I PK 248/07

Sygn. akt I PK 248/07

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 kwietnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący,

sprawozdawca)

SSN Zbigniew Korzeniowski

SSN Romualda Spyt

w sprawie z powództwa Z. B.

przeciwko Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Kompleksowi

Recepcyjno - Wypoczynkowemu w […]

o odszkodowanie za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 kwietnia 2008 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w O.

z dnia 16 maja 2007 r.,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2

Powód Z. B. wniósł o zasądzenie od pozwanego Centrum Obsługi

Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Kompleksu Recepcyjno-

Wypoczynkowego w […] odszkodowania w wysokości trzymiesięcznego

wynagrodzenia w kwocie 9.368,19 zł. z tytułu nieuzasadnionego

wypowiedzenia w dniu 31 lipca 2006 r. umowy o pracę zawartej na czas

nieokreślony.

Podniósł, że podane w oświadczeniu pracodawcy przyczyny

rozwiązania umowy o pracę w postaci przekroczenia kompetencji w

zakresie prowadzenia dziennika korespondencyjnego, reprezentowania

pracodawcy bez pełnomocnictw i z przekroczeniem zakresu czynności

oraz naruszenia przepisów dotyczących zamówień publicznych są

nieprawdziwe. Powód wskazał jednocześnie, że prawdziwą przyczyną

wypowiedzenia była zmiana osoby kierującej pozwaną jednostką.

W toku postępowania powód rozszerzył powództwo i wniósł o

zasądzenie kwoty odpowiadającej połowie jego miesięcznego

wynagrodzenia tytułem odszkodowania za niewydanie w terminie przez

pozwanego świadectwa pracy.

Pozwany Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Kompleks Recepcyjno-Wypoczynkowy wniósł o oddalenie powództwa w

całości. W odpowiedzi na pozew twierdził, że wskazane w

wypowiedzeniu przyczyny są prawdziwe, zasadne oraz konkretne.

Odnosząc się do żądania odszkodowania za niewydanie świadectwa

pracy w terminie, pozwany podniósł, że powód nie wykazał wysokości

poniesionej przez siebie szkody oraz istnienia związku przyczynowego

pomiędzy niewydaniem świadectwa w terminie, a szkodą.

Sąd Rejonowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O.

wyrokiem z dnia 13 lutego 2007 r., zasądził od pozwanego na rzecz

powoda kwotę: 14.089,50 zł brutto tytułem odszkodowania za

nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę z odsetkami ustawowymi

od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty (pkt I wyroku), powództwo

oddalił odnośnie do odszkodowania z tytułu niewydania w terminie

świadectwa pracy (pkt II wyroku), nie obciążył powoda kosztami procesu i

3

wyrokowi nadał rygor natychmiastowej wykonalności co do kwoty

4.696,50 zł brutto (pkt IV wyroku).

Sąd pierwszej instancji ustalił, że powód Z. B. był zatrudniony u

pozwanego na podstawie umowy o pracę z dnia 28 czerwca 2002 r. na

czas nieokreślony, na stanowisku głównego specjalisty do spraw

technicznych. Do obowiązków powoda należało m.in. nadzorowanie

urządzeń technicznych, pojazdów, budynków oraz podległych mu

pracowników, występowanie do kierownika pozwanego o zakup i nadzór

na właściwym wykorzystaniem materiałów konserwacyjno -

eksploatacyjnych, a także przygotowywanie i koordynacja postępowań o

udzielenie zamówień publicznych. Powód sprawował ponadto funkcję

przewodniczącego komisji przetargowej. Decyzje w zakresie zamówień

publicznych oraz zawierania umów i ich zmian należały do kierownika

pozwanego. W marcu 2006r. na stanowisku kierownika u pozwanego

został zatrudniony R. B..

Kompleks Recepcyjno-Wypoczynkowy w […], w celu umożliwienia

gościom nabywania na miejscu pozwoleń wędkarskich, zaopatrywał się w

nie w Gospodarstwie Rybackim w S. Pozwanego nie wiązała w tym

zakresie z tym gospodarstwem żadna umowa pisemna. Powód w imieniu

pozwanego jeździł do S., gdzie pobierał za pokwitowaniem pozwolenia,

które następnie były sprzedawane w recepcji ośrodka oraz rozliczane.

