II PK 120/07

Sygn. akt II PK 120/07

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 stycznia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krystyna Bednarczyk (przewodniczący)

SSN Roman Kuczyński

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa T. K.

przeciwko Agencji Celnej A. Spółka z o.o. w Z. o zapłatę,

i powództwa wzajemnego Agencji Celnej A. Spółka z o.o. w Z. przeciwko T. K.

o zapłatę

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 8 stycznia 2008 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powódki wzajemnej od wyroku Sądu Okręgowego -

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. Wydział Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 23 listopada 2006 r.,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2

Wyrokiem z dnia 11 lipca 2006 r. Sąd Rejonowy - Sąd Pracy w K. zasądził

od Agencji Celnej A. spółki z o.o. na rzecz T. K. tytułem wynagrodzenia kwotę

10.635,05 zł wraz z ustawowymi odsetkami, a w pozostałym zakresie powództwo

oddalił. Natomiast w sprawie z powództwa wzajemnego, Sąd Rejonowy zasądził od

T. K. na rzecz Agencji Celnej A. spółki z o.o. kwotę 4.183,58 zł z ustawowymi

odsetkami od dnia 18 kwietnia 2006 r. do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie

powództwo oddalił.

Sąd Rejonowy ustalił, że T. K. pracowała w Agencji Celnej A. spółce z o.o.

od dnia 2 kwietnia 2002 r. na stanowisku agenta celnego na podstawie umowy o

pracę na czas nieokreślony. W dniu 2 kwietnia 2002 r. powódka złożyła pisemne

oświadczenie, w którym zobowiązała się, że w okresie od dnia podpisania tego

oświadczenia do końca trzeciego roku, licząc od daty rozwiązania umowy o pracę,

uzyskanych, dzięki zatrudnieniu u pozwanej, informacji handlowych nie udostępni

innym podmiotom gospodarczym, co dotyczyło przede wszystkim innych agencji

celnych, firm transportowych i ich pośredników. T. K. oświadczyła ponadto, że w

czasie trwania umowy o pracę nie będzie świadczyła osobiście usług agenta

celnego na rzecz osób fizycznych i prawnych. W przypadku naruszenia tych

warunków zobowiązała się natomiast do zapłaty kary umownej w wysokości 10.000

zł, co nie wykluczało jednak roszczeń Agencji Celnej, która mogła dochodzić

rzeczywistej kwoty odszkodowania, jeśli szkoda byłaby wyższa niż 10.000 zł. W

dniu 12 kwietnia 2002 r. powódka na piśmie oświadczyła z kolei, że informacji

handlowych uzyskanych w ramach umowy o pracę nie wykorzysta w innych celach,

aniżeli związanych z działalnością jej pracodawcy, nie udostępni ich innym

podmiotom, w szczególności prowadzącym działalność jako agencje celne i firmy

transportowe oraz ich pośrednicy, w okresie od podpisania oświadczenia do trzech

lat po zaprzestaniu współpracy objętej umową o pracę.

Według ustaleń Sądu pierwszej instancji, w dniu 7 października 2003 r.

pozwana wypowiedziała powódce umowę o pracę, a okres wypowiedzenia upływał

30 listopada 2003 r. Od dnia 1 listopada 2003 r., czyli w okresie biegnącego

wypowiedzenia, T. K. świadczyła pracę w firmie I. spółce z o.o. w K., przedmiotem

działalności której jest produkcja wyrobów chemicznych, gdzie była zatrudniona w

oparciu o umowę o pracę na stanowisku specjalisty do spraw logistyki, zajmując się

3

zamawianiem surowców, organizowaniem ich dostaw, dokonywaniem odpraw

celnych i organizacją wywozu towaru do klienta. W trakcie tego zatrudnienia T. K.

