III CSK 56/07

Sygn. akt III CSK 56/07

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 maja 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca)

SSN Dariusz Zawistowski

Protokolant Bożena Kowalska

w sprawie ze skargi J.K. o wznowienie postępowania

w sprawie z powództwa D. S.A.

przeciwko J.K. i A.M.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 16 maja 2007 r.,

skargi kasacyjnej skarżącego J.K.

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt [...],

1)oddala skargę kasacyjną,

2)zasądza od pozwanego J.K. na rzecz powoda D. S.A. kwotę

3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w K. nakazem zapłaty z dnia 6 sierpnia 2002 r. wydanym w

postępowaniu nakazowym orzekł, że pozwani A.M. i J.K. mają zapłacić powodowi

D. Spółce akcyjnej kwotę 581.703,24 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 12 lipca

2002 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 7.671,30 zł tytułem kosztów procesu.

Po rozpoznaniu zarzutów wniesionych przez pozwanych od powyższego

nakazu zapłaty Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 3 października 2003 r. nakaz

zapłaty w całości utrzymał w mocy.

Sąd Okręgowy ustalił, że obydwaj pozwani byli jedynymi współudziałowcami

M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, przy czym pozwany J.K. pełniący

funkcję Prezesa Zarządu był osobą wyłącznie uprawnioną do reprezentowania

spółki.

Pomiędzy C.D. Spółką z ograniczona odpowiedzialnością, poprzednikiem

prawnym strony powodowej, a M. Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością

została zawarta umowa o współpracy handlowej i serwisowej (umowa dealerska).

Zgodnie z postanowieniami powyższej umowy, dealer któremu sprzedaje się towar

z odroczeniem terminu płatności, zobowiązany był do złożenia dwóch weksli

własnych in blanco, na których podpisy jego i poręczycieli zostaną poświadczone

notarialnie. Jako poręczyciele na wekslu mieli wystąpić obowiązkowo wszyscy

wspólnicy i małżonkowie właścicieli i wspólników. Strona powodowa przesłała do

autoryzowanych dealerów pismo zawierające informacje odnośnie warunków

wypełniania weksli oraz wzór weksla in blanco. Z informacji tych wynikało, że ilość

poręczycieli miała być nie mniejsza niż 4, w osobach głównych udziałowców i ich

małżonków. Wyjaśniono również, że weksel winien zawierać jedynie podpisy

wystawców weksla (dolny prawy obszar pierwszej strony) oraz podpisy poręczycieli

(druga strona weksla).

Pozwani w dniu 11 stycznia 2000 r. w Kancelarii Notarialnej podpisali weksel

in blanco w obecności notariusza. Zarówno pozwany J.K., jak i pozwany A.M., który

nie był uprawniony do reprezentowania spółki, złożyli pod pieczęcią „M.” Spółka z

o.o. po dwa podpisy na przedniej stronie weksla – jeden czytelny, drugi nieczytelny.

3

Pozwani złożyli takie same podpisy również na grzbiecie weksla po prawej stronie

słów „PORĘCZAM ZA”, napisanych innym charakterem pisma niż pismo

pozwanych. Fakt złożenia podpisów przez pozwanych został potwierdzony przez

notariusza. Małżonki pozwanych nie podpisały weksla z uwagi na fakt

pozostawania z pozwanymi w ustroju rozdzielności majątkowej. Po podpisaniu

przedmiotowego weksla oraz dwóch pozostałych i dwóch deklaracji wekslowych,

całość dokumentacji za pośrednictwem pracownika Spółki M. została przekazana

stronie powodowej – Kierownikowi Działu Ubezpieczenia Kredytów, który po

pozytywnej weryfikacji dostarczonych weksli i deklaracji wekslowych wydał

posłańcowi umowę dealerską oznaczona nr 228.

W ocenie Sądu Okręgowego złożenie przez pozwanych pod pieczęcią firmy

czytelnych podpisów obok złożonych przez nich paraf powoduje oczywisty wniosek,

że czytelne podpisy złożone na przedniej stronie weksla zostały złożone przez nich,

jako poręczycieli wekslowych. Świadczy o tym również fakt, że na deklaracji

wekslowej pozwani, tuż obok pieczęci swej firmy, podpisali się podpisami

nieczytelnymi (parafami), bez dopisania obok czytelnych podpisów. Wątpliwości nie

pozostawia również świadomość pozwanych występowania w charakterze

poręczycieli wekslowych, chociażby z uwagi na fakt zawarcia przez pozwanych

z małżonkami umów o rozdzielności ustawowej małżeńskiej, świadczących o pełnej

świadomości pozwanych, jako osób fizycznych, o przybraniu przez nich roli

poręczycieli wekslowych.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy wskazał przepisy art.

