II PK 123/06

Wyrok z dnia 13 grudnia 2006 r.

II PK 123/06

Warunek złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę na pi-

śmie (art. 30 § 3 k.p.) jest zachowany, gdy uchwała uprawnionego organu ma

formę pisemną. Późniejsze doręczenie pracownikowi pisemnego potwierdzenia

wypowiedzenia wraz z pouczeniem o środkach odwoławczych nie oznacza nie-

skuteczności uchwały, w której dokonano wypowiedzenia, jeżeli z treścią

uchwały pracownik został zapoznany w dniu jej podjęcia.

Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Sędziowie SN: Beata

Gudowska, Zbigniew Hajn.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 grudnia

2006 r. sprawy z powództwa Macieja M. przeciwko Gminnej Spółdzielni Samopomoc

Chłopska w S. o odszkodowanie, na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku

Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu Ośrodek

Zamiejscowego w Koninie z dnia 22 listopada 2005 r. [...]

o d d a l i ł skargę kasacyjną i nie obciążył powoda kosztami postępowania

kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 22 listopada 2005 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpie-

czeń Społecznych w Koninie oddalił apelację powoda Macieja M. od wyroku Sądu

Rejonowego-Sądu Pracy w Słupcy z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie przeciwko

Gminnej Spółdzielni „S.Ch.” w S. o odszkodowanie, podzielając ustalenia dokonane

w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, według których podana powodowi

przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę była prawdziwa i konkretna, a rada nad-

zorcza, odwołując go z funkcji prezesa zarządu i jednocześnie wypowiadając umowę

o pracę nie naruszyła art. 52 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze

(jednolity tekst: Dz.U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 ze zm.).

2

Powód dochodził zasądzenia od pozwanej spółdzielni kwoty 14.240 zł tytułem

odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę wraz z odsetkami

oraz sprostowania świadectwa pracy przez wskazanie daty zakończenia stosunku

pracy na dzień 31 października 2004 r. Sąd pierwszej instancji ustalił, że powód był

zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od dnia 27 grudnia

1999 r. jako prezes zarządu. W dniu 28 czerwca 2004 r. rozwiązano z nim umowę o

pracę za trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia ze skutkiem na 30 września 2004

r. Jako przyczynę wypowiedzenia wskazano, powołując się na protokół polustracyjny,

przekroczenie dopuszczalnej stopy zadłużenia, przekroczenie struktury finansowania

kapitału własnego w stosunku do zobowiązań długoterminowych, spowodowanie po-

niesienia strat w działalności oraz brak postępu w windykacji przeterminowanych za-

dłużeń, spowodowanie zagrożenia utraty płynności finansowej, brak akceptacji dla

przedłożonego przez powoda planu naprawczego oraz spowodowanie straty spół-

dzielni za 2003 r. w kwocie 338.415,00 zł. Sąd uznał także, że doręczone powodowi

w dniu 1 lipca 2004 r. pismo zawierające potwierdzenie wypowiedzenia wraz z po-

uczeniem o przysługujących środkach odwoławczych nie miało wpływu na skutecz-

ność dokonanego wcześniej wypowiedzenia oraz na bieg okresu wypowiedzenia,

który rozpoczął się 1 lipca 2004 r.

Powyższy wyrok zaskarżył skargą kasacyjną pełnomocnik powoda i zarzuca-

jąc naruszenie prawa materialnego - art. 30 § 3 k.p. w związku z art. 70 § 2 k.p.,

przez przyjęcie, że uchwała rady nadzorczej spółdzielni była równoznaczna z wypo-

wiedzeniem umowy o pracę i że wypowiedzenie mogło być dokonane tą samą czyn-

nością prawną i być zawarte w tym samym dokumencie co uchwała o odwołaniu z

funkcji członka zarządu, art. 52 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 16 września 1982

r. Prawo spółdzielcze w związku z art. 31

§ 1 k.p., przez błędne przyjęcie, że wypo-

wiedzenie umowy przez radę nadzorczą zostało dokonane przez organ uprawniony

do reprezentacji pracodawcy, art. 41 k.p., przez przyjęcie, że wypowiedzenie umowy