Taka praktyka miała miejsce za zgodą ówczesnego kierownika przed

2006r. Nowy kierownik pozwanego wyraził zgodę na pobieranie pozwoleń

przez powoda, stwierdził jednak, że chciałby pojechać z pozwanym do S.

Następnego dnia, R. B. nie zdecydował się jednak pojechać z powodem

do S., wobec tego powód pojechał sam i pobrał pozwolenia wędkarskie.

Na polecenie kierownika pozwanego, inna pracownica pozwanego – K. B.

- przekazała powodowi dziennik korespondencyjny, w którym miały być

ewidencjonowane pisma wychodzące z działu technicznego na zewnątrz.

Każde z tych pism było opatrywane kolejnym numerem porządkowym

oraz oznaczeniem DT. Pisma powyższe były podpisywane przez R. B.

4

W dniu 2 stycznia 2006 r. powołana została komisja przetargowa na

2006r. Powód przygotowywał projekty dokumentów w postępowaniach o

udzielenie zamówienia publicznego, a także umowy i aneksy do umów

zawieranych w tym trybie. Pozostali członkowie komisji brali udział w jej

pracach i zapoznawali się ze stosowną dokumentacją. Projekty umów

dostosowywane były do potrzeb bieżących pozwanego oraz uwzględniały

wskazówki kierownika pozwanego. Wszelkie decyzje w tym zakresie

ostatecznie należały do kierownika oraz były podpisywane w imieniu

pozwanego przez niego. W przeważającej części przypadków

dokonywano wyboru jedynej ważnej oferty. W wypadku przetargu,

którego przedmiotem były usługi pralnicze dwukrotnie oszacowano

wartość zamówienia, raz przed ogłoszeniem postępowania

przetargowego, drugi raz już po otwarciu ofert. W tym przypadku złożone

zostało przez wykonawcę odwołanie, które następnie zostało oddalone

przez zespół arbitrów przy Urzędzie Zamówień Publicznych w Warszawie.

Organ ten nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości przy organizacji

przetargu. Wszelkie ogłoszenia o wszczęciu postępowania o udzielenie

zamówienia publicznego były ogłaszane w siedzibie pozwanego oraz na

jego stronie internetowej.

W dniu 31 lipca 2006 r. pozwany wypowiedział powodowi łącząca

strony umowę o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu

wypowiedzenia. Jako przyczyny wypowiedzenia, pozwany podał: „1.

przekroczenie kompetencji w zakresie samowolnego prowadzenia

dziennika korespondencyjnego, reprezentowanie pracodawcy na

zewnątrz bez pełnomocnictw i z przekroczeniem zakresu czynności m.in.

Gospodarstwo S.;

2. zamówienia publiczne:

a) specyfikacja istotnych warunków zamówienia – w

postępowaniach dostaw drobiu , mięsa i wędlin nr […], ryb

świeżych i wędlin nr […], usługi pralnicze […] jak i innych nie

postawiono żadnych warunków wykonawcom, np. nie nadano

doświadczenia wykonawcy, co mogło powodować wybór

5

wykonawcy, który na zleceniu zamawiającego zdobył

doświadczenie. Pomimo tego, iż ustawa Prawo zamówień

publicznych dla zamówień poniżej 60 tys. EURO dopuszcza

żądaniem jedynie oświadczenia z art. 22 ustawy, należy

pamiętać, iż zamawiający dysponuje środkami publicznymi,

zobowiązany jest do wyboru oferty najkorzystniejszej, co nie

zawsze oznacza ofertę najtańszą. Ogłaszając postępowanie

związane z działalnością codzienną zamawiającego (np. dostawa

żywności) należy przede wszystkim badać czy wykonawcy

realizowali już takie umowy i czy się z nich wywiązywali;

b) brak decyzji zamawiającego o powołaniu komisji;

c) niekompletny protokół ZP-2 – brak najistotniejszych informacji, tj.:

- kwoty jaką zamawiający zamierza przeznaczyć na

sfinansowanie danego zamówienia – pozycja ta jest o tyle ważna,

gdyż na mocy art. 86 ust. 3 zamawiający zobowiązany jest do

podania jej (łącznie z podatkiem VAT) przed otwarciem ofert,

jeżeli ceny są wyższe to stanowi to podstawę na mocy art. 93 ust.