30 i 31 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe. Z treści powyżej cyt.

przepisów wynika w szczególności, że poręczenie może dać osoba trzecia lub

nawet osoba podpisana na wekslu. Sam podpis na przedniej stronie weksla uważa

się za udzielenie poręczenia, wyjąwszy gdy jest to podpis wystawcy lub trasata.

Poręczenie powinno wskazywać za kogo je dano. W braku takiej wskazówki uważa

się, że poręczenia udzielono za wystawcę.

Zdaniem Sądu Okręgowego również podpisy pozwanych na grzbiecie

weksla świadczą o tym, że wystąpili oni w roli poręczycieli. Z okoliczności sprawy

wynika, że zwrot „PORĘCZAM ZA” jeśli nawet nie istniał w chwili składania

4

podpisów na grzbiecie weksla to został dopisany za zgodą pozwanych przynajmniej

przed przekazaniem weksla stronie powodowej.

Pozwani zaskarżyli powyższy wyrok w całości ,wnosząc o jego zmianę,

przez uchylenie nakazu zapłaty wydanego w dniu 6 sierpnia 2003 r. i oddalenie

powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie wyroku sądu I instancji w całości

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi

zarzucili:

1) naruszenie przepisów prawa procesowego – w szczególności art. 233 § 1

k.p.c. – poprzez błędną i niepełną ocenę zebranego materiału

dowodowego, a także sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią

zebranego w sprawie materiału, w wyniku czego sąd uznał błędnie że

podpisy złożone przez pozwanych na wekslu zostały złożone z zamiarem

udzielenia poręczenia wekslowego;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 31 i 32 prawa

wekslowego poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że

w sprawie zachodzą materialne przesłanki do uznania, że pozwani udzielili

poręczenia wekslowego.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 3 marca 2004 r. oddalił apelację

pozwanych w całości i rozstrzygnął w przedmiocie kosztów jak w sentencji. W

uzasadnieniu wskazał, że zarzuty apelacji wskazujące na fakt dopisania klauzuli

„poręczam za” na odwrotnej stronie weksla, już po jego podpisaniu przez

pozwanych nie mają decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej

sprawy. Sąd Apelacyjny podniósł, że dla skuteczności poręczenia wekslowego

istotne jest, aby oświadczenie woli awalisty zostało złożone we właściwej

przewidzianej przepisami prawa wekslowego formie. Zgodnie z art. 32 ust. 3

prawa wekslowego – który przewiduje uproszczoną formę udzielenia poręczenia –

podpis złożony na przedniej stronie weksla uważany jest za udzielenie

poręczenia, chyba, że jest to podpis wystawcy weksla lub trasata.

W okolicznościach niniejszej sprawy – zdaniem Sądu Apelacyjnego -

złożenie czytelnych podpisów pozwanych na froncie weksla oznaczać musiało

udzielenie poręczenia wekslowego w uproszczonej formie, nieczytelne zaś

5

podpisy należy ocenić jako złożone w charakterze reprezentantów firmy „M.”. W

świetle art. 31 ust. 3 prawa wekslowego nie było konieczności umieszczenia

wzmianki „poręczam” obok czytelnych podpisów znajdujących się na przedniej

stronie weksla.

Od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego, oddalającego apelację

pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 3.03.2004 r., pozwany J.K.

wniósł skargę o wznowienie postępowania. Wskazując jako podstawę wznowienia

art. 403 § 1 pkt 1 oraz art. 403 § 2 k.p.c., tj. oparcie wyroku na dokumencie

przerobionym oraz wykrycie okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które

miały wpływ na wynik sprawy, a z których skarżący nie mógł skorzystać w

poprzednim postępowaniu – wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez

uchylenie w całości nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy dnia 6.08.2002

r. i oddalenie w całości powództwa oraz stosowne rozstrzygnięcie w przedmiocie

kosztów.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że postanowieniem z dnia 20.12.2005 r.

Prokuratura Rejonowa w K. umorzyła postępowanie w sprawie przerobienia, w celu

użycia za autentyczny, weksla będącego podstawa roszczeń D. S.A. Prowadzone

przez Prokuraturę postępowanie zostało umorzone z powodu nie wykrycia sprawcy.

