V KK 360/06

WYROK Z DNIA 4 GRUDNIA 2006 R.

V KK 360/06

Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi

wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że za-

grażają bezpieczeństwu w komunikacji, a skoro tak, to nie można abstra-

hować od związku między rodzajem pojazdu, który sprawca prowadził, a

zakresem orzeczonego przez sąd zakazu. Oznacza to, że z zakresu zaka-

zu pro-wadzenia pojazdów nie mogą być wyłączone uprawnienia do pro-

wadzenia pojazdu takiego rodzaju, który sprawca prowadził, dopuszczając

się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Przewodniczący: sędzia SN H. Gradzik.

Sędziowie SN: A. Deptuła (sprawozdawca), J. Steckiewicz.

Prokurator Prokuratury Krajowej: A. Pogorzelski.

Sąd Najwyższy w sprawie Janusza E., skazanego z art. 178a § 1

k.k.,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 4 grudnia 2006 r., ka-

sacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego

od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w A. z dnia 21 kwietnia 2006 r.

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę p r z e k a z a ł Sądowi Rejono-

wemu w A. do ponownego rozpoznania.

2

U Z A S A D N I E N I E

Janusz E. oskarżony został o to, że w dniu 15 lutego 2006 r. w miej-

scowości B., na drodze publicznej kierował samochodem m-ki „Rover”, bę-

dąc w stanie nietrzeźwości (1,80 promila alkoholu we krwi) – tj. o popełnie-

nie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.

W akcie oskarżenia prokurator umieścił wniosek o wydanie na pod-

stawie art. 335 § 1 k.p.k. wyroku skazującego bez przeprowadzenia roz-

prawy i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar: kary 50 stawek dzien-

nych grzywny, przy przyjęciu wysokości jednej stawki w kwocie 10 zł oraz

środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych

kategorii A i I na okres roku.

Sąd Rejonowy w A., na posiedzeniu w dniu 21 kwietnia 2006 r.,

uwzględnił wniosek prokuratora i wyrokiem z tej daty uznał Janusza E. za

winnego popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i

wymierzył mu karę oraz środek karny zgodnie z wnioskiem.

Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 2 maja 2006 r.

W dniu 4 października 2006 r. wpłynęła do Sądu Najwyższego kasa-

cja Prokuratora Generalnego, w której zawarty został zarzut rażącego i ma-

jącego istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenia przepisu

prawa materialnego – art. 42 § 2 k.k., polegającego na błędnej wykładni

tego przepisu i w konsekwencji zaniechania orzeczenia wobec Janusza E.

zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B.

Prokurator Generalny wniósł w kasacji o uchylenie zaskarżonego wy-

roku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w A. do ponownego roz-

poznania.

Rozpoznając kasację Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Stanowisko wyrażone w kasacji należy w pełni podzielić.

3

Przepis art. 42 § 2 k.k. zawiera nakaz orzekania wobec m.in. sprawcy

przestępstwa określonego w art. 178a k.k. środka karnego zakazu prowa-

dzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów mechanicznych określonego ro-

dzaju. Gdyby przepis ten odczytywać jedynie przez językowe jego brzmie-

nie, to zaskarżonemu wyrokowi nie możnaby niczego zarzucić. Rzecz jed-

nak w tym, że problematyka wykładni przepisu prawnego to nie tylko kwe-

stia językowa ale także kwestia teleologiczna, bowiem przepisy prawa słu-

żą określonym celom, które w drodze wykładni powinny być osiągnięte.

Wykładnia przepisu prawnego nie może zatem zmierzać do takiego ustale-

nia znaczenia normy prawnej, które byłoby dysfunkcjonalne uwzględniając

ratio legis interpretowanej normy, pozbawiając ją tym samym aksjologicz-

nego uzasadnienia.

Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jest wy-

kluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagra-

żają bezpieczeństwu w komunikacji, a skoro tak, to nie można abstrahować

od związku między rodzajem pojazdu, który sprawca prowadził, a zakre-

sem orzeczonego przez Sąd zakazu. Oznacza to, że z zakresu zakazu

prowadzenia pojazdów nie mogą być wyłączone uprawnienia do prowa-

dzenia pojazdu takiego rodzaju, który sprawca prowadził, dopuszczając się

przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Tym samym,

orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych innego rodzaju

niż pojazd prowadzony przez sprawcę, stoi w oczywistym konflikcie z ratio

legis art. 42 § 2 k.k. i stanowi rezultat błędnej wykładni tego przepisu.

W sprawie niniejszej nie ulega żadnej wątpliwości, że Janusz E. bę-

dąc w stanie nietrzeźwości prowadził pojazd samochodowy do którego

prowadzenia wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii „B” (art. 88

ust. 1 pkt 3 – prawa o ruchu drogowym), a więc orzeczony zakaz powinien

obejmować (co najmniej) prowadzenie pojazdów, do kierowania których

4

wymagane jest prawo jazdy takiej kategorii, tych bowiem uprawnień oskar-

żony nadużył przy popełnieniu zarzucanego mu przestępstwa.

W tych warunkach wniosek prokuratora nie mógł być uwzględniony.

Wniosek ten nie dawał procesowej możliwości realizacji norm prawa mate-

rialnego, przy prawidłowych ich rozumieniu, a tym samym nie prowadził do

osiągnięcia celów prowadzonego postępowania karnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zastosowanie uproszczonej

procedury będzie możliwe tylko po spełnieniu warunku o jakim mowa w art.

387 § 3 k.p.k.