I UK 351/06

Wyrok z dnia 18 kwietnia 2007 r.

I UK 351/06

Osoba fizyczna prowadząca szkołę niepubliczną podlega obowiązkowo

ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5

ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

(jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.).

Przewodniczący SSN Zbigniew Korzeniowski, Sędziowie SN: Romualda Spyt,

Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 kwietnia

2007 r. sprawy z odwołania Agnieszki K. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia

Społecznego-Oddziałowi Regionalnemu w B. o ubezpieczenie społeczne, na skutek

skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia

6 września 2006 r. [...]

o d d a l i ł skargę kasacyjną.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku wyro-

kiem z dnia 8 maja 2006 r. oddalił odwołanie Agnieszki K. od decyzji Kasy Rolnicze-

go Ubezpieczenia Społecznego-Oddziału Regionalnego w B. z 2 grudnia 2005 r.,

stwierdzającej ustanie ubezpieczenia społecznego rolników od 1 października 2005

r.

Sąd pierwszej instancji ustalił, że wnioskodawczyni jest rolnikiem, a nadto od

2005 r. prowadzi - na podstawie wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych -

Szkołę Makijażu i Stylizacji „V.”. Zdaniem tego Sądu, Agnieszka K. dla celów ubez-

pieczeń społecznych nie jest osobą wykonującą działalność gospodarczą na pod-

stawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej albowiem zgodnie z

art. 83a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (jednolity tekst: Dz.U. z

2004 r. Nr 56, poz. 2572 ze zm.) działalność oświatowa obejmująca prowadzenie

2

szkoły nie jest działalnością gospodarczą. Przesądza to zaś o braku możliwości za-

stosowania w tym przypadku art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubez-

pieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.),

który określa warunki pozwalające na wybór systemu ubezpieczeniowego rolnikowi

prowadzącemu jednocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą, ale wyłącznie

na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Prowadze-

nie szkoły niepublicznej jest, w ocenie Sądu Okręgowego, pozarolniczą działalnością

prowadzoną na podstawie przepisów szczególnych, która stanowi tytuł do podlega-

nia obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w myśl art. 6 ust. 1 pkt

5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.

Nr 137, poz. 887 ze zm.). W takiej sytuacji wnioskodawczyni nie służy zaś prawo wy-

boru systemu ubezpieczeniowego, wobec czego zaskarżona decyzja jest prawi-

dłowa.

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku wyro-

kiem z dnia 6 września 2006 r. oddalił apelację Agnieszki K. od wyroku Sądu Okrę-

gowego, aprobując stanowisko tego Sądu, iż podjęcie pozarolniczej działalności w

postaci prowadzenia szkoły niepublicznej powoduje wyłączenie wnioskodawczyni z

ubezpieczenia rolniczego. W szczególności Sąd drugiej instancji wskazał na przepisy

art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpiecze-

niu społecznym rolników, z których wynika, iż podleganie przez rolnika innemu ubez-

pieczeniu społecznemu jest przesłanką negatywną do objęcia jego osoby obowiąz-

kowymi ubezpieczeniami przewidzianymi w tej ustawie. Za trafny uznał także pogląd

Sądu pierwszej instancji o podleganiu wnioskodawczyni innemu ubezpieczeniu w

rozumieniu powyższych przepisów, a mianowicie obowiązkowym ubezpieczeniom

emerytalnemu i rentowym w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Przemawia bo-

wiem za tym, według Sądu Apelacyjnego, treść art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13

października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w którym mowa o obo-

wiązkowym ubezpieczeniu osób prowadzących pozarolniczą działalność, a nie poza-

rolniczą działalność gospodarczą. Interpretując w kontekście tego przepisu pojęcie

osoby wymienionej w art. 8 ust. 6 pkt 1 tej samej ustawy, uznać należy, iż prowadzą-

cy szkołę niepubliczną podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i

rentowym, bo choć z woli ustawodawcy, wyrażonej w art. 83a ustawy z dnia 7 wrześ-

nia 1991 r. o systemie oświaty, tej formy aktywności nie można uznać za działalność

gospodarczą, to jest ona bez wątpienia pozarolniczą działalnością, której wykonywa-

3

nie powoduje przymus ubezpieczenia po myśli art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy. Tym samym

wnioskodawczyni nie spełnia jednej z przesłanek do objęcia jej ubezpieczeniem rol-

niczym, co czyni zarzuty apelacyjne nieuzasadnionymi.

