I CSK 446/06

Sygn. akt I CSK 446/06

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 lutego 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący)

SSN Gerard Bieniek

SSN Marek Sychowicz (sprawozdawca)

Protokolant Ewa Krentzel

w sprawie z powództwa A. Spółki z o.o. w W.

przeciwko D. D. S.A. w W.

z udziałem interwenienta ubocznego G. Spółki z o.o. w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 21 lutego 2007 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 20 czerwca 2006 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o

kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2

Powódka – A. sp. z o.o. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego –

D. kwoty 240 000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu tytułem

potrójnej wysokości wynagrodzenia za wykorzystanie przez pozwanego, z

naruszeniem jej autorskich praw majątkowych, opracowanych przez nią materiałów

reklamowych.

Rozpoznający sprawę w postępowaniu odrębnym – postępowaniu

w sprawach gospodarczych, z udziałem interwenienta ubocznego – G., Sąd

Okręgowy w W. ustalił, że w związku z zamierzaną kampanią reklamową dotyczącą

budowanego osiedla mieszkaniowego, pozwany zwrócił się m.in. do powódki z

propozycją przygotowania tej kampanii. W toku kontaktów nawiązanych przez

strony powódka przekazała pozwanemu opracowane przez siebie projekty reklam

w formie wydruków komputerowych oraz na płycie CD. Przygotowanie kampanii

reklamowej pozwany powierzył innej agencji reklamowej. Między stronami nie

doszło do zawarcia żadnej umowy. Pozwany zamieścił w „[…]”, okresie od dnia 7

listopada do dnia 6 grudnia 2001 r., reklamy prowadzonej przez siebie inwestycji, w

których wykorzystane zostały projekty opracowane przez powódkę. W ocenie Sądu

Okręgowego miały one charakter utworu w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 4 lutego

1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631

ze zm.; dalej – „pr.aut.”) i zamieszczenie ich w gazecie stanowi zawinione przez

pozwanego naruszenie autorskich praw majątkowych przysługujących powódce.

Przyjmując, że powódka w pozwie wskazała, że kwota 80 000 zł stanowi stosowne

wynagrodzenie za wykorzystanie przez pozwanego jej utworu, do którego

przysługują jej autorskie prawa majątkowe i że w odpowiedzi na pozew pozwany

nie zakwestionował wysokości dochodzonego roszczenia, Sąd Okręgowy wyrokiem

z dnia 2 sierpnia 2005 r., na podstawie art. 79 ust. 1 pr. aut., zasądził od

pozwanego na rzecz powódki kwotę 240 000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia

27 sierpnia 2002 r. i oddalił powództwo w pozostałej części (co do odsetek za okres

sprzed wymienionej daty).

Po rozpoznaniu apelacji pozwanego i interwenienta ubocznego Sąd

Apelacyjny wyrokiem z dnia 20 czerwca 2006 r. zmienił wyrok Sądu pierwszej

instancji w części uwzględniającej powództwo i powództwo oddalił. Sąd Apelacyjny

3

zaakceptował pogląd Sądu pierwszej instancji co do tego, że projekty reklam

opracowane przez powódkę miały oryginalny i twórczy charakter i że wykorzystanie

ich przez pozwanego było zawinionym naruszeniem autorskich praw majątkowych

powódki Zdaniem Sądu Apelacyjnego pozwany w odpowiedzi na pozew,

kwestionując zasadę swej odpowiedzialności, zakwestionował wysokość

dochodzonego roszczenia. Uczynił to także interwenient uboczny w złożonym przez

siebie pierwszym piśmie procesowym. Odwołując się do twierdzeń stron podanych

w toku dalszego postępowania oraz zeznań osób przesłuchanych za strony Sąd

Apelacyjny uznał, że kwoty przez nie wymienione bądź wskazywały na wysokość

wynagrodzenia za przygotowanie całej kampanii reklamowej, bądź brak podstaw

do przyjęcia, że dotyczyły wynagrodzenia za projekty reklam opracowanych przez

powódkę, które wykorzystane zostały przez pozwanego. Wobec tego, że powódka

nie udowodniła wysokości należnego jej wynagrodzenia, powództwo należało

oddalić.

Wyrok Sądu Apelacyjnego powódka zaskarżyła skargą kasacyjną. Podstawę

skargi stanowią: naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie

art. 79 ust. 1 pr. aut. oraz naruszenie przepisów postępowania – art. 229, 230, 322,

328, 382, 386, 47914

§ 2 k.p.c. i tego ostatniego przepisu w zw. z art. 79 k.p.c.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi

drugiej instancji do ponownego rozpoznania.

