III CZP 61/07

Uchwała z dnia 6 lipca 2007 r., III CZP 61/07

Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący)

Sędzia SN Krzysztof Strzelczyk

Sędzia SN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Bogumiły S. przeciwko Gminie L. o

ustalenie uprawnienia do lokalu socjalnego, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na

posiedzeniu jawnym w dniu 6 lipca 2007 r. zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Okręgowy w Lublinie postanowieniem z dnia 20 marca 2007 r.:

"Czy dopuszczalne jest ponowne powództwo o ustalenie uprawnienia do

lokalu socjalnego wytoczone na podstawie art. 35 ust. 2 i 4 pkt 1 ustawy z dnia 21

czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o

zmianie Kodeksu cywilnego (jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) z

powołaniem się na nową podstawę faktyczną w postaci nowego postępowania

egzekucyjnego o opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz w postaci nowych

okoliczności związanych z sytuacją dłużnika wskazanych w art. 14 ust. 4 wskazanej

ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku w sytuacji, w której sąd rozpoznał

merytorycznie wyrokiem powództwo o ustalenie uprawnienia do lokalu socjalnego,

wskazane w powołanych powyżej przepisach?"

podjął uchwałę:

Wydanie prawomocnego wyroku oddalającego powództwo z powodu

wygaśnięcia roszczenia przewidzianego w art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 21

czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i

zmianie Kodeksu cywilnego (jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 31 poz. 266 ze zm.)

wyłącza dopuszczalność ponownego ustalenia tego uprawnienia w związku z

wszczęciem egzekucji na podstawie tego samego tytułu wykonawczego, także

jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji

dłużnika, przewidzianych w art. 14 ust. 4 tej ustawy.

Uzasadnienie

Przedstawione pytanie prawne nasunęło się Sądowi Okręgowemu przy

rozpatrywaniu zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w Lublinie o

odrzuceniu pozwu powódki Bogumiły S., skierowanego przeciwko Gminie L. o

ustalenie, że przysługuje jej uprawnienie do lokalu socjalnego. Było to powtórne

powództwo wytoczone przez powódkę, której eksmisję z lokalu mieszkalnego nr 14

w L. przy ul. K. nr 5, z obowiązkiem jego oddania Spółdzielni Mieszkaniowej „C.” w

L., orzekł Sąd Rejonowy w Lublinie wyrokiem zaocznym z dnia 14 października

1998 r. (w sprawie I C 1757/98).

Spółdzielnia w dniu 21 maja 2001 r. złożyła wniosek do komornika o

wykonanie tego wyroku. Komornik, realizując obowiązek przewidziany w art. 35 ust.

4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie

Kodeksu cywilnego (jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm. – dalej:

„u.o.p.l.”), zawiadomił Bogumiłę S. o możliwości wytoczenia powództwa o ustalenie

uprawnienia do lokalu socjalnego i poinformował ją, że zgodnie z art. 35 ust. 2

uprawnienie to wygaśnie, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu sześciu miesięcy od

otrzymania zawiadomienia.

Powódka wytoczyła powództwo skierowane przeciwko Gminie L., powołując

się na zły stan zdrowia swój i męża oraz niskie dochody. Ponieważ jednak uchybiła

prekluzyjnemu terminowi sześciu miesięcy, jej powództwo Sąd Rejonowy w Lublinie

oddalił wyrokiem z dnia 21 maja 2003 r. Postępowanie egzekucyjne zakończyło się

umorzeniem na podstawie art. 823 k.p.c. ze względu na to, że wierzyciel w ciągu

roku nie dokonał czynności potrzebnych do jego dalszego prowadzenia.

W dniu 14 listopada 2005 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa „C." w L. ponownie

złożyła wniosek o wszczęcie egzekucji w celu wykonanie wyroku eksmisyjnego

przeciwko Bogumile S. Zawiadamiając dłużniczkę o wszczęciu egzekucji, komornik

poinformował ją, podobnie jak przy wszczęciu poprzedniego postępowania, o

prawie do wystąpienia z powództwem o ustalenie uprawnienia do lokalu socjalnego,

terminie do dochodzenia tego roszczenia oraz skutkach uchybienia terminowi.

