacji kompe-

tencji. Brak postanowień ustawy w tym przedmiocie nakazuje stwierdzenie, że Szef

Służby Cywilnej nie może odstąpić od przeniesienia osoby wyłonionej w konkursie.

Wobec tego jego oświadczenie, obejmujące wskazanie stanowiska objętego konkur-

sem, wywołuje skutek przeniesienia tak długo, jak długo zachowuje ono swą nazwę

oraz nie różni się w sposób istotny co do materii przewidzianej w kompetencjach

określonych w warunkach konkursu.

W sprawie objętej skargą kasacyjną powód wziął udział w konkursie na sta-

nowisko Dyrektora Biura Drogownictwa w Ministerstwie Transportu i Gospodarki

Morskiej, który został rozstrzygnięty we wrześniu 2001 r., a decyzja Szefa Służby

Cywilnej o przeniesieniu na to stanowisko podjęta została w dniu 31 października

2001 r., po przekształceniu tego Ministerstwa rozporządzeniem Rady Ministrów z

dnia 20 października 2001 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Infrastruktury (Dz.U.

Nr 122, poz. 1326 ze zm.). Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 22

października 2001 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministerstwa Infra-

struktury (Dz.U. Nr 122, poz. 1348) w miejsce Dyrektora Biura Drogownictwa wśród

organów i jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Infrastruktury ustano-

wiono Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych. W związku z tym, w piśmie do Dy-

6

rektora Generalnego Ministerstwa Infrastruktury z dnia 31 października 2001 r., Szef

Służby Cywilnej wskazał powoda jako kandydata na stanowisko Dyrektora Biura

Drogownictwa, uwzględniając, że zadania dotychczasowego Ministerstwa, w tym

zadania Biura Drogownictwa, są realizowane przez Ministerstwo Infrastruktury.

W ocenie Sądu Najwyższego, Szef Służby Cywilnej w piśmie tym wypełnił

kompetencję przypisaną mu w art. 48 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej i przez złoże-

nie jednostronnego oświadczenia woli spowodował nawiązanie z powodem stosunku

pracy na wyższym stanowisku w służbie cywilnej odpowiadającym stanowisku Dy-

rektora Biura Drogownictwa. Szef Służby Cywilnej ukształtował w ten sposób zasad-

niczy element stosunku pracy powoda, określając jego stanowisko pracy. Koincyden-

cja aktu przeniesienia z reorganizacją Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej

i przekształcenia go w Ministerstwo Infrastruktury nie spowodowała bowiem upadku

wyniku konkursu na stanowisko Dyrektora Biura Drogownictwa, istniejące w Minister-

stwie Transportu i Gospodarki Morskiej. Niesporne było, że Biuro Drogownictwa jako

wyodrębniona jednostka organizacyjna przestało istnieć dopiero z dniem 25 stycznia

2002 r., kiedy Prezes Rady Ministrów zarządzeniem nr 5 z dnia 18 stycznia 2002 r.

nadał statut Ministerstwu Infrastruktury (M.P. Nr 3, poz. 59 ze zm.), a faktycznie, gdy

zarządzeniem nr 6 Ministra Infrastruktury z dnia 9 kwietnia 2002 r. Ministerstwu zo-

stał nadany regulamin organizacyjny, zgodnie z którym wykonanie zadań dotychcza-

sowego Biura Drogownictwa powierzone zostało Departamentowi Dróg Publicznych.

Zmiana zakresu działania Biura Drogownictwa w ramach Ministerstwa Infrastruktury

w porównaniu do zadań wykonywanych w Ministerstwie Transportu i Gospodarki

Morskiej, choćby znaczna, nie miała znaczenia dla skuteczności działań Szefa

Służby Publicznej podjętych wobec powoda, skoro Biuro działało pod dotychczasową

nazwą i powodowi były powierzone obowiązki jego prowadzenia, mimo że obejmo-

wały dodatkowo współpracę z samorządami, określenie kierunków rozwoju sieci dro-

gowej, rozwiązywanie problemów klęsk żywiołowych, sporządzanie informacji o sieci

dróg publicznych oraz analizowanie wniosków dotyczących oddziałów i przedstawi-

cielstw przedsiębiorców zagranicznych.

W konkluzji powyższych rozważań , przyjmując, że wynik konkursu upoważ-

niał powoda do objęcia stanowiska Dyrektora Biura Drogownictwa w czasie organi-

zacji Ministerstwa Infrastruktury, Sąd Najwyższy wykluczył taką możliwość po dniu 25

stycznia 2002 r., tj. po wejściu w życie statutu Ministerstwa Infrastruktury, w którego

ramach zadania wykonywane dotychczas przez biuro powierzone zostały jednostce

7

w stopniu departamentu. Zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 8 sierpnia

1996 r. o Radzie Ministrów (w brzmieniu obowiązującym w dniu 25 stycznia 2002 r.,

ustalonym w jednolitym tekście: Dz.U. z 1999 r. Nr 82, poz. 929 ze zm.), te komórki

organizacyjne ministerstwa realizują istotnie różne zadania; biurom powierza się za-

dania w zakresie obsługi ministerstwa, a departamenty realizują jego zadania mery-

toryczne.

W konsekwencji Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że Szef Służby Cywil-

nej dokonał przeniesienia powoda na stanowisko, na które został wyłoniony w drodze

konkursu na czas, gdy stanowisko nim objęte zachowało swą nazwę i nie wymagało

kwalifikacji wyższych od uwzględnionych w postępowaniu konkursowym.

Prowadziło to do orzeczenia jak w sentencji.

========================================