4 do unieważnienia postępowania, chyba że zamawiający

znajdzie dodatkowe środki, ale ta operacja wymaga jasnych

procedur (np. przesunięcia w budżecie),

- terminów złożenia oraz otwarcia ofert oraz liczby ofert jakie

wpłynęły,

- wyboru oferty najkorzystniejszej zatwierdzonej przez

kierownika zamawiającego;

d) brak druku ZP – 12 – informacji o złożonych ofertach;

e) źle wypełniony druk ZP-14 – druk ten służy tylko i wyłącznie do

sprawdzenia czy wykonawca spełnia postawione przez

zamawiającego warunki określone na podstawie art. 22 ust. 1

ustawy (cena nie jest warunkiem);

f) przy kryteriach opisanych wzorami nie należy wypełniać kart

indywidualnej oceny ofert;

6

g) po zawarciu umów podpisano aneksy, które wprowadziły zapis iż

realizacją umowy odbywać się będzie w dni robocze, co przy

specyficznej działalności zamawiającego może oznaczać, iż

przez cały weekend (w okresie natężonego ruchu) zamawiający

pozostanie bez możliwości zamówienia niezbędnych produktów.

Mając na uwadze, iż zmiana umowy może nastąpić w wyniku

okoliczności, których przed zawarciem umowy nie można było

przewidzieć, lub zmiana taka jest korzystna dla zamawiającego

(art. 144 ust. 1 ustawy) należy uznać, że doszło do naruszenia

przepisów ustawy. Ponadto zmiana niekorzystna dla

zamawiającego z mocy prawa (art. 144 ust. 2) jest nieważna;

h) szczególnie niekorzystny zapis dla zamawiającego (naruszający

przepisy art. 144 ustawy) wprowadza aneks do umowy na usługi

pralnicze, który to przewiduje, iż zamawiający będzie mógł

odstąpić od umowy dopiero po 3-krotnym pisemnym zwróceniu

uwagi na fakt wystąpienia nieprawidłowości w wykonanej usłudze

(projekt umowy, który jest częścią specyfikacji istotnych

warunków zamówienia, takich warunków nie przewidywał);

i) w przypadku usług pralniczych dwukrotnie oszacowano wartość

zamówienia, raz przed ogłoszeniem postępowania

przetargowego, drugi raz już po otwarciu ofert. Zgodnie z art. 35

ustawy ustalenia wartości zamówienia dokonuje się jednokrotnie

przed wszczęciem postępowania, a więc przed jego ogłoszeniem;

j) w prawie każdym postępowaniu bierze udział jeden wykonawca,

szczególnie iż rodzaj zamówień nie jest specjalistyczny i rynek

jest dość obszerny w tym zakresie. Zamawiający zobligowany jest

art. 7 ust. 1 ustawy do ogłoszenia zamiaru udzielenia zamówienia

np. w gazecie regionalnej co spowodowałoby zwiększenie

konkurencji a przez to pozwoliłoby zamawiającemu na świadomy

wybór oferty najkorzystniejszej.”

7

Wynagrodzenie powoda wynosiło 4696,50 zł. (brutto)

miesięcznie. Powód 8 listopada 2006r. otrzymał pocztą świadectwo pracy

wysłane poprzedniego dnia.

Zdaniem Sadu pierwszej instancji pracodawca w piśmie z dnia 31

lipca 2006 r. zadośćuczynił wynikającemu z art. 30 § 4 k.p. obowiązkowi

podania przyczyny wypowiedzenia. Wątpliwości Sądu instancji budziła

jednak zasadność oraz rzeczywistość i prawdziwość podanych przyczyn.

