SNO 55/07

WYROK Z DNIA 24 SIERPNIA 2007 R.

SNO 55/07

Przewodniczący: sędzia SN Elżbieta Sadzik.

Sędziowie SN: Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca), Katarzyna Tyczka-Rote.

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y na rozprawie z udziałem

Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 24

sierpnia 2007 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem

Krajowej Rady Sądownictwa oraz Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt (...)

1 ) z m i e n i ł zaskarżony w y r o k w ten sposób, że o b w i n i o n e m u

s ę d z i e m u Sądu Rejonowego za popełnione czyny w y m i e r z y ł na

podstawie art. 107 § 1 i art. 109 § 1 pkt 2 u.s.p. k a r ę n a g a n y ;

2) kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2007 r. uznał

sędziego Sądu Rejonowego za winnego popełnienia następujących czynów:

1) w dniu 7 października 2006 r. około godz. 1800

w A. dopuścił się zniszczenia

drzwi wejściowych do mieszkania przy ul. Śródmieście 3/41, powodując straty w

wysokości ok. 350 zł na szkodę swojej teściowej Janiny L., tj. przewinienia

dyscyplinarnego określonego w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o

ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.);

2) w nocy z 10/11 października 2006 r. w A., w mieszkaniu przy ul. Norwida

6/3, będąc pod działaniem alkoholu, wywołał awanturę domową, na skutek której

doszło do interwencji Policji, tj. przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 107

§ 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr

98, poz. 1070 ze zm.);

3) w nocy 15 października 2006 r. około godz.2040

w A., w mieszkaniu przy ul.

Norwida 6/3, będąc pod działaniem alkoholu, wywołał awanturę domową, na skutek

której doszło do interwencji Policji, tj. przewinienia dyscyplinarnego określonego w

art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

(Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.);

4) w dniu 12 listopada 2006 r., w mieszkaniu przy ul. Norwida 6/3, będąc pod

wpływem alkoholu wywołał awanturę domową, na skutek której doszło do

interwencji Policji, tj. przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 107 § 1

2

ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98,

poz. 1070 ze zm.).

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny za popełnienie tych przewinień

dyscyplinarnych wymierzył obwinionemu sędziemu karę dyscyplinarną upomnienia.

Według dokonanych ustaleń obwiniony jest sędzią Sądu Rejonowego. W okresie

od dnia 30 października 1980 r. do dnia 19 grudnia 2006 r. pozostawał w związku

małżeńskim z Haliną L., który został rozwiązany przez rozwód. W okresie

zawieszenia postępowania rozwodowego obwiniony sędzia w dniu 7 października

2006 r. pojechał na działkę, na której miała być jego żona. Po stwierdzeniu jej

nieobecności, poszukiwał żonę dwukrotnie jadąc na działkę oraz do domu teściowej.

Będąc ponownie pod drzwiami mieszkania teściowej usłyszał dobiegające z

mieszkania głosy. Po bezskutecznych prośbach o wpuszczenie do mieszkania

trzykrotnie uderzył nogą w drzwi mieszkania i przez wybity otwór wszedł do środka

mieszkania. Po stwierdzeniu, że żona przebywa tam wraz z koleżanką i dwoma

mężczyznami wezwał Policję. Obwiniony pokrył koszty wymiany i montażu drzwi w

kwocie 350 zł.

W nocy z 10/11 października 2006 r. ok. godz. 2350

sędzia Sadu Rejonowego,

będąc pod działaniem alkoholu, wywołał awanturę w mieszkaniu zajmowanym z żoną.

Na prośbę żony obwinionego interweniowała Policja. Na widok funkcjonariuszy

Policji obwiniony uspokoił się i przeprosił za swoje zachowanie. Halina L., na jej

prośbę, została odwieziona radiowozem do mieszkania koleżanki.

Wieczorem dnia 15 października 2006 r. około godz.2040

oraz w dniu 12

listopada 2006 r. na wezwanie Haliny L. ponownie dwukrotnie interweniowała Policja

w związku z awanturami wywołanymi przez obwinionego, który był pod działaniem

alkoholu.

Po orzeczonym rozwodzie między sędzią Sądu Rejonowego i Haliną L. nie

dochodziło do awantur, w które angażowani byliby funkcjonariusze Policji.

Obwiniony sędzia potwierdził zachowania opisane w zarzucanych mu czynach.

Wyjaśnił, że powodem jego postępowania było nadużywanie alkoholu przez żonę.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał, że zachowania obwinionego były

zawinione i bezprawne, naruszyły porządek prawny i przyniosły ujmę godności

sędziego. Okoliczności dotyczące trudnej sytuacji osobistej i rodzinnej w jakiej znalazł

się obwiniony w okresie prowadzonej sprawy rozwodowej nie mogą usprawiedliwiać

jego zachowań i uzasadniać odstąpienia od wymierzenia kary. Przy wymiarze kary

Sąd Dyscyplinarny miał na względzie wieloletnią, nienaganną pracę obwinionego

sędziego, właściwą postawę w toku postępowania dyscyplinarnego, dobrą opinię w

pracy oraz okazaną skruchę.

