SNO 29/07

WYROK Z DNIA 17 MAJA 2007 R.

SNO 29/07

Wszczynanie postępowań dyscyplinarnych nie może być uznane za przejaw

mobbingu w rozumieniu art. 943

k.p., jeżeli przynajmniej niektóre z zarzucanych

sędziemu przewinień dyscyplinarnych znajdują potwierdzenie w toku takich

postępowań.

Przewodniczący: sędzia SN Edward Matwijów.

Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca).

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem Zastępcy

Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego oraz protokolanta, po

rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego

w związku z odwołaniem obwinionej od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt (...)

1. z m i e n i ł zaskarżony w y r o k w punkcie I w ten sposób, że:

a) uniewinnił obwinioną od zarzutu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego

opisanego w punktach 2b i 2c;

b) przyjął, że przewinienie opisane w punkcie 1c stanowi przypadek mniejszej

wagi i na podstawie art. 109 § 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o

ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) odstąpił od

wymierzenia kary;

2. w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony wyrok;

3. kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn.

akt (...)

I. uznał sędziego Sądu Rejonowego, za winną popełnienia zarzucanych jej

przewinień dyscyplinarnych określonych w art. 107 § 1 u.s.p., polegających na tym,

że:

- od kwietnia 2003 r. do 15 lipca 2005 r. w A. jako sędzia sprawozdawca w

sprawach prowadzonych w Sądzie Rejonowym Wydziale Cywilnym dopuściła się

przewinień służbowych, polegających na oczywistej i rażącej obrazie przepisów

prawa: art. 350 k.p.c. oraz § 138 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z

dnia 19 listopada 1987 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania sądów

2

powszechnych (Dz. U. z 1989 r. Nr 38, poz. 218 ze zm.) przez dokonywanie

sprostowania orzeczeń i protokołów posiedzeń na oryginałach tych dokumentów

bez wydania stosownych postanowień w sprawach: I Ns 85/04, I Co 35/05, I Co

104/05, I Co 94/05 oraz I Ns 125/05 (zarzut określony jako 1c w sentencji wyroku

Sądu Apelacyjnego);

- we wrześniu i październiku 2005 r. jako sędzia sprawozdawca spraw

prowadzonych w I Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego dopuściła się

przewinień służbowych polegających na oczywistej i rażącej obrazie art. 324 § 1

k.p.c. i art. 326 k.p.c. przez to, że w sprawie sygn. akt I C 155/05 wydała wyrok, to

jest podpisała sentencję wyroku i załączyła ją do akt sprawy przed terminem

publikacji, to jest przed dniem 19 października 2005 r. (zarzut określony jako 2b w

sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego), oraz art. 350 § 1 k.p.c. przez to, że w

sprawie sygn. akt I C 156/05 nie dokonała z urzędu sprostowania niedokładności i

błędów pisarskich w wyroku z dnia 19 września 2005 r. przez to, że poleciła

sekretariatowi sporządzenie nowej sentencji wyroku pismem maszynowym, zaś

ogłoszony na rozprawie wyrok sporządzony pismem ręcznym usunęła z akt

sprawy (zarzut określony jako 2c w sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego)

i za to na mocy art. 109 § 1 pkt 1 u.s.p., wymierzył jej karę dyscyplinarną upomnienia;

II. uniewinnił ją od zarzutów popełnienia pozostałych przewinień

dyscyplinarnych, sformułowanych we wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego

dla sądów okręgu (...): że od kwietnia 2003 r. do 15 lipca 2005 r. A. jako sędzia

sprawozdawca w sprawach prowadzonych w Sądzie Rejonowym Wydziale Cywilnym

dopuściła się przewinień służbowych polegających na oczywistej i rażącej obrazie

przepisów prawa: art. 6 k.p.c. oraz art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. i art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c.

przez doprowadzenie do przewlekłości postępowań w następstwie niezasadnego ich

zawieszenia w sprawach: I Ns 446/03, I Ns 526/03, I C 95/04, I Co 973/04, I Co 45/05,