Powódka zastosowała się do otrzymanego pouczenia i w terminie złożyła pozew

przeciwko Gminie L.

Niewątpliwe jest, że Bogumiła S. poważnie choruje. Została uznana za osobę

całkowicie niezdolną do pracy, o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, i

otrzymuje rentę w wysokości 372,82 zł. Wraz z nią przy ul. K. mieszka jej mąż,

którym się opiekuje, ponieważ jest obłożnie chory. Mąż powódki pobiera rentę w

kwocie 374,14 zł.

Sąd Rejonowy uznał, że na przeszkodzie rozpoznaniu zgłoszonego przez

powódkę żądania stoi powaga rzeczy osądzonej. W niniejszej sprawie, podobnie

jak w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Rejonowym w Lublinie w 2003 r.,

zakończonym prawomocnym wyrokiem, tożsame były strony, zgłoszone żądanie,

jego podstawa prawna oraz wskazywane okoliczności faktyczne. Sąd Rejonowy

stwierdził, że ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego o wydanie lokalu

nie powoduje nabycia przez powódkę kolejnego roszczenia określonego w art. 35

ust. 2 u.o.p.l. i możliwości ponownego wystąpienia z nim na drogę postępowania

sądowego. Pouczenie udzielone przez komornika było błędne, ponieważ

przysługujące powódce roszczenie wygasło, o czym Sąd Rejonowy rozstrzygnął

prawomocnym wyrokiem z dnia 21 maja 2003 r.

W zażaleniu powódka domagała się uchylenia postanowienia odrzucającego

jej pozew, powołując się na pouczenie udzielone przez komornika. Zdaniem

powódki, nowe postępowanie egzekucyjne zrodziło nowe uprawnienia, a ponadto

wystąpiły nowe okoliczności faktyczne, gdyż jej stan zdrowia pogorszył się.

Sąd Okręgowy, uzasadniając przedstawione zagadnienie prawne wskazał, że

możliwe jest przyjęcie stanowiska, jakie zaprezentował Sąd Rejonowy, gdyż

niewątpliwie strony w niniejszej sprawie oraz w sprawie wytoczonej przez powódkę

w czasie trwania poprzednio prowadzonej przeciwko niej egzekucji są identyczne,

podobnie jak zgłoszone żądanie i jego podstawa prawna. Podstawa faktyczna w

obu sprawach również jest taka sama, powódka bowiem wówczas i obecnie

powoływała się na swoją złą sytuację materialną oraz zły stan zdrowia i

niepełnosprawność, kwalifikujące ją do uznania za niezdolną do pracy. Wszczęcie

nowego postępowania egzekucyjnego nie może być poczytane za zmianę

okoliczności faktycznych, ponieważ kwestia uprawnienia powódki do lokalu

socjalnego została już prawomocnie przesądzona, wprawdzie na użytek innego

postępowania egzekucyjnego, lecz prowadzonego na wniosek tego samego

wierzyciela w celu wyegzekwowania tego samego obowiązku nałożonego tym

samym tytułem wykonawczym.

Sąd Okręgowy zwrócił jednak uwagę, że możliwa jest również odmienna

ocena, prowadząca do uznania, że niniejsza sprawa nie dotyczy roszczenia

objętego powagą rzeczy osądzonej. Przywołując pogląd Sądu Najwyższego

wyrażony w wyroku z dnia 18 kwietna 1980 r., IV CR 85/80 (OSNCP 1980, nr 11,

poz. 214), stwierdził, że mimo identyczności stron i dochodzonego roszczenia stan

rzeczy osądzonej nie występuje, jeżeli uległy zmianie okoliczności faktyczne

będące podstawą prawomocnego rozstrzygnięcia, przy czym zmiana może

dotyczyć jakiejkolwiek okoliczności, jeśli tylko ta właśnie okoliczność była przyczyną

rozstrzygnięcia w pierwszej sprawie. (...)

