III PO 1/07

Wyrok z dnia 14 marca 2007 r.

III PO 1/07

1. Z art. 62a ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (jednolity

tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206 ze zm.) nie wynika, że do Prokuratora Ge-

neralnego mają zastosowanie szczegółowe przepisy dotyczące trybu działania

Krajowej Rady Sądownictwa.

2. Oceny formułowane w związku z postępowaniem o wyrażenie zgody

na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora po ukończeniu 65 roku życia nie

mogą być utożsamiane z okresowymi ocenami kwalifikacyjnymi wydawanymi

na podstawie art. 20 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów

państwowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953 ze zm.).

Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Herbert Szurgacz

(sprawozdawca), Małgorzata Wrębiakowska-Marzec.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy

z odwołania Józefa M. od decyzji Prokuratora Generalnego, z dnia 28 listopada 2006

r. [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska

prokuratora po ukończeniu 65 roku życia

o d d a l i ł odwołanie.

U z a s a d n i e n i e

Decyzją z dnia 28 listopada 2006 r. [...] Minister Sprawiedliwości Prokurator

Generalny nie wyraził zgody na dalsze zajmowanie przez Józefa M. stanowiska pro-

kuratora po dniu 22 marca 2007 r. z uzasadnieniem, że doświadczenie zawodowe i

zaangażowanie w pracę wnioskodawcy nie stanowią okoliczności szczególnych

przemawiających za pozostawaniem na stanowisku prokuratora po ukończeniu 65

roku życia. Ponadto z treści pism Prokuratora Okręgowego w Ś., a także Prokuratora

Apelacyjnego w W. nie wynika, aby Józef M. wyróżniał się szczególnymi umiejętno-

ściami, które przemawiałyby za przedłużeniem mu zatrudnienia.

2

Odwołanie od powyższej decyzji złożył prokurator Józef M. Zarzucił narusze-

nie art. 94 pkt 9 k.p. w związku z art. 118 ustawy o prokuraturze polegające na pod-

jęciu decyzji w oparciu o nierzetelne, nieobiektywne i celowo dezawuujące oceny

wyników pracy i postawy zainteresowanego prokuratora, przedstawione w pismach

opiniujących wniosek o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokura-

tora. Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania: art. 233 § 1 k.p.c. i § 20

ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegó-

łowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą

(Dz.U. Nr 157, poz. 1725) w związku z art. 69 § 1 Prawa o ustroju sądów powszech-

nych w związku z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze, mające istotny wpływ na

treść podjętej decyzji, a polegające na odstąpieniu od rozpoznania przekazanego

przez zainteresowanego prokuratora Prokuratorowi Generalnemu wniosku z dnia 30

października 2006 r. o zweryfikowanie opinii właściwych prokuratorów przełożonych,

przedstawionych wraz z wnioskiem o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stano-

wiska prokuratora i zaniechanie tej czynności. W uzasadnieniu wskazał, iż jego za-

wodowe dokonania znajdowały uznanie u przełożonych oraz środowiska zawodowe-

go. Od wielu lat jest sędzią Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokurato-

rze Generalnym, zaś obecnie pełni funkcję jednego z zastępców przewodniczącego

Sądu. Chęć pełnienia dalszej służby uzasadnił fascynacją zawodem oraz potrzebą

aktywnego życia zawodowego, podkreślił, iż otrzymywane wynagrodzenie umożliwi

mu utrzymanie pozostającego na studiach syna. Wskazując na powyższe wniósł o

uchylenie decyzji Prokuratora Generalnego i przekazanie sprawy do ponownego roz-

poznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze w związku z art. 69 § 1 Prawa

o ustroju sądów powszechnych, prokurator przechodzi w stan spoczynku z dniem

ukończenia 65 roku życia, chyba że Prokurator Generalny na wniosek zainteresowa-

nego prokuratora, po zasięgnięciu opinii właściwych prokuratorów przełożonych, wy-

razi zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska, nie dłużej niż do ukończenia przez

prokuratora 70 roku życia. Wykładnia przytoczonych uregulowań wskazuje na to, że

jako regułę należy traktować przejście prokuratora w stan spoczynku z dniem ukoń-

czenia przez niego 65 roku życia. W judykaturze podkreśla się, że w związku z tym

3

możliwość dalszego pozostawania na stanowisku prokuratora stanowi wyjątek, uza-

sadniony szczególnymi okolicznościami mającymi oparcie w interesie służby lub

leżącymi po stronie prokuratora (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 6

czerwca 2003 r., III AO 25/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 236; z dnia 16 września 2004

r., III PO 60/04, OSNP 2005 nr 8, poz. 120). Wyważenie tych okoliczności zostało

pozostawione w gestii Prokuratora Generalnego, do którego należy ostateczne wyra-

żenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratorskiego. Prokurator wnio-

skujący o dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora nie ma roszczenia o przedłu-

żenie stosunku służby, ale w odwołaniu od negatywnej decyzji może podważać le-

galność lub zasadność motywów, które doprowadziły do jej podjęcia. Sąd Najwyższy

rozpoznając odwołanie dokonuje oceny prawidłowości tej decyzji w aspekcie jej le-

galności, jak i celowości (słuszności), przy czym dokonuje tej oceny w granicach od-

wołania, tj. w granicach zarzutów odwołania i ich uzasadnienia.