sygnowała pisma kierowane do Agencji Celnej A., podważając jakość

wykonywanych przez nią usług, kwestionując wysokość opłat za usługi, czy też je

reklamując. W dniu 27 listopada 2003 r. pozwana rozwiązała z powódką umowę o

pracę bez wypowiedzenia w związku z ciężkim naruszeniem podstawowych

obowiązków służbowych, co polegało na podjęciu pracy w I. oraz wykonywaniu

usług o podobnym lub identycznym charakterze w czasie trwania stosunku pracy,

łączącego ją z pozwaną, oraz działaniu na szkodę pracodawcy poprzez

podważanie prawidłowości wystawiania faktur, a także ujawnienie tajemnicy

handlowej – zasad obrotu środkami pieniężnymi w Agencji Celnej. Wyrokiem z dnia

10 maja 2005 r. Sąd Rejonowy w K. w sprawie IV P …2/03 oddalił powództwo T. K.

o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez

wypowiedzenia. Stosunek pracy, łączący powódkę z I. spółką z o.o., rozwiązał się z

dniem 30 czerwca 2005 r. Poczynając od 1 września 2005 r. T. K. była

zarejestrowana jako bezrobotna, przy czym od 9 marca 2006r. bez prawa do

zasiłku.

Sąd Rejonowy za uzasadnione uznał roszczenia powódki o wynagrodzenie za

pracę w godzinach nadliczbowych do kwoty 10.635, 05 zł, oddalając powództwo

główne w pozostałej części, uwzględnił także dochodzone przez Agencję Celną

powództwem wzajemnym żądanie zasądzenia od T. K. kwoty 4.183, 58 zł z tytułu

świadczenia nienależnego, natomiast oddalił roszczenie dotyczące zapłaty kary

umownej w wysokości 10.000 zł. Sąd pierwszej instancji przyjął, że to ostatnie

roszczenie oparte jest na przepisach ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o

zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, z których wynika możliwość żądania

naprawienia wyrządzonej przez pracownika szkody, ale nie dają one podstaw do

zasądzania kar umownych, które byłyby wypłacane bez konieczności wykazania

szkody. Sąd podkreślił, że powódka wzajemna nie wykazała poniesienia konkretnej

szkody, a na marginesie wskazał, że oświadczeń T. K. nie można uznać również za

umowę o zakazie konkurencji, bowiem w jej ramach konieczne jest określenie

odszkodowania dla pracownika za czas obowiązywania zakazu konkurencji po

ustaniu stosunku pracy. Oceniając w tym świetle treść oświadczenia pozwanej

4

wzajemnej, klauzulę konkurencyjną i tak należałoby uznać za nieważną z uwagi na

jej sprzeczność z treścią art. 1012

§ 1 zdanie drugie k.p.

Wyrokiem z dnia 23 listopada 2006 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w O. oddalił apelację Agencji Celnej A. spółki z o.o.

dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w części oddalającej powództwo wzajemne o

zasądzenie kwoty 10.000 zł, uznając ją za bezzasadną.

Sąd drugiej instancji stwierdził, że wyrok w części zaskarżonej jest zgodny z

prawem, ale z innych powodów niż wskazane w jego uzasadnieniu. Kwestią o

zasadniczym znaczeniu dla rozstrzygnięcia tego żądania jest bowiem to, że w dniu

2 kwietnia 2002 r. nie doszło do zawarcia umowy pomiędzy T. K., a Agencją Celną

A. Bezsporne jest bowiem, że we wskazanym dniu pozwana wzajemna złożyła

jedynie jednostronne oświadczenie woli, w którym zobowiązała się do

powstrzymania od dokonywania określonych w nim działań wymierzonych

przeciwko interesom pracodawcy, pod rygorem „zapłaty kary umownej w kwocie

10.000 zł”. Oświadczenia tego nie podpisała jednak osoba reprezentująca Agencję

Celną, przy czym powódka wzajemna nie złożyła w tej kwestii żadnego

oświadczenia woli, tak więc nie doszło do zawarcia umowy między stronami. W tym

stanie rzeczy, w rozpoznawanej sprawie nie będzie mieć zastosowania art. 1012

§

1 k.p., bowiem dotyczy on umowy o zakazie konkurencji, której strony nie zawarły.

Sąd Okręgowy podniósł, że fakt, iż nie doszło do zawarcia umowy między

stronami, wyłącza możliwość oceny, zawartego w jednostronnym oświadczeniu T.