Sąd Rejonowy uznał, że okoliczności wskazane przez pozwanego

w punkcie 2 litery a i c-j „nie mogą być uznane za uzasadnione”.

Odnosząc się do zarzutu pozwanego wobec powoda, że ten nie

sprawdzał w szczególności doświadczenia wykonawców, wskazał że

obowiązujące w tym zakresie przepisy nie nakładają na zamawiającego

powyższego obowiązku, wręcz przeciwnie, zgodnie z art. 91 ust. 3 ustawy

Prawo zamówień publicznych, kryteria oceny ofert nie mogą dotyczyć

właściwości wykonawcy. Z kolei art. 40 ust. 1 ustawy, zobowiązuje

zamawiającego do zamieszczenia ogłoszenia o zamówieniu jedynie w

miejscu publicznie dostępnym w swojej siedzibie oraz na stronie

internetowej. Tym samym za nieuzasadniony Sąd pierwszej instancji

uznał również powód zwolnienia wskazany przez pozwanego a dotyczący

zaniechania przez powoda dokonania ogłoszenia w prasie regionalnej.

Za niezasadne Sąd uznał również przyczyny wypowiedzenia

dotyczące nieprawidłowego zdaniem pozwanego wypełniania przez

powoda dokumentów związanych z udzielaniem zamówień publicznych.

Sąd pierwszej instancji zauważył, że w załączonych dokumentach albo

brak jest uchybień albo uchybienia są drobne i niemające wpływu na

ważność przeprowadzonych postępowań, jak i wybór najkorzystniejszej

oferty. Zwrócił przy tym uwagę, że w nadzorowanych przez powoda

postępowaniach, dochodziło do wyboru jedynej konkretnej i ważnej oferty.

W ocenie Sądu Rejonowego nie zasługiwał również na

uwzględnienie zarzut pozwanego dotyczący ewentualnych

nieprawidłowości przy zawieraniu umów o usługi pralnicze. Postępowanie

w tej sprawie było przedmiotem badania zespołu arbitrów przy Urzędzie

8

Zamówień Publicznych i nie wykazało żadnych uchybień ze strony

zamawiającego dotyczących prowadzenia postępowania o udzielenie

zamówienia publicznego. Powyższe potwierdza, że postępowanie było

prowadzone przez powoda w sposób prawidłowy, niedotknięty istotnymi

uchybieniami natury formalnej.

Zdaniem Sądu, nie mogły zostać potraktowane jako uzasadnione

również przyczyny wypowiedzenia polegające na zawarciu aneksów,

które wprowadziły niekorzystne dla pozwanego postanowienia. Pozwany

wskazał, że w świetle art. 144 ust. 12 ustawy, zmiana powyższa, jako

niekorzystna dla zamawiającego z mocy prawą była nieważna. Sąd

pierwszej instancji zwrócił przy tym uwagę na okoliczności dotyczące

struktury organizacyjnej obowiązującej u pozwanego pracodawcy.

Wszelkie umowy oraz ich zmiany były zawierane w imieniu pozwanego

przez jego kierownika. To on decydował ostatecznie o ich treści. Rola

powoda ograniczała się w powyższym zakresie do wykonywania poleceń

kierownika oraz przygotowywania projektów tych umów zgodnie z jego

wskazówkami. Treść tych umów była następnie weryfikowana przez

kierownika. Mając na uwadze powyższe, powód miał jedynie pośredni

wpływ na poszczególne postanowienia umów zawieranych przez

pozwanego. W rzeczywistości nie mógł on skutecznie sprzeciwić się

decyzjom kierownika pozwanego.

Sąd Rejonowy podniósł, że wbrew stanowisku pozwanego, powód

nie przekroczył kompetencji w zakresie prowadzenia dziennika

korespondencyjnego oraz reprezentowania pracodawcy. Powód

prowadził powyższy dziennik nie tylko za zgodą, ale wręcz na wyraźne

polecenie żony kierownika pozwanego, która często pomagała mu w

wykonywaniu obowiązków kierownika i którą tak traktowali wszyscy

pracownicy.

