III KRS 3/07

Wyrok z dnia 14 marca 2007 r.

III KRS 3/07

Opinia sporządzona przez sędziego wizytatora na użytek postępowania o

wyrażenie przez Krajową Radę Sądownictwa zgody na dalsze zajmowanie sta-

nowiska sędziego po ukończeniu 65 roku życia (art. 69 § 1 ustawy z dnia 27

lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze

zm.) nie musi odpowiadać sformalizowanym wymaganiom opinii wydawanej

dla oceny kwalifikacji asesorów sądowych i sędziów.

Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Herbert Szurgacz

(sprawozdawca), Małgorzata Wrębiakowska-Marzec.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy

z odwołania Mirosława G. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa [...] z dnia 14

września 2006 r., w sprawie odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stano-

wiska sędziego

o d d a l i ł odwołanie.

U z a s a d n i e n i e

Uchwałą z dnia 14 września 2006 r. [...] Krajowa Rada Sądownictwa nie wyra-

ziła zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego Sądu Rejonowego dla W.K. w

W. przez sędziego Mirosława G. W uzasadnieniu wskazano, iż przeciwko wyrażeniu

zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego przemawia negatywna opinia Ko-

legium Sądu Okręgowego w W., a także sporządzona przez sędziego wizytatora

ocena pracy sędziego, w której zwrócono uwagę na najwyższy w wydziale wskaźnik

spraw, w których uchylono wyroki i sprawy przekazano do ponownego rozpoznania

w okresie od 1 stycznia 2005 r. do 30 kwietnia 2006 r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Mirosław G. Zarzucił sprzeczność

uchwały z § 20 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 grudnia

2001 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz

2

postępowania przed Radą (Dz.U. Nr 152, poz. 1725), wynikającą z niezrealizowania

obowiązku wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy poprzez:

oparcie uchwały na opinii wizytatora formułującej ocenę pracy skarżącego bez

wszechstronnego rozważenia wartości merytorycznej tej opinii; nierozważenie wyja-

śnień skarżącego, złożonych przy zapoznaniu się z opinią wizytatora; nierozważenie

opinii o skarżącym, wydanej przez Prezesa Sądu Rejonowego dla W.K. na podsta-

wie § 27 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego

trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą, nieroz-

ważenie okoliczności, iż negatywna opinia Kolegium Sądu Okręgowego w W. mogła

być następstwem wadliwości opinii wizytatora; nierozważenie okoliczności, iż wskaź-

nik spraw, w których wyrok uchylono dotyczył spraw wydanych w składzie ławniczym,

a także niewykorzystanie możliwości uzyskania od skarżącego wyjaśnień w trybie §

19 ust. 1 powołanego rozporządzenia, co mogło przyczynić się do wszechstronnego

wyjaśnienia okoliczności sprawy.

Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekaza-

nie sprawy Krajowej Radzie Sądownictwa do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 69 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów

powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) sędzia przechodzi w stan spoczynku

z dniem ukończenia 65 roku życia, chyba że Krajowa Rada Sądownictwa, na wnio-

sek sędziego, po zasięgnięciu opinii kolegium właściwego sądu, wyrazi zgodę na

dalsze zajmowanie stanowiska, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez sędziego

70 roku życia. Z przepisu tego wynika jasno, że zasadą jest przejście w stan spo-

czynku z chwilą ukończenia przez sędziego 65 roku życia, natomiast wyjątkiem jest

pozostawanie na stanowisku sędziego po 65 roku życia. Podkreślenie na wstępie tej

podstawowej, ustawowej regulacji przechodzenia w stan spoczynku jest celowe, po-

nieważ ma ona znaczenie dla interpretacji przepisów rozporządzenia Prezydenta

Rzeczypospolitej z 2001 r. (wyżej wskazanego) zarówno w zakresie ogólnych zasad

postępowania przed Radą w sprawach indywidualnych, jak i w przedmiocie rozpa-

trywania i rozstrzygania wniosków o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stano-

wiska sędziego (rozdział IV, art. 27 i nast.). Przepisy rozporządzenia wprowadzają

rodzaj postępowania, którego celem jest uzyskanie przez Radę informacji (danych)