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: (...)

Po zakończeniu drugiej wojny światowej, mimo trudności z zapewnieniem

społeczeństwu dostatecznej liczby mieszkań, obowiązywały przepisy zakazujące

eksmisji bez wskazania innego lokalu, do którego osoba eksmitowana może się

przenieść, niezależnie od przyczyn orzeczenia eksmisji. Opiekuńczy stosunek do

eksmitowanych dłużników zmieniła radykalnie ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o

najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (jedn. tekst: Dz.U. z 1998 r.

Nr 120, poz. 787 – dalej: "u.n.l."), która umożliwiała orzeczenie eksmisji bez

przyznania mieszkania zastępczego (tzw. eksmisję „na bruk”). Artykuł 36 ust. 1 tej

ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 grudnia 2001 r. upoważniał

wprawdzie sąd do orzeczenia w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu o

uprawnieniu najemcy do otrzymania lokalu socjalnego, nie przewidywał jednak

konkretnych kategorii osób, którym przysługuje taka ochrona. Krytyka, z jaką

spotkała się omawiana regulacja, doprowadziła do jej zmiany wprowadzonej ustawą

z dnia 15 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i

dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 122, poz. 1317). Znowelizowany art. 36, który

wszedł w życie dnia 31 grudnia 2000 r., zobowiązywał sąd do orzekania w każdej

sprawie eksmisyjnej o istnieniu albo o braku uprawnienia osoby eksmitowanej do

lokalu socjalnego, a ponadto wymieniał kategorie osób, którym uprawnienie to

przysługiwało ze względów humanitarnych. Takie uregulowanie okazało się jednak

niedostateczne.

Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2001 r., K 11/00 (OTK Zb.Urz. 2001, nr 3, poz. 54)

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis zmieniający ustawę o najmie lokali

mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych w zakresie, w jakim umożliwia

wszczęcie lub prowadzenie egzekucji wobec osób, o których mowa w art. 36 ust. 4

tej ustawy, a których eksmisję orzeczono przed wejściem w życie zmian, jest

niezgodny z art. 30 i art. 71 ust. 1 Konstytucji. Ponadto w postanowieniu z dnia 4

kwietnia 2001 r., S 2/01 (OTK Zb.Urz. 2001, nr 3, poz. 58) Trybunał Konstytucyjny

zasygnalizował Sejmowi potrzebę rozszerzenia ochrony przewidzianej w art. 36 ust.

4 u.n.l. na lokatorów, co do których orzeczono eksmisję, a którzy – ze względu na

podstawę prawną zajmowania lokalu – nie podlegają regulacji zawartej w ustawie o

najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych. Trybunał Konstytucyjny uznał, że

poszanowanie godności ludzkiej wymaga, by w razie orzeczenia eksmisji udzielano

ochrony, przynajmniej pewnym kategoriom podmiotów, ze względu na ich

szczególną sytuację.

To zalecenie miała zrealizować obowiązująca ustawa z dnia 21 czerwca

2001 r. o ochronie praw lokatorów, która weszła w życie dnia 10 lipca 2001 r.

Uprawnienie do lokalu socjalnego i jego zakres normuje art. 14 tej ustawy; krąg

osób, do których przepis ten ma zastosowanie, jest szerszy niż określony w art. 36

u.n.l. Przede wszystkim poszerzono zakres przedmiotowy, ze względu na treść art.

2 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l. Ochronę rozciągnięto na wszystkie stosunki prawne, z których

wynika prawo używania lokalu, a więc objęła ona także osoby zajmujące

mieszkania spółdzielcze. W nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 17 grudnia 2004 r.

o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o

zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 281, poz.

2783) zasięg ten został ograniczony, jednak nie ma to wpływu na sytuację powódki.