Sąd Rejonowy podkreślił ponadto, powód w przeddzień wyjazdu do

Gospodarstwa Rybackiego w S., gdzie pobrał w imieniu pracodawcy

pozwolenia wędkarskie, poinformował kierownika pozwanego o

obowiązującej w tym zakresie praktyce. R. B. praktykę powyższą

9

zaakceptował, oraz wskazał jedynie, że chciałby pojechać razem z

powodem. Jeżeli zatem kierownik pozwanego tolerował obowiązującą w

tym zakresie praktykę, oraz w sposób wyraźny się jej nie sprzeciwił, nie

można zarzucić powodowi, że ten przekroczył we wskazanym zakresie

swoje kompetencje.

Sąd uznał ponadto, że nie miała miejsca okoliczność wskazana w

wypowiedzeniu umowy o pracę, polegająca na braku decyzji o powołaniu

komisji przetargowej. Sam pozwany przedłożył bowiem decyzję z dnia 2

stycznia 2006 r. o powołaniu komisji przetargowej na 2006 rok. Ponadto,

jak wskazał powód, a czemu pozwany nie zaprzeczył, R. B. po objęciu

stanowiska kierownika sam wydał decyzję w powyższym zakresie.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, wypowiedzenie umowy o

pracę z powodem należało uznać za niezasadne w rozumieniu art. 45 § 1

k.p. oraz dokonane z naruszeniem „art. 34 § 4 k.p.”. W świetle

powyższego należało zdaniem Sądy Rejonowego przyjąć, że istniały

podstawy do przyznania powodowi odszkodowania obliczonego zgodnie z

art. 471

k.p. w wysokości 14.089,50 zł, odpowiadającego jego

wynagrodzeniu za okres 3 miesięcy. Przyczyną oddalenia powództwa o

odszkodowanie za niewydanie w terminie świadectwa pracy było

nieudowodnienie przez powoda związku przyczynowego między szkodą a

działaniem pozwanego.

Wyrok Sądu Rejonowego zaskarżył apelacją pozwany.

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O.

wyrokiem z dnia 16 maja 2007 r., oddalił apelację.

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan

faktyczny i dokonał wszechstronnej i wnikliwej analizy zebranego w

sprawie materiału dowodowego, a sama analiza jest logiczna i zgodna z

zasadami doświadczenia życiowego.

Sąd Okręgowy w pełni zaakceptował i przyjął za własne ustalenia

poczynione przez Sąd pierwszej instancji. Sąd Okręgowy podniósł, że

Kodeks pracy nakłada na pracodawcę obowiązek podawania w

oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę przyczyny

10

uzasadniającej rozwiązanie umowy o pracę. Przyczyna wypowiedzenia

powinna być prawdziwa i konkretna.

Co do zarzutów apelacyjnych odnoszących się do uznania, że

powód nie miał obowiązku legitymowania się pełnomocnictwami w

zakresie reprezentacji pozwanego przy nabywaniu kart wędkarskich w

Gospodarstwie Rybackim S., Sąd Okręgowy stwierdził, iż zarzuty te są

chybione. Jak zasadnie, zdaniem Sadu Okręgowego, podniósł Sąd

pierwszej instancji, powód poinformował kierownika pozwanego o

obowiązującej w przedmiocie nabywania kart wędkarskich praktyce. W

tej sytuacji powód dokonując jedynie czynności faktycznych polegających

na odbiorze pozwoleń i ich pokwitowaniu nie miał obowiązku

legitymowania się szczególnymi do tego pełnomocnictwami. Powyższego

nie zmienia podnoszony przez apelującego fakt, że na rozprawie w dniu

21 stycznia 2007 r. przedłożył umowę zlecenia z Gospodarstwem

Rybackim S..

