II PK 174/06

Wyrok z dnia 16 stycznia 2007 r.

II PK 174/06

Niewykonanie przez pracodawcę obowiązku świadczenia w naturze w sy-

tuacji, gdy nie jest przewidziane zastępcze świadczenie pieniężne, uprawnia

pracownika - według jego wyboru - do dochodzenia wykonania świadczenia w

naturze lub odszkodowania (art. 353, art. 363 i art. 471 k.c. w związku z art. 300

k.p.).

Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Beata Gudowska, Roman Kuczyński.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia

2007 r. sprawy z powództwa Antoniego C. przeciwko Przedsiębiorstwu Komunikacji

Samochodowej C. Spółce z o.o. w C. o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyj-

nej powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

Słupsku z dnia 30 grudnia 2005 r. [...]

o d d a l i ł skargę.

U z a s a d n i e n i e

Powód Antoni C. w sprawie przeciwko jego byłemu pracodawcy - Przedsię-

biorstwu Komunikacji Samochodowej w C. Spółce z o.o. w C. o ustalenie i zapłatę

wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 30 grudnia

2005 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem oddalono jego apelację od wyroku Sądu pierw-

szej instancji oddalającego powództwo.

Powód pracował u pozwanego jako radca prawny do czasu przejścia na eme-

ryturę dnia 1 kwietnia 2003 r. Przejście na emeryturę nie pozbawiło go prawa do ko-

rzystania z ulgowych przejazdów środkami transportu strony pozwanej. Legitymację

uprawniającą do ulgi pozwany wystawił powodowi dopiero dnia 2 czerwca 2004 r.

Powód domaga się więc ustalenia, że w okresie między 1 kwietnia 2003 r. a 2

2

czerwca 2004 r. miał prawo do ulgowych przejazdów oraz zasądzenia od pozwanego

10.001 zł, będących - jego zdaniem - równowartością tego uprawnienia.

Sądy obu instancji uznały żądania powoda za bezzasadne z uwagi na brak

interesu prawnego w żądaniu ustalenia (art. 189 k.p.c.) oraz niewykazanie szkody

wynikającej z niewydania legitymacji.

W skardze kasacyjnej powód zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w części

dotyczącej zapłaty. Zarzucił naruszenie § 24 ust. 1 i 2 pkt 1 regulaminu, art. 183a

§ 1 i

art. 183b

§ 1 k.p., art. 6 i art. 363 k.c. oraz art. 32 Konstytucji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna. Prawo powoda do korzystania z ulgowych przejaz-

dów nie budzi wątpliwości, gdyż wynika wprost z § 60 ponadzakładowego układu

zbiorowego pracy dla pracowników transportu samochodowego z dnia 15 listopada

1995 r. oraz § 24 regulaminu pracy obowiązującego u pozwanego. Nie ma więc żad-

nych podstaw do uznania zasadności zarzutu naruszenia przepisów dotyczących

równego traktowania i zakazujących dyskryminacji (art. 32 Konstytucji i art. 183a

§ 1

oraz art. 183b

§ 1 k.p.).

Powód twierdzi, że dochodzona kwota 10.001 zł stanowi równowartość przy-

sługującego mu uprawnienia do ulgowych przejazdów, czego pozbawił go pozwany.

Z wywodów skargi kasacyjnej wynika, iż zdaniem powoda za pozbawienie możliwo-

ści korzystania z tego prawa w naturze przysługuje mu zryczałtowane świadczenie

pieniężne (którego wartość obliczył w sposób dowolny, być może mając na uwadze,

że skarga kasacyjna przysługuje - w sprawach z zakresu prawa pracy - gdy wartość

przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej dziesięć tysięcy złotych - art. 3982

§ 1

k.p.c.). To twierdzenie powoda jest błędne.

Niewykonanie przez pracodawcę zobowiązania w naturze, czyli niewydanie

wskazanej legitymacji - na podstawie art. 353 oraz art. 363 i art. 471 k.c. związku z

art. 300 k.p. - uprawnia pracownika lub emeryta do żądania jego wykonania lub za-

płaty odszkodowania, jak trafnie przyjęły Sądy obu instancji. Wtedy, gdy przepisy

prawa pracy lub umowa przewidują możliwość wyboru przez pracownika lub praco-

dawcę świadczenia w naturze lub zastępującego go świadczenia pieniężnego, w ra-

zie niewykonania przez pracodawcę wybranego przez pracownika świadczenia w

naturze nabywa on prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż wysokość

3

świadczenia pieniężnego. W pozostałych przypadkach pracodawca ponosi odpowie-

dzialność za wyrządzoną pracownikowi szkodę tylko na zasadach określonych przez

przepisy Kodeksu cywilnego, stosowane odpowiednio na mocy art. 300 k.p. Nato-

miast gdy przewidziana jest możliwość świadczenia w naturze lub pieniądzu, to od-

powiedzialność z Kodeksu cywilnego ma charakter uzupełniający. Pracodawca po-

nosi tę odpowiedzialność za dalszą szkodę powstałą w wyniku nienależytego wyko-

nania obowiązku świadczenia (w naturze lub w pieniądzu), w szczególności za opóź-

nione spełnienie świadczenia.

Z tego względu trafny jest pogląd Sądów obu instancji, że powód powinien

udowodnić wysokość szkody. Obowiązek ten ciąży na poszkodowanym niezależnie

od tego, czy jako podstawę odpowiedzialności pozwanego przyjąć czyn niedozwo-

lony (art. 415 k.c.), czy niewykonanie umowy (art. 471 k.c.).

Z tych względów na podstawie art. 39814

k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

========================================