Przesądzona została natomiast kwestia, że doszło do popełnienia przestępstwa

polegającego na przerobieniu przedmiotowego weksla przez dopisanie słów

„poręczam za” na jego grzbiecie.

W ocenie skarżącego fakt, że doszło do przerobienia weksla – będącego

podstawą żądania pozwu, prowadzi do zasadniczej zmiany sytuacji w sprawie

i wymaga ponownego przeprowadzenia dowodów w sprawie i ponownej oceny

wszystkich okoliczności stanu faktycznego.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 25 lipca 2006 r. oddalił skargę

o wznowienie postępowania i rozstrzygnął w przedmiocie kosztów jak w sentencji.

W uzasadnieniu wskazał, że oba orzekające w sprawie sądy przyjęły, że do

udzielenia poręczenia wekslowego doszło nie na grzbiecie, a na przedniej stronie

weksla. Sąd rozpoznający sprawę w II instancji dodał przy tym, że w takiej sytuacji

6

bez znaczenia są podpisy i adnotacje na grzbiecie weksla, skoro na stronie

przedniej doszło do udzielenia poręczenia wekslowego.

W ocenie sądu rozpoznającego skargę o wznowienie postępowania

w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zostało oparte na treści przedniej strony

weksla, która nie została przerobiona, skarga o wznowienie postępowania w świetle

art. 403 § 1 k.p.c. nie może być uwzględniona. Fakt ustalenia, że słowa „poręczam

za” nie zostały zapisane przez pozwanych, jest w tym stanie rzeczy bez znaczenia

prawnego dla oceny czy doszło do udzielenia poręczenia wekslowego.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pozwany J.K. zarzucił

naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 412 § 1 i 2 i art. 406 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c., art. 235 k.p.c.

i art. 316 § 1 k.p.c., art. 210 § 3 k.p.c. przez nie przeprowadzenie

dowodów wnioskowanych w skardze o wznowienie postępowania

w sprawie, która była na nowo rozpoznawana oraz nie

uwzględnienie nowych faktów i dowodów i brak ich oceny wspólnie

z materiałem dotychczas zgromadzonym;

- art. 406 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. przez fakt, że uzasadnienie

zaskarżonego wyroku nie zawierało wskazania ustalenia faktów,

które sąd uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł

i przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności

i mocy dowodowej oraz wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku

z przytoczeniem przepisów prawa;

- art. 485 § 2 k.p.c. przez bezzasadne uznanie, iż prawidłowe jest

wydanie nakazu zapłaty w sytuacji gdy weksel uległ widocznym

przerobieniom po jego wydaniu.

oraz naruszenie przepisów prawa materialnego przez bezzasadne niezastosowanie

przepisów art. 13 prawa wekslowego oraz art. 69 prawa wekslowego, co

spowodowało, że podpis na tylnej części weksla nie został uznany za indos.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

7

Charakter prawny skargi o wznowienie postępowania jest sporny zarówno

w piśmiennictwie jak i w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Obok wypowiedzi

opierających się na założeniu, że wznowienie postępowania nie oznacza powrotu

do sytuacji procesowej i faktycznoprawnej istniejącej przed wydaniem orzeczenia

objętego skargą, a sama skarga - podobnie jak pozew lub wniosek w postępowaniu

nieprocesowym - rozpoczyna nowe postępowanie sądowe, które nie stanowi

kontynuacji postępowania zakończonego uprzednio prawomocnym orzeczeniem

(zob. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 1992 r.,

II CRN 1/92, nie publ.; uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

7 kwietnia 1994 r., III CZP 41/94 nie publ.) można spotkać wypowiedzi będące

odzwierciedleniem poglądu, w myśl którego na skutek wznowienia sprawa wraca

do stanu przed uprawomocnieniem się zaskarżonego orzeczenia, że kontynuowana

jest rozprawa zamknięta przed uprawomocnieniem się orzeczenia. W tym ostatnim

duchu wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 sierpnia 2002 r.,

I PZ 62/02, (Prok. i Pr. 2003, nr 4, s. 43).

Poza sporem pozostaje jednak sam zakres postępowania inicjowanego

skargą o wznowienie postępowania. W świetle art. 412 § 1 k.p.c. sąd rozpoznaje

sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. Z brzmienia

cyt. przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem postępowania jest

udowodnienie istnienia podstawy, na której oparto skargę w konkretnej sprawie.