Za nietrafny należało zdaniem Sądu Okręgowego uznać również

zarzut jakoby Sąd Rejonowy błędnie uznał, że rola powoda ograniczała

się w zakresie podejmowania decyzji o zmianach umów zawieranych w

trybie ustawy - z dnia 29 stycznia 2004 roku - Prawo zamówień

publicznych do wykonywania poleceń kierownika w kontekście

niekorzystnych dla pozwanego postanowień tych umów. W

szczególności nie zasługuje na uwzględnienie argument, że powierzając

powodowi szczególny zakres obowiązków przy zachowaniu

adekwatnego do poziomu odpowiedzialności wynagrodzenia pozwany

mógł oczekiwać szczególnej jakości pracy. Sąd drugiej instancji w pełni

zgodził się z poglądem Sądu pierwszej instancji, że ze względu na

strukturę organizacyjną pozwanego pracodawcy wszelkie umowy oraz

ich zmiany były zawierane w imieniu pozwanego przez jego kierownika.

W rzeczywistości zatem powód nie mógł skutecznie sprzeciwić się

decyzjom przełożonego, nie mógł odmówić przygotowania aneksu i jego

akceptacji.

11

Za niezasadne Sąd Okręgowy uznał wywody apelacji w części

dotyczącej prawidłowego rozumienia i stosowania przepisów ustawy –

Prawo Zamówień Publicznych, w szczególności jej art. 91 ust. 3, art. 91

ust. 1 i 2, art. 144 ust. 2, art. 96 ust. 1 pkt 5 oraz § 2 pkt 7 i 8

rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2004 roku w

sprawie protokołu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Podnoszona przez pozwanego okoliczność błędnej interpretacji

wspomnianych uregulowań wynika zdaniem Sądu Okręgowego z

subiektywnego przekonania apelującego, że właściwe ich rozumienie

prowadziłoby do optymalnego dla niego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu

drugiej instancji Sąd Rejonowy zasadnie uznał, że pozwany mógł

powołać się skutecznie na niekorzystność zmian umów.

Powyższy wyrok został w całości zaskarżony skargą kasacyjną

wniesioną przez pozwanego. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie

prawa materialnego - art. 30 § 4 k.p. „poprzez ustalenie, iż przyczyny

wypowiedzenia umowy o pracę były niezasadne, nierzeczywiste i nieprawdziwe, co

jest następstwem błędnych, naruszających stan prawny i pozostających w

sprzeczności z treścią materiału dowodowego w sprawie następujących ustaleń,

które dotyczyły: a) uznania że powód nie miał obowiązku legitymowania się

pełnomocnictwami w zakresie reprezentacji pozwanego przy nabywaniu kart

wędkarskich w Gospodarstwie Rybackim S.; b) uznania że rola powoda ograniczała

się w zakresie podejmowania decyzji o zakresie zmiany umów zawieranych w

trybie ustawy prawo zamówień publicznych do wykonywania poleceń kierownika

oraz przygotowywania projektów tych umów zgodnie z jego wskazówkami i brakiem

możliwości skutecznego sprzeciwiania się decyzjom kierownika pozwanego; c)

uznania że uchybienia formalne w dokumentacji przygotowane przez powoda są

nieistotne i jako takie nie mogą stanowić przyczyny rozwiązania umowy o pracę,

którą pozwany określił w wypowiedzeniu tej umowy w pkt 2 lit. c-f.”

Wskazując na powyższe wniesiono o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania; uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez oddalenie

powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów

procesu wg norm przepisanych prawem.

12

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jedyna podstawa skargi kasacyjnej okazała się nieuzasadniona.

Orzecznictwo Sądu Najwyższego wypracowało zasady wykładni art. 30 § 4

k.p. Przyjmuje się jednolicie, że pracodawca narusza swe obowiązki ujęte w tym

przepisie wówczas, gdy w ogóle nie wskazuje przyczyny wypowiedzenia albo gdy

podana przyczyna jest sformułowana zbyt niejasno, ogólnikowo, jest niekonkretna

w takim stopniu, że adresat oświadczenia woli – pracownik nie może dokonać

oceny, czy stawiane mu zarzuty lub podnoszone okoliczności są słuszne i

prawdziwe a w konsekwencji podjąć decyzję o wdaniu się w spór przed sądem.

