III UK 130/06

Wyrok z dnia 14 marca 2007 r.

III UK 130/06

Opinia biegłych dostarcza sądowi wiedzy specjalistycznej koniecznej do

dokonania oceny stanu zdrowia osoby ubiegającej się o świadczenie rentowe,

w tym rodzaju występujących schorzeń, stopnia ich zaawansowania i nasilenia

związanych z nimi dolegliwości, stanowiących łącznie o zdolności do wykony-

wania zatrudnienia lub jej braku. Sąd nie może - wbrew opinii biegłych - oprzeć

ustaleń w tym zakresie na własnym przekonaniu.

Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Herbert Szurgacz,

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca

2007 r. sprawy z odwołania Władysławy L. od decyzji Kasy Rolniczego Ubezpiecze-

nia Społecznego-Oddziału Regionalnego w O. o rentę rolniczą, na skutek skargi ka-

sacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 3 sierpnia

2006 r. [...]

o d d a l i ł skargę kasacyjną.

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2006 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Tarnobrzegu zmienił decyzję Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Spo-

łecznego-Oddziału Regionalnego w O. z dnia 24 czerwca 2005 r. w ten sposób, że

przyznał Władysławie L. prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w okresie od

dnia 17 maja 2005 r. do dnia 17 maja 2007 r. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły

następujące ustalenia faktyczne.

Opiniujący w sprawie biegli sądowi z zakresu neurologii, reumatologii, neuro-

chirurgii, chirurgii naczyń i ortopedii rozpoznali u wnioskodawczyni wielopoziomową

przepuklinę dysków w odcinku lędźwiowo-krzyżowym kręgosłupa, przewlekłą rwę

kulszową prawostronną, rozpoczynającą się chorobę zwyrodnieniową stawów obwo-

2

dowych, stopy płaskie poprzecznie, koślawość paluchów oraz konieczność obserwa-

cji w kierunku choroby Reynauda, które to schorzenia w ocenie biegłych nie powo-

dują całkowitej niezdolności do pracy. Co prawda stan zdrowia wnioskodawczyni

wymaga odpowiedniej kontroli ambulatoryjnej i farmakoterapii, jednakże nie upośle-

dza jej zdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Sąd Okręgowy uznał tę opinię za

miarodajną w zakresie postawionej diagnozy, jednakże w jego ocenie stan zdrowia

wnioskodawczyni zdecydowanie uniemożliwia jej pracę w gospodarstwie rolnym.

Świadczy o tym analiza dokumentacji leczenia, przewlekłe bóle kostne powodujące

problemy z najprostszymi codziennymi pracami domowymi, ciągłe leczenie, uskarża-

nie się wnioskodawczyni na zasłabnięcia, bezsenność oraz to, że kuleje ona na

prawą nogę. Praca w gospodarstwie rolnym wiąże się z nieustannym wysiłkiem fi-

zycznym i wymaga wykonywania szeregu czynności, których wnioskodawczyni ze

względu na stan zdrowia nie może podjąć. Sąd pierwszej instancji powołał się w tym

zakresie na wyrażony przez Sąd Najwyższy pogląd odnoszący się do konieczności

kontrolowania opinii biegłych w zakresie jej zgodności z zasadami logicznego myśle-

nia, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej. W konsekwencji Sąd Okrę-

gowy uznał końcowe wnioski opinii biegłych za rażąco nierzeczywiste i dokonał

zmiany zaskarżonej decyzji, uzasadniając „swoim rozsądnym wnioskiem” okres, na

jaki przyznał wnioskodawczyni świadczenie rentowe.

Wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2006 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zmienił za-

skarżony wyrok i oddalił odwołanie wnioskodawczyni wskazując, że art. 21 ust. 1 i 2

ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników nakazuje

uznać za całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym osobę, u której ze

względu na pogorszenie stanu zdrowia istnieją przeciwwskazania do osobistego wy-

konywania prac w danym gospodarstwie rolnym. Powoduje to konieczność dokony-

wania oceny stanu zdrowia oraz ewentualnej niezdolności do pracy w gospodarstwie

rolnym w oparciu o opinie biegłych sądowych z zakresu medycyny. Sąd pierwszej

instancji, pomimo przeprowadzenia dowodu z takich opinii, całkowicie zanegował

zawarte w nich wnioski o braku u wnioskodawczyni całkowitej niezdolności do pracy

w gospodarstwie rolnym, opierając się przy tym na własnym doświadczeniu życio-

wym i wiedzy powszechnej. W ocenie Sądu Apelacyjnego taka ocena dowodu naru-

sza zasady określone w art. 233 § 1 k.p.c. Opinie w sprawie wydały zespoły biegłych

posiadających specjalności zbieżne z wykazywanymi przez wnioskodawczynię scho-

rzeniami. Jak wynika z treści opinii - biegli zapoznali się z dostarczoną im dokumen-

3

tacją leczenia oraz przeprowadzili możliwe w danych warunkach badanie przedmio-

towe, a następnie sformułowali rozpoznanie i wyciągnęli wniosek końcowy uzasad-

niając go w sposób logiczny i czytelny z powołaniem się na konkretne stany choro-

bowe i możliwość wykonywania w ich przebiegu dalszej pracy w gospodarstwie rol-

nym, biorąc również pod uwagę informacje dotyczące gospodarstwa rolnego wnio-

skodawczyni. W rezultacie wszystkie działania typowe dla opiniowania zostały przez

biegłych wykonane, ich opinie są całkowicie zbieżne z oceną dokonaną przez inne

gremia lekarskie orzekające w przedmiocie niezdolności wnioskodawczyni do pracy

we wcześniejszych etapach postępowania przed organem rentowym, a ponadto -

wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji - opinie te nie wykazują jakichkolwiek

nielogiczności, co pogłębia przekonanie o ich trafności. Podważenie dokonanej przez

biegłych oceny wymagałoby zatem nie tyle wysnucia własnych wniosków końcowych

z powołaniem się na niczym niesprawdzalne doświadczenie życiowe i niewskazaną

wiedzę powszechną, lecz uzyskanie równego opiniom dowodu potwierdzającego

stanowisko Sądu Okręgowego, a takie czynności nie zostały przeprowadzone. Opi-

nie dwóch zespołów biegłych lekarzy sądowych, zważywszy na ich wnioski końcowe,

nie są dla wnioskodawczyni korzystne, a brak skutecznego zakwestionowania tych

opinii przez wnioskodawczynię musi spowodować uznanie ich za miarodajne w peł-

nym zakresie. Osoba starająca się o świadczenie rentowe winna bowiem przedsta-

wić wszystkie wyniki badań potwierdzające jej stan zdrowia powodujący niezdolno-

ścią do pracy i to na datę wydania decyzji przez organ rentowy. Wszelkie zmiany

stanu zdrowia znajdujące potwierdzenie w wynikach badań po tej dacie nie mają wy-

pływu na merytoryczną treść rozstrzygnięcia i co najwyżej uzasadniają konieczność

dokonywania oceny stanu zdrowia po wystąpieniu do organu rentowego z ponownym

wnioskiem o świadczenie rentowe.

W konsekwencji Sąd Apelacyjny uznał wyrok Sądu pierwszej instancji za naru-

szający prawo jako wydany po niedokonaniu trafnych ustaleń faktycznych i niepo-

przedzony słuszną oraz uwzględniającą reguły dowodzenia oceną dowodów. Sąd

drugiej instancji wskazał, że organy sądowe orzekające o uprawnieniach do świad-

czeń z ubezpieczenia społecznego uzależnionych od ocen medycznych muszą ko-

rzystać z opinii specjalistów w tym zakresie a nie kierować się własnymi całkowicie

niesprawdzalnymi dla stron postępowania poglądami. Samo subiektywne przekona-

nie wnioskodawczyni o istnieniu u niej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym

nie wystarcza do uwzględnienia roszczenia i przyznania - w zasadzie jedynie na tej

4

podstawie - prawa do renty rolniczej. Tego typu możliwości ustawodawca nie przewi-

dział, a wręcz przeciwnie - szczegółowo unormował zasady orzekania o niezdolności

do pracy w postępowaniu przed organem rentowym, a w prawie procesowym nie

ustanowił całkowitej samodzielności decyzji sędziego w omawianym zakresie.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wnioskodawczyni zarzuciła nie-

właściwe zastosowanie prawa materialnego, to jest art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20

grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r.