Sąd drugiej instancji uznał nadto, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował

przepis art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolni-

ków, bowiem zgodnie z jego aktualnym brzmieniem, prawo pozostawania w ubezpie-

czeniu społecznym rolników przysługuje tylko takiej osobie, która jednocześnie pro-

wadzi pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o swobodzie

działalności gospodarczej i spełnia pozostałe wynikające z przepisu warunki. Skoro

zaś prowadzenie szkoły niepublicznej nie jest działalnością gospodarczą, to apelu-

jąca, pozostając poza zakresem podmiotowym tego uregulowania, nie może na jego

podstawie korzystać z przewidzianego tam uprawnienia.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego złożyła wnioskodawczyni,

która zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego

przez niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia

20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 i art.

8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń spo-

łecznych oraz przez błędną wykładnię art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 paździer-

nika 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Opierając skargę na takiej pod-

stawie, odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przeka-

zanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano przede wszystkim, iż Sąd drugiej

instancji błędnie uznał, że wnioskodawczyni z racji prowadzenia szkoły podlega

ubezpieczeniu społecznemu w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, co po myśli art.

7 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu

społecznym rolników uniemożliwia objęcie jej ubezpieczeniem społecznym rolników.

Zgodnie z art. 83a ustawy o systemie oświaty, prowadzenie szkoły niepublicznej nie

jest działalnością gospodarczą. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o sys-

temie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowemu ubezpieczeniu w Zakładzie Ubez-

pieczeń Społecznych podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność, jednak-

że nie dotyczy to każdego rodzaju takiej działalności. Według skarżącej, przymus

ubezpieczenia nie obejmuje osób prowadzących działalność oświatową, gdyż art.

83a zamieszczony został w ustawie o systemie oświaty dopiero przy okazji wprowa-

dzania w życie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a wtedy funkcjonował

4

już w systemie prawnym art. 8 ust. 6 pkt 1 - 4 ustawy o systemie ubezpieczeń spo-

łecznych, wymieniający z nazwy wszystkie rodzaje działalności, których wykonywa-

nie „skutkuje obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi”. Katalog

ten jest zamknięty i nie może być uzupełniany w oparciu o błędną wykładnię tego

przepisu, której dopuścił się Sąd drugiej instancji. Z art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o sys-

temie ubezpieczeń społecznych wynika bowiem, że za osobę prowadzącą pozarolni-

czą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą

na podstawie przepisów ustawy o działalności gospodarczej lub innych przepisów

szczególnych. Pogląd Sądu Apelacyjnego, iż działalność oświatowa jest prowadze-

niem działalności gospodarczej na podstawie przepisów szczególnych pozostaje w

sprzeczności z art. 83a ustawy o systemie oświaty, wobec czego nie może być zaak-

ceptowany. W takiej zaś sytuacji nietrafne jest również stanowisko tego Sądu „opo-

wiadające się za podleganiem wnioskodawczyni obowiązkowym ubezpieczeniom w

Zakładzie”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma stwier-

dzenie, czy osoba prowadząca szkołę niepubliczną podlega obowiązkowo ubezpie-

czeniom emerytalnemu i rentowym, o których mowa w ustawie z dnia 13 październi-

ka 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr

11, poz. 74, powoływanej dalej jako ustawa systemowa) a zatem, czy można ją

uznać za prowadzącą pozarolniczą działalność w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 tej

ustawy. Rozważając ten problem nie można pominąć, że prawo do ubezpieczenia

społecznego jest jednym z praw zagwarantowanych konstytucyjnie. Z art. 67 ust. 1

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika bowiem, iż obywatel ma prawo do za-

bezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub

inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Ochrona obywateli w powyż-

szych sytuacjach życiowych realizowana jest przede wszystkim metodą ubezpiecze-

niową, a w pewnym zakresie zaopatrzeniową oraz opiekuńczą. Stwierdzić należy, że

ochrona ta ma charakter powszechny, bowiem obejmuje wszystkich obywateli Rze-

czypospolitej. Metodę ubezpieczeniową charakteryzuje przy tym - między innym -i to,

