V CSK 417/06

Sygn. akt V CSK 417/06

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 lutego 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marian Kocon

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian

w sprawie z powództwa D. K.

przeciwko Gminie K., A. G., T. S. i K. S.

o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 lutego 2008 r.,

skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 13 kwietnia 2006 r.,

sygn. akt I ACa (…),

1.) oddala skargę kasacyjną;

2.) nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 11 maja 2005 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił powództwo D. K.,

wytoczone przeciwko Gminie K., A. G., T. S. i K. S., w którym powódka domagała się

uzgodnienia treści ksiąg wieczystych nr (...)2 i nr (...)3, prowadzonych przez Sąd

Rejonowy w K., przez wpisanie jej do działu II w miejsce pozwanej Gminy.

2

Z ustaleń sądowych bezspornie wynikało, że powódka jest spadkobierczynią S.

P., właściciela zabudowanej nieruchomości położonej w K., ul. R., wpisanego niegdyś

do ówczesnej księgi wieczystej nr T. (…). WL (…). Małżonkowie S. i C. P. zostali w

1946 r. wydaleni z Polski do Niemiec jako osoby podejrzane o odstępstwo od

narodowości polskiej. Odmówiono im też prawa powrotu do Polski, mimo iż nie

potwierdzony został zarzut złożenia przez nich wniosku o wpisanie na niemiecką listę

narodowościową. Zostali ponadto pozbawieni mienia w trybie art. 2 dekretu z dnia 8

marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich; właścicielem nieruchomości

położonej w K. przy ul. R. stał się Skarb Państwa.

Decyzją komunalizacyjną z dnia 17 października 1991 r. Wojewoda X. stwierdził

nabycie powyższej nieruchomości przez Gminę K., która została wpisana w takim

charakterze do ksiąg wieczystych nr (...)2 i (...)3. Gmina w latach 1992-98 wyodrębniła w

budynku 3 lokale, które zostały sprzedane osobom współpozwanym w tej sprawie.

Oddalenie powództwa D. K. nastąpiło z tej przyczyny, że stan prawny ujawniony

w księgach wieczystych odzwierciedlał rzeczywisty stan prawny, zgodny z decyzją

komunalizacyjną Wojewody X. Pogląd ten podzielił Sąd Apelacyjny.

Przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej powódki wyłoniło się istotne zagadnienie

prawne, przedstawione przez Sąd Najwyższy do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 § 1

k.p.c.

W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 października

2007 r. (III CZP 46/07) wyrażony został pogląd, że w sprawie o uzgodnienie stanu

prawnego nieruchomości – ujawnionego w księdze wieczystej na podstawie ostatecznej

decyzji administracyjnej wydanej zgodnie z art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy

z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i

ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) - z

rzeczywistym stanem prawnym, sąd jest związany tą decyzją.

Powyższa uchwała składu powiększonego Sądu Najwyższego ma wiążący

charakter w rozpoznawanej sprawie (art. 390 § 2 k.p.c.). Ma jednocześnie

rozstrzygające znaczenie, ponieważ wykluczona została możliwość kwestionowania

przez powódkę wpisów do ksiąg wieczystych nr (...)2 i (...)3, dokonanych na podstawie

ostatecznej decyzji komunalizacyjnej Wojewody X. z dnia 17 października 1991 r.

Należało w konsekwencji oddalić skargę kasacyjną (art. 39814

k.p.c.).

3

Powódka nie została obciążona kosztami postępowania kasacyjnego na

podstawie art. 102 k.p.c., z uwagi na historyczny charakter tej sprawy wymagający

wyjaśnienia skomplikowanych zagadnień prawnych.