Nr 7, poz. 25 ze zm.), polegające na odmowie uznania prawa do inwalidzkiej renty

rolniczej pomimo spełnienia warunków określonych w tych przepisach, w tym także

spornej długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Wskazując na

powyższy zarzut skarżąca wniosła o uchylenie w całości wyroku Sądu Apelacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że opierając się na końcowych

wnioskach opinii biegłych Sąd drugiej instancji odmówił przyznania właściwego zna-

czenia zasadom logicznego myślenia, wiedzy powszechnej i doświadczenia życio-

wego, które to kryteria zostały przytoczone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7

kwietnia 2005 r., II CK 572/04, i do których odwołał się przy rozstrzyganiu sprawy

Sąd Okręgowy. Skoro wypływające z opinii biegłych wnioski są niezgodne z posta-

wioną diagnozą i wskazaną koniecznością terapii stanów chorobowych, to mogą być

poddane ocenie według kryteriów przyjętych przez Sąd pierwszej instancji. Stanowi-

sko Sądu Apelacyjnego ogranicza natomiast kognicję sądu do kwestii procedural-

nych i oddaje biegłym władzę sądowniczą.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3983

§ 1 k.p.c. skargę kasacyjną strona może oprzeć na

następujących podstawach: naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wy-

kładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) i naruszenia przepisów postępowania,

jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W myśl art.

39813

k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach podstaw, a w granicach

zaskarżenia bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (§ 1),

przy czym w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powoływanie nowych

faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stano-

wiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (§ 2). Granice podstaw kasacyjnych

wyznaczone są przez sposób ujęcia przytoczonych w skardze kasacyjnej przepisów,

5

których naruszenie zarzuca się zaskarżonemu wyrokowi oraz ich uzasadnienia (art.

3984

§ 1 pkt 2 k.p.c.). Oznacza to, że w razie ograniczenia się przez stronę skarżącą

do zarzutów związanych z pierwszą z podstaw kasacyjnych (art. 3983

§ 1 pkt 1

k.p.c.) i braku zarzutu naruszenia przepisów postępowania, Sąd Najwyższy musi

uznać za wiarygodną faktyczną podstawę rozstrzygnięcia ustaloną przez sąd drugiej

instancji. W konsekwencji dla dokonywanej przez Sąd Najwyższy oceny trafności

zarzutów naruszenia prawa materialnego miarodajne są ustalenia faktyczne tkwiące

u podstaw wydania zaskarżonego orzeczenia.

Skarżąca oparła skargę kasacyjną wyłącznie na pierwszej z podstaw określo-

nych w art. 3983

§ 1 k.p.c., zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust. 1 i ust.

2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity

tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), polegające na odmowie uznania jej

prawa do renty rolniczej pomimo spełnienia warunków określonych w tych przepi-

sach, w tym także wymogu długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rol-

nym.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 powołanej ustawy w brzmieniu nadanym z dniem 2

maja 2004 r. ustawą z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu

społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 91, poz. 873

ze zm.) renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu,

który łącznie spełnia następujące warunki: 1) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-

rentowemu przez wymagany okres, o którym mowa w ust. 2, 2) jest trwale lub okre-

sowo całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym, 3) całkowita niezdol-

ność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w okresie podlegania ubezpiecze-

niu emerytalno-rentowemu lub w okresach, o których mowa w art. 20 ust.1 pkt 1 i 2,

lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Skarżąca wywodzi,

że wszystkie te warunki spełniła, łącznie z wymogiem całkowitej niezdolności do

pracy w gospodarstwie rolnym, a w związku z tym Sąd drugiej instancji błędnie przy-

jął, że nie przysługuje jej świadczenie rentowe. Pojęcie całkowitej niezdolności do

pracy w gospodarstwie rolnym definiuje art. 21 ust. 5 ustawy stanowiący, że za cał-

kowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym uważa się ubezpieczonego,

który z powodu naruszenia sprawności organizmu utracił zdolność do osobistego

wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Naruszenia tego przepisu w skardze

kasacyjnej nie zarzucono. Co prawda Sąd Apelacyjny powołał w uzasadnieniu za-

skarżonego wyroku definicję długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie

6

rolnym określoną w art. 21 ust. 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 2

maja 2004 r., jednakże nie zwalnia to wnoszącego skargę kasacyjną od obowiązku

prawidłowego powołania przepisów znajdujących zastosowanie przy rozstrzyganiu

sprawy, których naruszenie zarzuca.

Z poczynionych przez Sąd Apelacyjny ustaleń, którymi Sąd Najwyższy - wo-

bec braku zarzutów objętych drugą z podstaw kasacyjnych - jest przy rozpoznawaniu

skargi kasacyjnej związany, jednoznacznie wynika, że wnioskodawczyni nie jest

osobą całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Już tylko z tego

względu za nieusprawiedliwiony musi być uznany zarzut naruszenia art. 21 ust. 1

ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez odmowę przyznania prawa do

rolniczego świadczenia rentowego. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może

bowiem odnieść zamierzonego skutku, jeśli opiera się w istocie wyłącznie na kwe-

stionowaniu dokonanych ustaleń faktycznych i stanowi jedynie bezskuteczną próbę

kreacji odmiennych, własnych, pożądanych przez skarżącego ustaleń. Wykazywanie

wadliwości dokonanych ustaleń nie stanowi uzasadnienia podstawy kasacji przewi-

dzianej w art. 3933

§ 1 pkt 1 k.p.c. Zasadność zarzutu niewłaściwego zastosowania

przepisu prawa materialnego występuje wówczas, gdy skarżący wykaże, że mimo

istnienia ustalonych przez sąd przesłanek uzasadniających jego zastosowanie błęd-

nie nie dokonano aktu subsumcji.

W skardze kasacyjnej skarżąca wymieniła co prawda również przepisy art.

233 § 1, art. 228 § 1, 231 i 278 § 1 k.p.c., jednakże zostały one przytoczone w

aspekcie potrzeby ich wykładni w związku z występującymi w orzecznictwie sądów

rozbieżnościami, uzasadniającymi wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania (art.

3984

§ 1 pkt 3 k.p.c.). Jest to element konstrukcyjny skargi kasacyjnej odrębny od

podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984

§ 1 pkt 2 k.p.c.). Gdyby nawet za-

łożyć, że powołanie wskazanych przepisów może być uznane za sformułowanie za-

rzutu ich naruszenia w ramach podstawy określonej w art. 3983

§ 1 pkt 2 k.p.c., to

zarzuty te nie mogłyby być uznane za usprawiedliwione z następujących względów.

Przede wszystkim powołane w skardze kasacyjnej przepisy odnoszą się do

postępowania przed sądem pierwszej instancji, a w postępowaniu drugoinstancyjnym

znajdują odpowiednie zastosowanie poprzez art. 391 k.p.c. Ich prawidłowe przyto-

czenie powinno zatem nawiązywać do wskazanego przepisu.

W myśl art. 3983

§ 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty

dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Wyłączenie to oznacza pozbawienie

7

stron możliwości kwestionowania prawidłowości dokonanych przez sąd ustaleń po-

przez odnoszący się do sfery oceny i wnioskowania zarzut naruszenia art. 233 k.p.c.