I C 5/05, I C 265/04, I C 235/02, I Ns 374/04, I Ns 375/03 oraz I Ns 465/04 (zarzut

określony jako 1a w sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego) oraz art. 6 k.p.c. i § 68

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 1987 r. - Regulamin

wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 1989 r. Nr 38, poz. 218 ze

zm.) przez doprowadzenie do przewlekłości postępowań wskutek niewydawania

właściwych zarządzeń i nienadawania prawidłowego biegu sprawom: I Co 685/04, I

Co 912/04, I Ns 185/04, I Ns 214/03, I Ns 503/01, I Ns 265/04, I Ns 346/04, I C 76/04

oraz I Ns 186/04 (zarzut określony jako 1b w sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego),

oraz że we wrześniu i październiku 2005 r. jako sędzia sprawozdawca spraw

prowadzonych w I Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego dopuściła się przewinień

służbowych polegających na oczywistej i rażącej obrazie art. 341 zd. 2 k.p.c. przez to,

że w sprawie o sygn. akt I Cupr 3/05 podpisała z datą „26 września 2005 roku”

sentencję wyroku, a następnie zmieniła datę orzeczenia na „10 października 2005

3

roku”, jak również wydała z datą 29 września 2005 r. zarządzenie o doręczeniu

wyroku stronom mimo, że wyrok taki wiąże sąd od chwili podpisania sentencji (zarzut

określony jako 2a w sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego), oraz

III. obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.

Obwiniona wniosła odwołanie (wadliwie nazwane „apelacją”) od wyroku Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, zaskarżając powyższy wyrok:

1. w całości w odniesieniu do punktu I;

2. częściowo w odniesieniu do punktu II w związku z punktem 1b sentencji wyroku,

bowiem zakres tego punktu różni się od zakresu punktu 1b wniosku

dyscyplinarnego z dnia 30 stycznia 2006 r. i nie obejmuje dwóch spraw

wymienionych w tym wniosku (I Co 56/05 i I C 73/05) mimo, iż sprawy te były

przedmiotem rozpoznania na rozprawie dyscyplinarnej;

3. w zakresie uzasadnienia, które:

a) pomija dowody świadczące o niewinności obwinionej co do przewinień

służbowych w sprawach I Co 56/05 i I C 73/05;

b) stwierdza, że w sprawie I C 95/04 do zawieszenia postępowania doszło z

naruszeniem art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.;

c) stwierdza, że w sprawach Ns 446/03, Co 45/05, I C 5/05, I C 235/02

postanowienia o zawieszeniu zostały wydane z uchybieniem obowiązującym

w tym zakresie przepisom;

d) nie zawiera jednoznacznych ocen, co do faktów i okoliczności korzystnych dla

obwinionej, stawiając na przykład znak równości między sprawami, w których

prawidłowo zastosowano przepisy o zawieszeniu, a sprawami, w których

doszło do oczywistej, chociaż nie rażącej obrazy tych przepisów (I Co 973/04,

I C 265/04).

Obwiniona zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie następujących

przepisów prawa materialnego:

- art. 178 Konstytucji RP – przez zaniechanie oceny działań organów nadzoru

administracyjnego w sprawie I C 95/04 w aspekcie ingerencji w sferę chronioną

zasadą niezawisłości sędziowskiej;

- art. 4 protokołu nr 7 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych

Wolności (Dz. U. z 2003 r. Nr 42, poz. 364) – przez naruszenie zakazu

ponownego sądzenia, albowiem wbrew temu zakazowi zaskarżonym wyrokiem

zostało objęte przewinienie w sprawie I C 95/04, co do którego Sąd Dyscyplinarny

we wcześniejszym orzeczeniu uchylił wytyk, a takie rozstrzygnięcie należy uznać

za równoznaczne z uniewinnieniem;

- art. 114 § 1 u.s.p. – przez nieustosunkowanie się do zarzutu, że obwiniona została

pozbawiona możliwości złożenia wyjaśnień przed formalnym przedstawieniem

4

zarzutów, a także przez zaniechanie oceny prawnych konsekwencji tego

uchybienia;