K., zobowiązania finansowego jako zobowiązania do zapłaty kary umownej w

rozumieniu art. 483 k.c. Z wykładni literalnej powyższego przepisu wynika bowiem,

że zastrzeżenie takiej kary jest możliwe wyłącznie w treści umowy.

Sąd odwoławczy wskazał ponadto, że instytucja kary umownej z art. 483 k.c.

ma ściśle cywilistyczny charakter i zasadniczo nie zachodzi możliwość jej

zastosowania na podstawie art. 300 k.p. w stosunkach pracy. Prawo pracy

przewiduje, odrębny od prawa cywilnego, własny system odpowiedzialności

materialnej pracowników, w tym odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną

pracodawcy i za mienie powierzone pracownikowi (art. 114 – 127 k.p.), a także

odszkodowania dla pracodawcy z tytułu naruszenia przez pracownika postanowień

umowy, przewidzianej w art. 1012

§ 1 k.p. Zdaniem tego Sądu, możliwość

5

zastosowania kar umownych na gruncie prawa pracy jest ograniczona wyłącznie do

umów o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła powódka wzajemna –

Agencja Celna A. spółka z o.o., zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego

uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu

w O. lub innemu równorzędnemu, albo ewentualnie o uchylenie zaskarżonego

wyroku i orzeczenie o zmianie wyroku Sądu Rejonowego w K. przez zasądzenie od

pozwanej wzajemnej kwoty 10.00 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od

dnia 27 stycznia 2004 r. do dnia zapłaty. Skarżąca wniosła ponadto o zasądzenie

od pozwanej wzajemnej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa

procesowego, według norm prawem przepisanych.

Skarżąca oparła skargę na zarzucie naruszenia przepisów prawa

materialnego – art. 483 k.c. w związku z art. 300 k.p. przez jego niezastosowanie w

stosunkach z zakresu prawa pracy oraz art. 66 k.c. w związku z art. 60 k.c. przez

jego niezastosowanie w sytuacji, gdy oświadczenie pracownika stanowiło ofertę

przyjętą przez pracodawcę, a więc doszło do zawarcia umowy, co oznacza, że

również zastrzeżenie kary umownej nastąpiło w drodze umowy.

W uzasadnieniu skarżący odniósł się do charakteru odpowiedzialności

materialnej pracowników, przywołując pogląd B. Wagner, zgodnie z którym

wyczerpujące unormowanie odpowiedzialności materialnej pracowników w

Kodeksie pracy nie wyklucza możności odpowiedniego stosowania przepisów

Kodeksu cywilnego – nie wyłączając przepisów o czynach niedozwolonych – jeżeli

nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy. Dotyczy to kwestii

nieunormowanych w przepisach prawa pracy, np. solidarności, pomocnictwa i

odsetek (Kodeks pracy. Komentarz pod red. L. Florka, Warszawa 2005, str. 688)

Skarżący podniósł także, że zastrzeżenie kary umownej zostało już

dopuszczone w sytuacji umów przedwstępnych zobowiązujących do zawarcia

umów o pracę (R. Sadlik, Umowa przedwstępna w stosunkach pracy, Prawo Pracy

1999 nr 12, str. 16), a także przy umowach o zakazie konkurencji po ustaniu

stosunku pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 września 1998 r., I PKN 290/98,

OSNP 1999 nr 18, poz. 580).

6

Zdaniem autora skargi, regulacje dotyczące odpowiedzialności materialnej

pracowników za szkodę wyrządzoną pracodawcy nie odnoszą się w ogóle do

charakteru i istoty kary umownej, gdyż ta należy się wierzycielowi bez względu na

wysokość poniesionej straty i bez konieczności jej wykazywania, co należy uznać

za pogląd dominujący i uznany w orzecznictwie sądowym (uchwała Sądu

Najwyższego w składzie 7 sędziów – zasada prawna z dnia 6 listopada 2003 r., III

CZP 61/03, OSNC 2004 nr 5, poz. 69). Przepis art. 483 k.c. nie jest więc sprzeczny

z żadnym przepisem Kodeksu pracy dotyczącym odpowiedzialności materialnej

pracowników, gdzie podstawą roszczenia jest wykazanie szkody.