Konieczne jest zatem postawienie zarzutu naruszenia takich przepisów postępowa-

nia, które doprowadziło do wadliwości postępowania dowodowego, co w konsekwen-

cji - przez dokonanie błędnych ustaleń stanu faktycznego - mogło mieć istotny wpływ

na wynik sprawy. Tej ostatniej okoliczności skarżąca nie tylko nie próbuje wykazać,

ale nawet jej nie formułuje w odniesieniu do przytoczonych przepisów procesowych.

Niezależnie od powyższego za chybiony musi być uznany zarzut naruszenia

art. 228 § 1 k.p.c. stanowiącego, że dowodu nie wymagają fakty powszechnie znane,

a więc tzw. fakty notoryjne. Wprawdzie nie można wskazać niezmiennych kryteriów

tego co jest powszechnie znane, lecz z reguły przyjmuje się, że charakter taki mają

okoliczności, zdarzenia, czynności lub stany, które powinny być znane każdemu roz-

sądnemu i mającemu życiowe doświadczenie mieszkańcowi miejscowości będącej

siedzibą danego sądu. Za powszechnie znane uważa się np. wydarzenia historycz-

ne, polityczne, zjawiska przyrodnicze, procesy ekonomiczne lub zdarzenia normalnie

i zwyczajnie zachodzące w określonym miejscu i czasie. W kategorii tej nie mieszczą

się stany naruszenia sprawności organizmu powodujące utratę zdolności do wyko-

nywania zatrudnienia, w tym osobistej pracy w gospodarstwie rolnym.

Nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 231 k.p.c., gdyż ustanowione

w nim domniemanie faktyczne jest wnioskowaniem i wchodzi w rachubę wyłącznie

przy braku bezpośrednich środków dowodowych, pozwala bowiem na oparcie usta-

leń faktycznych na uznaniu faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia

sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów. Przepis

ten nie znajduje zatem zastosowania w sytuacji, w której ustalenia faktyczne winny

zostać oparte na dostępnych i przeprowadzonych dowodach, w szczególności wów-

czas, gdy chodzi o kwestie wymagające wiedzy medycznej, a zatem wypowiadanie

się na ich temat wymaga wiadomości specjalnych, wobec czego odpowiednich usta-

leń dokonuje sąd w oparciu o dowód z opinii biegłych lekarzy stosownie do art. 278 §

1 k.p.c. (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001 r., II UKN 599/00,

OSNP 2003 nr 15, poz. 368 i z dnia 19 lutego 2002 r., IV CKN 718/00, niepubliko-

wany).

Przepis art. 278 § 1 k.p.c. przewiduje, że w wypadkach wymagających wiado-

mości specjalnych sąd może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia

opinii. Mimo fakultatywnej formuły przytoczonego przepisu, sąd musi zwrócić się do

8

biegłego, jeśli dojdzie do przekonania, że okoliczność mająca istotne znaczenie dla

prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy może zostać wyjaśniona tylko w wyniku wyko-

rzystania wiedzy osób mających specjalne wiadomości. W takim przypadku dowód z

opinii biegłego z uwagi na składnik wiadomości specjalnych jest dowodem tego ro-

dzaju, że nie może być zastąpiony inną czynnością dowodową ani wnioskowaniem

na podstawie innych ustalonych faktów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lis-

topada 1999 r., I CKN 223/98, Wokanda 2000 nr 3, poz. 7). Powołanie się w skardze

kasacyjnej na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2005 r., II CK 572/04 (nie-

publikowany), stanowi nieporozumienie i zdaje się wskazywać, że skarżąca nie widzi

różnicy pomiędzy oceną przeprowadzonych dowodów a oceną prawną ustalonego w

sprawie stanu faktycznego. Dlatego też formułuje nieuprawniony wniosek, że odmo-

wa możliwości dokonania przez sąd oceny opinii biegłych według kryteriów logiczne-