Ponadto w art. 14 ust. 4 u.o.p.l., poza osobami uznawanymi za obligatoryjnie

uprawnione do lokalu socjalnego przez dotychczasowe przepisy, wymieniono nowe

ich grupy – obłożnie chorych, emerytów i rencistów spełniających kryteria do

otrzymania świadczenia z pomocy społecznej oraz bezrobotnych. Ponieważ jednak

art. 14 miał zastosowanie na przyszłość, a zatem od dnia 10 lipca 2001 r.,

wskazaną przez Trybunał Konstytucyjny potrzebę zapewnienia stosownej ochrony

również osobom eksmitowanym wcześniej realizować miał przepis przejściowy, tj.

art. 35 u.o.p.l. Przepis ten w pierwotnym brzmieniu został jednak zakwestionowany

przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 października 2002 r. (OTK-A

Zb.Urz. 2002, nr 5, poz. 62) w takim zakresie, w jakim wyłączał uprawnienie do

lokalu socjalnego osób, o których mowa w art. 14 ust. 4 u.o.p.l., jeżeli zostały one

objęte orzeczeniem sądowym nakazującym opróżnienie lokalu, wydanym w okresie

od dnia 31 grudnia 2000 r. do dnia wejścia w życie ustawy o ochronie praw

lokatorów, a orzeczenie nie zostało wykonane do tego dnia.

Po korekcie wprowadzonej ustawą z dnia 9 maja 2003 r. o zmianie ustawy o

ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu

cywilnego (Dz.U. Nr 113, poz. 1069) uprawnienie do lokalu socjalnego przyznano

wszystkim osobom, o których mowa w art. 14 ust. 4 u.o.p.l., jeżeli przed dniem

wejścia w życie ustawy zostały objęte orzeczeniem sądowym, chociażby

nieprawomocnym, nakazującym opróżnienie lokalu, lub ostateczną decyzją

administracyjną, o której mowa w art. 34, a orzeczenie to lub decyzja nie zostały

wykonane przed dniem wejścia w życie ustawy. Artykuł 35 u.o.p.l. – ustanawiając

dla osób, których eksmisję orzeczono przed wejściem w życie tej ustawy, prawo do

korzystania z ochrony analogicznej, jaka przysługuje tym, wobec których wyroki

eksmisyjne zapadły już w czasie obowiązywania ustawy – jednocześnie określił

granice tego prawa i tryb, w jakim może być realizowane. Było to konieczne,

ponieważ stosowanie w tym zakresie reguł przewidzianych w art. 14 nie jest

możliwe.

Artykuł 14 ust. 1 u.o.p.l. przewiduje obowiązek zamieszczenia rozstrzygnięcia

o uprawnieniu do lokalu socjalnego w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu, a

użyte sformułowania nie różnią się od brzmienia wcześniej obowiązującego,

znowelizowanego art. 36 u.n.l. Z tego względu interpretując art. 14 ust. 1 można się

odwołać do wykładni art. 36 ust. 1 u.n.l. dokonanej w uchwale Sądu Najwyższego z

dnia 4 grudnia 2001 r., III CZP 8/01 (OSNC 2001, nr 10, poz. 146). Sąd Najwyższy

rozstrzygając zagadnienie, czy możliwe jest dochodzenie tego uprawnienia

odrębnie, jeżeli przesłanki uzasadniające przyznanie lokalu socjalnego powstały po

wydaniu wyroku eksmisyjnego, wyraził pogląd, że o uprawnieniu najemcy do

otrzymania takiego lokalu sąd może orzec tylko w wyroku nakazującym opróżnienie

lokalu. Nawiązując do wcześniejszego orzecznictwa (uchwały z dnia 15 marca

1995 r., III CZP 23/95, OSNC 1995, nr 7-8, poz. 105 i z dnia 8 grudnia 1995 r.,

III CZP 171/95, OSNC 1996, nr 5, poz. 64), Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 36 u.n.l.

jest przepisem szczególnym, a jego wykładnia powinna być ścisła, wykluczająca

interpretację zmierzającą do udzielenia ochrony prawnej poza wypadkami wyraźnie

w ustawie przewidzianymi. Zasadę tę należy stosować także w wypadku orzekania

o uprawnieniu do lokalu socjalnego pod rządami art. 14 u.o.p.l., a ponieważ art. 35

u.o.p.l. spełnia tę sama rolę, co art. 14 w odniesieniu do eksmisji już orzeczonych,

nie może być wykładany według innych reguł.

