SNO 14/07

UCHWAŁA Z DNIA 27 MARCA 2007 R.

SNO 14/07

Przewodniczący: sędzia SN Wiesław Maciak.

Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Małgorzata Gierszon

(sprawozdawca).

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y na posiedzeniu z

udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego oraz protokolanta w sprawie

zawieszenia w czynnościach służbowych i obniżenia wysokości wynagrodzenia

sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2007 r. w związku z

zażaleniem sędziego na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia

19 stycznia 2007 r., sygn. akt (...), w przedmiocie zawieszenia w czynnościach

służbowych na czas trwania postępowania dyscyplinarnego z jednoczesnym

obniżeniem wysokości jego wynagrodzenia

u c h w a l i ł : utrzymać w m o c y zaskarżoną u c h w a ł ę .

U z a s a d n i e n i e

W dniu 15 stycznia 2007 r. do Sądu Apelacyjnego w A. wpłynął wniosek

Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla okręgu Sądu Okręgowego w B. o

zawieszenie sędziego Sądu Rejonowego w C. w czynnościach służbowych na

podstawie art. 129 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów

powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070).

W uzasadnieniu wniosku jego autor podniósł, że postanowieniem z dnia 15

stycznia 2007 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne i przedstawił sędziemu Sądu

Rejonowego zarzuty popełnienia czterech przewinień dyscyplinarnych określonych w

art. 107 § 1 wspomnianej ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.

Te przewinienia miały charakter czynów korupcyjnych, polegających na

każdorazowym przyjmowaniu różnych korzyści majątkowych w zamian za korzystne

dla tych osób, które je udzieliły, wykonanie określonych czynności służbowych, czy

też na podjęciu się pośrednictwa w zamian za korzyść majątkową wydania dla

ofiarującej ją osoby korzystnych dla niej orzeczeń, przez uprawnione do ich wydania

organy.

Powołując się na rodzaj tych zarzucanych obwinionemu przewinień

dyscyplinarnych Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego uznał celowość odsunięcia

sędziego od wykonywania zadań w zakresie sprawowania wymiaru sprawiedliwości

2

na zajmowanym przez niego stanowisku – na czas trwania postępowania

dyscyplinarnego.

Uchwałą z dnia 19 stycznia 2007 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny

zawiesił sędziego Sądu Rejonowego w czynnościach służbowych na czas trwania

postępowania dyscyplinarnego, z jednoczesnym obniżeniem o 50 % wysokości jego

wynagrodzenia.

W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny podniósł, że

zgromadzone i ujawnione w tym postępowaniu dowody wskazują na dostateczne

przypuszczenie popełnienia przez sędziego owych zarzucanych mu przewinień, co

uniemożliwia wykonywanie przez niego czynności służbowych. Pełnienie bowiem

przez niego obowiązków związanych z wykonywaniem wymiaru sprawiedliwości

godziłoby w powagę sądu. Nadto Sąd podniósł, iż przy obniżeniu o 50 % wysokości

należnego sędziemu wynagrodzenia wziął pod uwagę warunki osobiste sędziego, jego

stan rodzinny, sytuację majątkową, a także znaczny stopień społecznej szkodliwości

tych zarzucanych mu czynów.

Zażalenie na tę uchwałę wniósł obwiniony. Zarzucił jej obrazę przepisów prawa,

a to:

1) art. 129 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów

powszechnych przez wydanie uchwały o zawieszeniu go w czynnościach służbowych

na czas trwania postępowania dyscyplinarnego;

2) art. 129 § 3 tej samej ustawy poprzez obniżenie o 50 % wysokości jego

wynagrodzenia

i wniósł o:

zmianę tej uchwały poprzez przywrócenie go do czynności służbowych lub o

obniżenie o 25 % wysokości jego wynagrodzenia na czas trwania postępowania

dyscyplinarnego.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący – podważając wartość zebranych przeciwko

niemu dowodów – kwestionował trafność wyrażonego przez Sąd Dyscyplinarny

przekonania o tym, że wskazują one na dostateczne przypuszczenie popełnienia przez

niego owych przewinień. Nadto akcentował trudności swojej obecnej sytuacji

majątkowej i rodzinnej, wynikające z konieczności spłaty zaciągniętego kredytu i

odwołania żony ze stanowiska prokuratora.

Nadto w dniu 26 marca 2007 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo

obwinionego w którym popierał zażalenie, ewentualnie wnosząc o odroczenie

posiedzenia w przedmiocie jego rozpoznania do czasu rozpoznania przez Sąd

Najwyższy jego zażalenia na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z

dnia 18 stycznia 2007 r. o zezwoleniu na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej

za czyny z art. 228 § 1 i § 3 k.k. i art. 230 § 1 k.k. z jednoczesnym zawieszeniem go w

czynnościach służbowych i obniżeniu o 50 % wysokości jego wynagrodzenia.

3

Stwierdził przy tym, że zaskarżona uchwała z dnia 19 stycznia 2007 r. obraża prawo

procesowe, a to art. 4 k.p.k., skoro nie respektuje określonej w tym przepisie zasady

obiektywizmu i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz nie wskazuje tych dowodów na których

Sąd się oparł.

Do pisma obwiniony dołączył odwołanie od wspomnianej uchwały Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 18 stycznia 2007 r. o zezwoleniu na

pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej i obniżeniu o 50 % wysokości jego

wynagrodzenia.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne i to w stopniu oczywistym.

Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu w przedmiocie zawieszenia sędziego

w czynnościach służbowych, sąd dyscyplinarny rozstrzyga tylko o zasadności

odsunięcia sędziego od wykonywania obowiązków służbowych w związku ze

sformułowanymi zarzutami. Równie bezsporne jest też to, że postępowanie w tym

przedmiocie ma jedynie charakter incydentalny, toteż żadną miarą nie może

rozstrzygać o zasadności wszczęcia postępowania dyscyplinarnego (por. uchwała SN–

SD z dnia 23 września 2003 r., SNO 30/02, OSNSD 2002, nr 1–2, poz. 12).

Niekwestionowanym przedmiotem postępowania w przedmiocie zawieszenia sędziego

w czynnościach służbowych jest rozważenie tego, czy zgromadzone w toku

postępowania dowody nakazują uniemożliwienie wykonywania przez niego tych

czynności służbowych, z uwagi na rodzaj czynu zarzucanego, bądź przypisanego

obwinionemu, gdyż pełnienie przez niego w takiej sytuacji obowiązków związanych z

wykonywaniem wymiaru sprawiedliwości godziłoby w powagę sądu (por. W.

Kozielewicz: Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów. Komentarz Warszawa 2005,

s. 144).

Trafnie Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał, że to właśnie nastąpiło w

przypadku obwinionego.

Dowody zgromadzone w toku prowadzonego przez ten Sąd postępowania z

jednej strony są bowiem wystarczające do uznania zaistnienia domniemania dokonania

przez obwinionego owych zarzucanych mu przewinień, z drugiej strony zaś, tak

określają charakter tych zarzucanych mu czynów, iż oczywista się staje konieczność

odsunięcia go od wykonywania obowiązków służbowych. Godność i powaga sądu –

co jest tak niewątpliwe, iż nie wymaga dalszego uzasadnienia – wymagają przecież

odsunięcia od obowiązków związanych z wykonywaniem wymiaru sprawiedliwości

osób, którym stawia się takie – jak obwinionemu – zarzuty. Skoro te zarzucane

obwinionemu czyny miały polegać na przyjęciu korzyści majątkowych i płatnej

protekcji w związku z pełnieniem obowiązków sędziego, a równocześnie (jak już

odnotowano) nie sposób uznać – analizując zebrane w sprawie dowody – braku

4

domniemania dokonania przez niego tych czynów, to trafność zaskarżonej uchwały

nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości.

W takich bowiem – jak te stwierdzone w sprawie okolicznościach – sędzia

obarczony zarzutami o takim charakterze – nie może w sposób wiarygodny, bez

realnego narażania na szwank dobra wymiaru sprawiedliwości, wykonywać

obowiązków służbowych.

Wspomniana już incydentalność samego postępowania w przedmiocie

zawieszenia sędziego w obowiązkach służbowych, jego funkcja i cele, pozwalają też

uznać zupełną nietrafność przytaczanej przez skarżącego w zażaleniu argumentacji. Ta

bowiem, podważając wiarygodność poszczególnych dowodów (niezależnie od oceny

jej kompletności i pełnej rzetelności z punktu widzenia tak rzeczywistej treści zeznań

poszczególnych świadków, czy względów logiki i doświadczenia życiowego, które

powinny być brane pod uwagę przy ich ocenie, która to z uwagi na zakres niniejszego

postępowania jest najwyraźniej zbędna), w istocie ignoruje fakt, iż w tym

postępowaniu nie dokonuje się ostatecznej, merytorycznej oceny poszczególnych

dowodów (i tym samym przesądza o słuszności postawionych obwinionemu

zarzutów). Rozstrzyga się w nim jedynie o tym, czy w oparciu o te dowody można

przyjąć istnienie domniemania dokonania przez sędziego owych zarzucanych mu

czynów. Wbrew twierdzeniom obwinionego Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny

trafnie – bo w sposób uzasadniony treścią tych zebranych przeciwko obwinionemu

dotychczas dowodów – wywodzi, że takowe domniemanie istnieje.

Nie ma też – tak prawnych, jak i faktycznych – przesłanek do tego, by

zakwestionować zakres wysokości obniżenia należnego sędziemu wynagrodzenia.

Stosownie do treści art. 129 § 3 u.s.p. sąd wydając uchwałę o zawieszeniu sędziego w

czynnościach służbowych, musi jednocześnie orzec o obniżeniu należnego temu

sędziemu wynagrodzenia w granicach w tym przepisie wskazanych. Przy

podejmowaniu decyzji o wysokości obniżenia wynagrodzenia należy brać pod uwagę

okoliczności dotyczące warunków osobistych sędziego, jego stanu rodzinnego, czy

sytuacji majątkowej, ale ocenionych także w kontekście stopnia szkodliwości

społecznej owych zarzucanych czynów i (zarzucanego) stopnia zawinienia. Wszystkie

te okoliczności Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny rozważył. Analiza motywacji tej

decyzji dokonania z uwzględnieniem treści ujawnionych dotychczas w sprawie

okoliczności, pozwala uznać jej zasadność i tym samym brak racjonalnych warunków

do zmiany tego rozstrzygnięcia.

Z tych to powodów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł, jak wyżej.