go myślenia, wiedzy powszechnej i doświadczenia życiowego „ogranicza w istocie

kognicję sądu do kwestii proceduralnych i oddaje biegłym władzę sądowniczą”. W

przytoczonym wyżej wyroku wyrażony został pogląd, że „specyfika oceny dowodu z

opinii biegłego wyraża się w tym, że sfera merytoryczna opinii kontrolowana jest

przez sąd, który nie posiada wiadomości specjalnych, w istocie tylko w zakresie

zgodności z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i wiedzy po-

wszechnej. Odwołanie się przez sąd do tych kryteriów oceny stanowi więc wystar-

czające i należyte uzasadnienie przyczyn uznania opinii biegłego za nieprzekonu-

jącą”. Zaprezentowane stanowisko odnosi się jedynie do zawartych w opinii biegłego

do spraw ruchu drogowego wypowiedzi w zakresie należącym do wyłącznej kompe-

tencji sądu i dotyczącym oceny prawnej winy, o której mowa w art. 435 § 1 k.c. (po-

winność bądź możliwość przewidywania, że dana przyczyna może wywołać określ-

ony skutek). W powołanym wyroku nie została natomiast zakwestionowana przez

Sąd Najwyższy konieczność uzyskania opinii osoby posiadającej specjalne wiado-

mości w odniesieniu do takich kwestii jak ocena związku przyczynowego i jego rodzaj

(odtworzenie przebiegu zdarzeń i ustalenie ich przyczyn). O ile zatem opinia biegłego

jest pomocna a niejednokrotnie wręcz niezbędna do dokonania w sprawie prawidło-

wych ustaleń faktycznych, o tyle nie może ona zawierać oceny prawnej stanu fak-

tycznego, gdyż ocena ta należy do wyłącznej kompetencji sądu.

Nie budzi wątpliwości, że w sprawie, której przedmiotem jest prawo do świad-

czenia rentowego z ubezpieczenia społecznego, warunkująca powstanie tego prawa

i będąca elementem ustaleń faktycznych ocena niezdolności do pracy wymaga wia-

9

domości specjalnych i musi znaleźć oparcie w dowodzie z opinii biegłych posiadają-

cych odpowiednią wiedzę medyczną adekwatną do rodzaju schorzeń osoby zainte-

resowanej. Wprawdzie w ramach przyznanej sądowi swobody w ocenie dowodów

może on i powinien poddać opinie biegłych stosownej weryfikacji dla uznania ich za

przekonujące bądź podlegające zdyskwalifikowaniu, jednakże nie może opierać się

wyłącznie na własnej wiedzy, oderwanej od specjalistycznej wiedzy medycznej. W

żadnym wypadku opinia biegłych, która sądu nie przekonała, nie może być weryfiko-

wana, a zwłaszcza dyskwalifikowana w całości bądź w zakresie wniosków końco-

wych, bez posłużenia się wiedzą specjalistyczną. Taka weryfikacja zgodnych stano-

wisk wszystkich wydanych w sprawie opinii, nie wyłączając orzeczeń wydanych w

postępowaniu przed organem rentowym, jest niedopuszczalna. W konsekwencji sąd

nie może - wbrew opinii biegłych, dostarczających sądowi wiedzy specjalistycznej

koniecznej do dokonania oceny stanu zdrowia osoby ubiegającej się o świadczenie

rentowe, w tym rodzaju występujących schorzeń, stopnia ich zaawansowania i nasi-

lenia związanych z nimi dolegliwości, stanowiących łącznie o zdolności do wykony-

wania zatrudnienia bądź braku takiej zdolności - oprzeć się na własnym przekonaniu,

zasadach logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej,

które to kryteria ze zrozumiałych względów nie obejmują specjalistycznej wiedzy me-

dycznej (por. także wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2000 r., II UKN

498/99, OSNAPiUS 2001 nr 19, poz. 597 i z dnia 7 lipca 2005 r., II UK 277/04, OSNP

2006 nr 5-6, poz. 97 oraz powołane w nim orzecznictwo).

Z powyższych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie

art. 39814

k.p.c.

========================================