3

umożliwiających jej ocenę zasadności wniosku i skorzystanie bądź nieskorzystanie z

ustawowej możliwości wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego

po ukończeniu przez niego 65 roku życia. W myśl § 27 ust. 2 i 3 rozporządzenia

wniosek sędziego powinien być zaopiniowany przez kolegium właściwego sądu i

przedstawiony Radzie drogą służbową za pośrednictwem prezesa sądu wraz z jego

oceną uwzględniającą okoliczności dotyczące wnioskodawcy oraz potrzeby sądu. Do

wniosku powinien być dołączony wyciąg protokołu kolegium rozpatrującego sprawę

zainteresowanego sędziego. Przepisy rozporządzenia nie wykluczają w określonym

zakresie aktywnej roli Rady (jej przewodniczącego) w postępowaniu o wyrażenie

zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego. Zgodnie z § 19 ust. 1, zamiesz-

czonym w rozdziale I Przepisy ogólne, w uzasadnionych przypadkach, na wniosek

zespołu lub z własnej inicjatywy, przewodniczący zaprasza, celem odbycia rozmowy

w siedzibie Rady, uczestnika postępowania, prezesa właściwego sądu, sędziego

wizytatora lub innego sędziego. Postępowanie w sprawie nie ma jednak charakteru

postępowania administracyjnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 marca

2002 r., III KRS 2/02, OSNP 2002 nr 21, poz. 535).

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym w zakresie nieuregulowanym w

ustawie o Krajowej Radzie Sądownictwa znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu

postępowania cywilnego o kasacji. Oznacza to, iż Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę

w granicach zaskarżenia odwołaniem oraz jego podstaw. W odwołaniu skarżący za-

rzuca, iż uchwała Krajowej Rady Sądownictwa zapadła z naruszeniem § 19 ust. 1

rozporządzenia z powodu niewykorzystania możliwości uzyskania od skarżącego

wyjaśnień, które mogłyby przyczynić się do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczno-

ści sprawy. Zarzut ten, w świetle charakteru postępowania o wyrażenie zgody na

dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, nie jest usprawiedliwiony. Na przewodni-

czącym Rady, jak już podkreślono, nie ciąży obowiązek uzyskania wyjaśnień od

uczestnika postępowania; w uzasadnionych przypadkach o zaproszeniu celem odby-

cia rozmowy w siedzibie Rady decyduje jej przewodniczący. W wyroku z dnia 20

września 2005 r., III KRS 4/05 (OSNP 2006 nr 11-12, poz. 197), Sąd Najwyższy wy-

raził analogiczny pogląd stwierdzając, że KRS nie jest zobowiązana do bezpośred-

niego wysłuchania sędziego, jeżeli sędzia nie ustosunkował się do opinii sformuło-

wanych w tej sprawie, chociaż miał odpowiednie możliwości. Uczestnik postępowa-

nia może zapoznać się z aktami sprawy. Zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia akta

sprawy są dostępne dla uczestnika postępowania w godzinach pracy biura Rady. Na

4

pisemny wniosek uczestnik postępowania może otrzymać odpisy i wyciągi z akt. Za-

rzut skarżącego, że mógł tylko zapoznać się z opinią wizytatora, ale nie był w stanie

ustosunkować się do opinii gdyż akta sprawy wysłano wcześniej do KRS, jest chy-

biony skoro nie skorzystał z możliwości, jakie stwarza powołany przepis rozporzą-

dzenia.

Stosownie do § 27 ust. 2 rozporządzenia wniosek sędziego o wyrażenie zgody

na dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziego powinien być zaopiniowany przez

kolegium właściwego sądu. Wynika stąd, że opinia kolegium sądu, będącego orga-

nem samorządu sędziowskiego, stanowi istotny element postępowania i jej treść nie

może pozostawać bez wpływu na wynik postępowania. Skarżący w odwołaniu nie

kwestionuje stanowiska Kolegium Sądu Okręgowego w W., zastrzeżenia dotyczą

natomiast oceny pracy dokonanej przez sędziego wizytatora, na która Rada powołała

się w uzasadnieniu uchwały. Zdaniem skarżącego, opinia ta jest jednostronna,

oparta na wyliczeniach statystycznych, skrótowa, nieodpowiadająca nawet wymo-

gom oceny kwalifikacji asesorów sądowych i sędziów „wobec czego nie można na jej

podstawie dokonać poprawnych ustaleń o pracy skarżącego”. Niewątpliwie, ocena

sporządzona przez sędziego wizytatora na użytek postępowania o przedłużenie za-

trudnienia, ze względu na jej cel, nie musi odpowiadać sformalizowanym wymaga-

niom opinii dla oceny kwalifikacji asesorów sądowych i sędziów. Oceny pracy skar-

żącego, dokonanej przez sędziego wizytatora, nie można natomiast zarzucać dowol-

ności, czy bezpodstawności, co uzasadniałoby ewentualny zarzut dokonania przez

Radę oceny opartej na wadliwym materiale dowodowym.

Z przytoczonych motywów orzeczono jak w sentencji wyroku.

========================================