Zdaniem skarżącego, dopuszczalne jest zatem stosowanie kary umownej w

umowach z zakresu prawa pracy, z takim jednak zastrzeżeniem, że przy ustalaniu

odszkodowania uwzględniana będzie funkcja wychowawcza instytucji

odpowiedzialności materialnej pracownika, tj. ograniczenie wysokości

odszkodowania do trzykrotnego wynagrodzenia pracownika.

Skarżący wskazał wreszcie, że ani art. 483 k.c., ani przepisy Kodeksu pracy

nie przewidują zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności dla

zastrzeżenia kary umownej. Zgodnie z art. 66 k.c., biorąc pod uwagę, że pozwana

wzajemna w sposób nie budzący wątpliwości oświadczyła pracodawcy wolę

zastrzeżenia kary umownej na wypadek, gdyby dopuściła się podjęcia pracy na

stanowisku agenta celnego w innym podmiocie w trakcie trwania stosunku pracy,

porozumienie z dnia 2 kwietnia 2002 r. należy traktować jako ofertę. W

konsekwencji uznać też należy, że pracodawca, załączając ten dokument do akt

osobowych i posługując się nim w późniejszym czasie, złożył oświadczenie o

przyjęciu oferty pracownika (art. 60 k.c.).

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna powódki wzajemnej oparta została wyłącznie na podstawie

naruszenia prawa materialnego, a tym samym sformułowane w niej zarzuty

oceniane być muszą przez pryzmat stanowiących podstawę rozstrzygnięcia ustaleń

faktycznych, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813

§ 2 k.p.c.). Z

okoliczności tych wynika zaś, że pozwana wzajemna złożyła w dniu 2 kwietnia

2002r. oświadczenie, w którym zobowiązała się do tego, że nie wykorzysta

uzyskanych w czasie trwania umowy o pracę informacji handlowych, w

7

szczególności danych o klientach, w innych celach niż związanych z działalnością

jej pracodawcy, nie udostępni ich innym podmiotom w okresie od dnia podpisania

oświadczenia do upływu trzech lat od dnia rozwiązania stosunku pracy oraz że nie

będzie świadczyła osobiście usług agenta celnego na rzecz osób fizycznych i

prawnych w okresie trwania tej umowy. W przypadku naruszenia tych warunków,

zobowiązała się zaś do zapłaty kary umownej w wysokości 10.000 zł. Treść tego

oświadczenia przedmiotowo odpowiada pojęciu „zakazu konkurencji”,

sformułowanemu w art. 1011

§ 1 k.p., który oznacza zakaz prowadzenia przez

pracownika działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy, jak również

świadczenia pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz

podmiotu prowadzącego taką działalność. Nie budzi wątpliwości, że roszczenie

powódki wzajemnej o zasądzenie kary umownej wywodziło się z naruszenia przez

pozwaną wzajemną warunków zobowiązania, przytoczonego powyżej, jeszcze w

czasie trwania stosunku pracy łączącego ją z Agencją Celną. Przy rozstrzyganiu

sprawy należało zatem wziąć pod uwagę przepis art. 1011

§ 1 k.p. jako dotyczący

umowy o zakazie konkurencji zawieranej na czas trwania stosunku pracy, i

odmówić jego zastosowania. Hipoteza tego przepisu dotyczy bowiem umowy

zawartej pomiędzy pracodawcą a pracownikiem, zaś zobowiązanie pozwanej

wzajemnej z 2 kwietnia 2002 r. było jednostronnym oświadczeniem woli.