że ubezpieczenia obejmują podmiotowo określoną kategorię osób, narażoną na po-

dobne zdarzenia losowe, fundusz na świadczenia gromadzony jest ze składek, a

5

przystąpienie do ubezpieczenia ma charakter przymusowy. Prawo ubezpieczenia

społecznego w Polsce nie jest skodyfikowane, ale aktualnie osiągnęło już znaczny

stopień zwartości, sprowadzający się do uregulowania każdego rodzaju ubezpiecze-

nia w zasadzie jednym kompleksowym aktem, tzn. ustawą z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U.

z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) w odniesieniu do ubezpieczeń emerytalnego i ren-

towych, ustawą z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpie-

czenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r.

Nr 31, poz. 267 ze zm.) co do ubezpieczenia chorobowego i ustawą z dnia 30 paź-

dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób

zawodowych (Dz.U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.), gdy chodzi o ryzyka chronione ubez-

pieczeniem wypadkowym. Kwestie wspólne dla wszystkich rodzajów ubezpieczeń

zawarte są natomiast w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpie-

czeń społecznych, która realizując podstawowe zasady ubezpieczeń społecznych, tj.

powszechności i równości, chroni swym zakresem wszystkie osoby żyjące z własnej

pracy, wiążąc przy tym przymus ubezpieczenia nie tylko z działalnością zapewniają-

cą środki utrzymania, ale również z faktem posiadania jakichkolwiek stałych źródeł

dochodu (np. stypendia, zasiłki dla bezrobotnych, zasiłki z ubezpieczenia społecz-

nego).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, jedną z grup osób podlegających obo-

wiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym są prowadzący pozarolniczą

działalność. Warto w tym miejscu wspomnieć, że przepis art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy w

pierwotnej wersji definiował osobę prowadzącą pozarolniczą działalność jako osobę

prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o dzia-

łalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Do tej grupy ubezpieczo-

nych należeli nadto twórcy i artyści (art. 8 ust. 6 pkt 2) oraz osoby wykonujące wolny

zawód w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektó-

rych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (art. 8 ust. 6 pkt 3). Ustawą z dnia

18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o

zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074) do art. 8 ust. 6 dodany

został punkt 4, zgodnie z którym osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność

gospodarczą są również wspólnicy jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowie-

dzialnością, wspólnicy spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej (art. 1 pkt 2 lit.

b). Ustawa ta weszła w życie 1 stycznia 2003 r. i była konsekwencją zmian wprowa-

6

dzonych do przepisów o działalności gospodarczej, w wyniku których wspólnicy

spółek jawnych, komandytowych i partnerskich nie mogli być uznawani za prowadzą-

cych działalność gospodarczą. Nowelizacja ta odzwierciedla bowiem intencje usta-

wodawcy wyrażające się wolą objęcia przymusem ubezpieczenia każdej osoby pro-

wadzącej działalność przynoszącą jej określone dochody, niezależnie od tego, czy

może być ona uznawana za działalność gospodarczą w świetle przepisów o działal-

ności gospodarczej.

Wskazać godzi się także, iż pojęcia działalności gospodarczej oraz osoby ją

prowadzącej (przedsiębiorcy) nie mają jednolitego znaczenia prawnego. Dość przy-

wołać art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (jednolity

tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), który działalność gospodarczą definiuje

jako „każdą działalność zarobkową w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności

gospodarczej, w tym wykonywanie wolnego zawodu, a także każdą inną działalność

zarobkową wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet

gdy inne ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby

wykonującej taką działalność - do przedsiębiorców”. Z art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 8 ust. 6

ustawy systemowej wynika, że przymus ubezpieczenia wiąże się z każdym rodzajem

aktywności przynoszącej osobie fizycznej określone dochody, w tym między innymi,

z prowadzeniem działalności gospodarczej na podstawie przepisów o działalności

gospodarczej lub innych przepisów szczególnych (art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy). Prze-

pisy ubezpieczeniowe nie zawierają legalnej definicji działalności gospodarczej, przy

czym biorąc pod uwagę ogólniejsze założenia, które legły u podstaw zreformowa-

nego od 1 stycznia 1999 r. systemu ubezpieczeń społecznych i podstawowe jego

zasady, o których mowa była na wstępie, zbytnim uproszczeniem byłoby uznanie, że

zakres tego pojęcia jest ściśle wyznaczony przez sformułowania zawarte w ustawie z

dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807

ze zm.) i innych przepisach szczególnych z zakresu prawa gospodarczego sensu

stricto. Na tle przepisów ustawy systemowej należy bowiem przyjąć takie rozumienie

pojęcia działalności gospodarczej, które w możliwie najpełniejszym zakresie odpo-

wiada jej celom wyrażającym się przymusem ubezpieczenia, na zasadzie równości,

wszystkich zarobkujących własną pracą (niezależnie od podstawy jej świadczenia).