- art. 109 § 2 k.p. – przez pominięcie prawnej oceny konsekwencji faktu, że

pracodawca nie dopełnił obowiązku wysłuchania obwinionej przed przesłaniem do

Rzecznika wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego;

- art. 943

§ 1 k.p. – przez zaniechanie rozważenia zarzutu, iż podejmowane wobec

obwinionej bezzasadne działania dyscyplinarne mają charakter mobbingu, a

pracodawca nie zadośćuczynił obowiązkowi przeciwdziałania mobbingowi;

- art. 94 § 9 k.p. – przez zaniechanie ustosunkowania się do zarzutu stosowania

przez pracodawcę niesprawiedliwych kryteriów oceny sędziów i wyników ich

pracy, co przejawiało się w tolerowaniu rażących uchybień u niektórych, a w

stosunku do obwinionej nadużywaniu instytucji postępowania dyscyplinarnego;

- art. 107 § 1 u.s.p. – przez przyjęcie, że spełnia przesłanki oczywistej i rażącej

obrazy przepisów prawa:

a) zachowanie polegające na przygotowaniu w sprawie I C 155/05 wyroku na

dzień przed terminem publikacji i pozostawienie tego wyroku w aktach,

chociaż – w sytuacji, gdy odroczona została publikacja orzeczenia, a sędzia

pisze ręcznie i nie dysponuje ani sejfem, ani nawet zamykaną na klucz szufladą

w biurku – takie działanie stanowiło normalne wypełnienie obowiązku

sędziowskiego i jest powszechnie praktykowane;

b) wydanie w sprawie I C 156/05 zarządzenia zobowiązującego sekretariat do

komputerowego przepisania in extenso wyroku sporządzonego pismem

ręcznym z zaznaczeniem, iż po podpisaniu będzie on oryginałem, zaś rękopis

brudnopisem, a następnie zniszczenie brudnopisu po wykonaniu przez

sekretariat zarządzenia;

c) zachowanie polegające na tym, że na posiedzeniu niejawnym w sprawach I Co

95/05 i I Co 104/05 – będąc w błędnym przekonaniu co do daty, obwiniona

wpisała jako datę wydania postanowienia 3 marca 2005 r. – chociaż de facto

tego dnia był 1 marca 2005 r., a po ujawnieniu tej pomyłki właśnie w dniu 3

marca 2005 r. uznała, że nie jest celowe prostowanie daty z dnia 3 na 1 marca

zwłaszcza, że postanowienie to nie zostało jeszcze nikomu doręczone;

d) zachowanie w sprawie I Co 35/05 polegające na dopisaniu brakującej

sygnatury w komparycji wydanego na posiedzeniu niejawnym postanowienia o

nadaniu klauzuli wykonalności, jeszcze przed doręczeniem odpisu stronom.

Sygnatura w świetle art. 325 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c. nie jest

obowiązkowym elementem orzeczenia, a wymóg uzupełniania orzeczenia w

trybie art. 351 w związku z art. 361 k.p.c. odnosi się wyłącznie do tej części

orzeczenia, która stanowi rozstrzygnięcie;

5

e) zachowanie polegające na wydaniu w sprawie I Ns 85/04 o stwierdzenie praw

do spadku postanowienia o podjęciu postępowania zawierającego

rozstrzygnięcie oraz takie elementy komparycji, jak data, numer sygnatury,

oznaczenie sądu i nazwisko sędziego, a następnie uzupełnienie komparycji o

pozostałe elementy wymienione w urzędowym druku - przez ich dopisanie;

f) zachowanie polegające na poprawieniu w ugodzie sądowej w sprawie I Ns

125/05 o podział majątku wspólnego oczywistego błędu maszynowego w

oznaczeniu numeru księgi wieczystej poprzez odręczne dopisanie brakującej w

tym numerze cyfry l i sporządzenie na tę okoliczność notatki, podpisanej przez

sędziego i protokolanta, który spisując pod dyktando sędziego sprawozdawcy

ugodę, wpisał na skutek pomyłki numer księgi wieczystej inny od numeru

odczytanego przez sędziego z przedłożonego przez wnioskodawczynię

zaświadczenia.