W konsekwencji zakres ponownego rozpoznania sprawy uwarunkowany jest

przyczyną (przyczynami) wznowienia podniesioną przez skarżącego i nie jest

dopuszczalne wyjście poza te przyczyny.

Przyczyny wznowienia postępowania wymienione są taksatywnie.

W doktrynie funkcjonuje podział przyczyn wznowienia postępowania na przyczyny

nieważności (art. 401 k.p.c.), które stanowią bezwzględne przyczyny wznowienia

w tym znaczeniu, że ich stwierdzenie w każdym przypadku skutkuje uchyleniem

zaskarżonego orzeczenia oraz tzw. przyczyny restytucyjne, których istnienie

uzasadnia uchylenie orzeczenia tylko w przypadku zaistnienia związku

przyczynowego zachodzącego pomiędzy nimi a treścią rozstrzygnięcia. Do tych

ostatnich przyczyn ustawa zalicza sytuację gdy wyrok został oparty na dokumencie

podrobionym lub przerobionym (art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c.). Można też żądać

8

wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub

środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których

strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2 art. 403 k.p.c.).

W przypadku, gdy podstawą skargi są nowe fakty i dowody lub twierdzenie,

że wyrok został oparty na dokumencie przerobionym lub podrobionym

postępowanie zmierza do wyjaśnienia czy powyższe przyczyny faktycznie istnieją,

a jeśli tak to jaki wpływ wywarły na treść zapadłego uprzednio rozstrzygnięcia.

Trzymając się ściśle konkretnych przyczyn wznowienia sąd nie rozpoznaje po raz

kolejny sprawy w pełnym zakresie tj. w zakresie w jakim sprawę rozpoznaje sąd

I lub II instancji, jego działanie ma charakter kierunkowy i ograniczone jest przez

samego skarżącego, który opiera skargę na konkretnej przyczynie.

Szerszy zakres działania sądu w postępowaniu wznowieniowym nie wynika

też z treści przepisu art. 406 k.p.c. zgodnie, z którym do postępowania ze skargi

o wznowienie stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem

I instancji, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Przepis ten nie dotyczy

granic w jakich sprawa jest ponownie rozpoznawana, wskazuje natomiast jakie

przepisy procesowe mają zastosowanie w postępowaniu wznowieniowym. Jak już

wyjaśnił to Sąd Najwyższy chodzi tu o odpowiednie stosowanie takich przepisów

jak o rozprawie, o postępowaniu dowodowym, o wydaniu, uzasadnieniu

i doręczeniu orzeczeń, o czynnościach procesowych (postanowienie z dnia

20 czerwca 1972 r., II CZ 110/72).

W niniejszej sprawie skarżący wnosząc skargę o wznowienie wskazał jako

podstawę art. 403 § 1 pkt 1 oraz art. 403 § 2 k.p.c., tj. oparcie wyroku na

dokumencie przerobionym oraz wykrycie okoliczności faktycznych i środków

dowodowych, które miały wpływ na wynik sprawy, a z których skarżący nie mógł

skorzystać w poprzednim postępowaniu. Za dokument podrobiony uznaje się

dokument sporządzony w całości przez inną osobę niż ta, od której ma pochodzić,

natomiast przerobienie dokumentu polega na dokonaniu zmian w jego treści.

Istotne jest jednak z punktu widzenia postępowania wznowieniowego aby sąd

rozpoznający sprawę oparł się na treści takiego dokumentu. Dokument musi

wywrzeć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nie wystarczy samo zaliczenie go

9

w poczet materiału procesowego. Ponadto nie można żądać wznowienia

postępowania, gdy zarzut fałszu dokumentu był zgłoszony w dotychczasowym

postępowaniu i został przez sąd uznany za niezasadny. W takiej sytuacji można

oprzeć skargę o wznowienie tylko na wykryciu nowych okoliczności faktycznych lub

środków dowodowych świadczących o tym, że pogląd sądu o prawdziwości

dokumentu był błędny.