Uprawnienia osób eksmitowanych, których dotyczy art. 35 ust. 1 u.o.p.l.,

powstały z chwilą wejścia w życie tej ustawy; mogą się one ubiegać o ustalenie tych

uprawnień w drodze procesu do czasu ich wygaśnięcia. Chwilę, w której roszczenie

wygasa, wyznacza art. 35 ust. 2 zdanie drugie u.o.p.l. Określony w tym przepisie

termin z jednej strony ma zapewnić ochronę osobie eksmitowanej, z drugiej

natomiast jest wyrazem dążenia do zachowania sprawności postępowania

egzekucyjnego. Artykuł 35 ust. 2 nawiązuje do ust. 4 tego przepisu, stwarzając

czytelną konstrukcję sposobu realizacji ochrony należnej osobom wymagającym jej

ze względów humanitarnych.

Po wszczęciu egzekucji na podstawie tytułu określonego w art. 35 ust. 1

u.o.p.l. organ prowadzący egzekucję ma obowiązek ustalić, czy osoby, których

eksmisję ma przeprowadzić nie należą do kategorii osób wymienionych w art. 14

ust. 4 u.o.p.l., a jeśli stwierdzi taki stan, zobowiązany jest zawiadomić te osoby, że

mogą wystąpić z powództwem o ustalenie uprawnienia do lokalu socjalnego w

terminie sześciu miesięcy od otrzymania tego zawiadomienia. Jednocześnie

zawiesza postępowanie egzekucyjne, o czym zawiadamia prokuratora. W ten

sposób przepis ustanawia dodatkową gwarancję realizacji uprawnień, ze względu

na przysługujące prokuratorowi na podstawie art. 55 k.p.c. prawo wytoczenia

powództwa na rzecz takiej osoby.

Skutkiem nieskorzystania przez uprawnionego z przysługującego mu

uprawnienia w wyznaczonym terminie jest wygaśnięcie tego uprawnienia. Zawarte

w art. 35 ust. 1 i 2 normy dotyczące istnienia i wygaśnięcia uprawnienia do lokalu

socjalnego mają charakter materialnoprawny, prawo, które wygasło nie podlega

więc reaktywowaniu. Nie może też nastąpić przywrócenie terminu do jego realizacji.

Jeżeli zatem postępowanie egzekucyjne nie zakończy się wykonaniem

orzeczenia, lecz – jak w rozpatrywanej sprawie – ulegnie umorzeniu, po czym

zostanie wszczęte kolejne postępowanie w celu wykonania tego samego tytułu,

dłużnik, który uzyskał w czasie wcześniej prowadzonej egzekucji orzeczenie

przewidziane w art. 35 ust. 2 u.o.p.l., może skutecznie przedstawić to orzeczenie w

nowym postępowaniu. Osoba, która w poprzednim postępowaniu, pomimo

otrzymania zawiadomienia od organu egzekucyjnego, nie podjęła skutecznych

kroków, by swoje uprawnienie potwierdzić orzeczeniem sądu (a więc wcale nie

wystąpiła na drogę sądową, lub jak powódka – wytoczyła powództwo po

wygaśnięciu roszczenia) i jej prawo wygasło, nie będzie natomiast mogła dochodzić

tego uprawnienia po wszczęciu kolejnego postępowania egzekucyjnego,

prowadzonego na podstawie tego samego tytułu wykonawczego.

Obowiązek zawiadomienia osoby eksmitowanej o przysługującym jej

uprawnieniu przewidzianym w art. 35 ust. 1 u.o.p.l., realizowany przez organ

egzekucyjny, nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu art. 759 k.p.c. Jest

obowiązkiem o charakterze informacyjnym, wynikającym ze szczególnego przepisu

i rodzącym konkretne skutki w zakresie biegu terminu prekluzyjnego. Umorzenie

postępowania egzekucyjnego nie powoduje zatem „uchylenia” tej czynności na

podstawie art. 826 k.p.c. i nie pozbawia jej skutków.