Przepis art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

(jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) w brzmieniu obowiązują-

cym od 21 sierpnia 2004 r. stanowi, że prowadzenie szkoły nie jest działalnością go-

7

spodarczą. Brak jest jednak podstaw do przyznania racji skarżącej, iż oznacza to

niemożliwość uznania tego rodzaju formy aktywności za działalność gospodarczą

również dla celów ubezpieczeń społecznych. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej,

art. 83a został dodany do ustawy o systemie oświaty nie 21 sierpnia 2004 r., a 1

stycznia 1996 r., z tym że w następującym brzmieniu: „działalność oświatowa nie

obejmująca prowadzenia szkoły lub placówki może być podejmowana na zasadach

określonych w przepisach o działalności gospodarczej”. Wynikało z niego zatem a

contrario, że do prowadzenia szkoły lub placówki reguły wynikające z tych przepisów

nie mają zastosowania, co znalazło wyraźne potwierdzenie w dokonanej z dniem 21

października 2001 r. zmianie treści przepisu, który od tej daty stanowił, że do prowa-

dzenia szkoły lub placówki nie mają zastosowania przepisy o działalności gospodar-

czej (ust.1), zaś działalność oświatowa nieobejmująca prowadzenia szkoły lub pla-

cówki może być podejmowana na zasadach określonych w przepisach o działalności

gospodarczej (ust.2). Z dniem 21 sierpnia 2004 r. nadano art. 83a ust. 1 brzmienie, o

którym mowa na wstępie, zaś ust. 2 tego artykułu stanowi, że działalność oświatowa

nieobejmująca prowadzenia szkoły, placówki lub zespołu może być podejmowana na

zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia-

łalności gospodarczej. Porównanie przytoczonych powyżej wersji art. 83a ustawy o

systemie oświaty, jak również zestawienie obowiązujących obecnie obu ustępów

tego przepisu musi prowadzić do wniosku, iż aktualna treść ust. 1, z której wynika, że

prowadzenie szkoły nie jest działalnością gospodarczą, nawiązuje do przepisów

ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i oznacza brak możliwości stosowania

jej regulacji przy podejmowania i prowadzeniu działalności oświatowej w takiej for-

mie. Za takim rozumieniem sformułowania zawartego w art. 83a ust. 1 ustawy o

systemie oświaty, oprócz historycznej, przemawia także wykładnia celowościowa.

Jeśli bowiem zważyć na podstawowe funkcje szkoły (dydaktyka i wychowanie dzieci

lub młodzieży) i wynikające z tego odrębności, tak przy ewidencjonowaniu, jak i sa-

mym prowadzeniu tego rodzaju działalności, poddanie jej zakresowi normatywnemu

ustawy o swobodzie działalności gospodarczej napotykałoby na trudne do pokonania

przeszkody. Do osób fizycznych prowadzących szkoły nie stosuje się zatem zasad

wynikających z tych przepisów. Inaczej mówiąc, nie prowadzą one działalności go-

spodarczej na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej,

co jednak nie oznacza, że w ogóle pozbawione są przymiotu osób prowadzących

taką działalność. Przy ocenie, czy osoba prowadząca szkołę niepubliczną jest pro-