Obwiniona zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów

postępowania, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, mianowicie:

- art. 14 § 2 w związku z art. 424 § 1 pkt 2 i art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. – przez

zaniechanie objęcia rozstrzygnięciem przewinień w sprawach I Co 56/05 i I C

74/05 wymienionych w punkcie 1b wniosku dyscyplinarnego;

- art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. – przez objęcie postępowaniem przewinienia służbowego w

sprawie I C 95/04, co do którego wcześniej toczyło się postępowanie

dyscyplinarne i zostało prawomocnie zakończone w dniu 21 października 2005 r.

uchyleniem wytyku administracyjnego (sprawa ASDo 10/05);

- art. 19 § 1 k.p.k. – przez zaniechanie powiadomienia właściwego organu o

poważnych uchybieniach w działaniach nadzoru administracyjnego (takich jak

ingerencja w sferę chronioną konstytucyjną zasadą niezawisłości sędziowskiej,

nadużywanie postępowania dyscyplinarnego, co przejawiło się objęciem tym

postępowaniem zgodnych z prawem i stanowiących prawidłowe wypełnienie

obowiązków służbowych czynności sędziego, uniemożliwienie publikacji

orzeczenia w sprawie I Cupr 3/05 w dniu 10 października 2005 r., a później

wydanie w tej sprawie zarządzenia, nakazującego doręczenie orzeczenia, które nie

zostało ogłoszone i w sensie prawnym nie istnieje);

- art. 20 § 2 k.p.k. – przez zaniechanie powiadomienia o rażącym naruszeniu

obowiązków procesowych przez Rzecznika polegającym na:

a) uniemożliwieniu sędziemu złożenia wyjaśnień w trybie art. 114 § 1 u.s.p., o

terminie wyjaśnień w tym trybie powiadomiono sędziego na dzień wcześniej,

nie informując nawet ile i jakie sprawy mają być przedmiotem wyjaśnień, co w

połączeniu z faktem, że przełożony sędziego nie dopełnił obowiązku

wysłuchania przed skierowaniem wniosku dyscyplinarnego (art. 109 § 2 k.p.),

doprowadziło do sytuacji, że sędzia nie wiedział, jakich przewinień dotyczą

6

zarzuty i nie mógł skorzystać z możliwości złożenia wyjaśnień przed

przedstawieniem zarzutów,

b) objęciu postanowieniem o przedstawieniu zarzutów i wnioskiem

dyscyplinarnym czynności stanowiących prawidłowe wypełnianie obowiązków

sędziowskich, takich jak: zakończenie sprawy I Ns 456/04 na pierwszym

wyznaczonym terminie spotkało się z zarzutem dyscyplinarnym przewlekłości

postępowania spowodowanej bezzasadnym zawieszeniem postępowania,

chociaż w tej sprawie nigdy nie wydano postanowienia o zawieszeniu;

wydanie postanowienia o umorzeniu w związku z zawarciem ugody w tym

samym dniu, w którym ugoda została spisana (sprawa I C 303/03) spotkało się

z zarzutem dyscyplinarnym odroczenia publikacji orzeczenia z przekroczeniem

terminu publikacji, zakreślonego art. 326 § 1 k.p.c.; prawidłowe zastosowanie

wyjątku z art. 335 § 1 k.p.c. i odstąpienie od nadania wyrokowi zaocznemu

rygoru natychmiastowej wykonalności w sprawach I C 166/04 i I C 225/04

spotkało się z dyscyplinarnym zarzutem obrazy art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c. przez

zaniechanie nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności (gdy

natychmiastowe wykonanie eksmisji mogłoby spowodować dla pozwanych

niepowetowaną szkodę); prawidłowe zastosowanie w sprawie I C 236/04

przepisów o współuczestnictwie jednolitym i wynikającej z art. 73 § 2 k.p.c.