Zarzut odwołującego się prokuratora Józefa M. naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.

nie jest usprawiedliwiony. Zgodnie z art. 62a ustawy o prokuraturze w związku z art.

74 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz art. 13 ust. 6 ustawy o Krajo-

wej Radzie Sądownictwa odwołanie od decyzji Prokuratora Generalnego przysługuje

do Sądu Najwyższego. W zakresie nieuregulowanym ustawą o KRS do postępowa-

nia przed Sądem Najwyższym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego

o kasacji. Nie wynika stąd, iż całe postępowanie ma charakter postępowania cywil-

nego w rozumieniu art. 1 k.p.c. i że mają do niego w związku z tym zastosowanie

przepisy postępowania cywilnego. Nie jest również trafny zarzut naruszenia § 20 ust.

1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowe-

go działania KRS (powołanego już wcześniej). Wprawdzie w art. 62a ustawy u.s.p.

stwierdza się , że przewidziane w tej ustawie uprawnienia KRS i Ministra Sprawiedli-

wości przysługują w stosunku do prokuratorów Prokuratorowi Generalnemu, a

uprawnienia kolegiów i prezesów właściwych sądów - właściwym prokuratorom

przełożonym, to jednak nie wynika stąd, że do Prokuratora Generalnego znajdują

zastosowanie szczegółowe przepisy dotyczące trybu działania KRS. Inny jest bo-

wiem ustrój i tryb działania KRS a inny prokuratury, w tym Prokuratora Generalnego.

Jest to przekazanie kompetencji do podjęcia decyzji względnie wyrażenia stanowi-

ska, natomiast nie oznacza to stosowania przepisów o trybie działania KRS.

Odnosząc się do zarzutu podjęcia decyzji w oparciu o nierzetelne oceny pracy

należy w pierwszym rzędzie zwrócić uwagę, że ustawa o prokuraturze odsyła w

4

sprawach w tej ustawie lub w przepisach szczególnych nieuregulowanych do odpo-

wiedniego stosowania do prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych

prokuratury przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów

państwowych, a w sprawach nieuregulowanych także w przepisach tej ustawy - do

Kodeksu pracy (art. 118). Ustawa o pracownikach urzędów państwowych zawiera

przepisy (art. 20) o okresowych ocenach kwalifikacyjnych, łącznie z trybem odwoław-

czym od oceny. Przepisy te, łącznie z przepisami wykonawczymi zawartymi w rozpo-

rządzeniu Rady Ministrów z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie aplikacji oraz ocen

kwalifikacyjnych urzędników państwowych, znajdują odpowiednie zastosowanie do

stosunków służbowych prokuratorów, jednak oceny formułowane w tym trybie (okre-

sowe oceny kwalifikacyjne) nie są ocenami, które są formułowane w związku z po-

stępowaniem o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora po

ukończeniu 65 roku życia, które ma charakter postępowania szczególnego, uregulo-

wanego powołanymi przepisami ustawy o prokuraturze w związku z przepisami

Prawa o ustroju sądów powszechnych. Przewidziany ustawą o pracownikach urzę-

dów państwowych tryb odwoławczy nie ma zastosowania do wymienionych ocen.

Co się tyczy zarzutu naruszenia przepisu art. 94 pkt 9 k.p., według którego

pracodawca obowiązany jest stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pra-

cowników oraz wyników i ich pracy, wymaga podkreślenia, że dotyczy on kryteriów

oceny, a nie samej oceny. Skarżący kwestionuje samą ocenę dokonaną przez

Prokuratora Okręgowego jako gołosłowną i nie opartą na udokumentowanych fak-

tach, a tym samym sprzeczną z art. 94 pkt 9 k.p. oraz opartą na niej ocenę Prokura-

tora Generalnego. Oceniając zarzut skarżącego należy mieć na uwadze, że wyraża-

ne oceny przełożonych są dokonywane w szczególnym kontekście, wynikającym z

regulacji prawnej przechodzenia prokuratorów w stan spoczynku i ewentualnego wy-

rażenia zgody przez Prokuratora Generalnego na zajmowanie stanowiska prokurato-

ra po ukończeniu 65 roku życia. Nie muszą w związku z tym dotyczyć wszystkich

aspektów pracy zawodowej prokuratora, są one formułowane pod kątem istnienia

okoliczności (argumentów) przemawiających na rzecz pozostawienia (bądź nie) pro-

kuratora w służbie po ukończeniu 65 roku życia. W uzasadnieniu decyzji o niewyra-

żeniu zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora Prokurator Generalny

podkreślił, że z treści pism Prokuratora Okręgowego w Ś., a także Prokuratora Ape-

lacyjnego w W., nie wynika, aby odwołujący się wyróżniał się szczególnymi umiejęt-

nościami, które przemawiałyby za przedłużeniem mu zatrudnienia. Prokurator Gene-

5

ralny podkreślił równocześnie, że niewątpliwe doświadczenie zawodowe prokuratora

Józefa M. i zaangażowanie w pracę zasługują na uznanie, ale nie stanowią okolicz-

ności szczególnej, przemawiającej za pozostawieniem go na stanowisku prokuratora

po ukończeniu 65 roku życia.

W sumie należy stwierdzić, że Prokurator Generalny odmawiając zgody na

dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora przez odwołującego się nie działał do-

wolnie i nie naruszył przepisów prawa wskazanych jako podstawa odwołania. W tych

warunkach należało orzec jak w sentencji wyroku.

========================================