o pracę nie nastąpiło w okresie ochronnym, oraz naruszenie przepisów postępowa-

nia mających istotny wpływ na wynik sprawy - art. 378 § 1 k.p.c., poprzez wykrocze-

nie poza granice zaskarżenia i dokonanie przez Sąd Okręgowy nowych ustaleń fak-

tycznych, co w konsekwencji ograniczyło prawo powoda do kwestionowania tych

ustaleń w toku instancji i pozbawiło go możliwości obrony swoich praw, pociągając

za sobą nieważnością postępowania oraz art. 328 § 2 k.p.c. wobec nieuwzględnienia

zarzutu sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji bez wskazania

3

podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz przytoczenia przepisów prawa, co powoduje

nieważność postępowania, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy

Sądowi Rejonowemu w Słupcy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę

wyroku przez zasądzenie na rzecz powoda kwoty 14.340 zł wraz z odsetkami oraz

orzeczenie o kosztach procesu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach wymienionych w art.

3983

§ 1 k.p.c., tak więc przede wszystkim należało odnieść się do zarzutów naru-

szenia przepisów postępowania i zbadać czy mogło mieć ono istotny wpływ na wynik

sprawy. Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., stanowiącego, że uzasadnienie wyroku

powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie

ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i

przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, nie

jest uzasadniony. W orzecznictwie reprezentowany jest pogląd, który podziela Sąd

Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną, że naruszenie art.

328 § 2 k.p.c. może stanowić zarzut uzasadniający uznanie drugiej podstawy kasa-

cyjnej za usprawiedliwioną jedynie wyjątkowo, gdy się zważy, że uzasadnienie wyro-

ku sporządzane jest już po jego wydaniu; tylko więc istotne braki uzasadnienia, z

powodu których orzeczenie może nie poddawać się kontroli kasacyjnej, mogą mieć

wpływ - istotny - na wynik sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 marca

1935 r., C III 616/34, Z. Urz., poz. 437; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada

1999 r., III CKN 460/98, OSNC 2000 nr 5, poz. 100; wyrok Sądu Najwyższego z dnia

8 kwietnia 1997 r., l PKN 97/97, OSNAPiUS 1998 nr 4, poz. 121). W ocenianej spra-

wie zarzuty skargi kasacyjnej, w tej części, polegały na kwestionowaniu - w uzasad-

nieniu Sądu Rejonowego - ujęcia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co miało unie-

możliwić obronę praw powoda. Zarzut ten, podnoszony już w apelacji, nie może być

uznany za zasadny, pomijając nawet, że jako dotyczący postępowania przed Sądem

pierwszej instancji, nie ma wpływu na wynik postępowania apelacyjnego, ono zaś

jest przedmiotem kontroli kasacyjnej. Sąd w swym orzeczeniu co prawda ograniczył

się jedynie do powołania postanowienia statutu i wyrok Trybunału Konstytucyjnego,

SK 56/04, ale uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.

4

Jest niewątpliwe w świetle dokonanych ustaleń, że wypowiedzenie umowy o

pracę zostało skutecznie dokonane w dniu 28 czerwca 2004 r. Podniesiony w skar-

dze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 378 § 1 k.p.c., określającego granice apelacji,

nie jest zrozumiały. Sąd Okręgowy nie prowadził uzupełniającego postępowania do-

wodowego, oparł się na ustaleniach dokonanych w toku postępowania pierwszoin-

stancyjnego, przyjmując, że tekst uchwały zawierającej wypowiedzenie został powo-

dowi odczytany, co zresztą powód potwierdził w swoich zeznaniach. Zarzut, że na-

ruszenie przytoczonych wyżej przepisów postępowania (nota bene zupełnie chy-

bione) doprowadziło do nieważności postępowania, jest oczywiście nieuzasadniony.

Do tak ustalonego stanu faktycznego Sąd zastosował prawidłowo prawo mate-

rialne, dokonując prawidłowej wykładni art. 30 § 3 k.p. i wskazując, że przepis ten nie

został naruszony. W świetle powołanego przepisu oświadczenie o wypowiedzeniu

umowy o pracę powinno nastąpić na piśmie i w okolicznościach sprawy nie ma wąt-

pliwości, że forma ta została zachowana, jak świadczy uchwała [...] z dnia 28

czerwca 2004 r., dokonująca wypowiedzenia z powodem umowy o pracę, podpisana

przez przewodniczącego i sekretarza rady nadzorczej. Nie jest też wątpliwe, że w

tym samym dniu powód został zapoznany z treścią uchwały. W prawie pracy przyj-

muje się, że czynności pracodawcy dotyczące rozwiązania stosunku pracy są praw-

nie skuteczne, nawet gdyby były dotknięte wadami. Inaczej mówiąc, czynności pra-

codawcy zmierzające do rozwiązania stosunku pracy nie są bezwzględnie nieważne.