zasady, iż czynności procesowe współuczestników działających są skuteczne

wobec niedziałających, która powodowała uznanie, iż wyrok wydany w

postępowaniu, w którym aktywnie działał tylko jeden z dwóch

współuczestników jednolitych, nie może mieć charakteru zaocznego w

stosunku do drugiego, biernego współuczestnika, spotkało się z zarzutem

naruszenia art. 339 § 1 k.p.c. przez zaniechanie ustalenia, że wyrok wydany

przeciwko takiemu niedziałającemu współuczestnikowi jest zaoczny;

stwierdzenie w sprawie I Co 56/05, że przedłożona kserokopia dokumentu

umożliwiającego sprawdzenie, czy wnioskodawca reprezentowany jest przez

osoby uprawnione jest zamazana i nie można jej przeczytać nawet przy

pomocy lupy filatelistycznej, a następnie zobowiązanie wnioskodawcy do

przedłożenia czytelnej kopii dokumentu – spotkało się z zarzutem

dyscyplinarnym przewlekłości postępowania, spowodowanej wydaniem

zbędnego zarządzenia; wydanie w sprawie I C 73/05 zgodnego z prawem

zarządzenia o przekazaniu sprawy między dwoma podmiotami gospodarczymi

z wydziału cywilnego do wydziału gospodarczego spotkało się z zarzutem

dyscyplinarnym przewlekłości postępowania; wydanie w sprawach: I Ns

526/03 I Ns 374/04, I Ns 465/04, I Ns 375/03 zgodnych z prawem postanowień

o zawieszeniu postępowania spotkało się z bezpodstawnym zarzutem obrazy

przepisów o zawieszeniu,

7

c) obrazie art. 313 § 2 k.p.k. w związku z art. 128 u.s.p. przejawiającej się w

zaniechaniu sprecyzowania w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów, na

czym konkretnie polega i jakich okresów dotyczy zawiniona przewlekłość

postępowania w sprawach wymienionych w punkcie l b wniosku, co

uniemożliwiło podjęcie skutecznej obrony już na etapie postępowania

przygotowawczego;

- naruszenie art. 170 § 1 k.p.k. przez oddalenie wniosków dowodowych obwinionej

zmierzających do wykazania, że:

a) wdrożone przeciwko obwinionej – bezpośrednio po korzystnym dla niej

rozstrzygnięciu Sądu Dyscyplinarnego w sprawie ASDo 10/05 drugie z kolei

postępowanie dyscyplinarne ma charakter mobbingu,

b) na wdrożenie postępowania dyscyplinarnego wpływ miała

nonkonformistyczna postawa obwinionej, która – nie zważając na

konsekwencje – broni gwarantowanego Konstytucją prawa do niezawisłości,

samodzielności myślenia i niezależności poglądów między innymi w procesie,

którego przedmiotem jest stwierdzenie niezgodności z prawem wytyku

judykacyjnego, sformułowanego przez sąd odwoławczy, w którego składzie

orzekali Wiceprezes Sądu Okręgowego oraz sędzia wizytator,

c) obwiniona krytycznymi uwagami naraziła się swojemu środowisku

zawodowemu i dlatego jej koledzy sędziowie, członkowie Kolegium Sądu

Okręgowego nie zaprotestowali przeciwko wdrożeniu postępowania

dyscyplinarnego, którego przedmiotem były zachowania stanowiące zgodne z

prawem wypełnienie powinności sędziowskich, a przeciwnie wbrew zasadzie

audiatur et altera pars podjęli – bez uprzedniego wysłuchania obwinionej i

powiadomienia o treści – uchwałę o jej rzekomo destrukcyjnym wpływie na

pracę sędziów, obligując Prezesa Sądu do takiego uzupełnienia wniosku

dyscyplinarnego, aby możliwe było dyscyplinarne przeniesienie obwinionej

do innego sądu,

d) przełożeni obwinionej nie dopełnili obowiązku stosowania sprawiedliwych i

obiektywnych kryteriów oceny z art. 94 pkt 9 k.p., bowiem wdrożyli

przeciwko obwinionej postępowanie dyscyplinarne za zachowania , które albo

w ogóle nie są przewinieniami, albo są usprawiedliwione koniecznością

wykonania innych, terminowych czynności i mają charakter błahy (np. 20-

dniowe opóźnienie w podjęciu czynności w sprawie I Ns346/04), natomiast w

stosunku do innych sędziów nie wdrażali postępowań dyscyplinarnych nawet

w sytuacji tak ewidentnych przewinień służbowych, jak 10-miesięczna zwłoka

w podejmowaniu czynności w sprawie o stwierdzenie praw do spadku czy 5-

letnia przewlekłość postępowania w sprawie pracowniczej o zapłatę 500 zł, w

8

której w związku ze skargą na opieszałość Sądu wypłacono ze Skarbu

Państwa odszkodowanie w wysokości 2 000 zł,

e) przełożeni obwinionej nie reagowali ani na informacje o niekulturalnym,

obcesowym zachowaniu Przewodniczącej Wydziału, ani na informacje o jej

niedopuszczalnej ingerencji w sferę chronioną zasadą niezawisłości

sędziowskiej;

- naruszenie art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. przez zaniechanie wskazania, jakie fakty sąd

uznał za udowodnione lub nieudowodnone, na jakich w tej mierze oparł się

dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych;

- naruszenie art. 133 u.s.p. w związku z art. 632 k.p.k. przez nieuwzględnienie

wniosku o przyznanie zwrotu kosztów mimo uniewinnienia od przewinień w 26

spośród 33 spraw cywilnych objętych wnioskiem dyscyplinarnym.

Obwiniona zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych,

przyjętych za podstawę wyroku, który mógł mieć wpływ na jego treść,

mianowicie:

 przyjęcie niezgodnie z treścią akt I C 155/06, że Przewodnicząca Wydziału

uchyliła zarządzenie obwinionej zobowiązujące sekretariat do dosłownego,

komputerowego przepisania wyroku (napisanego przez obwinioną ręcznie) i

przedstawienia do podpisu z zaznaczeniem, że po podpisaniu obwiniona będzie

traktowała go jako oryginał, a rękopis jako brudnopis;

 pominięcie w ustaleniach faktycznych, że na okoliczność poprawienia w

ugodzie sądowej w sprawie I Ns 125/04 numeru księgi wieczystej została

sporządzona notatka urzędowa z powołaniem się na § 138 ust. 3 Regulaminu

wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych, podpisana przez

protokolanta i sędziego sprawozdawcę;

 pominięcie wynikającego ze statystyki faktu, że obwiniona załatwiała w

Wydziale najwięcej spraw, miała niski wskaźnik orzeczeń uchylonych i

wszystkie uzasadnienia sporządzała w terminie, co powinno rzutować na ocenę

formalnego zaniedbania, polegającego na niekompletnym wypełnieniu

urzędowego druku komparycji przy wydawaniu incydentalnego orzeczenia o

podjęciu postępowania w sprawie I Ns 85/04.

Obwiniona wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku, zmianę zawartych w

uzasadnieniu wyroku ocen i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, ewentualnie o

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Na rozprawie dyscyplinarnej dnia 17 maja 2007 r. Sąd Najwyższy – Sąd

Dyscyplinarny oddalił wniosek dowodowy obwinionej z dnia 7 marca 2007 r.

Obwiniona poparła wnioski zamieszczone w odwołaniu oraz alternatywnie wniosła o

rozważenie współmierności wymierzonej kary. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego

9

wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego.

Po wysłuchaniu obwinionej oraz Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sąd

Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego zarzucił obwinionej popełnienie dwóch

przewinień dyscyplinarnych, które zostały ujęte i opisane w punktach 1 a-c i 2 a-c. Sąd

Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał obwinioną za winną zarzucanych jej

przewinień dyscyplinarnych, określonych w punktach 1c, 2b i 2c oraz uniewinnił ją od

pozostałych przewinień dyscyplinarnych.