Sąd Okręgowy podniósł, że art. 35 ust. 4 u.o.p.l. nie przewiduje możliwości

odstąpienia przez organ egzekucyjny od obowiązku zawiadomienia osoby

spełniającej wymogi art. 14 ust. 4 u.o.p.l. o możliwości wystąpienia ze stosownym

powództwem. Z tego faktu wysnuł wniosek, że roszczenie przewidziane art. 35 ust.

1 i 2 połączone jest z postępowaniem wykonawczym w ten sposób, iż każdorazowe

jego wszczęcie powoduje konieczność badania przesłanek wymienionych w art. 14

ust. 4 i otwiera nowy termin dla dochodzenia uprawnień do lokalu socjalnego.

Stanowisko to nie jest trafne, gdyż art. 35 ust. 4 nakazuje organowi egzekucyjnemu

zawiadomienie osoby określonej w tym przepisie, że może wystąpić z powództwem

o ustalenie uprawnienia do lokalu socjalnego. Prawo to jednak musi istnieć

obiektywnie, przepisy bowiem nie łączą jego powstania z działaniem organu

egzekucyjnego; zakładają związek odwrotny – organ egzekucyjny zawiadamia o

przysługującym prawie, zatem powinien to czynić jedynie w sytuacji, w której osoba

zawiadamiana może wystąpić z powództwem. Jeśli uczynić tego nie może,

komornik nie udziela takiego pouczenia.

W rezultacie należy uznać, że wynikające z art. 35 ust. 1 uprawnienie do

lokalu socjalnego ma charakter „jednorazowy” w toku realizacji określonego tytułu

wykonawczego. Nieskorzystanie z niego w wyznaczonym terminie powoduje jego

wygaśnięcie i powstałe później nowe okoliczności dodatkowo uzasadniające

uprawnienie do takiego lokalu nie powodują powstania „następnego” uprawnienia

dla osoby eksmitowanej, podobnie jak nie może go spowodować udzielenie

nieprawidłowej informacji o istnieniu tego uprawnienia przez organ egzekucyjny.

Prawomocny wyrok orzekający o tym uprawnieniu ma powagę rzeczy osądzonej co

do zawartego w nim rozstrzygnięcia niezależnie od zmiany na korzyść dłużnika

okoliczności faktycznych i dalszego przebiegu postępowania egzekucyjnego,

prowadzonego na podstawie tego samego tytułu wykonawczego.

Należy pamiętać, że brak uprawnień do lokalu socjalnego nie oznacza

możliwości wykonania eksmisji „na bruk”. Nowelizacja art. 1046 k.p.c.

przeprowadzona ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego i niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 172, poz. 1804) i

mająca z mocy jej art. 7 zastosowanie do postępowań egzekucyjnych wszczętych

od dnia jej wejścia w życie, tj. od dnia 5 lutego 2005 r., uzależniła wykonanie przez

komornika obowiązku opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb

mieszkaniowych dłużnika na podstawie tytułu wykonawczego, z którego nie wynika

prawo dłużnika do lokalu socjalnego lub zamiennego, od wskazania przez gminę

ewentualnie wierzyciela pomieszczenia tymczasowego lub od znalezienia takiego

pomieszczenia przez dłużnika (art. 1046 § 4 i 5 k.p.c.). Pomieszczenie tymczasowe

musi nadawać się do zamieszkania, zapewniać co najmniej 5 m2

powierzchni

mieszkalnej na jedną osobę i znajdować się w tej samej miejscowości lub pobliskiej,

jeżeli zamieszkanie w tej miejscowości nie pogorszy nadmiernie warunków życia

osób przekwaterowywanych (art. 1046 § 6 k.p.c.). Nawet zatem utrata uprawnień

do lokalu socjalnego nie pozbawia eksmitowanego dłużnika daleko idącej ochrony i

nie stwarza obaw, że wykonanie eksmisji naruszy zasady humanitaryzmu.

Z tych względów Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne, jak w

uchwale.