Prawidłowości dokonanej w tym zakresie przez Sąd drugiej instancji

oceny prawnej nie może podważyć powołanie się przez skarżącą na

przepis art. 66 § 1 k.c., zgodnie z którym oświadczenie drugiej stronie

woli zawarcia umowy stanowi ofertę, jeżeli określa istotne

postanowienia umowy. Pomijając bowiem nawet zasadnicze wątpliwości co do

możliwości uznania, że doszło do przyjęcia takiej oferty (art. 66 § 2 k.c.), w żadnym

wypadku nie można byłoby stwierdzić, iż w taki sposób (art. 60 k.c.) została

zawarta umowa w formie pisemnej. Zgodnie bowiem z art. 78 § 1 zdanie drugie

k.c., pisemna forma umowy jest zachowana wówczas, gdy strony wymienią się

dokumentami obejmującymi treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany

przez jedną ze stron, lub dokumentami, z których każdy obejmuje treść

oświadczenia woli jednej ze stron i jest przez nią podpisany. Niesporne jest, że w

niniejszej sprawie nie doszło do wymiany takich dokumentów między stronami i nie

8

istnieje żaden podpisany przez powódkę wzajemną. Umowy o zakazie konkurencji,

o których mowa w art. 1011

§ 1 i art. 1012

§ 1 k.p., wymagają zaś formy pisemnej

pod rygorem nieważności (art. 1013

k.p.), a zatem dokonanie takiej czynności bez

zachowania formy pisemnej powoduje jej nieważność (art. 73 § 1 k.c.).

Przepis art. 483 § 1 k.c. przewiduje możliwość zastrzeżenia, iż naprawienie

szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania

niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna) jedynie w

umowie. Skoro zatem strony nie zawarły takiej umowy, to prawidłowo Sąd

odwoławczy przyjął, iż zobowiązanie T. K. do zapłaty pracodawcy kwoty 10.000 zł

nie może być zakwalifikowane jako zastrzeżenie kary umownej, wobec czego

powódka wzajemna nie jest uprawniona do żądania zapłaty takiej kwoty na

podstawie art. 483 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p.

Naprawienie szkody wyrządzonej pracodawcy przez pracownika wskutek

niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych odbywa się

według zasad określonych w przepisach rozdziału I w dziale piątym Kodeksu pracy.

Na marginesie warto wskazać, że na takich samych zasadach wyrównania szkody

może dochodzić pracodawca, jeżeli ją poniósł wskutek naruszenia przez

pracownika zakazu konkurencji przewidzianego w umowie zawartej na czas trwania

stosunku pracy (art. 1011

§ 2 k.p.). W całości zaakceptować należy stanowisko

Sądu Okręgowego, iż przewidziane Kodeksem pracy zasady odpowiedzialności

pracowników za szkodę wyrządzoną pracodawcy wskutek niewykonania lub

nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych stanowią odrębną od

przewidzianej w Kodeksie cywilnym regulację skutków niewykonania tego rodzaju

zobowiązania, która w zakresie dotyczącym reguł naprawiania szkody wyrządzonej

pracodawcy przez pracownika ma charakter wyczerpujący, co czyni

niedopuszczalnym stosowanie w tym przedmiocie przepisów Kodeksu cywilnego, w

tym art. 483 k.c., przewidującym możliwość zastrzeżenia kary umownej. Zgodnie z

art. 300 k.p., do stosunku pracy stosuje się bowiem odpowiednio przepisy Kodeksu

cywilnego, ale tylko w sprawach nie unormowanych przepisami prawa pracy, do

których nie można zaliczyć odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną

pracodawcy na skutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków

pracowniczych. Wbrew stanowisku skarżącego, pogląd taki nie jest sprzeczny z

9

dotychczasowym stanowiskiem judykatury, dopuszczającym zastrzeżenie kary

umownej w umowie o zakazie konkurencji, łączącej strony po ustaniu stosunku

pracy. W uzasadnieniu wyroku z dnia 10 października 2003 r., I PK 528/02 (OSNP

2004 nr 19, poz. 336), na który powołał się skarżący, Sąd Najwyższy wyraźnie

bowiem stwierdził, że „przez zawarcie umowy o zakazie konkurencji w czasie

trwania stosunku pracy (art. 1011

k.p.) powstaje, objęty treścią stosunku pracy,

pracowniczy obowiązek powstrzymania się od prowadzenia działalności

konkurencyjnej wobec pracodawcy oraz świadczenia pracy w ramach stosunku

pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność. Za

naruszenie tego obowiązku pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach

przewidzianych w Kodeksie pracy. Zgodnie z art. 1011

§ 2 k.p., pracodawca, który

poniósł szkodę wskutek naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji może

dochodzić jej naprawienia na zasadach określonych w przepisach rozdziału

pierwszego działu piątego, tj. na podstawie art. 114 -122 k.p. Do umowy o zakazie

konkurencji po ustaniu stosunku pracy (klauzuli konkurencyjnej) stosuje się

odpowiednio art. 1011

§ 1. Wobec tego - a contrario - nie stosuje się art. 1011

§ 2

k.p. Odpowiedzialność pracownika za naruszenie zakazu konkurencji po ustaniu

stosunku pracy (także odszkodowawcza) nie została przewidziana i określona w

Kodeksie pracy. W świetle art. 1 k.p., zgodnie z którym Kodeks pracy „określa

prawa i obowiązki pracowników i pracodawców", jest to uzasadnione. Zakaz

konkurencji po ustaniu zatrudnienia nie dotyczy wszak pracownika, lecz byłego

pracownika. Klauzula konkurencyjna nie jest umową prawa cywilnego, lecz umową

prawa pracy. Pozostaje w bezpośrednim podmiotowym i przedmiotowym

powiązaniu ze stosunkiem pracy. Zawierana jest przez podmioty stosunku pracy, a

zakaz konkurencji wynika z rodzaju świadczonej przez pracownika pracy. Mają

więc do klauzuli konkurencyjnej zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego, ale nie

wprost, lecz odpowiednio. Dlatego trzeba się opowiedzieć za dopuszczalnością

zastrzeżenia w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy kary

umownej na rzecz byłego pracodawcy w razie niewykonania lub nienależytego

wykonania przez byłego pracownika obowiązku powstrzymania się od działalności

konkurencyjnej (art. 483 k.c. w związku z art. 300 k.p.).” Z przytoczonego fragmentu

motywów orzeczenia Sądu Najwyższego wynika, że ocena prawna Sądu

10

Okręgowego jest w całości zbieżna z poglądem wyrażonym w tym wyroku. Sąd

Najwyższy wyraźnie bowiem oddzielił odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną

przez pracownika na skutek naruszenia zakazu konkurencji przewidzianego w

umowie zawartej na czas trwania stosunku pracy od szkody wyrządzonej przez

byłego pracownika w związku z naruszeniem postanowień umowy o zakazie

konkurencji, łączącej strony po rozwiązaniu stosunku pracy i opowiedział się w

sposób stanowczy za tym, że w pierwszym przypadku wyrównanie szkody

następuje na zasadach określonych w Kodeksie pracy, zaś możliwość

odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego do drugiej sytuacji

uzasadnił brakiem przepisów prawa pracy regulujących odpowiedzialność za

szkodę wyrządzoną przez byłego pracownika byłemu pracodawcy, a więc powstałej

w relacjach pomiędzy osobami (podmiotami), których nie łączy już stosunek pracy.

Teza tego wyroku, według której w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu

stosunku pracy dopuszczalne jest zastrzeżenie kary umownej na rzecz byłego

pracodawcy w razie niewykonania lub nienależytego wykonania przez byłego

pracownika obowiązku powstrzymania się od działalności konkurencyjnej (art. 483

k.c. w związku z art. 300 k.p.), precyzyjnie odzwierciedla zatem pogląd Sądu

Najwyższego co do dopuszczalności stosowania przepisu art. 483 k.c. jedynie w

umowie łączącej byłe strony stosunku pracy i nie może być traktowana jako

interpretująca w ten sposób również zasady odpowiedzialności pracownika za

szkodę wyrządzoną pracodawcy w trakcie trwania stosunku pracy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy uznał, iż skarga kasacyjna

powódki wzajemnej nie ma usprawiedliwionych podstaw, wobec czego orzekł jak w

sentencji (art. 39814

k.p.c.).

/tp/