Gdy dochodzi do takiego sporu, jego granice wyznaczają podane przez

pracodawcę przyczyny wypowiedzenia. Pracodawca nie może skutecznie

powoływać się na inne przyczyny, niewskazane w oświadczeniu złożonym

pracownikowi, poza takimi które mogą mieć wpływ na ocenę zgodności z zasadami

współżycia społecznego postępowania stron stosunku pracy. Prawdziwość podanej

pracownikowi przyczyny wypowiedzenia może mieć tylko wyjątkowo znaczenie w

aspekcie oceny wypełnienia przez pracodawcę obowiązku z art. 30 § 4 k.p. Podana

przyczyna winna być bowiem prawdziwa w tym sensie, że stanowiąca rzeczywiste

uzasadnienie działania pracodawcy. Gdyby okazało się, że (na przykład)

pracodawca chcąc uniknąć obowiązków związanych z wypowiedzeniem z przyczyn

niedotyczących pracownika wskazuje inne przyczyny związane z pracownikiem

można by mówić o naruszeniu art. 30 § 4 k.p., skoro podana przyczyna nie była tą,

którą w rzeczywistości kierował się pracodawca a zatem takie postępowanie

należałoby uznać za jedynie pozorne sprostanie wymaganiu określonemu w tym

przepisie. Zasadniczo jednak badanie zachowania przez pracodawcę wymagań

dotyczących podania przyczyny (art. 30 § 4 k.p.) podobnie jak innych zasad

postępowania przy dokonywaniu wypowiedzenia należy do oceny jego zgodności z

prawem w rozumieniu art. 45 § 1 k.p. Natomiast okoliczność, czy podane przyczyny

stanowią dostateczne uzasadnienie wypowiedzenia nie mieści się w płaszczyźnie

oceny wypowiedzenia pod względem jego zgodności z przepisami lecz dotyczy

zasadności wypowiedzenia w rozumieniu art. 45 § 1. Przepis ten reguluje – jak

13

wiadomo – dwie przesłanki kwestionowania wypowiedzenia. Jedną jest naruszenie

przepisów regulujących tę instytucję prawa pracy a drugą brak uzasadnienia

czynności prawnej pracodawcy. Rozróżnieniu tych dwu przesłanek Sąd Najwyższy

poświęcił wywody w wyroku z dnia 18 kwietnia 2001 r. I PKN 370/00 (OSNP 2003

nr 3, poz. 65). Nie można zatem przez zarzut naruszenia art. 30 § 4 k.p. skutecznie

podważyć dokonanej przez sąd oceny zasadności wypowiedzenia.

W zaskarżonym wyroku Sąd drugiej instancji „przyjął za własne” rozważania

Sądu Rejonowego sprowadzające się do konkluzji, że wypowiedzenie należy uznać

„za konkretne ale nie zasadne”. Dla zwalczania tego stanowiska podniesienie

zarzutu naruszenia art. 30 § 4 k.p. nie jest odpowiednie. W uzasadnieniu skargi

kasacyjnej art. 45 § 1 k.p. pojawił się w końcowym fragmencie, w którym skarżący

przytoczył pogląd Sądu Najwyższego, zgodnie z którym przyczyna, która okazała

się niewystarczająca do uzasadnienia nieprawidłowego rozwiązania umowy o pracę

z winy pracownika może być uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o

pracę „ w rozumieniu art. 30 § 4 i art. 45 § 1 k.p. po ponownym przywróceniu do

pracy”. Ta słuszna skądinąd teza nie ma związku ze stanem faktycznym

rozpoznawanej sprawy ani ze stanowiskiem Sądu drugiej instancji, który przyjął, że

pracownika albo nie obciążają zarzucane mu uchybienia albo są one tak małej

wagi, że nie mogą stanowić uzasadnienia wypowiedzenia umowy o pracę. Tego

stanowiska nie udało się skutecznie podważyć w skardze kasacyjnej opartej jedynie

na podstawie naruszenia art. 30 § 4 k.p. Nie można w żadnym razie postawić

zarzutu Sądowi drugiej instancji, by dla uzasadnienia wypowiedzenia domagał się

przyczyn takiej wagi, które mogłyby stanowić podstawę niezwłocznego rozwiązania

umowy o pracę z winy pracownika.

Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 39814

k.p.c.

/tp/