Skarżący opierając skargę o wznowienie na dwóch powyżej wskazanych

przyczynach zmierzał do wykazania, że nastąpiło przerobienie dokumentu,

konkretnie weksla in blanco, poprzez dopisanie na grzbiecie weksla obok podpisów

pozwanych słów „poręczam za”. Zarzut fałszu dokumentu był podniesiony przez

skarżącego w postępowaniu przed sądem II instancji. Sąd rozstrzygając sprawę

w przedmiocie odpowiedzialności poręczycieli wekslowych nie oparł się jednak na

podrobionej lub przerobionej treści weksla, nie wziął pod uwagę podpisów na

grzbiecie weksla i nie rozważał znaczenia tych podpisów w kontekście

odpowiedzialności poręczycieli. Sąd Apelacyjny oparł rozstrzygnięcie wyłącznie na

oświadczeniach złożonych na przedniej stronie weksla. Umieszczenia w tym

miejscu podpisów pozwanych, ich prawdziwość nie kwestionowano w toku

postępowania. Sąd zakwalifikował podpisy jako oświadczenia o udzieleniu

poręczenia wekslowego przesądzając w ten sposób o odpowiedzialności

pozwanych. Okoliczności te wynikają bezpośrednio z treści uzasadnienia Sądu

Apelacyjnego. Na tej podstawie należy uznać, że wskazana przez skarżącego

podstawa wznowienia faktycznie nie istniała.

W orzecznictwie przyjmuje się, że samo sformułowanie podstawy

wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na

ustawowej podstawie wznowienia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNC 1968, nr 8-9, poz. 154). Zgodnie z treścią

art. 410 § 1 k.p.c. skarga podlega odrzuceniu nie tylko wtedy gdy powołana w niej

podstawa wznowienia została sformułowana w sposób nie odpowiadający ustawie,

ale także wówczas, gdy wskazane w niej okoliczności wprawdzie dadzą się

podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, to jednak

w rzeczywistości podstawa ta nie występuje (uzasadnienie postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 24 stycznia 2007 r., III CZ 1/07, nie publ.).

10

Przyjęcie przez Sąd Apelacyjny rozpoznający skargę o wznowienie

postępowania, że wyrok nie został oparty na dokumencie podrobionym, czy

przerobionym, jak również stwierdzenie, że okoliczności faktyczne i środki

dowodowe przytoczone w skardze o wznowienie nie mogły mieć wpływu na wynik

sprawy powinno skutkować odrzuceniem skargi. Jednak tak określonej wadliwości

orzeczenie sądu nie zarzucono w skardze kasacyjnej.

Sąd Apelacyjny prawidłowo nie przeprowadził dowodów wnioskowanych

w skardze o wznowienie postępowania, bowiem dowody te zmierzały wyłącznie do

wykazania fałszu dokumentu, na którym sąd nie oparł się rozstrzygając sprawę,

a w konsekwencji dowody te nie zmierzały do wykazania istnienia ustawowej

przesłanki wznowienia. Przedmiotem dowodu są wyłącznie fakty mające istotne

znaczenie dla wykazania istnienia i zasadności przyczyn wznowienia (art. 227

w zw. z art. 406 k.p.c.). Brak ustawowej przyczyny wznowienia uniemożliwił sądowi

rozpoznanie sprawy na nowo w jej granicach, a w tym przeprowadzenie

postępowania dowodowego.

Z uwagi na powyższe za bezzasadny należy uznać również zarzut

naruszenia art. 406 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c.

Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 485 § 2 k.p.c., Sąd Apelacyjny nie

wydał nakazu zapłaty, a rozpoznając skargę o wznowienie postępowania nie badał

i nie mógł badać naruszenia tego przepisu w ramach podniesionych przyczyn

wznowienia postępowania.

Całkowicie bezzasadny jest również zarzut naruszenia przepisów art. 13

prawa wekslowego oraz art. 69 prawa wekslowego. Wznowienie postępowania

z przyczyn restytucyjnych zmierza do umożliwienia ponownego postępowania ze

względu na to, że prawomocny wyrok jest niesłuszny z punktu widzenia materiału

faktycznego i dowodowego, który istniał już w poprzednim postępowaniu w chwili

zamknięcia rozprawy. Wznowienie postępowania nie jest natomiast kolejną

instancją merytoryczną w której sąd na nowo rozpoznaje sprawę i stosuje przepisy

prawa materialnego. W tym postępowaniu sąd nie występuje w roli sądu I czy II

instancji – sprawę rozpoznaje na nowo ale tylko w ramach podstaw wznowienia.

Ustawa nie zna podstawy wznowienia polegającej na naruszeniu przepisów prawa

11

materialnego, a tylko w takim przypadku sąd rozpoznający skargę o wznowienie

mógłby naruszyć te przepisy.

Sąd Najwyższy z uwagi na powyższe na podstawie art. 39814

k.p.c. oddalił

skargę kasacyjną orzekając o kosztach w oparciu o art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 108 §

1 k.p.c.