8

wadzącą działalność gospodarczą nie można się bowiem ograniczać jedynie do

twierdzenia, że głównym celem takiego przedsięwzięcia jest dydaktyka i wychowanie

dzieci lub młodzieży. Dla założyciela (prowadzącego) takiej szkoły istotne jest bo-

wiem, by prowadzenie jej przynosiło mu określone dochody, co z ekonomicznego

punktu widzenia oznacza, że jest ona w jego rękach instrumentem osiągania celów

ekonomicznych poprzez działalność gospodarczą. Prowadzi to do wniosku, że jeżeli

szkoła niepubliczna nie jest prowadzona przez daną osobę fizyczną z motywów cha-

rytatywnych, czy ogólnospołecznych, a stanowi dla niej instrument uzyskiwania do-

chodów i w tym celu zostaje przez nią zorganizowana, to w istocie służy jej do pro-

wadzenia działalności gospodarczej i nie ma podstaw, aby tego rodzaju aktywność

postrzegać w inny sposób. Odpowiada ona bowiem definicji działalności gospodar-

czej, zawartej w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z któ-

rym działalnością taką jest, między innymi, zarobkowa działalność wytwórcza, bu-

dowlana, handlowa, usługowa, a także działalność zawodowa, wykonywana w spo-

sób zorganizowany i ciągły. Tak kwalifikowany jest także ten sposób zarobkowania

przez przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fi-

zycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), na potrzeby której

osoba prowadząca szkołę niepubliczną jest uważana za prowadzącą działalność go-

spodarczą (art. 5a pkt 6 ustawy) i nie ma żadnych podstaw do innego potraktowania

takiej sytuacji faktycznej z punktu widzenia przepisów ubezpieczeniowych. Za takim

stanowiskiem przemawiają przede wszystkim względy systemowe, bowiem ustawa o

systemie ubezpieczeń społecznych w zakresie pojmowania działalności gospodar-

czej odsyła nie tylko do przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, ale i do

przepisów innych ustaw. Nieusprawiedliwione byłoby więc identyfikowanie zakresu

podmiotowego obowiązku ubezpieczenia z tytułu prowadzenia pozarolniczej działal-

ności gospodarczej z zakresem podmiotowym przedsiębiorców prowadzących dzia-

łalność gospodarczą wyłącznie na podstawie przepisów ustawy o działalności go-

spodarczej (niezależnie od jej kolejnych tytułów). Wykładnia taka zgodna jest przy

tym z podstawowymi zasadami ubezpieczeń społecznych - powszechności, a także

równości. Pierwsza z nich polega na objęciu przymusem ubezpieczenia wszystkich

zarobkujących własną pracą (niezależnie od podstawy jej świadczenia), a druga - na

równym traktowaniu wszystkich ubezpieczonych, między innymi, w zakresie objęcia

obowiązkiem ubezpieczenia (art. 2a ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy systemowej). W świetle

tych zasad, brak jest przesłanek, aby twierdzić, że prowadzenie szkoły niepublicznej

9

dla uzyskiwania dochodów, stanowiące de facto działalność gospodarczą podobną

do innych przedsięwzięć stanowiących instrument osiągania celów ekonomicznych,

nie jest tytułem do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i ren-

towym tylko z tej przyczyny, iż z uwagi na cel dydaktyczny i wychowawczy szkoły,

reguły jej zakładania i prowadzenia nie mogą wynikać z przepisów ustaw o charakte-

rze ściśle gospodarczym. Warto także dodać, że taka interpretacja gwarantuje oso-

bom, które poza prowadzeniem szkoły niepublicznej nie wykazują innej aktywności

zarobkowej, bądź nie mają innych stałych źródeł dochodu, prawo do ubezpieczenia

społecznego, chronione konstytucyjnie oraz że pomijając jednostkowe przypadki, jest

perspektywicznie korzystna dla osób prowadzących szkoły niepubliczne. Obowiązek

ubezpieczenia i opłacania składki nawet doraźnie postrzegane jako dolegliwość, w

przyszłości, w razie spełnienia się ryzyka ubezpieczeniowego, gwarantują bowiem

prawo do świadczeń.

Reasumując, Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że w przypadku skarżącej za-

chodzi negatywna przesłanka do objęcia jej osoby ubezpieczeniami społecznymi

przewidzianymi w przepisach ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu

społecznym rolników (art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1 ) w postaci podlegania

obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wynikającym z ustawy z

dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 6 ust. 1 pkt 5

i art. 8 ust. 6 pkt 1), wobec czego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia

tych przepisów przez Sąd drugiej instancji uznać należy za nieuzasadnione.

Z tych względów Sąd Najwyższy, z mocy art. 39814

k.p.c., orzekł jak w senten-

cji.

========================================