Pozwany i interwenient uboczny wnieśli o odmowę przyjęcia skargi

kasacyjnej względnie jej oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawach rozpoznawanych w postępowaniu odrębnym dotyczącym spraw

gospodarczych w pozwie powód jest obowiązany podać wszystkie twierdzenia

oraz dowody na ich poparcie pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku

postępowania, chyba że wykaże, iż ich powołanie w pozwie nie było możliwe

albo że potrzeba powołania wynikła później (art. 47912

§ 1 k.p.c.). Wymaganie

od powoda wskazywania już w pozwie dowodów – i to wszystkich –

na okoliczności, które według jego przekonania opartego na rozsądnej ocenie

stosunku pomiędzy stronami, w związku z którym doszło do wytoczenia

powództwa, nie są sporne i nie będą kwestionowane przez pozwanego (art. 229,

4

230 k.p.c.), jest jednakże wymaganiem nieuzasadnionym. Jeżeli okaże się,

że wbrew oczekiwaniu powoda, pozwany w odpowiedzi na pozew zaprzeczy

twierdzeniom pozwu co do określonych okoliczności (art. 47914

§ 2 k.p.c.),

to dopiero wówczas powstaje potrzeba – w rozumieniu art. 47912

§ 1 k.p.c. –

powołania przez powoda dowodów na poparcie twierdzeń pozwu co do tych

okoliczności.

W pozwie wniesionym w sprawie, w której rozpoznawana jest skarga

kasacyjna, powódka nie powołała dowodów na okoliczność wysokości

wynagrodzenia należnego za projekty reklam przez nią opracowanych,

które wykorzystane zostały przez pozwanego. W odpowiedzi na pozew (a nawet

w toku dalszego postępowania) pozwany (tak jak i w pierwszym wniesionym

w sprawie piśmie procesowym i w dalszym toku postępowania interwenient

uboczny) nie podniósł żadnych zarzutów kwestionujących tę wysokość. Jednakże

pozwany (i interwenient uboczny) niewątpliwie wysokości tej nie przyznał (art. 229

k.p.c.). W świetle twierdzeń pozwanego podanych w toku dalszego postępowania

i zeznań osób przesłuchanych za strony, nie było też podstawy do uznania,

że pozwany wysokość tę przyznał (art. 230 k.p.c.).

Ciężar udowodnienia wysokości dochodzonego w sprawie wynagrodzenia

spoczywał na powódce (art. 6 k.c.). W sytuacji, gdy wobec obowiązującej

w postępowaniu w sprawach gospodarczych prekluzji co do twierdzeń, dowodów

i zarzutów (art. 47912

§ 1 i art. 47914

§ 2 k.p.c.), Sąd Apelacyjny uznał za możliwe

odwołanie się – co do wysokości tego wynagrodzenia – do twierdzeń stron

podanych po wniesieniu pozwu i odpowiedzi na pozew oraz do zeznań osób

przesłuchanych za strony, ten materiał powinien być wzięty za podstawę ustalenia

wysokości tego wynagrodzenia (art. 382 k.p.c.). Z materiału tego wynika wysokość

wynagrodzenia za przygotowanie całej kampanii reklamowej, zapłacenie którego

wchodziłoby w grę w razie zawarcia umowy między stronami, wysokość

wynagrodzenia jaka została umówiona pomiędzy pozwanym a interwenientem

ubocznym, a także wysokość wynagrodzenia za reklamy opracowane

przez powódkę i wykorzystane przez pozwanego, którego domagała się powódka

i którego gotowość zapłacenia wyrażał pozwany. Ponieważ materiał ten nie dawał

możliwości ścisłego określenia wysokości wynagrodzenia, zastosowanie znaleźć

5

powinien art. 322 k.p.c. Przepis ten pozwala bowiem na zasądzenie przez sąd,

według swej oceny, opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy,

stosownego wynagrodzenia na podstawie art. 79 ust. 1 pr. aut., gdy ścisłe

udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe lub nader utrudnione (wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2004 r., II CK 90/03, OSNC 2005, nr 4,

poz. 66).

Trudno zaakceptować wyrok, który stwierdza zawinione naruszenie

autorskich praw majątkowych a mimo to oddala powództwo o zasądzenie potrójnej

wysokości stosownego wynagrodzenia (art. 79 ust. 1 pr. aut.) ze względu

na nieudowodnienie wysokości tego wynagrodzenia przez powódkę, jeżeli zebrany

w sprawie materiał pozwala, przy zastosowaniu art. 322 k.p.c., na ustalenie

odpowiedniej sumy wynagrodzenia i zasądzenie jej.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną

za zasadną i orzekł jak w sentencji (art. 39815

§ 1 zd. pierwsze i art. 39821

w zw. z art. 108 § 2 k.p.c.).

db