IV KK 119/07

WYROK Z DNIA 1 SIERPNIA 2007 R.

IV KK 119/07

Artykuł 413 k.p.k. określający składniki wyroku nie przewiduje, aby

wyrok zawierał „wizerunek oskarżonego”, zatem orzeczenie przez sąd o

publikacji wyroku wraz z tym wizerunkiem, stanowi przekroczenie upoważ-

nienia wynikającego z art. 50 k.k., a tym samym rażące naruszenie prawa,

mające istotny wpływ na treść orzeczenia.

Przewodniczący: sędzia SN J. Steckiewicz (sprawozdawca).

Sędziowie: SN E. Strużyna, WSO (del. do SN) T. Artymiuk.

Prokurator Prokuratury Krajowej: W. Grzeszczyk.

Sąd Najwyższy w sprawie Marka P., skazanego z art. 178 a § 1 k.k. i

art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na roz-

prawie w dniu 1 sierpnia 2007 r. kasacji, wniesionej przez obrońcę skaza-

nego od wyroku Sądu Okręgowego w N. z dnia 29 listopada 2006 r.,

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w N. z dnia 5 września

2006 r.,

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejo-

nowego w N. w części nakazującej publikację wizerunku oskarżonego (...).

U Z A S A D N I E N I E

Sąd Rejonowy w N. wyrokiem z dnia 5 września 2006 r., uznał Marka

P. za winnego tego, że: „w dniu 21 kwietnia 2006 r., w N. kierował samo-

2

chodem osobowym marki Polonez będąc w stanie nietrzeźwości – wynik

badania alkotestem: I badania 1,44 mg/l, II badania 1,56 mg/l, ponadto kie-

rując wyżej wymienionym pojazdem naruszył sądowy zakaz prowadzenia

pojazdów mechanicznych orzeczony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejo-

nowego w N. na okres (72 miesięcy, 6 lat) od 18.01.2005 r. do 18.01.2011

r., tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k. i art. 244

k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za co wymierzył karę 2 lat pozbawienia wolno-

ści oraz orzekł dwa środki karne – zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów

mechanicznych na okres 10 lat i podania niniejszego wyroku do publicznej

wiadomości poprzez trzykrotne ogłoszenie go w Gazecie K. wraz z publi-

kacją wizerunku oskarżonego”.

Apelację od tego orzeczenia wniósł obrońca skazanego i zarzucając

wymierzenie Markowi P. rażąco niewspółmiernie surowej kary oraz „nie-

słuszne zastosowanie środka karnego w postaci publikacji wizerunku

oskarżonego, co jest sprzeczne z art. 50 k.k. w zw. z art. 197 – 199 k.k.w.”,

postulował warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności i

uchylenie wyroku w części nakazującej publikację wizerunku oskarżonego.

Sąd Okręgowy w N. wyrokiem z dnia 29 listopada 2006 r., zaskarżo-

ny wyrok utrzymał w mocy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.

Wypowiadając się w kwestii środka karnego, o którym mowa w art.

39 pkt 8 k.k. Sąd odwoławczy wyraził pogląd, że „orzeczenie publikacji wi-

zerunku oskarżonego w gazecie jest szczególnym sposobem podania wy-

roku do publicznej wiadomości...”.

Kasację od wyroku Sądu Okręgowego w N. wniósł obrońca skazane-

go i zarzucił mu, że nie uchylił wyroku Sądu pierwszej instancji, którym

orzeczono środek karny nieznany ustawie, w postaci podania wyroku do

publicznej wiadomości wraz z wizerunkiem oskarżonego (obraza art. 439 §

1 pkt 5 k.p.k.). Podnosząc ten zarzut obrońca postulował uchylenie w cało-

ści zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Re-

3

jonowego w N. z dnia 5 września 2006 r. i przekazanie sprawy Sądowi wła-

ściwemu do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu kasacji wskazano, że wizerunek oskarżonego nie

jest elementem wyroku, a opublikowanie go było dla oskarżonego dodat-

kową dolegliwością.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest uzasadniona, jednak nie z tego powodu, że doszło do

obrazy art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k.

Sąd pierwszej instancji orzekając środek karny – podanie wyroku do

publicznej wiadomości – nakazał nie tylko ogłoszenie go w czasopiśmie,

ale również polecił dołączyć do niego wizerunek oskarżonego. Sąd odwo-

ławczy rozstrzygnięcie to uznał za prawidłowe, tym samym zaakceptował

stanowisko, że przeznaczony do opublikowania wyrok może być „uzupeł-

niony” o element, który w nim nie występuje.

Artykuł 413 k.p.k. wymienia, w sposób wyczerpujący, składniki, które

muszą być zawarte w każdym wyroku. Wśród nich nie ma wizerunku

oskarżonego.

Z kolei art. 50 k.k. stanowi, że podanie wyroku do publicznej wiado-

mości może nastąpić tylko w wypadkach przewidzianych w ustawie, w for-

mie określonej przez sąd. Decydując się zatem (lub będąc do tego zobo-

wiązanym) na orzeczenie omawianego środka karnego sąd musi ograni-

czyć się do określenia formy publikacji wyroku (w całości lub w wybranych

fragmentach) oraz miejsca, w którym ona nastąpi, bez możliwości dołącza-

nia do niego innych jeszcze treści.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu Najwyższego, wbrew twier-

dzeniom autora kasacji, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do orzecze-

nia środka karnego nieznanego ustawie, natomiast miało miejsce narusze-

nie art. 50 k.k., przez przekroczenie upoważnienia zawartego w tym prze-

pisie.

4

W przekonaniu Sądu Najwyższego naruszenie prawa karnego mate-

rialnego było rażące i miało istotny wpływ na treść orzeczenia.

Rażące naruszenie prawa wynikało z błędnej interpretacji art. 50 k.k.

dokonanej przez Sąd Okręgowy w N., który uznał, że „... publikacja wize-

runku oskarżonego jest szczególnym sposobem podania wyroku do pu-

blicznej wiadomości...”. Pogląd ten, w świetle przedstawionej wcześniej ar-

gumentacji jest oczywiście nieuzasadniony. Rażące naruszenie omawia-

nego przepisu miało istotny wpływ na treść orzeczenia, bowiem doszło do

dodatkowego i pozaustawowego napiętnowania oskarżonego, a przez to

naruszone zostały również funkcje gwarancyjne prawa karnego.

Podsumowując, skoro art.413 k.p.k. określający składniki wyroku nie

przewiduje, aby wyrok zawierał „wizerunek oskarżonego”, to orzeczenie

przez sąd o publikacji wyroku wraz z tym wizerunkiem, stanowi przekro-

czenie upoważnienia wynikającego z art. 50 k.k., a tym samym rażące na-

ruszenie prawa, mające istotny wpływ na treść orzeczenia.

Podjęte przez Sąd Najwyższy rozstrzygnięcie spowodowało, że

wniosek obrońcy o uchylenie wyroku zaskarżonego kasacją oraz utrzyma-

nego nim w mocy wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania, stał się bezprzedmiotowy.