Od powyższego wyroku odwołanie na niekorzyść obwinionego sędziego w

części dotyczącej orzeczonej kary złożyli Krajowa Rada Sądownictwa oraz Minister

3

Sprawiedliwości. W obu odwołaniach zarzucono rażącą niewspółmierność

wymierzonej kary dyscyplinarnej. Skarżący wnosili o zmianę zaskarżonego wyroku

przez orzeczenie kary dyscyplinarnej przeniesienia na inne miejsce służbowe, jako

kary adekwatnej do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości popełnionych

czynów.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Odwołania zasługiwały na częściowe uwzględnienie. Skarżący trafnie odwołali

się do wysokich wymagań stawianych sędziemu przy pełnieniu nie tylko czynności

służbowych, ale także w życiu prywatnym. Wymagania te – jak podniesiono w

odwołaniach – wynikają zarówno z przepisów ustawy – Prawo o ustroju sądów

powszechnych (art. 61 § 1 pkt 2 i art. 82 § 1 i 2), jak i ze Zbioru Zasad Etyki

Zawodowej Sędziów, stanowiącym załącznik do Uchwały Nr 16/2003 Krajowej Rady

Sądownictwa z dnia 19 lutego 2003 r.

W obu odwołaniach zarzut niewspółmierności orzeczonej kary upomnienia w

stosunku do popełnionych przewinień dyscyplinarnych zasługiwał na uwzględnienie.

Kara upomnienia stosowana jest przy najlżejszych przewinieniach dyscyplinarnych,

zarówno pod względem przedmiotowym (szkodliwość dla służby), jak podmiotowych

(stopień zawinienia). Przewinienia dyscyplinarne, jakich dopuścił się obwiniony nie

mają takiego charakteru. Dokonana w zaskarżonym wyroku ocena zachowań sędziego

Sądu Rejonowego jest bez wątpienia zbyt łagodna z punktu widzenia dobra służby,

potrzeby kształtowania w społeczeństwie, a zwłaszcza w otoczeniu sędziego (miejscu

jego zamieszkania) właściwego wizerunku przedstawiciela wymiaru sprawiedliwości.

Awantury wszczynane przez sędziego po pijanemu, oraz zniszczenie w czasie jednej z

nich cudzego mienia, to zachowania szczególnie szkodliwe dla służby sędziowskiej

oraz kształtowania wizerunku sędziego. Z punktu widzenia przesłanki wyłącznie

przedmiotowej popełnionych czynów, ich surowa ocena zaprezentowana w

odwołaniach, nie budzi zatem zastrzeżeń i mogłaby prowadzić do orzeczenia żądanej

kary przeniesienia na inne miejsce służbowe.

Każde przewinienie służbowe powinno być jednak ocenione także z płaszczyźnie

podmiotowej. Z bezspornych ustaleń wynika, że przyczyną nagannych zachowań

obwinionego sędziego były emocje związane z konfliktem w jakim pozostawał z żoną.

Podłożem tego konfliktu była niespełniona nadzieja na uratowanie małżeństwa,

konieczność złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania rozwodowego

oraz silny stres związany z toczącym się procesem o rozwód. Wszystkie cztery

przewinienia dyscyplinarne popełnione zostały w odstępie kilku lub kilkunastu dni na

krótko przed orzeczeniem rozwodu. Pierwsze z nich sprowokowane zostało

postępowaniem żony obwinionego, która wbrew zapewnieniom nie pojechała na

działkę, lecz spotkała się w mieszkaniu jej matki z koleżanką i dwoma mężczyznami.

4

Agresywne zachowanie obwinionego wywołane zostało niewpuszczeniem go przez

ówczesną jeszcze żonę do tego mieszkania. Emocje wywołane problemami życia

osobistego wprawdzie nie mogą usprawiedliwiać bezprawnych zachowań sędziego,

bowiem etyka zawodowa sędziego nakazuje powściągliwość w ich demonstrowaniu,

to jednak nie mogą być pominięte przy ocenie stopnia zawinienia, a w konsekwencji

przy wymiarze kary. Mając tę okoliczność na względzie, także okazaną przez sędziego

Sądu Rejonowego skruchę, bardzo dobrą opinię w miejscu pracy, ponadto

okoliczność, że w stosunku do obwinionego nigdy wcześniej nie było zastrzeżeń co do

prezentowanej postawy i zachowań poza sądem, a także fakt, że obwiniony w czasie

interwencji Policji zachowywał się spokojnie i przeprosił za swoje zachowanie, Sąd

Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał, że karą adekwatną, spełniającą wymagania

prewencji szczególnej i cele wychowawcze, jest kara nagany.

Z tych względów orzeczono, jak w wyroku (art. 437 § 1, art. 438 pkt 4 k.p.k. w

zw. z art.128 u.s.p.).