Fakt, że wypowiedzenie wraz z pouczeniem o środkach odwoławczych zostało po-

wodowi doręczone w dniu 1 lipca 2004 r. nie oznacza wadliwości uchwały, w której

wypowiedzenia dokonano. Należy wobec tego przyjąć, że ustalenia stanowiące fak-

tyczną podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku są niewadliwe i

wiążą Sąd Najwyższy (art.398 13

§ 2 k.p.c.).

W skardze kasacyjnej zarzucono również, z powołaniem się na art. 52 Prawa

spółdzielczego, że wypowiedzenia powodowi umowy o pracę mógł dokonać wyłącz-

nie zarząd Spółdzielni, a nie rada nadzorcza. Pogląd ten został powiązany z zarzu-

tem naruszenia art. 31

§ 1 k.p. Problem, który organ pozwanej Spółdzielni - zarząd

czy rada nadzorcza - powinien był podjąć czynność prawną obejmującą oświadcze-

nie woli o rozwiązaniu umowy o pracę, może być rozstrzygnięty w oparciu o przepisy

Prawa spółdzielczego oraz statutu Spółdzielni w związku z art. 31

k.p. W ocenie Sądu

Najwyższego, trafnie Sąd Apelacyjny uznał, że organem właściwym do wypowiedze-

nia powodowi umowy o pracę była rada nadzorcza. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 8 Prawa

5

spółdzielczego do zakresu działania rady należy reprezentowanie spółdzielni przy

czynnościach prawnych dokonywanych między spółdzielnią a członkiem zarządu. Z

kolei z art. 52 § 1 Prawa spółdzielczego wynika, że z członkami zarządu zatrudnio-

nymi w spółdzielni na podstawie umowy o pracę nawiązuje stosunek pracy (zawiera

umowę o pracę) rada spółdzielni (podobną regulację mieści w sobie § 25 ust. 9 sta-

tutu pozwanej). Skoro rada spółdzielni jest organem właściwym do zawarcia umowy

o pracę z członkiem zarządu, to może również umowę tę rozwiązać, jeżeli w chwili

wypowiadania umowy zatrudniony na jej podstawie członek zarządu pełni jeszcze tę

funkcję (por. wyrok Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 1997 r., I PKN 67/97, OSNAPiUS

1998 nr 1, poz. 7). W rozpoznawanej sprawie czynność odwołania powoda z funkcji

członka zarządu pozwanej Spółdzielni oraz czynność wypowiedzenia powodowi

umowy o pracę były jednoczesne - dokonały się na tym samym posiedzeniu rady

nadzorczej w dniu 28 czerwca 2004 r. - a zatem wypowiedzenia mogła dokonać

rada, ponieważ do chwili wypowiedzenia umowy powód pełnił jeszcze funkcję

członka zarządu. Jeżeli więc skuteczne wypowiedzenie umowy o pracę nastąpiło w

dniu 28 czerwca 2004 r., to okres wypowiedzenia upłynął w dniu 30 września 2004 r.,

a nie jak twierdzi powód w dniu 31 października 2004 r. Bezzasadnie zarzucono w

kasacji naruszenie art. 41 k.p. Nie kwestionując bowiem wynikającego z art. 41 k.p.

zakazu wypowiedzenia umowy o pracę w czasie usprawiedliwionej nieobecności

pracownika, należy stwierdzić, że powód w dacie wypowiedzenia był obecny w pracy

i w tym dniu dowiedział się o wypowiedzeniu.

Gdy więc podniesione w skardze zarzuty okazały się nieuzasadnione, nale-

żało orzec jak w sentencji na podstawie art. 39814

§ 1 k.p.c. O kosztach orzeczono po

myśli art. 102 k.p.c.

========================================