V CSK 488/06

Sygn. akt V CSK 488/06

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 marca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian

w sprawie z powództwa "E." Spółki Akcyjnej w L.

przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zespołowi Zakładów

Opieki Zdrowotnej w L.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 23 marca 2007 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 21 czerwca 2006 r.,

1.) oddala skargę kasacyjną;

2.) zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1800, zł

(jeden tysiąc osiemset) tytułem kosztów postępowania

kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

Powodowa spółka akcyjna „E.” domagała się w postępowaniu nakazowym

zasądzenia od pozwanego Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki

Zdrowotnej kwoty 194.059,41 zł z 23 % od dnia wniesienia pozwu.

Powódka twierdziła, iż nabyła od Banku […] umową przelewu z dnia 24

marca 2005 r.- wierzytelność pozwanego obejmującą należność główną

(1.510.074,73), nieuiszczenie odsetki umowne (23 %) na dzień 28 lutego 2005 r.

(954.680,17 zł) oraz dalsze odsetki umowne wyrażone w dacie wniesienia pozwu

kwotą 141.781,54 zł. Wierzytelność ta, w łącznym rozmiarze 2.606.536,44 zł,

została w przeważającej części potwierdzona sześcioma prawomocnymi nakazami

zapłaty (2.412.477,03 zł). Różnica stanowi przedmiot tego sporu.

Od wydanego przez Sąd Okręgowy w L. w dnu 31 sierpnia 2005 r. nakazu

zapłaty pozwany złożył zarzuty, wnosząc o uchylenie nakazu i odrzucenie pozwu

albo oddalenie powództwa.

Pozwany nie kwestionował swego zadłużenia wobec Banku, ale twierdził, że

zostało ono w całości zasądzone na rzecz wierzyciela, z mocy sześciu nakazów

zapłaty. Wcześniej doszło do zawarcia sześciu ugod między pozwanym a Bankiem,

modyfikujących zadłużenie m.in. co do ustalonych odsetek. Pozwy nakazowe

Banku uwzględniały wiążące postanowienia tych ugód.

Wyrokiem z dnia 30 listopada 2005 r. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy

nakaz zapłaty.

Sąd podkreślił, że dochodzone roszczenie, dotyczące należności

odsetkowej, nie było wcześniej rozpoznawane, gdyż wykracza poza zasądzone już

odsetki ustawowe i stanowi różnicę między wysokością odsetek umownych (23 %)

a wysokością niższych odsetek ustawowych. Dochodzona należność znajduje

ponadto potwierdzenie w wyciągach z ksiąg bankowych.

3

W następstwie apelacji pozwanego, Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 21

czerwca 2006 r. zmienił zaskarżony wyrok, uchylając nakaz zapłaty i oddalając

powództwo oraz orzekając o kosztach postępowania sądowego.

Sąd II instancji zaakcentował niepodanie przez stronę powodową w pozwie

istotnych faktów i dowodów odnoszących się do istoty sprawy, w szczególności

nieprzedłożenie umowy przelewu z dnia 24 marca 2005 r. oraz pominięcie faktu

zawarcia ugód kształtujących finalnie zobowiązanie strony pozwanej.

Za wiarygodny został uznany w konsekwencji zarzut zwolnienia pozwanego

z długu ponad rozmiar uwzględniony w prawomocnych nakazach zapłaty.

W skardze kasacyjnej powódka wniosła o zmianę wyroku odwoławczego

przez oddalenie apelacji.

Skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1) art. 4799

k.p.c. przez uwzględnienie zwróconego pisma pozwanego

z dnia 12 listopada 2005 r.,

2) art. 230, 233 i 493 k.p.c. przez uznanie twierdzeń pozwanego za

przyznane przez powódkę,

3) art. 233 i 495 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że powódka wystąpiła w toku

procesu z nowym roszczeniem,

4) art. 508 k.c. przez uznanie, że powódka zwolniła pozwanego z długu

odsetkowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Powódka trafnie zauważyła, że pismo pozwanego z dnia 12 listopada 2005 r.

zostało zwrócone (k. 59 i 63-66), przeto nie może wywoływać skutków

procesowych art. 4792

§ 1 k.p.c., jednakże fakt ten nie miał istotnego znaczenia dla

wyniku sprawy.

Powódka wywodzi swoje roszczenie z nabycia w dniu 24 marca 2005 r.

wierzytelności w formie przelewu (art. 555 k.c. w związku z art. 509 k.c.), dlatego jej

obowiązkiem było przedłożenie do akt umowy dokumentującej te zdarzenie prawne

4

(art. 47912

§ 1 k.p.c. i art. 495 § 3 k.p.c.). Tylko umowa z dnia 24 marca 2005 r.

legitymowała Spółkę „E.” do dochodzenia roszczenia o określonej treści,

dokumentując zakres przejętych wierzytelności, m.in. co do odsetek. Zbadanie

postanowień umownych w postępowaniu sądowym było konieczne, tym bardziej że

zakres przelewu był sporny między stronami. Pośrednia informacja o przelewie

(k. 11) nie spełniała obowiązku przewidzianego w art. 47912

§ 1 k.p.c. i art. 495 § 3

k.p.c., dlatego Sądu Apelacyjny trafnie zauważył, że powódka nie udowodniła

swego roszczenia (art. 6 k.c.).

W świetle zarzutów pozwanego wątpliwa jest zasadność dochodzonego

roszczenia. Przede wszystkim roszczenie te zostało już prawomocnie zasądzone

sześcioma nakazami zapłaty w odniesieniu do pretensji głównej i odsetek

ustawowych. Tak też ocenił swoje roszczenie Banku formułując określone żądania

w pozwach nakazowych. Pozwany wykazał, że zostały wcześniej zawarte między

nim a Bankiem ugody modyfikujące zobowiązanie (k. 68-84) oraz że prawomocne

nakazy zapłaty wydane w 2004 r. (k. 16-23) uwzględniają te modyfikacje.

Wyciąg z ksiąg bankowych stanowi dokument urzędowy (art. 95 pr.

bankowego), ale związane z nim domniemanie może być obalone wszelkimi

środkami dowodowymi (zob. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2001,

II CKN 392/00, niepubl., oraz z dnia 24 kwietnia 2003 r., I CKN 256/01, niepubl.).

W odniesieniu do wyciągu z ksiąg Banku (k. 12) „przeciwdowodami” są

przedłożone przez pozwanego ugody. Przede wszystkim jednak nie ma żadnych

dowodów sprzeciwiających się tezie o przedawnieniu dochodzonego roszczenia

odsetkowego (przy założeniu, że ono istnieje). Wierzytelność Banku pochodzi

bowiem z 2001 roku (k. 68-84), a pozwany bezspornie nie zrzekł się korzystania z

zarzutu przedawnienia (vide: art. 117 § 2 k.c. i art. 118 k.c.).

Z przedstawionych przyczyn należało oddalić skargę kasacyjną (art. 39814

k.p.c.) oraz orzec o kosztach postępowania kasacyjnego (art. 98 i 108 § 1 k.p.c.).