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej zarzutów

sformułowanych w punktach 2b i 2c wniosku dyscyplinarnego. Sąd Najwyższy uznał

mianowicie, że w wypadku zarzutu, iż obwiniona we wrześniu i październiku 2005 r.

jako sędzia sprawozdawca spraw prowadzonych w I Wydziale Cywilnym Sądu

Rejonowego dopuściła się przewinień służbowych polegających na oczywistej i

rażącej obrazie art. 324 § 1 k.p.c. i art. 326 k.p.c. przez to, że w sprawie sygn. akt I C

155/05 wydała wyrok, to jest podpisała sentencję wyroku i załączyła ją do akt sprawy

przed terminem publikacji, to jest przed dniem 19 października 2005 r., oraz art. 350 §

1 k.p.c. przez to, że w sprawie sygn. akt I C 156/05 nie dokonała z urzędu

sprostowania niedokładności i błędów pisarskich w wyroku z dnia 19 września 2005 r.

przez to, że poleciła sekretariatowi sporządzenie nowej sentencji wyroku pismem

maszynowym, zaś ogłoszony na rozprawie wyrok sporządzony pismem ręcznym

usunęła z akt sprawy, w ogóle nie można mówić o przewinieniach dyscyplinarnych w

rozumieniu art. 107 § 1 u.s.p. w związku z wymienionymi przepisami Kodeksu

postępowania cywilnego. Wbrew odmiennej ocenie dokonanej przez Sąd Apelacyjny –

Sąd Dyscyplinarny należy uznać, że zachowania obwinionej w sprawach I C 155/05 i I

C 156/05 były prawidłowe.

Poza tym Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uwzględnił alternatywny wniosek

obwinionej zgłoszony w czasie rozprawy dyscyplinarnej i na podstawie art. 109 § 5

u.s.p. postanowił odstąpić od wymierzenia kary za przewinienia określone w punkcie

1c.

Nie zasługują natomiast na uwzględnienie pozostałe zarzuty podniesione w

odwołaniu.

Zarzuty dotyczące niektórych fragmentów uzasadnienia zaskarżonego wyroku

polegają na nieporozumieniu, skoro Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, inaczej niż

twierdzi obwiniona, uznał, że zarzuty dotyczące spraw wymienionych w punktach 1a i

1b okazały się niezasadne, zaś zarzuty dotyczące spraw I Co 56/05 i I C 73/05

pominął, skoro zostały one wycofane przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego

(zob. też niżej).

10

Zarzuty naruszenia art. 178 Konstytucji RP i art. 4 protokołu nr 7 do Konwencji

o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 2003 r., Nr 42, poz.

364) są bezprzedmiotowe, ponieważ obwiniona została uniewinniona przez Sąd

Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w zakresie odnoszącym się do przewinienia w

sprawie I C 95/04.

Zarzuty naruszenia art. 114 § 1 u.s.p. i art. 109 § 2 k.p., polegające na tym, że

pracodawca nie dopełnił obowiązku wysłuchania obwinionej przed przesłaniem do

Rzecznika wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego oraz że obwiniona

została pozbawiona możliwości złożenia wyjaśnień przed formalnym przedstawieniem

zarzutów, nie zostały przez obwinioną udowodnione. Poza tym obwiniona nie

wykazała, że zarzuty te, nawet gdyby okazały się prawdziwe, miały lub mogły mieć

wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny.

Obwiniona twierdzi, że bezzasadne działania dyscyplinarne mają charakter

mobbingu. Według art. 943

§ 2 k.p., „Mobbing oznacza działania lub zachowania

dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na

uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u

niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu

poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu

współpracowników.” Zgodnie z ustalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego,

mobbing musi być udowodniony przez pracownika. W okolicznościach sprawy

obwiniona nie przeprowadziła takiego dowodu. Zresztą wszczynanie postępowań

dyscyplinarnych nie może być uznane za przejaw mobbingu, jeżeli przynajmniej

niektóre z zarzucanych sędziemu przewinień dyscyplinarnych znajdują potwierdzenie

w toku takich postępowań, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 94 pkt 9 k.p.,

nakładającego na pracodawcę obowiązek stosowania obiektywnych i sprawiedliwych

kryteriów oceny pracowników oraz wyników ich pracy. Gdyby rzeczywiście

zwierzchnicy obwinionej tolerowali podobne uchybienia u innych sędziów, byłoby to

zachowaniem nagannym, co jednak nie ma wpływu na ocenę przewinień

dyscyplinarnych w niniejszej sprawie.

Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 107 § 1 u.s.p. w kontekście przewinień

dyscyplinarnych obwinionej w sprawach: I Co 94/05 (obwiniona mylnie podała

sygnaturę I Co 95/05), I Co 104/05, I Co 35/05, I Ns 85/04, I Ns 85/04 i I Ns 125/05

objętych punktem 1c. Dokonywanie przez obwinioną sprostowania orzeczeń i

protokołów posiedzeń na oryginałach dokumentów bez wydania stosownych

postanowień w wymienionych sprawach niewątpliwie stanowi przewinienie

dyscyplinarne, za co Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wymierzył jej karę

dyscyplinarną upomnienia. Jak jednak wyżej wspomniano, Sąd Najwyższy – Sąd

11

Dyscyplinarny uznał, że chodzi tu o przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi i

odstąpił od wymierzenia kary.

Całkowicie nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 14 § 2 w związku z art.

424 § 1 pkt 2 i art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. przez zaniechanie objęcia rozstrzygnięciem

przewinień w sprawach I Co 56/05 i I C 74/05. Sprawy te rzeczywiście były

wymienione we wniosku dyscyplinarnym, jednakże Zastępca Rzecznika

Dyscyplinarnego w czasie rozprawy przed Sądem Apelacyjnym – Sądem

Dyscyplinarnym wyłączył je z zarzutów, nie było zatem podstawy do orzekania przez

Sąd w tym zakresie. Należy dodać, że zarzuty dotyczące wymienionych spraw

pojawiły się w odwołaniu jeszcze kilkakrotnie i z tych samych względów muszą być

uznane za nietrafne.

Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. przez objęcie

postępowaniem przewinienia służbowego w sprawie I C 95/04, co do którego

wcześniej toczyło się postępowanie dyscyplinarne i zostało prawomocnie zakończone

w dniu 21 października 2005 r. uchyleniem wytyku administracyjnego. Wbrew

stanowisku obwinionej uchylenie wytyku administracyjnego nie stanowi, z punktu

widzenia postępowania dyscyplinarnego, o prawomocnym zakończeniu postępowania

co do tego samego czynu tej samej osoby. Poza tym Sąd Apelacyjny – Sąd

Dyscyplinarny uniewinnił obwinioną w tym zakresie, co dodatkowo czyni podniesiony

przez nią zarzut bezprzedmiotowym.

Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 19 § 1 k.p.k. przez zaniechanie

powiadomienia właściwego organu o poważnych uchybieniach w działaniach nadzoru

administracyjnego, związany ze sprawą I Cupr 3/05, skoro również w tym zakresie

obwiniona została uniewinniona przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny.

Zarzut naruszenia art. 20 § 2 k.p.k. należy ocenić jako niefortunny i niestosowny.

Abstrahując od tego, że Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny nie dopatrzył się w

działaniach Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego rażącego naruszenia jego

obowiązków procesowych, należy podkreślić, ze wspomniany zarzut pozostaje bez

związku z niniejszą sprawą.

Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 170 § 1 k.p.k., związany z oddaleniem

wniosków dowodowych obwinionej związanych z okolicznościami wszczęcia

postępowania dyscyplinarnego oraz z rzekomym dopuszczeniem się mobbingu wobec

obwinionej (o czym była już wyżej mowa). Wnioski te nie miały bowiem

bezpośredniego związku z przewinieniami dyscyplinarnymi zarzucanymi obwinionej,

zwłaszcza zaś tymi, w stosunku do których Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny

utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego.

Zarzut naruszenia art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. przez zaniechanie wskazania, jakie

fakty sąd uznał za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich w tej mierze oparł się

12

dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, jest zupełnie nietrafny, o czym

świadczy wnikliwe i bardzo obszerne uzasadnienie zaskarżonego wyroku.

Zarzut naruszenia art. 133 u.s.p. w związku z art. 632 k.p.k. polega na

nieporozumieniu, skoro obwiniona nie została całkowicie uniewinniona, koszty zaś

ustanowienia obrońcy lub pełnomocnika wykłada obwiniony (art. 620 k.p.k.).

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł, jak w

sentencji.